Tomo 1. Maki Sakit at Lugud Tungkul king Makabayung Tau

Ing Biyayang Elder Paisios (mibait a Arsenios Eznipedis) mibait ya anyang Hulyo 25, 1924 (agpang king lumang istilu) king baryu ning Farasy, king Cappadocia (Asia Minor). Ketang panaun ning Pamipalitan ning Populasyun [1] , dela re king Gresya kabang bingut ya pa. Ding pengari na menuknangan la king malating balen ning Konitsa, nung nu ya meragul ing paintungulan a Elder at tinanggap king kayang pangunahing edukasyun.

Manibat king kayang kayanakan, i Arsenios menbye yang anti mong metung a ascetic. Magsaya ya king pamamasa kareng Bie da reng Santo, at migpursigi ya mitmung sigasig, alang-kapante kasiglahan, at makapagmulalang alang-sukling dedikasyun ban alilan la reng karelang gewa. Inalay ne ing sarili na king alang-patnang panalangin at, king pareung panaun, sinikap neng patubuan ing lugud at kababan lub king sarili na. Anyang kayanakan na, ing maging Elder menigaral yang gawang anluagi, uling nasa nang maging kalupa nang Kristo agyang kanini. Anyang migumpisa ya ing Gyerang Sibil king Greece (1944–1948), i [2] , Arsenios Eznepidis, me-rekrut ya king aktibung hukbu, sinane bilang radio operator at migsilbi ya king kayang bansa kilub ning atlu't kapitnang banwa. King hukbu, tinuluy na ing kayang mapagkargul a paralan ning pamibie-bie, at mekilala ya uli ning kayang tapang, pamisakripisyu, matas a Kristyanung moralidad at miyayaliwang talentu.

Kaibat nang atupad ing kayang katungkulan king kayang bansa, i Arsenius sinimulan ne ing pamibie-biéng monghe — ing pamibie-biéng pinangarap na manibat pagkabait. Kahit pa metung yang layperson, makapilan neng mekaranas king banal a pamitagpu kang Kristo. Dapot inyang meging yang monghe, ing espesyal a grasya a pepakit da kea ding Banal, ing Pekabanal a Indu ning Dios at ing Ginu Mismo, lalu pang meging malino. I Padre Paissios megobra ya king Banal a Bunduk ning Athos, king Monasteryu ning Stomion king Konitsa, at king Banal a Bunduk ning Sinai. Menbye ya king kayang pamibiebie a alang kabaluan, at lubus neng sinuku ing sarili na king Dios, Nung Ninu naman, ing minuklat at minye kea karing tau. Dakal a taung e mabilang ing dinatang king Matua at mekatagpu lang gabay at aliw, kalingasnan at kapayapan para karing karelang kaladuang magdusa. Ing banal a lugud menagus ibat king binalang a kaladua ning Matua, at ing sinag ning Banal a Grasya menibatan king kayang itsurang monghe. Aldo-aldo, alang kapagal, inalis na ning Kapatad Paisios ning Bunduk Athos ing sakit da ring tau, kakalat na ing banal a panyali king mabilug nang paligid.

Anyang Hulyo 12, 1994, i [3] , kaybat da ring tune pamag-tiis a anti mong martir a, agpang karing mismung amanu na ning Matua, migdalang mas maragul a pakinabang keya kesa karing pamagsikap na king pamag-asceta king kabilugan ning dati nang bye, mekatudtud ya king Ginu. Ing lugal ning kayang mapalad a pamagpamanawa ya pin ing Monasteryu nang San Juan a Teologo, a atyu malapit king baryu ning Suroti, e malaut king Thessaloniki. Karin, king kaili ning altar king pisamban ning monasteryu a makalawe kang San Arsenius ning Cappadocia, keni ya tinudtud king kapayapan i Elder Paisios ning Svyatogor.

Sana ing bendisyun at dasal na atyu la kekatamu.

Amen.

Panimula

Kaybat ning kayang pangamate anyang Hulyo 1994, ing Biyayang Elder Paisios ning Bunduk Athos likuan ne ing yatu king metung a espiritual a pamana—ding kayang turu. Metung yang simpling monghe a mekatanggap mu king pangunahing edukasyun king elementarya, dapot sagana king kabiasnan a binye ning Dios, tune yang pepagal para king kapwa na. Ing kayang pamanuru e ya pamangaral o katesismo. Mebie ya agpang king Ebanghelyo, at ding kayang turu menibat la king sarili nang bie, a ing pekatanda nang katangian ya pin ing lugud. 'Tineru ne ing sarili na' agpang king Ebanghelyo at uli na niti, tineru na katamu mumuna king kayang mismung ugali, at kaibat na nita king kapamilatan ning kayang lugud a menibat king Ebanghelyo at amanu a pinalino ning Dios. Potang akakit na la ding tau—a miyayaliwa la ngan—e ya mu pasensyosung makiramdam ing Elder king isasabi da kaya. King kayang katangi-tanging banal a kasimplehan at kabiasnan, sinulud ya angga king kalalalamanan ning karelang pusu. Ginawa nang sarili na ing karelang sakit, ing karelang pamag-alala, at ding karelang problema. At kaibat, king paralan a e mapansin, magaganap ya ing metung a milagru—metung a pamagbayu ning tau. "Ing Dios," ngana ning Kapatad, "gagawa yang milagru potang lubus-lubusan tang pakiramdaman ing sakit ning aliwang tau."

Maragul ing tula mi anyang ikit mi ing masidhing interes a pamamasa da ring mumunang libru a makatutuk king bie at katuruan nang Elder Paissios. Dakal a tau ing mengapamulala at sinabi nung makananu, karing librung areti, ikit da la ding pakibat karing kutang a mamulisa karela, solusyon karing karelang problema, at kaginawan karing karelang kalungkutan. Lalu kaming meging masaya anyang ikit mi nung makananu la ding taung marayu king Pisamban, kaybat dang abasa ing tungkul king Elder, meging tune lang mapagmalasakit at binayu de ing karelang bye. Uli na niti, maralas kaming papaalalaan karing amanu ning metung a talasulat-himno ning pisamban a inalay kang San Basilio ing Maragul: 'Mabie ya at mete ya king Ginu; mabie ya at kayabe ta ya, kabang magsalita ya kekatamu manibat karing libru.'[4] Kabayatan na nita, bilang pakibat karing alang patnang pamanasawa da ring kekaming kapatad kang Kristo, aramdaman mi ing pamangailangan a ipakilala karela ding amanu ning Kapatad—ding amanung mapagalang ming sinulat manibat pa karing mumunang aldo ning pamitátag ning kekaming monasteryo at a maragul ing meging pakinabang mi.

King probidensya ning Mayap a Dios, ing kekaming komunidad monastiku utang na ing mismung pamag-iral na kang Elder Paissios ning Svyatogorsk. I Father Paissios ya ing tinanggap king bendisyun ning obispu para itatag ya ing monasteryu, at ya mu naman ing migsikap para masiguru a makakit lugal para king kayang pamitikdo. Kanitang 1966, kaybat ming ikitang i Padre Paissius king ospital kaybat ning operasyun na king baga, sinaup mi ya. Manibat kanita, bilang pasalamat na kekami king kabilugan ning kayang mayap at malunus a pusu, tinuring ne ing sarili na bilang kekaming kuyang at sinabi na iti ing kayang katungkulan a 'manakit tuknangan para kareng kayang kapatad a babai'—a ing kabaldugan na, ing pamitatag ning kumbentu.

Anyang Octubre 1967, inyang ding mumunang madre menuknangan la king monasteryo, dinatang ya i Elder Paisios para dalawan kami at menatili ya king komunidad kilub ning adwang bulan, sasaup ayusan ing pamibie-bie ning komunidad king monasteryo. Kareng tutuking banua, kabang manuknangan ya king Banal a Bunduk ning Athos, ing Elder karaniwan yang bibisita kekami makatidwa king pabanua, magkalub king kayang payung menibatan king Dios at magsilbing personal a alimbawa para sumaup king espiritual a pamandagul ning monasteryo king kabilugan na at ning balang madre king kanya-kanyang sarili. Bukud kaniti, manibat king Bunduk Athos—a inaus nang 'espiritual a Amerika'—sinopan na kami ning Matua kapamilatan da ring kayang panalangin at ding sulat a pepadala na, personal man kareng indibidwal a madre o king mabilug a komunidad.

Inya, inyang 1967, i Kapatad Paisios pegumpisan na ing pamitatag king pamibie-bie pamisamak ning kekaming monasteryo. Sinuri na ing balang aspetu ning pamibie-bie monghe — manibat kareng pekasimpli, pang-aldo-aldong bage angga kareng pekamaselan at espiritwal a isyu. Keta pang edad a 43 anyos, metung ne mung taung perpektu 'agpang king sukat ning katas ning kapunuan nang Kristo' (Efe. 4:13). Kanita pa mu, i Ama Paissius atin neng kabiasnan ning metung a tune matua. Manibat pa karing mumunang aldo ning pamitátag ning monasteryo, ikami , tinuring mi la ring kayang amanu bilang 'ding amanu ning bye a alang angga' (Juan 6:68) at abalu mi a ila ring pundasyun at e matitinag a katutuan nung nu dapat itatag ing kekaming pang-aldo-aldong bye. Uli na niti, king takut a baka akalingwan mi ing sinabi na ning Elder, migmadali kaming isulat ding keang amanu, ban king daratang a panaun magamit mi la bilang metung a apagkatiwalan a gabay para king kekaming bye monastiku.

Anyang apunu la ding mumunang exercise book karing kekaming nota, mitimid kami king pamiyampang kareti king Elder para king kayang pasya. Bakit mitimid? Uling parati nang bibigyan diin ning Elder ing ulaga ning pamag-gawa karing aral; uling e na buring mitipun-tipun kami mu karing 'raw material' o 'ammunition' a e mi gagamitan king praktika ing dimdam mi. Inutus na kekami a gawang espiritual a obra kareng amdam mi o abasa. Ngana ning Kapatad, nung ali, ing dakal a nota at sulat-sulat ala lang silbi kekami, kalupa na ning dakal a armas at bala a alang silbi king metung a estado nung nu ing hukbu na e sané at e na agamit itang arsenal.

King paulit-ulit ming pamamanigad, minayun ya i Father Paissius a suryan la ding kekaming nota at, nung kailangan (nung atin kaming e ustung aintindian kareng keang amanu), itama la at dagdagan.

Ing Matua minye yang espiritual a gabay king kekaming monasteryo kilub ning adwang pulu't walung banwa. Kilub da reng banwang aita, sinulat mi la reng kayang amanu: kabang ating pamitipun-tipun ning kabilugan a komunidad monastiku, at makanian mu naman kareng pulung ning Espiritual a Konseho ning monasteryo, nung nu ya atyu. King umpisa, deng madre sinulat lang gamit ing gamat, dapot kareng bayung banwa, tape recorder na ing ginamit da. Bukud kaniti, balang madre susulat na agad ing laman da ring personal nang pamisabi-sabi kang Elder kaybat na nita. Anyang abalu na ing eganaganang ini, sinaway na kami pa ditak i Father Paissius: "Bakit yu naman susulat ing eganaganang ini? Itatabi yu para king pangangailangan, o nanu? Ing punto, magobra kayu at gamitan ing dimdam yu. At ninu ing makibalu nung nanu la reng sinulat mu karin! Sige na, idala mu la kaku ban akit ku la!" Pero inyang pepakit mi ya ing metung karing nota ning madre, minaliwa ya itsura; kinalma ya at sinigaw a maki kasiyahan: "Anya pin ing paralan, kapatad ku! Ining madre anti ya mung tape recorder! Sinulat na eksaktu ing sinabi ku!.."

Ing karaniwan a pamisabi mi, ya ing mamakibat kareng kutang mi. Ing manimunang paksa da reng pribadung pamisabi mi kareng kapatad babai, pane ya ing pansariling pamagsikap king espiritwal. Deng paksa para kareng pulung ning Konsehong Espiritwal, makasadya na la bayu pa man. Isumiti mi la kang Ama Paissios para king kayang pamanimbang ding kutang a mitipun-tipun kabang ala ya — ding paksang pang-administrasyun at pang-aldo-aldo, isyung ispiritwal at sosyal, bage-bage king pisamban at king bansa, at dakal pang aliwa pang bage. King wakas, kabang atyu la reng pangkabilugan a pamitipun ning monasteryu, bukud kareng kutang da reng madre, nanu man ing malyaring magsilbing panimula para king Matua ban magsalita tungkul king metung a partikular a paksa: ing dagundung ning papaliparang eroplanu, ing inge ning makina, ing kanta ning ayup, ing kiskis ning pasbul, metung a salitang basta mu sinabi ning ninuman — balu na ning Elder nung makananu yang kumang pakinabang a espiritwal king balang metung. Ing sanumang malating bage o e importante malyari yang maging sangkan para king pamisabi tungkul king seryosung paksa. Sasabian na: "Gagamitan ku ing eganagana para makaugnayan ku king banua, king Langit. Balu yu nung nanung espiritual a pakinabang at karanasan ing akukua ning metung a tau nung gawan na ing espiritual a obra king balang metung [a daratang kaya]?"

'Ing Mayap a Dios mumuna yang manasikasu king kekatamung bye king daratang at kaibat na mu king kekatamung bye keti king yatu,' nganang sasabian ning Elder. Ya mismu, king pamakiyabe na karing tau, atin yang pareung layunin: king pamanyaup king metung a tau ban aintindian na ing kaburian ning Dios at makisanib king Miglalang kaya, ihahanda neng Father Paisius para king Kayarian ning Banua. King pamangamit na kareng alimbawa ibat king kalikasan o siyensiya, sining o pang-aldo-aldong pamibie-bie ning tau, e na la turingan ning Matua bilang abstractu, makakawani king espiritwal a katutuan. Pignasan nang gisingan ding kaladua da reng ka-istorya na ibat king karelang pamanudtud; kapamilatan da reng parabula, sinaupan na la bang aintindian de ing pekamalalam a kabaldugan ning bie at 'mikumit king Dios.'

Ing pamagsalita nang Elder Paissios makikilala ya king kayang kasimplehan, kalaseng, at masigla at tuneng panamdam king pamagpakayli. Apapahayag na la ding mangaragul a katutuan king simpli at masayang paralan. 'Papali ku kayu anti ing aldo,' ngana ning Elder , a ing kabaldugan na, nung makananu ing pali ning aldo kailangan ya para mamulaklak la ding busil ning sampaga, makanian mu naman ing malumeng pamanalaga ning pastol king kaladua makasaup ya para mibuklat ya at mayanap king kayang pamagkasakit. Iti tutu yang ministeryung menibatan king Dios. Maralas na isasanadyan ing gabun ning kaladua ban tanggapan ing masusing amanu ning katutuan ning Ebanghelyu, a alang pamikompromisu. Uli na niti, agyang ding pekamasusing amanu nang Elder Paissios tinanggap la king pusu antimong hamog a mamye bie. At kaybat na nita, ding pusung sinanayan karing turu ning Elder menbunga lang ispiritwal.

Deng sulat a mitipun kilub ning adwang pulu't walung banwa, pati na reng sulat ning Elder ibat king Banal a Bunduk, inayos la kaybat ning kayang pangamate. Linagay mi la king kategorya agpang king paksa reng materyal para mas malagwang gamitan king pang-aldo-aldo tang bie. Kabayatan na nita, inorganisa mi la naman ding salaysay a tinala mi tungkul king bie na ning Kapatad, pati na ring makapagmulalang milyari a suwerti nang asaksian. Pepabalu na la ngan ini kekami i Kapatad Paissios, e para king pamang-puri king sarili na. Kapamilatan da ring kwentu na tungkul king sarili na, tune yang minye kekami king espirituwal a limus. "Sasabian ku kekayu ing eganaganang ini," ngana, "ali para isabit yu la reng medalya kaku at ausan yu kung mayap a tau. Nung magsalita ku tungkul king gera, ing hukbu o nanu pa man—agyang metung a makapagpatawa—e ku iti gagawan a alang sangkan. Buri kung itutuk ing pansin yu king metung a bage; buri kung aintindyan yu ing diwa na niti. Eku sasabyan ing nanumang alang laman o alang silbi." King paralan a ini, ing Matua meging yang metung a 'espiritual a donor.' Biniye ne ing sarili nang daya ban patibayan ing kekatamung maina at kulang king sikanan a kasalpantayanan. Uling metung yang tune Anak ning Ari—metung a anak ning Dios—ing Matua menintun yang paralan ban gisingan ing kekatamung lugud king Dios at pasulungon ing espiritwal a kagalangan king kekatamung lub, ban 'maging metung tamu king Dios.' 'Ibubus mi ing sarili ku, ibubus ku,' ngana, 'dapot nanu ing bunga na? King katataulian, para makasaup ku kekayu, mapipilitan kung magsalita tungkul kareng personal a bage. Magsayang ku king pekamatas a klasi ning pamagsayang—i-sasayang ku la ding kakung reserbang ispiritwal! Atin ya waring nanumang pakinabang ini? Ing buri kung sabian, mawawala ya ing balang milyari a kukwentu ku para makasaup keka—maging tungkul ya man king pamipahayag ning Probidensya ning Dios king bie ku o king nanumang milagru. Atin ya waring agyang ditak a pakinabang a makuha keni?"

Uling isipan tamu a ding banuang kasalukuyan tamung dadalanan masakit la, pinasyan mi yang pitnan ing eganaganang materyales a atyu kekami karing makakawaning bolyum agpang king paksa, at umpisan ing publikasyun karing paksang mas malawak ing interes. Dakal kareng kutang a reni simpli la mu at pangkaraniwan; dapot, nung e ta la lapitan agpang king kailangan ning Ebanghelyu, ing maging bunga malungkut ya (nune man e makasira) para king bie ngeni at king bie king daratang. King pamamili kareng materyales agpang king tema at pamagsadya para king publikasyun, meging inspirasyun kekami ing pangkabang-byeng nasa nang Elder Paissios a sumulat aklat a 'tungkul king balang metung: karaniwang tau, monghe, at klero.' E na agawang isakatuparan ning Elder ing kayang planu, uling binye na ing kabilugan nang oras kareng taung daratang king kayang kaliva. Lipat ning kakapuyan na ning katawan, binye ne ing sarili na lubusan karing aliwa. King metung karing sulat na ibat king Banal a Bunduk, abasa tamu: 'At ini ing balita ku: dakal la ding tau, kabang aku mismu pagud ku at mangapoy. Parakal la pa ding taung ating sarili dang problema, at nung para king sikanan ku naman—mas mayap ing manalangin a e ya maubus. Kailangan ku mu namang ingatan ing sarili ku—uling ala kung karapatang sabian ing 'E ku agyu.' Agyu mu man o ali—kailangan mung agawa."

Anti ing mesabi king babo, i Elder Paisios ya ing karaniwang makibat karing kekaming kutang. Uli na niti, ing pormat a pamisabi-sabi pinanatili ya king pamitipun na ning librung ini. Deng pakibat ning Elder pinalamanan la kareng makayagpang a kapirasu ibat kareng sulat na king monasteryo at kareng miyayaliwang tau, ibat kareng librung sinulat na, at ibat kareng personal a nota da reng madre at aliwa pa, a gewa da kabang o kaibat ning pamisabi-sabi karela. Dening karagdagan karing pakibat ning Elder karing partikular a kutang megawa la para masusing suryan ding paksa king anggang agyu. Gewanan mu naman ing sablang agyu ban siguraduan a ing sigla at masayang tonu ning pananalita ning Elder e la mawala king pamanyulat kareti king papil. E mi la linaguan deng mapilan a paulit-ulit a sinabi na ning Elder para bigyang-diin ing metung a partikular a puntu. Pepanatili mi la naman deng mapilan a interjection at pamanigaw a maralas lalto kareng sinabi nang Elder at pareu namang magpahayag ning kayang maragul a lugud para king Dios at king katauan.

Maralas yang magsalita i Elder Paisios tungkul king bie monghe. Ing sangkan na niti e mu basta uling ing kayang pamagsalita para ya karing madre. Buri na ning Kapatad a ing balang tau — monke man o layperson — paintunan ne ining 'ligayang pang-monke', a manibatan king lubus a pamiyain ning tau king Dios. King paralan a ini, ing tau makalaya ya king kapanamdaman ning kakulangan a bunga ning kapanwalan king sarili nang 'aku', at agyang king bie a ini atikman ne ing ligaya ning paraiso.

Ing librung *With Pain and Love: On Modern Man* ya ing mumunang bolyum king seryeng *The Words* nang Elder Paissios ning Bunduk Athos. Para king kaginhawan ning mamamasa, ing bolyum makabangal ya karing apat a seksyon a maki-temang. Ing balang seksyon, king kayang dake, makabangal ya karing kabanata, at ing balang kabanata makabangal ya karing mas mangalating seksyon a ating katugmang subheading. Deng footnote mibie la pangunahin para karetang e pamilyar karing terminolohiyang pang-iglesia at patristik.

Anti ing mesabi king babo, ing Elder maralas yang kumang alimbawa ibat king siyensiya, sining, at aliwa pang espesyal a larangan. Para maiwasan la reng kamalian karing espesyal a terminu at pamanyabi, kinunsulta mi la reng kapatad mi kang Kristo a ekspertu karing kaugnayan a larangan. Ipagkalub mi ing kekaming taos-pusung pasalamat karela para karing pamanulid a gewa da, a menibatan king karelang espesyal a pamanggalang kang Elder Paissios. Maging pasalamat kami mu naman karing kekaming talabasa para king sanumang payu o puna.

Masigasig ming ipapanalangin a ing 'espiritual a pamaglaan' a gewa nang Elder Paisios uli ning kayang maragul a lugud, maging kapakinabangan ya karing simpli at mayap a pusu da ring kekaming mamamasa, at ban la mipagkaloan king banal a kabiasnan, 'makasalikut karing pantas at matenakan, dapot mipahayag karing ának' (cf. Lucas 10:21). Amen.

14 Hunyu 1998

Duminggu da ring Eganaganang Banal

Ing Abadesa ning Kumbentu nang San Juan a Apostol at Ebanghelista, ing Teologo, i Sor Philothea, kayabe ding kayang kapatad king Kristo.

— Sabian mu kami, Geronda.

— Nanu ing sabian ku kekayu?

— Gawan mu ing sasabian na ning pusu mu.

— Ing sasabian na ning pusu ku, ini: 'Kuma kang kutsilyu, gilitan mu ku, ibye mu la kareng tau, at kaibat mate ka.'

Panimula
(ibatan karing amanu ning Matua)

"Deng banuang panenayan tamu ngeni, masakit la at mapanganib, dapot king wakas, magtagumpe ya i Kristo."

— King panaun tamu, keraklan karing tau me-edukadu la king paralan a pang-yatu at magmadali la king bilis a makapangilabut. Dapot uling ala lang takut king Dios (at 'ing takut king Ginu ya ing umpisa ning kabiasnan'[5] ), ala la mu namang preno; at king makanian a bilis, a alang preno, mayari ya ing karelang karera king bangin. Deng tau masyadu lang makatutuk kareng karelang problema at, keraklan, miras na la king puntung malili la. Mewala na ing karelang direksyon at bagya-bagya lang daratang king kabilyan nung nu e da na la akontrol ing sarili da. Nung pati na detang daratang king Banal a Bunduk grabi la pang kaligalig at kalitu, at makanian la kabalisang, isipan mu na mu nung nanu la kaya detang aliwa—detang marayu king Dios at king Pisamban!

King balang bansa, makakit kang bagyu, maragul a kaguluan! Ing kalunus-lunus a yatu — sana isabye na ning Dios ing Keyang gamat! — magkukuluk ya anti mong pressure cooker. At lawen mu ing daraptan da reng atyu king upaya! Papanali-nali de, ibubulus de ing eganagana king pressure cooker, at sasalak ne! Ing takap malapit neng mabulwak! Sinabi ku king metung a taung atyu king matas a pwestu: 'Bakit e mu papansinan deng aliwang bage? Nukarin ya mangapunta ini?' Pekibat na: 'Pari, king umpisa ing karokan anti yang malating snowfall, dapot ngeni meging yang avalanche. Milagro na mu ing makasaup.' Dapot deng aliwa, king pamagnasang itama ing sitwasyun, lalong papalaki de ing avalanche ning karokan. Imbes na gawang partikular a hakbang tungkul king edukasyun at pamanese, o itama la ding bage, lalung papalala da pa ing sitwasyun. E da isipan nung makananu yang patuknangan ing avalanche, nune lalung papadagul de. Uling king umpisa, metung ya mung malating snowball. Nung mag-ugung ya pababa king bakulud, maging metung yang snowball. Kabang daragdagan ya ning yelu, pun dutung, batu, at basura, lalaki ya't lalaki at maging metung yang avalanche. Makanian mu naman ing karokan: ditak-ditak, meging ne metung a avalanche ning yelu at mag-ugus ya pababa. Ngeni, para siran ya ining avalanche ning karokan, kailangan ya ing pamanumbuk ning bomba.

— Geronda, magaganaka ka ba tungkul kaniting eganagana?

— Ah, at bakit pa naman meging abu ya ing balbas ku bayu ing panaun na? Makiadwa ku pagdurusa. Mumuna, potang akit ku ing malyari at gulisak ku para abisan ta la laban king karokan a magluto. At kaibat, potang alang makiramdam kanini (e naman siguradung uli ning pamagbalewala), dumapo ya ing karokan at ding tau magumpisa lang maniawad saup kaku. Ngeni aintindyan ku na nung makananu la migdusa ding propeta. Deng propeta ila ring pekamatenakan a martir! Mas matena la pang martir kesa kareng aliwang martir, agyang e la ngan mete king kamatayang pang-martir. Uling deng martir saguli la mu menasa, kabang deng propeta akakit da ing pamangawang karokan at alang patugut lang menasa. E la tuknang sisigaw, kabang deng aliwa gagawan da mu ing karaniwan dang gagawan. At inyang dinatang ya ing mua ning Dios uli da reng aliwa, ding propeta meki-sakit la kambe da. Dapot kanita, limitadu la man isip ding tau, at uli na niti, likuan de ing Dios at sinamba la kareng dios-diosan. Ngeni, nung ding tau sadyang likuan de ing Dios, ing pekamalaking idolatria ya ing malilyari.

E ta pa aintindian a ing demonyu magplanu yang siran la ding lelangan ning Dios. Mig-organisa yang 'punk party',[6] para siran ya ing yatu; meging masikan ya galit uling atin nang masanting a kilusang lalto king yatu. Maging masikan ya galit uling balu na ditak na mu ing oras na para kumilos.[7] Ngeni, ing ugali na anti yang kriminal a, nung makapadurut de, sasabian na: 'Ala nang takas para kaku, dakpan da ku!' — at sisiran na ing eganagana king kaili, wanan, at arapan. O anti mo king panaun ning gera, nung maubus na ing bala, ding sundalus kuanan da la ding karelang bayoneta o sable, sasalakab la king labanan at — nanu man ing malyari! 'Mete tamu mu rin,' ngana da. 'Kaya paten ta la reng dakal a kalaban a agyu tamu!' Saslag ya ing yatu! Abalu mu ini? Metung a makapangilabut a tukso ing dinatang kekatamu. Ing Demonyu sinindeng api a agyang ding eganaganang bumberu mitipun-tipun la, e re agyung patdan. Metung a espiritwal a api — alang mitagan a e mesilab. Ing mitagan na mu, manalangin ya pin para iligtas na katamu ning Dios. Uling nung magkaroon yang maragul a silab at ala nang agawa ding bumberu, mapilitan la ding tau a lumapit king Dios at maniawad masikan a uran para paten ing api. Makanian mu naman kening espiritwal a api a siniklab ning demonyu—ing kailangan tamu mu, panalangin para king saup ning Dios.

Ing mabilug a yatu papunta ya king metung a bage: lubus a pangabagsak. E mu malyaring sabian, 'Atin mu sanang medyung mesirang awang o aliwa pang bage king bale; ayusan ke pa.' Ing mabilug a bale ya ing mebagsak. Ing yatu meging yang mesirang baryu. Ing sitwasyun e ne makontrol. Ngeni, lubusan nang atyu king Dios nung nanu ing gawan Na. Ngeni, atyu ne king Ginu ing gawa: neng misan gamit ing screwdriver, neng misan gamit ing carrot, neng misan gamit ing tungkod, para itama ing eganagana. Ing yatu atin yang piglat; meging dilo ne at malapit neng mabulwak, dapot e pa luto. Laluto ya ing karokan, anti ing milyari kanita king Jerico,[8] a kailangan linisan, isailalim king 'disinfection.'

Nung makananu lang magdusa ding tau

Ing pamaghirap da ring tau alang kapupusan. Maleparan a pangasira — mabilug a pamilya, mangatua, anak… Aldo-aldo, mamagus ya ing daya ning pusu ku. Keraklan karing bale mitmu la king gulu, pamikakunu, at pamikakaba. Mu karing bale nung nu ring tau mabibie la agpang king kaburian ning Dios, karin la makatahimik ding tau. Kareng aliwa naman — atin pamikawani keni, pamikabankarap karin, sakit kareng aliwang lugal, aksidenti kareng aliwa; deng aliwa atyu la kareng gamot a pang-isip, deng aliwa naman king narkotiko... Deng kaluluwang kalulu: deng ali mas mabayat ing pagdurusa, deng ali mas mayan, dapot balang metung atin yang sarili nang sakit. Lalu na ngeni — alang obra, utang, pagdurusa; pipisilan da reng bangku ing balang kusing pera da reng tau, papalayas da la kareng karelang bale — masyadung kasakitan! At eya mu ini usapin ning metung o adwang aldo! Kahit pa atin metung o adwang matatag a anak king makanining pamilya, magkasakit la mu naman uli da rening kabilyan. Nung ding tau karing dakal a makanining pamilya akit da, kahit metung mung aldo, ing alang-pabayat at malayang kaisipan a atin ding monghe, ita ing pekamasanting a Pasku ning Pamanikabli para karela.

Kaskasian ya ing yatu! Nung magdusa ka at magmalasakit ka karing aliwa kesa king sarili mu, ing mabilug a yatu maging yang malino anti mong X-ray, a saslagan da ring sinag a ispiritwal. Potang manalangin ku, maralas kung akakit deng mangalating ának — deng kalulung ának — a lalabas king arapan ku king kalungkutan at maniawad saup king Dios. Deng pamilya da makayarap la karing problema at kasakitan, anya pinapanalangin na la ring inda da — ban maniawad saup king Dios. Miki-ugne la king pareung daluyung, at ita ing paralan nung makananu tang makipag-ugnayan karela.

Seguridad at Kakapuyan

Ing yatu ngeni protektadu ya karing sari-saring 'safeguards', dapot, uling malayu ya kang Kristo, lubusan yang alang-depensa. King sanumang panaun, ala pang mekaranas king makanining kawalan-depensa anti ing daranas da ring tau ngeni. At, uling e la sasaupan ding depensang gawa da ring tau, manaklis la king barkung Pisamban ban maramdam lang ligtas king espiritwal, uling akakit da ing barkung pangyatu mebaba ya. Dapot, nung akit da na ing danum lulub ya mu naman king barku ning Pisamban, at ding makasake makatutuk la king espiritu ning yatu, kabang ing Banal a Espiritu ala ya, kanita ding tau mawala ing eganaganang pag-asa da, uling kaibat na nita ala na lang aliwang akapitan.

Mágdusa ya ing yátu, málalá ya, at, king kamalasan, ding sablang táwu mapipilít lang mibie king kalibudtan na nining pángaburídû king yátu. Karamihan makaramdam lang malalam a pángataktak at pángabalewala — lalu na ngeni — at daramdaman de iti king balang lugal. Ala lang ákapitan ding táwu. Anti mo ing sasabian ning kasabihan: 'Ing malalunod mamakbung ya king dayami,' ita pin, ing taung malalunod manintun yang bage a kapitan, antimo bang isalba ne ing sarili na. Lalbug ya ing barko, at ing metung a tau, a magnasang isalba ne ing sarili na, susubukan neng kapitan ing mast. E ra isipan a ing mast mibabo ya kayabe ning barko. Makapit ya king mastu at lalu yang malbug. Ing buri kung sabian, manintun la reng tau king asandalan, king kapitan. At nung ala lang kasalpantayanan a pagsandalan, nung e la sapat menwala king Dios para lubusang manalig Keya, kanita e la makatakas king pamagdusa. Metung yang maragul a bage ing pamanalig king Dios.

Deng banuang daralanan tamu ngeni masakit la at mapanganib, dapot king katataulian, i Kristo ing manikwa. Akit yu nung makananu la karagul a respeto ding tau king Pisamban—neng itamu [Kristiyanu] mag-ugali tamung ustu. Aintindian da ring tau a alang mayap a malyari nung ali. Aintindian da na ring pulitiku a nung atin mang makasaup kareng tau king yatu a meging metung a balen-sese, ila ring tau ning Pisamban. Wa, e kayu magtaka! Inamin da ring kekatamung lider pulitikal ing karelang upaya a makasaup ( ) at sinuku na la. Kanitang metung a besis, dinatang la king kuwartu ku ding mapilan a pulitiku at sinabi da: "Dapat lumwal la ding monghe king yatu ban mangaral at magdalang linaw karing tau. Ala nang aliwang paralan." Kayapait da ring banuang deni!… Sana mu abalu yu nung makananu na kami kalayu at nung nanu ing makapante kekami!…

Deng Pamanintun da reng Tau

— Metung a panaun ning karimlan, walung pulung tau ing dinatang king kalibera ku — [miyayaliwang klasing tau] manibat kareng magaral angga kareng direktor ning teatro. Kambe ning lua kareng mata da, kinutang da kanaku reng taung areni nung malyari la kanung… magaral teolohiya! Ing kabilian ning yatu kaburyanan ya. Ing balang metung manintun yang metung a bage, dapot keraklan e ra balu nung nanu. Deng aliwa panintunan de ing katutuan karing lugal a pipaglibangan, kabang deng aliwa naman buri deng akit i Kristo king pamakiramdam karing makabaliung musika...

— Katutuan ya, Geronda, ing pamaglakbe da reng tau! Dakal lang taung daratang keka, at makatalakad la king makabang oras, manenaya king karelang turno para akit da ka.

— Ita man, metung ya kareng tanda ning panaun — ding tau manintun lang saup [agyang] king kakung kasakitan. Ala kung akakit a mayap king sarili ku at magtaka ku: nanu ing akakit da kanaku ding tau a maging sangkan para sasalubung la kanaku a makanyan? King tutu, ninu ku pin talaga? Metung a kalabasa a maki balat pakwan. At kening panaun tamu, mamangan la pa mung kalabasa deng tau imbes na pakwan, uling ing balat na anti yang balat pakwan. Maglakbe la reng tau para akit da ku ibat king sumangid ning yatu at e da man siguradu nung akit da ku karin o ali. At nanu ing panamdaman ku? King metung a banda, kamwa ku king sarili ku, pero king sumangid—masakit mu naman para karening taung areni. Nanu na ing milyari! Mebabâ ya ing yatu! Sasabian ning propeta Isaias a datang ing panaun a ding tau makakit lang metung a lalaking makasulud balabal at sabian da kaya: 'Halika, gawan da kang ari.'[9] Kaingwan na katang Dios!

I San Arsenio ning Capadocia binasa ne ing kawatlung pulu't walung salmo para kareng makayarap king kapahamakan king dagat. At kabang babasan ku iti, sasabian ku: 'Diyos ku, siguradu ku agyang ing malanging gabun—ita pin, ing mabilug a yatu—mas mapanganib ne kesa king dagat! Ding tau king espirituu malulumlang la king yatu.' Potang ating taung daratang kanaku a mewala na ing kasalpantayanan king bie, babasan ku la ding Salmo a siyam a pulu't atlu at atlung pulu't anam: 'Ing Dios ya ing Ginu ning pamag-ganti, ing Dios ya ing Ginu ning pamag-ganti; e Ya maging e makatarungan. Talakad Ka, O Huwes ning yatu; ibalik Mu ing katarungan karing mayabang... 'Deng tau Mu, O Ginu, pepababa la, at ing mana Mu pepaburen de... Dapot ing Ginu ya ing kanakung silungan, at ing Dios ku ing saup ning kanakung pag-asa...'" Dening banal a amanu maragul lang pakalma king kaladua. Nung sana ding kalulu tumingid la mung metung a sulyap king Banua, dakal ing mibayu. Dapot ngeni, ding tau e la mag-isip tungkul king Dios. Uli na niti, ing espiritual a saup ala yang akit a pakibat king sarili da ring tau; e ka makapamiabe king pamikaintindi karela.

Parati kung manalangin king Dios a magtalakad yang matutung tau, Kristiyanu, keti king yatu, ban saupan da la reng aliwa. Sana ipagkalub na la ning Dios deng Kristiyanung anti kaniti king makabang bie. Manalangin tamu a sana paslagan na ning Dios ing yatu at mika lunto lang aliwang tau — ali anti kareng sisira king yatu ngeni, nune bayu at malinis. Manalangin tamu king Dios para lumwal la ding bayung Maccabees.[10] Mapalyaring kulang la karanasan ding kayanakan, dapot malaya la king pamamirait at katusuan.

Manalangin tamu king Dios a liwanagan na e mu detang kayabe king Pisamban, nune pati na murin detang atyu king katungkulan, ban magkaroon la king takut king Dios at makapagsalita lang amanu ning kabiasnan. Deng atyu king upaya malyari deng alilan ing kabilian ning yatu king kidlat ning mata king metung mung salitang maki-kabiasnan, kabang king metung mung salitang mangmang malyari deng siran ing metung a mabilug a estado. Ing metung a mayap a desisyun metung yang biyaya para king yatu, kabang ing metung a marok a desisyun metung yang kalamidad para kaniti. Ing kasakitan da ring tau e mu makabasi king karelang materyal a pangangailangan, o king katutuan a ala lang pamangan at magdusa la king kakaluluan. Ing karelang kasakitan a ispiritwal mas makatakut ya pa. Ing panalangin maragul yang saup ban siguraduan a i Kristo dinan na lang ditak a sala ding tau. King katataulian, makanyan ya gagawang i Kristo: Kukuwa yang screwdriver, kakigatan ne ing tornilyu nung kailangan, luluagan ne nung kailangan — at ayus ne ing eganagana; metung yang ligayang pagmasdan — ing eganagana mibubulid ya king lugal na. Potang ing Dios papaliwanag na la ding mapilan a tau, ing karokan mismu bagya-bagya yang mawawalan panga-akit at ala nang makisabe. Uling aliwa ing Dios ing manira king karokan—ali, iti mismu ing masisira. Dumatang ing panaun a ing eganagana maging ustu na. Akakit ku a dakal kareng atyu king matas a pwestu aintindyan da ing malilyari; masasaktan la lub, at lalabanan de ing karokan. Iti ngan magdalang partikular a tula kanaku.

King kekatamung panaun, kulang la reng mabie alimbawa

— Geronda, bakit sasabian nang San Cirilio ning Jerusalem a ding martir ning tauling aldo 'mas maragul la kesa karing eganaganang martir'?[11]

— Uling kanita, dakal la reng bayani [ning espiritu]. Dapot king kekatamung panaun, kulang la reng mabie alimbawa; pangkabilugan ku mung sasabyan ngeni tungkul king Pisamban at monasticismo. King panaun tamu, dinakal la reng amanu at libro, dapot mengati la reng karanasan king tutu bie. Pagmasdan ta la mu reng banal a ascetic ning kekatamung Pisamban, a e ta aintindyan nung makananu kalaki ing karelang obra. Para aintindyan ini, kailangan tamung magsikap; kailangan tamung kaluguran la reng santo at, uli ning lugud kekara [12] , pagsikapan tamung maging kalupa da. Syempre, ing Mayap a Dios isaalang-alang na la reng partikularidad ning kekatamung panaun at ding sirkumstansya nung nu tamu mabibye, at mananagutan tamu agpang kaniti. At nung gawa tamung agyang malating gawa, mikorona tamu king mas maragul a glorya kesa kareng Kristiyanu ning minunang panaun.

Kanitang minunang panaun, atin espiritung pamagsakripisyu. Ing balang metung sinikap yang alilan ing kayapan. Uli na niti, eya menalbe ing karokan o katamaran. Atin kasaganan ning kayapan, atin espiritung pamagsakripisyu, anya ing metung a tamad eya makapanatili king kayang katamaran. Miyagus la kayabe ning pangkabilugan a agus ning kayapan. Atatandanan ku kanitang metung a besis king Thessaloniki, manenaya kami king traffic light a mibayu ba kaming makatawid king dalan. Sinindi ya ing berdeng sulu, megumpisa nong kimut ding tau, at aramdaman kung darala na ku kambe da ring aliwa. Ing kailangan ku mung gawan yapin ing ituluy ing pamangimut ku karing bitis ku at ituluy ing pamunta ku king sumangid ning dalan. Ing buri kung sabian, nung ing balang metung papunta la king pareung direksyon, masakit para king metung a tau ing e makisabe king keraklan — agyang e na man buri. Dadala de reng aliwa, at isasabe da la. Ngeni, nung ing metung a tau buri nang mie matapat at espiritwal, alang lugal para kea king yatu; masisikitan ya. At nung e ya mag-ingat, magumpisa yang dadagus pababa; ing agos ning yatu ing magdala kea.

Kanitang minunang panaun, ating kasaganaan ning kayapan, kasaganaan ning birtud; dakal la reng mayap a alimbawa, at ing karokan melunod ya king karakal da reng mayap. Deng ditak a pamagkamali a atyu king yatu o kareng monasteryu e la apansinan at alang perwisyung midala kareng tau. Dapot nanu ing malilyari ngeni? Dakal la reng marok a alimbawa, kabang ing ditak a kayapan a mitagan e ya man papahalagahan. King aliwang salita, ing kabaligtaran ing malilyari ngeni: ing ditak a kayapan malalunod ya king karaklan ning karokan, at ing karokan ya ing makakontrol.

Nung ing metung a tau o mapilan a tau atin lang diwang debosyon, maragul ya saup iti kareng aliwa. Uling nung ing metung a tau susulung ya king espiritual, ing benepisyo na niti e mu para keya, nune pati na murin kareng makakit kaniti. Makanian mu naman king taung maluag—makaimpluwensya la karing aliwa. At nung ing metung a tau, at kaibat ing metung pa, maging maluag ya, kanita bagya-bagya, king paralan a e mapapansin, ala nang mayap a mitagan king paligid da. Uli na niti, king kalibudtan ning laganap a kaluagan, kailangan ya ing diwa ning pamagsakripisyu. Kailangan tamung maging sobrang mapagbanté king aspetung ini, uling ding tau ngeni, makalunus, miras na la king puntung gagawa la pa mung batas a magpasulung king katamaran at kalaswaan. Pati na ring mamye-byeng asceticism mapipilitan lang tumuki kareng batas a reni. Uli na niti, detang mamye-byeng asceticism e la mu dapat lumaban king impluwensya ning espiritu ning yatu, nune dapat la muring tuknangan ing pamikumpara king karelang sarili kareng tau ning yatu.[13] King pamikumpara da king sarili kareng taung makamundo, magumpisa lang isipan ding Kristiyanu a mga santo la at maging kampanti la; king tauli, mas lala la pa kesa karetang penikumpara da king sarili da. Ding santo, aliwa ding tau ning mundung ini, ila dapat ing maging alimbawa tamu king espiritual a bie. Mayap sigurung gawan ing makatuking ehersisyu para king balang birtu: manakit metung a santu a mekilala king birtung ita, at basan a masalese ing istorya ning bie na. Kanita, akit na ning metung a tau a ala ya pang agawa, at ituluy na ing kayang espiritual a bie a maki kababan lub. Deng mamaragun king istadyum e la lilingun pabalik para akit da nung nu la reng makaligid. Uling nung la man lawe kareng atatambak, ila mismu ing maging tauli. Nung pagsikapan kung alig detang mangasikan, ing konsensya ku mipapalinis ya. Dapot nung lawe ku la detang makatambak, makahanap kung sangkan para king sarili ku, sasabian kung kumpara kareng kamalian da, detang kaku mangalati la mu. Kakalma ku ing sarili ku king isip a atin pang mas kalulu kesa kanaku. King paralan a ini, sasakal ku ing konsensya ku, o mas ustu, gagawan kung manhid ing pusu ku, anti mong makapuluputan ya king metung a patung ning plasta.

Malagua ing manakit 'makadulas a dalan' at madulas pababa kaniti

— 'Dapot bakit, Geronda, masakit para kekatamu ing gawang mayap, dapot malagua ing mibagsak king karokan?'

— Uling, nung king pamangawang mayap, ing tau kailangan neng magpagal at magsikap ya mismu, mumuna king sabla, kabang nung king karokan naman, sasaupan ne ning demonyu ing tau. Bukud kanita, e la gagaya king kayapan ding tau, at ala la namang mayap a isip. Maralas kung bibie kareng layko ing makatuking alimbawa. Isipan tamu atin kung kotsi. Magumpisa kung mag-isip: 'Nanu ing kailangan ku kaniti? Ing metung kung kaluguran, a atin mu namang kotsi, pwede na kung isake neng kailangan kung mag-errand. Nung kailangan, pwede kung sumake taxi. Mas masanting isuku ke ing kotse a ini king kakaluguran ku, a tata da reng dakal a anak, ban na la apagdala ding kayang kalulung anak palwal ning balen papunta kareng monasteryo, pápainawan na la at pasibayuan ing karelang sikanan." Inya, nung ibye ke ing kotse king aliwang tau, alang tuki king alimbawa ku. Dapot, nung iswap ke ing kotse ku—pareung make anti ing keka—para king mas masanting, kanita, akit mu, eka matudtud king benging ita, kabang manintun kang paralan para iswap ing kotse mu para king aliwa, a mas masanting, kalupa na ning kaku. E mu man isipan a ing kotse mung atyu ngeni, masanting ya naman. King makanian, sabian mu: 'Magpisali kung metung a bage, mangutang ku, pero iswap ke ing kotse ku.' Samantalang king mumunang kasu, kabaligtaran, alang tuki king alimbawa ku; alang magsabi: 'Bakit ku kailangan ining kotse? Mas masanting nung ibye ke king taung talagang mangailangan!' Malyari pa ngang sabian da na mebating ku.

Madaling maimpluwensiyan ding tau king karokan. King kaloob-looban da, kikilalanan de ing kayapan; magdala ya king karelang respeto. Dapot, malagua lang mapapaimpluwensya king karokan at malaladlad la kaniti, uling ing karokan papasikan ne ning [14] tangalashka.[15] Malagua mung akit ing 'mayumung kilig'—king tutu, ing manuksu ala yang aliwang gagawan nune ing itulak la ring lelangan ning Dios papunta king kilig a ini. Dapot i Kristo kikimut ya mitmung dangalan. 'Mayap ini,' ngana, '"nung ninu man ing magnasang tuki Kanaku..."'[16] E na pipilitan ninu man a lumapit Keya; e na sasabian: 'Halika na, lumapit ka kanaku!' Ing Demonyu e ya matapat. Gagapus ne ing tau gamat at bitis ban idala la nu na man buri. Ing Dios, dapot, rerespetuan na ing kalayan ning tau. Lilikha ya karing tau ali bilang alipan, nune bilang anak. Balu na ing Pamibagsak malyari, dapot agyang makanian, e na la gewang alipan ding tau. Pinili na imbes na ing bumaba, ing maging tau, ing tiisan ing Pamamarusalan at kanita iligtas ing lahi ning tau. Ing Dios minye yang kalayan king tau. At agyang gamitan ne ning demonyo iti para king marakal a karokan, ing kalayan a binye king tau magkalub yang mayap a pamikatagun para subukan la ding tau. Malino nung nanu ing daraptan ning metung a tau manibat king pusu [at nung nanu ing ali]. At nung ing metung a tau mitmu ya king pamalsinta king sarili, kapansin-pansin ya iti.

E na katamu paburen ning Dios king kapalaran tamu

Deng tau, a atyu king makanining [makatakut] a kabilyan ngeni, gagawan da ing nanumang buri da. Deng aliwa mabibye la karing tableta, deng aliwa naman karing droga. Pamisan-misan, atlu o apat a kaladuang naliliwas magtatag lang bayung relihiyon. Oneng mas ditak la mu deng krimen, aksidente o karokan. Sasaupan na la ning Dios deng tau. Atatandanan ku, minsan atin metung a kayanakan a lalaking linub king kubu ku at mengutang: 'Uy, atin kang gitara?' E mu kabud manyigarilyu yang hashish, e mu kabud alang patugut ya magsalita a e na man kutnan nung atin pang aliwang bisang makiramdam keya, nune — buri na pa ing gitara! Deng aliwa naman pagud na la king bie at buri deng kitilan ing sarili da, o kaya naman, kaybat dang mekasala king marok a dapat, gawang maragul a gulu. E ta la pisasabyan detang taung lalto karela ing makanining pagnanasa bilang blasphemous a isip, at itatabi da la reti. Ing pisasabyan ta ngeni ila reng taung pagud na king bie at e da na balu nung nanu ing gawan da. Ing metung a makanining tau sinabi na kaku: 'Buri ku isulat da ring dyaryu a metung kung bayani.' Deng mismung makanining tau ing sasamantalanan da ring aliwa para akamtan da ing karelang marok a nasa. Pero — pasalamat king Diyos! — mas ditak mu ing marok a talagang malilyari.

Lipat ning itamu mismu ing migdala king sarili tamu king kabilian a ini, e na katamu paburen ning Dios king kapalaran tamu. Ing Dios poprotektan na ing kasalukuyang yatu gamit la ring adwa nang gamat, kabang king minunang panaun, metung ya mu ing gagamitan na. Ngeni, nung ing metung a tau makapadurut ya karing dakal a panganib, poprotektan ne ning Dios, anti mo ing metung a inda a poprotekta king anak nang mag-umpisang maglakad. Ngeni, i Kristo, ing Pekabanal a Indu ning Dios, at ding santu mas sasaupan da katamu kesa kanitang milabas, dapot e ta man apapansin. At nanu kaya ing maging kabilian ning yatu nung e uli na ning saup a ini!…

Keraklan karing tau atyu la king kabilian a makatakut isipan. Ing metung lasing ya, ing aliwa mewalan neng pag-asa king bie, ing katlu makulimlim ya isip, at ing kapat makapamulala ya king sakit at pamaghirap uli ning e pamakatudtud. Oneng akakit mu la reng eganaganang taung areni magmanehung kotse, makasake motor, gagawang mapanganib a obra, at magpalakad kareng makapanganib a makina. Talaga kayang atyu la king hustung kundisyun para gawan la reng bage anti kaniti? Nanu la karakal a tau reng sana mesugat na kanita pa! Nung makananu na katang poprotektan ning Dios, oneng e ta man apapansin...

Aganaka ku pa kanitang minunang panaun, ding pengari tamu mamuntalan la king obra king asikan at iwanan da katamu king pamaningat ning metung a siping bale. Sasaupan mi la reng anak na. Kanitang panaun a ita, ding anak masanting la ugali. Ing siping bale pasulyap-sulyap na katamu kabang gagawan na la ding obra na king bale, at kami naman tahimik kaming mamialung. Kanian mu naman, i Kristo, ing Indu ning Dios, at ding mga santo, babantayan da mu ing yatu. Dapot ngeni, i Kristo, ing Indu ning Dios, at ding mga santo, alang patugut lang kukuldas king metung a tau o pipigilan de ing aliwa, uling ding tau ngeni e la balansi. Ding bage a malilyari ngeni—e sana paintulutan ning Dios!… Anti ya mung metung a inda a ating mapilan a anak a masakit pakibagayan: ing metung medyu buring-buring ya, ing aliwa medyu pasaway ya, at ing katlu suway ya… Kaya atyu ya karin, babanten na la: ding sarili na, at pati na ding siping na. Ing metung masyadu yang mekalukluk at malapit neng mabagsak, ing kadwa kukwanan ne ing kutsilyu at buri neng gilitan ing sarili nang batal, at ing katlu magsadya yang saktan ing kapat. Eya makapaynawa ing ima, eya man matudtud agyang saguli, babanten na la, dapot e re aintindyan ding anak ing keyang pamag-alala. Kanian mu naman, e na aintindyan ning yatu a sasaupan ne ning Dios. Nung e ne sasaupan ning Dios, kanita, king karakal ning mapanganib a modernung teknolohiya, ing yatu sana mesira neng lubus kanita pa. Dapot [king mayap a palad] atin tamung talapamingwa: ing kekatamung Ibpa—ing Dios, ing kekatamung Inda—ing Pekabanal a Inda ning Dios, at ding kekatamung kapatad—ding santo at ding Anghel.

Nanu ya kalaki ing pamamua ning demonyu king lahi ning tau! Nanu ya kasikan ing nasa ning kalaban a siran na katamu! Oneng kakalingwan ta nung kaninu ta makipaglaban. Sana abalu yu nung pilan besis nang binalibid ning demonyu ing yatu king keang ikol, para siran ne! Dapot e ne papaintulutan ning Dios; sasagkaan na la ding keang planu. Ing Dios magdalang mayap agyang man ibat king karokan a buri nang ipamana ning demonyu; magdalang maragul a mayap ibat king karokan. Ing demonyu ya ing magararal king yatu ngeni, dapot i Kristo ya ing king tauli ing mananam kaniti.

Isipan ye ini: uling ing Mayap a Dios e na papaintulutan deng mangaragul a pagsubuk a maglambat lampas atlung henerasyun. Pane yang magiwan bining pag-asa. Bayu ing pamikabilanggu king Babilonia, selikut de ring Israelita ing api ibat king karelang tauling sakripisyu king metung a alang laman a bubun, baneng makapagpali lang api ibat kaniti para karing bayung sakripisyu. At king katutuan — kaybat ning pitumpul a banua, inyang migbalik la ibat king pamikabilang, ing api para king mumunang sakripisyu sinindi ya ibat king ikit da king bubun.[17] King sanumang masakit a panaun, e la ngan maakit king karokan. Ing Dios papanatilian ne ing lebadura para karing daratang a henerasyun. Ding Komunista linaban la kilub ning pitumpulu't limang banwa, at tinagal la kilub ning pitumpulu't limang banwa — eksaktung atlung henerasyun. Dapot ding Sionista, agyang mekalaban la kilub ning dakal a banwa, e la man tumagal pitung banwa.

Ating masakit a panaun a daratang

Papaintulutan na ning Dios ing metung a mabayat a kaguluan a malyari. Ating masakit a panaun a daratang. Ating mangaragul a pagsubuk a manenaya kekatamu. Seryoswan ta ya ini at magumpisa tang mie king espiritwal a paralan. Pipilitan na katamu ning kabilyan, at ipagpatuluy na ing pamamilit kekatamu, a magobra king espiritual. Dapot, ing espiritual a obrang ini magkakahalaga ya mu nung gawan ta ya king kagalakan, king sarili tang malayang kaburian, at ali uling pipilitan na katamu ning kalungkutan. Dakal a santo ing minyad sanang mabie king panaun tamu ban makagawang mangaragul a gawang kaburyan.

Magsaya ku neng ating magbanta kanaku uling eku mamye at uling sasagkalan ku la reng karelang planu. Neng, kabang bengi, makaramdam kung atin lulundag king bakud papunta king bakuran ning kalibudtan, ing pusu ku magumpisa yang tumibuk king masayang ligaya. Dapot neng mangutang la reng bisita king bengi, 'Atin telegramang dintang; ipangadi me i kaninu-ninu a masakit!' — kanita sasabyan ku king sarili ku: 'Ah, ita pala! Balamu mebigu ku na naman!..' Sasabyan ku ini ali uling pagál na ku king pamibie-bie, nune uling tútula ku king pag-asang mate para kang Kristo. Uli na niti, magtula tamu uling ing makanining mayap a pagkakataun linto ya ngeni. Metung a maragul a gantimpala ing manenaya kareng magnasang maging martir.

Kanitang minunang panaun, nung ating gera, ing metung a lalaki lalaban ya king kalaban, para ipamingwa ing kayang Bansa at ding kayang tau. Ngeni, lulub tamu king laban e para ipamingwa ing Bansa. Lalaban tamu e para pigilan la ding barbaro king pamanyilab kareng kekatamung bale, pamang-abusu kareng kekatamung kapatad a babai, at pamag-alipusta kekatamu. Makipaglaban tamu ngeni e para karing interes ning bansa o para king sanumang ideolohiya. Ngeni, makilaban tamu king panig ning Kristo o king panig ning demonyu. Ninu ya kaninu panig — malino ya ing balansi ning upaya. Kanitang panaun ning okupasyun, metung kang bayani nung e ka menamusta kareng Aleman. Ngeni, metung kang bayani nung e ka menamusta king demonyu.

King metung a paralan o aliwa, makasadya na katang saksi kareng makatakut a malilyari. Magaganap la reng labanan a ispiritwal. Deng santu lalu lang maging banal, kabang deng marusing lalu lang maging karumal-dumal.[18] Ating bagyung manenaya kekatamu, at ing kekatamung pamakilaban atin yang alaga, uling ngeni ing kalaban tamu aliwa i Ali Pasha, ni i Hitler, ni i Mussolini, nune ing mismung demonyu. At uli na niti, ing kekatamung gantimpala ibat ya banua.

Sana ing Dios, bilang Mayap a Dios, gawan Nang mayap ing marok. Amen.

Dake 1.
Tungkul king kasalanan at ing demonyu

"Ing pamibie-bie malaut kang Matamis a Hesus, minum tamu king mapait a basu"

Kabanata 1.
Nung Makananu ya Maging Uso ing Kasalanan

— Geronda, dimdam mi a sinabi mu kaninuman a ating gera. Tutu ya pin ita?

— Aku mismu, alang sasabyan ku, dapot ding tau sasabyan da ing nanumang buri da. At agyang atin ku pang balu — kaninu ku sabian?..

— Ing gera, Geronda, metung yang barbarismu!…

— Nung e re 'pepinung' ding tau ing kasalanan, e la sana miras king anti kanining antas ning kabangisan. Dapot ing mas maragul pang kabangisan ya pin ing moral a kapahamakan. Lalala la ding tau king espiritu at king katawan. Ating metung a lalaking sinabi kanaku: 'Pepangalan de reng tau ing Athens a gubat, dapot lawen mu—alang ninuman ing makatakas king gubat a ini. Sabian da ngan, 'Ing gubat!' — at mititipun la ngan king gubat a ini." Nanu na ing milyari karing tau! King kabilian da reng animal. Balu mu nung makananu la reng animal: mumuna, lungub la king sabnang, magdumi la, mag-isbi; kaibat, ing dumi magumpisa yang mabubuluk at manangang, at mararamdaman dang malisangan ding animal. Buri da king sabnang at e la bisang mako. Ing buri kung sabian, deng tau mu naman, daramdaman da ing 'kaleldo' ning kasalanan at e la bisang mako. Asamuy da ing mabau, pero e la bisang lakwan ing kaleldo. Nung ing metung a bayung datang lungub ya king kamalig, e na ayagwantan ing bau. Pero ing metung, sané ne kaniti; makatuknang ya parati king kamalig, at ing bau e ne makasagabal keya.

— At ding aliwa, Geronda, papanikuan de ing karelang sarili king pamanyabing ing makanining mabayat a bye king kasalanan e ya megumpisa king kekatamung panaun. 'Lawen yu,' ngana da, 'ing milyari king sadyang Roma!..'

— Wa, dapot king Roma ding tau sinamba la kareng dios-diosan; paganu la. At ing Apostol Pablo [king kayang Sulat kareng taga-Roma] kinausap na la ding paganu a tinanggap king Binyag a Banal dapot e la pa tinuknang kareng karelang marok a ugali.[19] E tamu dapat gawan modelung alimbawa ding pekamalalang pamagbagsak moral ibat king balang panaun. Ngeni, ing kasalanan meging uso ne. Isipan mu — itamu, king katataulian, metung tamung Ortodoksung tau, dapot lawen mu nung nanu na ing ikarating tamu! At tungkul naman kareng aliwang bansa, alang saysay pang banggitan la... Dapot ing pekamakarok king kabilugan ya pin ing deng tau ngeni, uling pangkabilugan lang mebighani king kasalanan at akakit da ing metung a tau e makisabe king karamihan, e makasalanan, at atin yang ditak a kabanalan, ausan de itang tau a makatuking o reaksyunaryu. Makasumbagal kareng makanyan a tau ing ing metung a tau e makasalanan. Turingan da ing kasalanan bilang pamanyulung. At ita ing pekamakarok king kabilugan. Nung ding taung makabayu, a mabibye king kasalanan, aminin da man mu sana a [mabibye la king kasalanan], kanita ing Dios magmalasakit ya karela. Dapot bibigyan dang katuliran ing e dapat bigyan katuliran at pupurian de ing kasalanan. At ing ituring ing kasalanan bilang pamanyulung at sabian a ing moralidad lipas ne, bukud pa karing aliwa, ya ing pekamapanglaw a pamanyirang puri laban king Banal a Espiritu. Uli na niti, nung ing metung a tau, kabang mabibie ya king yatu, sisikapan neng panatilian ing kayang bie a malinis, maragul ya ing ulaga na niti. Metung a maragul a gantimpala ing manenaya karing makanyan a tau.

Kanitang minunang panaun, ing metung a lasinggeru o malingni masyadu yang mainaup para lumwal man mu king palengki, uling pagloku-loku de ring tau. At nung ing metung a babai malingni ya, mainaup yang lumwal man mu king bale. At, malyari tang sabian, ini ing meging metung a pwersa a menatda king kasalanan. Dapot ngeni, nung ing metung a tau matulid ya king pamibie-bie—nung, alimbawa, ing metung a kayanakan a babai matapat ya king bie relihiyosu—ing sasabian da ring tau keya: 'Menibat ya wari bulan o nanu?' At king pangkabilugan, kanitang minunang panaun, nung ding taung makamunduan mekasala la, ila—kaawa-awang kaladua—daramdaman de ing kabayat ning karelang kasalanan at maging la pang mas mapagkumbaba. E da la kinutya detang mabie king espiritwal; king kabaligtaran, hinangaan da la. Dapot king panaun tamu, detang makasalanan ala lang panamdaman a kasalanan. At ala la namang respeto kareng aliwa. Ing eganagana mepante-pante na. Nung ing metung a tau e ya mabie king makamundung bie, gagawan da lang katatawanan ding makasalanan.

Kokondenan na la ning konsensya da

Ing France ali ya basta-bastang bansang paunlad pa; manuna ya karing dakal a aliwa. Nanupata, karing milabas a banwa,[20] a pulung libung Pranses ing meging Muslim. Bakit? Uling ing kasalanan meging uso ya karela, dapot ing karelang konsensya sisisian na la at buri reng pakalmawan iti. Deng sinaunang Griegu, king pamagnasang bigyang-katuliran ding karelang pagnanasa, gimawa lang labing-adwang dios para kareng sarili da. Makanian mu naman, ding Pranses menintun lang relihiyun a makapagbigay-katuliran kareng karelang pagnanasa, ban ing isyung ini e na la guluan. Ing Islam, malyari tang sabian, bage ya karela: malyari kang kumuang asawa anggang pilan ing buri mu, at king bye kaybat ning kamatayan, ing kasalpantayan a ini mangaku yang alang anggang suplay ning pilaf, masaganang sour cream, at metung a mismung dagat ning pulut-panilan. At nung ing mete inuran de king maligamgam a danum kaibat ning kamatayan, [sasabian da] malinis ya kareng keang kasalanan—nanu man karakal deti. Munta la kang Allah a malinis la ngan! Nanu pa ing malyari mung nais? Talagang kombenyenti ya ngan! Dapot ding Pranses e la manakit kapayapan. Pagnasan de ing kapayapan king lub, dapot e re akit iti, uling alang makatwirang sangkan para kareng karelang pagnanasa.

Nanuman ing gawan da ring tau, nanuman ing kalupitan a pagtatakpan da — e la pa murin makakit kapayapan. King pamagsikap dang ipanustuan ing e malyaring panustuan, mabibitin la ding kaladua da. Mibubukud la king kilub. Uli na niti, dening kaladuang kalunus-lunus manintun lang pamag-aliw, mamasyal la karing bar at nightclub, minum la, manalbe lang telebisyon… King aliwang salita, sisisi na la ning konsensya da, at para e da ne isipan, gagawan da la ding kaburyanan. At agyang matudtud la pa—isipan mu bang payapa la? Ing tau atin yang konsensya. Ing konsensya ya ing pekamumunang Banal a Kasulatan a binye ning Dios kareng mumunang tau. Mana tamu king konsensya ibat karing pengari tamu, anti mong metung a kopya. Kahit pa makananu neng saktan ning tau ing konsensya na, iti parati na lang parurusanan king kilub. Uli na niti sasabian da, 'Ating bulati king kilub na.' King tutu, alang mas mayumu pa kesa king payapa at kalmadung konsensya. Ing taung anti kanita, panamdaman na ing pamagtaas king kilub na, at kaibat, susulapo ya.

Nung ing tau lumingun ya king Dios, daranas na ing pasakit a anti mong king impyernu

Eku aganaka metung man aldo a eku naranasan ing banal a ligliwa. Ating paminsan-minsan a katahimikan, at karing makanitang panaun, eku mayap panamdam. Uli na niti, aintindyan ku nung makananu kalungkot ing bie da ring keraklan a tau. Linayu la king Dios at uli na niti, e la makatanggap king banal a ligliwa. Habang lalayu ya ing tau king Dios, lalu yang maging masakit ing bie para keya. Dapot nung atin yang Dios ing metung a tau, e na kailangan pa ing aliwa at alang dapat pang pagnasan. Ayan ing kabuuan na ning puntu. Nung king aliwang banda, atin yang eganagana ing metung a tau dapot ala yang Dios, daramdaman na ing pamagkasakit king lub. Uli na niti, anggang king malyari, kailangan tamung lumapit king Dios. King arapan na mu ning Dios akit na ning tau ing tula—ing tune, alang anggang tula. King pamibie-bie malaut kang Matamis a Hesus, minum tamu king mapait a basu. Potang ing matuang tau maging yang tau—metung a anak ning Ari—magsadya ya king banal a ligaya, banuang kayumuan, at daramdaman na ing ligayang pang-paraisu; agyang king bie a ini, daramdaman na na, king metung a antas, ing ligaya ning paraisu. Manibat king mas mababang ligayang pang-banwa, ing tau susulung ya aldo-aldo papunta king mas maragul at mas maragul a ligaya. Kukutnan ne ing sarili na: 'Siguradung king Paraiso, atin pa kayang mas maragul kesa king daramdaman ku ngeni?' Daramdaman ne ing makanian a kabilyan a e ne makapag-asikasu king sanumang dapat gawan. Ibat king Banal a pali at kayumuan a ini, mangapayak la ding kayang tud anti lang kandila. Ing pusu na e na akayan ing sobrang tula; magnasa yang sumabug king makiput a pader ning kayang salu at sumulapo—uling para king pusu na, ing yatu at ding eganaganang bage king yatu, anti la mung alang kwentang pialungan.

King umpisa, ing tau atyu ya king pamakiyabe king Dios. Dapot, kaybat na nita, linisyaw ya king Dios at megumpisa yang menamdaman anti mong menuknangan ya king metung a palasyu, dapot ngeni, atyu ne king kilwal da ring pasbul na, lawen ne ing palasyu manibat king marayu at kiyak. Nung makananu yang magdusa ing metung a anak nung makakawani ya king ima na, makanian mu naman ing metung a taung linisyaw king Dios magdusa ya at mamagkas king sakit. King pamitalikud king Dios, daranas na ning tau ing parusang anti king impierno. Migtagumpe ya ing Demonyo king pamag-giya king tau palaut king Dios, ania reng tau sasamba la kareng dios-diosan at isasakripisyu da la reng karelang anak kareti. Ka-kakatakutan na niti! At atin pa reng demonyu: nukarin la wari keni king yatu manukit makanyan karakal a 'dios' a reni? 'Dios' a Khamos!..[21] Ing pamakiramdam pa mu king metung kareng lagyung aeta sapat na! Dapot i Satanas mismu ing pekamagrapang magdusa — uling ya ing pekalaut king Dios at king lugud. Dapot nung mawala ya ing lugud, magumpisa ing impyernung pamagdusa. Nanu ing kasalungat ning lugud? Ing karokan. At ing karokan at ing pamagdusa metung la mu.

Ing mekilayo king Dios atyu lalam ning impluwensya da ring demonyu, kabang ing mabibye kayabe ning Dios tatanggap yang Banal a Grasya. Ing Grasya ning Dios ibie ya king ninu man ing atin kaniti. At nung ing metung a tau atin yang ditak a Grasya dapot e na iti papanalan king ustung pamigalang, agyang itang ditak a atin ya, kuanan de murin.[22] Kulang la king Grasya ning Dios ding tau ngeni uling, king kapamilatan ning pamikasala, itatabi da la pa detang malating pirasu ning Grasya a atin la. At nung ing Banal a Grasya mako ya, ding eganaganang demonyu masikan lang susulud king metung a tau. King kabang darayu la ding tau king Dios, makakaranas lang kalungkutan king bie ngeni. King bie king daratang, damdaman da ing alang anggang kalungkutan. King kabilyan a ing metung a tau mabibie agpang king kaburian ning Dios, king kabilyan a ita — agyang king bie ngeni — atikman da, king metung a antas, ing metung a dake ning kayumuan ning Paraiso. O naman, damdaman ta la ding mapilan a saya ning Paraiso kening mismung bie at manibat keni, miras tamu king Paraiso, o naman damdaman ta la ding mapilan a parusa ning Impierno at — sana e malyari — magwakas tamu king Impierno. Ing Paraiso ya ing mismung diwa ning kayapan; ding parusa ning Impierno ila ing mismung diwa ning karokan. King pamangawang mayap, ing tau makaramdam yang saya. Nung makasala ya, magdusa ya. Habang mas dakal ing gawang mayap ning metung a tau, mas maragul ing saya na; habang mas dakal ing gawang marok, mas magdusa ing kaladua na. Makaramdam ya kayang saya ing metung a mapanako? Nanu ing saya karin? Uling detang gagawang mayap a gawa ila ring makaramdam saya. Angga keni, nung makakit kang metung a bage king dalan at apulut me, at sabian mu king sarili mu na keka ya, agad kang mawalan katahimikan lub. Ing mekatuklas e na balu ninu ing mekalili king bage; ala lang sinirang o tinake kaninu man, dapot mawalan la pa murin katahimikan lub. At nanu pa ing masasabi tungkul king metung a mapanake! Angga man king simpling tanggapan na ning metung a tau ing metung a bage ibat king aliwa, e na daramdaman ing ligayang daramdaman na neng iya mismu ing mamye. At nanu wari ing ligayang atyu king pamanyakad at pamagkamali king kapwa! Uli na niti, lauen la reng taung mangamali at manyalila king aliwa: nanung kasindak-sindak da reng lupa, nanung kasuklam-suklam ning pamangisi da!

Ing tau bayaran ne ning amo nang pagobran.

Deng taung meko king Diyos e la manakit kapanatagan at lalu la pang magdusa. Ninu man ing e maniwala king Diyos at king bye kaybat ning kamatayan, e ya mu mawalan kapanatagan, nune pati na ing sarili na kokondena ne king alang anggang parusa. Ing metung a tau gantimpalan ne ning amo na. Nung magobra ka para king marok a amo, gawan na ing bie mu a kasakitan agyang keni pa mung yatu. Nung magobra ka para king kasalanan, kuanan na ning demonyu ing nararapat keka. Nung palaguan me ing kaburyan, gantimpalaan na ka ning Kristo. At kabang mas masigasig kang magobra para kang Kristo, mas maging maliwanag at masaya ka. Dapot sasabian tamu: 'Magobra para kang Kristo? Buryung tamu?' Makapangilabut! Ing e pamikilala king Sakripisyu nang Kristo para king lahi tau! Tininiis ya i Kristo king Pamako king Krus ban tubsan na katamu king kasalanan, ban ing mabilug a lahi tau malinis ya. Nanu ing gewa nang Kristo para kekatamu, at nanu ing gagawan tamu para Keya?..

Buri da reng tau ing makasala at mika Dios a mabait. Metung a Dios a magpatawad kekatamu, kabang patuluy tamung manyala. King aliwang salita, para agawa ta ing nanumang buri ta, at patawaran na katamu; para patuluy na katamung patawaran, kabang patuluy tamung gagawang agpang king buri ta. E la maniwala ding tau, at uli na niti, alang patugut lang susubung king kasalanan. Manibat keni—ita pin, king kakulangan king kasalpantayanan—magsimula ing eganaganang karokan. E la maniwala ding tau king atin pang bye kaybat ning kamatayan, inya alang nanu man ing papansinan da. Sasaktan de at lilimbut ing metung at metung, babayaan da la ding anak da... Deng bage anti kaniti ing malilyari, masakit la pang sabian king salita. Deni mangabayat a kasalanan. Kasalanan a masyadung mabayat a agyang deng Banal a Ibpa e la man mekapansin king anti kaniti karing Banal a Canon. Anti ing sinabi ning Dios tungkul king Sodoma at Gomora: 'Eku makapaniwala; talagang daraptan la reng anti kaniting kasalanan? Aku mismu ing munta at lawen.'[23]

Nung ding tau e la manisi at e la mibalik king Dios, mawala ing bye alang angga karela. Kailangan ning metung a tau ing saupan ing sarili na ban atuklasan ing pekamalalam a kabaldugan ning bye. Kailangan dang magising king sarili da ban damdaman ing banal a pamanali. Ing parasan ya pin ing dagul ya ing metung a tau king espiritu, aliwa mu ing e pamikasala.

Kabanata 2.
King nung makananu yang magwalâ ing demonyu ngening panaun

Kapamilatan ning kekatamung kasalanan, bibye tamu king demonyu ing upaya laban kekatamu

— Dakal ing pamikuanan ning demonyu king yatu ngeni. Ing demonyu tutu yang magwala, uling ding tau ngeni binie de kaya dakal a upaya. Deng tau atyu la lalam ding makatakut a impluwensya da ring demonyu. Metung a lalaki ing mekapaliwanag kanini king ustung paralan: 'Kanitang minuna, ing demonyu sasalbat ya kareng tau, dapot ngeni ali na. Dadala na la king dalan na at papalagpus na la, sasabing, "Sigi, good luck!" At ding tau mag-isa lang lalakad king dalan a ita.' Makatakut ini. Isipan ye ini: ding demonyu king bansa da ring Gadarenes [24] minyad lang permiso kang Kristo para lungub karing babi, uling ding babi e la minye king diablu ning sanumang upaya laban karela at ala yang karapatan a lungub karela nung alang permiso. Pinayagan ne ning Kristo ini ban parusan la ring Israelita, uling ing batas e na la papayagang mangan karne ning babi.

— At ding aliwang tau, Geronda, sasabian da e ya man atin ing demonyu.

— Wa, atin metung a taung minabala kanaku na ilako la keng French translation ning librung *The Venerable Arsenius of Cappadocia*[25] detang dake tungkul karing makademonyu. 'Deng Europeo,' ngana, 'e ra ini aintindian. E la maniwala na atin yang dyablo.' Ayan ka na: ipapaliwanag da ing eganagana kapamilatan ning psychology. Nung ding taung ating demonyu karing Ebanghelyo mipunta la karing gamat da ring psychiatrist, siguru inaplayan da la king electroconvulsive therapy! Kinwa nang Kristo ing karapatan ning demonyu a gawang marok. Makagawang marok ya mu nung ing metung a tau mismu ing mibye kaya king karapatang ita. King e pamakiabe karing Sakramento ning Pisamban, bibye na ning tau karing marok ing karapatang areni at maging malagua yang maimpluwensyahan ning demonyu.

— Geronda, king nanu pang paralan malyaring ibie ning tau king demonyu ing makanining karapatan?

— Logic,[26] , panga-argumentu, katigangan, pamangilub, alang-hiya — deni ngan makabukud a katangian ning demonyu. Ing metung a tau maging malemo ya king impluwensya ning demonyu agpang king bilang da ring katangiang atyu king babo a atin ya. Dapot, nung ing kaladua ning metung a tau malinis ya, ing Banal a Espiritu manuknangan ya king kilub na at mapnu ya king Grasya. Nung ing metung a tau dinungisan ne ing sarili na karing kasalanang makamate, ing metung a marusing a espiritu manuknangan ya kilub na. Dapot, nung ding kasalanan a meging sangkan ning pamanuring na king sarili na ali la makamate, atyu la lalam ning impluwensya ning metung a marok a espiritu ibat king kilwal.

Makalungkut, king kekatamung panaun, ding tau e la bisang pigilan ding karelang hilig at ing sarili dang kaburian. E la tatanggap payu ibat karing aliwa. Kaibat na nita, magumpisa lang magsalitang alang marine at itabug de ing Grasya ning Dios king sarili da. At kanita, nukarin la man lumingun, e la magtagumpe, uling meging lang malagua lang maimpluwensyahan ning demonyu. Ing tau e na na akontrol ing sarili na, uling ing demonyu ing mamunu kaya manibat king kilwal. Ing demonyu e ya atyu king kilub na—e nawa! Dapot agyang king kilwal, agyu neng utusan ing metung a tau.

Ing taung likwan ning Grasya maging ya pang mas marok kesa king demonyu. Uling ing demonyu e na gagawan ing eganagana, nune gaganyak na la ring tau king karokan. Alimbawa, e ya mismu ing gagawang krimen, nune kumbinsyan na la ring tau para gawan iti. At uli na niti, maging la lang sinapian.

Ing Kumpisal kakalasan ne ing demonyu king upaya na king tau

Nung ding tau sana makipunta la man mu king metung a amang espiritwal at magkumpisal, kanita ing impluwensyang demonyo mawala ya at makaisip lang malino pasibayu. Uling king kasalukuyan, uli na ning impluwensyang demonyong ini, e la man makaisip para king sarili da. Ing pamagsisi at kumpisal kakitanan de ing demonyo king upaya na king tau. Bayu-bayu pamu, atin metung a salamangkero a mepangalang [27] a dinatang king Banal a Bunduk. Gamit ding anting mahiwagang tumpak at lambat, sinara ne ing mabilug a dalan papunta king kaliva ku king metung a lugal. Nung ing metung a taung e mekumpisal king kayang kasalanan dumalan ya karin, magdusa ya, a e na man balu nung bakit. Anyang ikit ku la reng lambat a anting-salamangka king dalan, agad kung ginawang senyas ning krus at linakad ku king babo da — at pinirpirasuan ku la ngan. Kaybat, ing salamangkero mismu ing dinatang king kaliva. Sinabi na kaku ing tungkul karing eganaganang pakana na at sinilab na la reng libro na.

Ing Demonyu ala yang upaya o autoridad laban king metung a maniwala a pupunta king pisamban, kukumpisal, at tatanggap king Banal a Komunyon. Ing Demonyu mangangang mu king taung anti kanita, kalupa na ning asung alang ipan. Dapot, atin yang maragul a upaya king taung e maniwala a minye kaya king kapangyarihan king sarili na. Agyu na pa ning Demonyu ing pitna-pitnan ing taung anti kanita — king kasung ini, atin yang ipan at gagamitan na la reti para pasakitan ing kaluluwang kawawa. Ing Demonyu atin yang upaya king kaladua agpang king karapatan a bibie na kaya niti.

Nung ing metung a taung maayos king espiritual mamamate ya, ing pamanyampa ning kaladua na papunta king Banua anti yang mabilis a tren. Deng asung mangangang makibulalag la king tren, mabibigla king sarili dang anggal, pilit lang manuna, kabang ing tren tuluy-tuluy ya mu king pamagmadali—malyari na pang dapitan ing metung a asung palaboy. Dapot nung ing metung a tau mamate ya a e mayap ing kayang kabilyan king espiritu, ing kaladua na anti yang atyu king tren a bagya-bagya mung gagapang. Eya makabilis uling sira la ding gulung. Deng asu lulundag la king makabuklat a pasbul ning karwahe at kakagat da la ding pasaheru.

Nung ing demonyu mekakamtan ne ing maragul a upaya king metung a tau at ya ing menibabo, kailangan abalu nung nanu ing sangkan ning milyari ban ing demonyu mawalatan ya kareting upaya na. Nung ali, agyang makananu la pa manalangin ding aliwa para king taung ita, e ya mako ing kalaban. Pipilatan ne ing tau. Paulit-ulit deng sasabian deng pari,[28] dapot king katataulian ing kaluluwang kamalasan lalu ya pang mas masakit ing kabilyan, uling lalu neng papahirapan ning demonyu kesa king sadya. Kailangan yang manisi, mumpisa, at bawi'an ya ing demonyu kareng karapatan a mismu neng binye keya. Kanita ya mu mako ing demonyu; nung ali, magpatuluy ya king pamaghirap ing tau. Malyari meng sawayan king mabilug a aldo, o adwang aldo, o anggiyang dominggu, bulan at banwa — ing demonyu atin ya pa muring upaya king kaluluwang kamal-palad at e ya mamako.

Ing demonyu e ya lalapit king malinis a lelangan ning Dios.

— Geronda, makananu, kanita, a ing sarili ku meging alipan ya karing sarili kung hilig?

— Ing tau magi yang alipan da ring hilig kapamilatan ning pamamye king diablo upaya king sarili na. Ibato mu la ngan ding kekang hilig king lupa na ning diablo. Ini ing buri na ning Dios, at para mu naman king ikasanting mu. King aliwang salita, gamitan mu laban king kalaban ing mua, ing katigasan buntuk, at ding kalupa rang hilig. O, mas ustu, ipisali mo ring kekang hilig king demonyu, at king perang akakwa mu, saling kang batung pambatu at ibatu mu la keya ban e na ka man lumapit. Karaniwan, itamu reng tau, uli ning kakulangan king atensyun o mapang-abang isip, papaintulutan ta ya ing kalaban a manakit kekatamu. Apagsamantalanan na ning demonyu ing metung mung isip o amanu. Atatandanan ku atin metung a pamilya — a masyadung matalik ing pamiugnayan da. Metung a besis, ing asawang lalaki king biru na sinabi king asawa na: 'Ay, diborsyuan da ka!' — at ing asawang babai, king biru mu naman, pekibat na: 'Ali, aku ing magwakas king kasal!' Magsalita la mu kanita, alang aliwang intensyon, pero masyadu deng pepalala ing biruan anya sinamantala ne ning demonyu. Pepabagsak na la king malating problema, at seryosu na lang makaprepara para king diborsyu — e da isipan ding anak o nanu pa man. King masanting a palad, atin metung a espiritual a tata a dinatang at kinausap na la. 'Nanu wari,' ngana, 'ing pagdiborsyuan yu king anti kaniting kabalatungan?'

Nung ing metung a tau lumisyá ya karing kautusan ning Dios, sasakupan de ring kayang pagnanasa. At nung paburen na ing pagnanasa ing manibala, kanita e na man kailangan ing demonyu. King katunayan, ding demonyu atin la mu namang 'speciality' o kabyasnan. Susubukan de ing metung a tau, panintunan de nung nukarin ya 'mahina', sisikapan deng ilantad ing kayang kahinaan at kanita, sakupan de. Kailangan tamung maging mapagbanté, isara la ding awang at pasbul—ita pin, ding kekatamung emosyon. E tamu dapat mag-iwan kahit malating lamat para king marok, o paburen yang dumaan karin para makalub. Dening lamat at pilatan ila ding kekatamung makapoy a parti. Nung mag-iwan tamu man mung malating lamat para king kalaban, makapisik ya palub at makasakit. Ing demonyu lulub ya king taung ing pusu na mitmu king karinat. Ing demonyu e ya lalapit king malinis a lelangan ning Dios. Nung ing pusu ning tau malinis ya king karinat, ing kalaban tatakas ya at i Kristo magbalik ya. Nung makananu ing babi, nung e ya makakit karinat, mangungulung ya at mako ya, makanian murin ing demonyu e ya lalapit king pusung alang karinat. At nanu pa ing paglalawe na king metung a pusung malinis at mapagkumbaba? Kaya, nung akit tang ing bale tamu—ing pusu tamu—megi neng lunguban ning kalaban—metung a kubung makatukud king manuk—kanita, kailangan taya yang gaban agad-agad, ban ing tangalashka—ing marok tamung kasiping—mako ya. Uling nung ing kasalanan manuknangan ya king metung a tau king malambat a panaun, kanita, natural mu, ing demonyu magkakaroon yang mas maragul a upaya laban kanita.

— Geronda, nung ing metung a tau dati yang mabie alang pakialam at uli na nita binie ne ing upaya king manuksu, dapot ngeni buri na lang itama ding kayang gawa at magumpisang mabie a makabante—lalabanan ne pa wari ning 'tangalashka'?

'Nung ing tau mibalik ya king Dios, tanggapan na ibat Keya ing sikanan, kaliwanagan, at kaginawan a kailangan king umpisa ning pamaglakbe. Dapot kabud inumpisan na ning tau ing espiritwal a laban, ing kalaban makipaglaban yang masikan laban keya. Karin mismo kailangan magpakit ing ditak a pasensya. Nung ali, makananu lang ilako ing mga hilig? Makananu yang ilako ing dating sarili? Makananu yang itabi ing kapalaluan? King paralan a ini, aintindian na ning tau a nung king sarili na, ala yang agawa. Mapagkumbabang adwan na ing pakalulu ning Dios, at datang keya ing kababan lub. Ing pareung bage ing malilyari nung ing metung a tau buri nang tuknangan ing marok a ugali, antimo ing panyigarilyu, droga o pamanlasing. King umpisa, mararamdaman da ing tula at ituknang de ing ugali. Kaybat, akakit da la reng aliwang manyigarilyu, manyari droga o minum, at makayarap la king masikan a laban king sarili. Nung agyu neng lampasan ning metung a tau ing laban a ini, kanita, e ne masakit para ke a isuku ing hilig a ini at talikdan ya. Kailangan gawang ditak a sigasig at lumaban. Ing 'tangalashka' gewa na ing obra na — bakit e ta gawan ing kekatamu?

E ta na makipag-usap kareng tangalashka

Atin tamung ngan minanang hilig, dapot ila mismu e la makasakit kekatamu. Anti ya mung metung a taung mibait, alimbawa, a atin butul king lupa na, a magdagdag king espesyal nang leguan. Dapot nung kuskusan ya itang butul, malyaring magbunga king metung a bukul a kanser. E ta dapat paburen ing demonyu a kalikutin la ding kekatamung hilig. Nung paburen ta yang kalikutin na ing kekatamung kahinaan, magkaroon tamung [espiritual] a kanser.

Kailangan atin tamung tapang a ispiritwal, kamuan ya ing demonyu at ding eganagana nang mapanlinlang a isip—ding 'telegramu' na. E tamu makipagsalita king manuksu. Kahit pa man ding eganaganang abugadu king yatu mitipuntipun la, e da apantayan king pamanaglitan ing metung mung malating demonyu. E ka makipagsalita king manuksu; king paralan a ini, pututan mu ing ugnayan mu keya at iwasan ing tukso. Sabian ta nang ating milyari kekatamu: e tamu meging patas ing trato, o meinsultu tamu. Surian ta nung itamu mismu ing atin kasalanan kanini. Nung e tamu ing atin kasalanan, kanita, atin katamung sukat abangan a ganti. Kailangan tamung tuknang karin: e na kailangan pang mas lalam pa ing pamanialiksik. Nung ing metung a tau magpatuluy yang makipagsalita king manuksu, bandang tauli gawa yang saput ning kabutangan,[29] , at gawang metung a pamagbulaan... Ing manuksu papasikan na ing lub ning tau a suryan ing milyari agpang karing sarili nang batas ning 'katutuan' at dadala ne ing tau king pamangwa.

Atatandanan ku anyang minurung la ding tropang Italyanu ibat Greece, likuan da la ding toldang mitmu kareng bunton da ring granada. At ating mu namang mabilug a bunton a pulbura a likuan da. Kinwa da la ding tau ding toldang areti para kareng sarili da, kayabe na ing nanumang atyu king kilub. Meglaru la ding anak kareng granada, at balu mu nung pilan kareng kalulung areti ing mete!

Makananu ka man makipamyalung kareng granada! Makanian mu naman kekatamu — talagang makipamyalung tamu ba king demonyu?

Ing demonyu alang upaya

— Geronda, atin kung aisip a ing demonyu atin yang maragul a upaya, lalu na king kekatamung panaun.

— Ing demonyu ala yang upaya, nune ing kasaman at pamamua. Ing lugud ning Dios ya ing maki-ganap a upaya. Magkunwari ya i Satanas a maki-ganap a upaya, pero e na agyu ing papel a ini. Lilitaw yang masikan, pero king katutuan, lubus yang alang upaya. Dakal karing planu nang makasira ing mabubuwag bayu pa man la manumpisan isakatuparan. Siguradu, ing metung a tata—metung a mayap at mabait—e ne man paintulutan ing ninumang salbahis a bugbugan la ding anak na?

— Dapot aku, Geronda, tatakut ku kareng tangalashki.

— Bakit ka tatakut karela? Ala lang upaya ding tangalashki. Mayupaya ya ing Kristo, kabang ing demonyo ala ya nune mabau yang buluk. E ka wari makasulud krus? Ala lang upaya ding sandata ning demonyo. Ing Kristo sinandata na katamu king Krus Na. Ing kalaban atin ya mung upaya nung itamu mismu ing isuku ta la ding kekatamung sandatang ispiritwal. Atin kasu nung nu ing metung a paring Orthodox pepakit yang malating krus king metung a salamangkero at kanita, tinakutan ne ing demonyung inaus na kapamilatan ning kayang salamangka.

— 'At bakit ya masyadung tatakut king Krus?'

'Uling inyang tiniis ya i Kristo king tuktuk, pamag-insultu, at pamanasa, ing kayarian at upaya ning demonyu mesira la. Nanu yang makapagmulalang paralan para kang Kristo para talan ya! 'Ing pamag-ari ning demonyu mesira ya king metung a bulo,' ngana ning metung a santo. Ing buri nang sabian, ing upaya ning demonyu mesira ya inyang tinanggap ya i Kristo king tauling palu king Bulo king Keang buntuk. Manibat kanita, makasulat king a ing pananggalang a ispiritwal laban king demonyu ya pin ing pasensya, at ing pekamapangyarihang sandata laban kea ya pin ing kababan lub. Ing pamanyamsam king demonyu ya ing pekamasampung panulu, a binuhus nang Kristo anyang Sakripisyu Na king Krus. Kaybat ning pamamaku kang Kristo, ing demonyu kalupa ne ning ubingan a mekwaan king lason, kalupa ne ning asung mekalukut la ding ipan. Ala na lang depensa ngeni, kabang itamu makasandata tamu king Krus. Ding demonyu e la makagawang nanuman karing lelangan ning Dios. Ing demonyu mekwa ya king kayang makalasun a upaya; ding asu—ita pin, ding demonyu—mekwa la ngipen. Ngeni, la reng alang armas, kabang itamu makasandata tamu king Krus. Ala lang agawa ding demonyu karing lelangan ning Dios maliban nung itamu mismu ing mibye karelang karapatan a gawan iti. Ing bukud mung agawa da, magulu la—uling ala lang autoridad.

Misan, kabang manuknangan ku king hermitage ning Banal a Krus, mekyabe ku king metung a makapagmulalang Banal a Pamagpuyat! King bengi, metung a pulutong da reng demonyu ing mitipun king loft. King umpisa, sasalabut la king metung a bage gamit ing martilyung pang-bakal king kabilugan dang sikanan, at kaibat megumpisa lang gawang inge, anti mong magpagulung lang mangaragul a troso at katawan ning dutung king loft. Ginawa kung tanda ning krus papunta king kisami at kinanta ku: "Mibababa kami king Arapan ning Krus Mu, O Ginu…"[30] Anyang meyari kung magkanta, sinimulan da na namang igulong ding troso. "Sigi," nganaku karela, "mibangal tamu king adwang koro. Ila ing magpagulung kareng troso king babong koro, kabang aku kanta ku keni king lalam." Anyang megumpisa kung magkanta, tinuknang la. Pamisalisi kung kinanta ing "Mibababa kami king Krus Mu, O Ginu…" at ing "O Ginu, binie Mu kekami ing Krus Mu bilang sandata laban king demonyu…"[31] Mekaranas kung metung a masayang bengi king pamagkanta kareng salmo. Potang tinahimik ku, ituluy da ing pamagpasaya kaku. At nanu la kalapad a repertoire! Atin lang bayung isipan balang besis!..

— At inyang megumpisa kang magkanta king troparion king mumunang pamikatagun, e la wari meko?

— Ali. Kabud ku pa meyari, mekyabe la. Lupa na, dapat sana kinanta mi ya ing vigil a maki adwang koro. Metung yang makapagmulalang vigil. Kinanta ku a maki-panamdam! Masanting la reng aldo a ita...

— Geronda, nanu ya itsura i demonyu?

— Balu mu nung makananu ya kasanting a lalaki? Eya asabi, agyang king kwentu o king sulat! Sana akit me mu!.. Nung makananu neng pigilan ning lugud ning Dios ing metung a tau para akit ne ing demonyu! Nung akit de, keraklan mate la king takut. Isipan mu, nung akit da ring tau nung makananu ya gagana, nung akit da nung makananu ya talaga 'kasanting'!.. Tutu, ding aliwa gawan de mung pampalipas oras para kareng sarili da. Kalimutan ku na nung nanu ing aus da kaniti… 'Cinema', siguru?… Pero, ding makanining 'pamagpalabas pelikula' atin lang maragul a alaga, at agyang makanian pa, e pa murin malagwang akit ing makanian a bage.

— Atin ya bang sungay at iking ing demonyu?

— Wa, atin ya. Karni, ikol, at ding eganaganang kayabe na!

— Geronda, ding demonyu meging lang makanyan kakilabut a lelangan kaybat ning karelang pamibagsak, kaybat dang meging demonyu ibat kareng anghel?

— Syempre naman. Makanita la ngeni, anti lang tinamaan kildap. Nung tatamaan neng kildap ing metung a dutung, e wari ya maging metung a mebagul a dutung king kisapmata? Ay, makanita la talaga ngeni—anti lang tinamaan kildap. Ating panaun a sasabyan ku king demonyu: 'Lapit ka keni, ban akit da ka at eku mapunta king gamat mu! Ngeni, lalawen da ka mu, at akit ku na nung makananu kang karok! At nung sakaling mibagsak ku karing gamat mu—ay, aisip ku na mu nung nanu ing manaya kanaku kanita!"

Mangmang ya ing demonyu

— Geronda, balu na kaya ning demonyu ing atyu king pusu tamu?

— Ala yang pag-asa! Balamu abalu na pa ing atyu king pusu da ring tau. Ing Dios mu ing makibalu kareng pusu. At kareng tau na mu, paminsan-minsan na ipapabalu, para king ikasanting tamu, nung nanu ing atyu king pusu tamu. Ing malating demonyu, panloku at marok a lub mu ing balu na, a iya mismu ing itatanam na kareng magsilbi keya. Ala yang balu tungkul kareng mayap a isip tamu. Mula mu king karanasan na paminsan-minsan na a-hulaan la, pero agyang makanian, keraklan, mali ya pa mu rin!

At nung e ne paintulutan ning Dios ing demonyu a makaintindi king nanu man, kanita ing demonyu parati yang magkamali king eganagana. Uling ing demonyu, metung yang kabilugan a dalumdum! "Pamanakit — ala!" Isipan ta, atin kung isipan a mayap. Ala yang balu ing demonyu kaniti. Nung atin kung marok a isipan, kanita balu ne ning demonyu, uling ya mismu ing menanam kaniti kaku. Nung ngeni buri kung munta king metung a lugal at gawang mayap a dapat, alimbawa, ing iligtas ya ing metung a tau, kanita e na balu ning demonyu iti. Dapot, nung ing mismung demonyu ya ing mag-suhestiyon king metung a tau: 'Munta ka at iligtas me i kaninu'—ita pin, itanam ne ing makanitang isip king kanlang isip—kanita, ya mismu ing magising king kanlang kayabangan at uli na niti, abalu na nung nanu ing atyu king pusu na ning taung ita.

Pinu ya ing sabla. Atatandanan me ing kwentu nang Abba Macarius?[32] Metung a besis, asaganan ne ing demonyu, a papuli ibat king malapit a disyerto. Minta ya karin para tuksuan la ding monghe a manuknangan karin. Ngana ning demonyu kang Abba Macarius: "Deng eganaganang kapatad masakit la kanaku, maliban king metung kung kaluguran a tutuki kanaku at, potang akit na ku, gugirabit ya anti mong gulung." — "Ninu ya ing kapatad a ini?" — ing kutang nang Abba Macarius. "Ing lagyu na, Theopemptus," — ing pakibat ning demonyu. Linub ya ing Reverend king disyerto at ikit ne ing kapatad a ini. King maingat a paralan, dela ne king pamagtapat da ring keang isip at sinaupan ne king espiritual. King pasibayung pamikita na kang Abba Macarius, kitang na ning Abba Macarius tungkul kareng kapatad a manuknangan king disyerto. "Masakit la ngan kaku," pekibat ning demonyu. "At ing pekamalala, itang dati kung kaluguran—e ku balu nung bakit—mialilan ya, at ngeni ya ing peka-masakit karela ngan." E na balu ning demonyu a i Abba Macarius minta ya king kapatad at tinulid ya, uling ing reverendong ama mekilos yang mapagkumbaba, uli ning lugud. Ala yang karapatan ing demonyu king mayap a intensyon ning abad. Dapot nung ing reverendo meging mapagmaragul ya, penayus ne ing Grasya ning Dios manibat keya, at ikwa ne ning demonyu ing sikanan a ita. Kanita, abalu na ing intensyon ning reverendo, uling king kasung ita, ing mismung demonyu ya ing menulak king kayang kayabangan.

— At nung ing metung a tau migpahayag yang mayap a isip king sanumang lugal, agyu na kayang talukian ning demonyu at tukluan ya?

— Makananu neng makiramdam nung alang tungkul king demonyu king sasabyan? Dapot, nung ing metung a tau sinabi ne ing isip na para ipagmaragul iti, kanita makialam ya ing demonyu. Ing buri nang sabyan, nung ing metung a tau atin yang hilig king kayabangan at mapagmaragul yang magdeklara, 'Munta ku at iligtas ke i kaninu man!' — kanita makialam ya ing demonyu. King kasung ini, abalu na ning demonyu ing intensyon na, dapot nung ing tau ing motibasyon na lugud at kikimut ya king kapakumbaban, e na iti abalu ning demonyu. Kailangan ing ingat. Metung yang maselan a bage ini. E makapagtaka a ausan de ring Banal a Ibpa ing espiritual a bie bilang 'ing siyensya da ring siyensya.'

— Geronda, pero, atin panaun a ing metung a salamangkero manghula ya, alimbawa, kareng atlung kayanakan a babai a ing metung mikiasawa ya, ing kadwa mikiasawa ya naman pero e ya maging masaya, at ing katlu manatili yang e mikiasawa—at tutu ya iti. Bakit makanyan?

— Ing demonyu atin yang karanasan. Alimbawa, ing metung a inhinyeru, nung akit ne ing metung a bale a sira-sira na, asabi na nung makananu ka-lambat ya pa makatalakad. Makanian mu naman, akit ne ning demonyu ing pamibie-bie ning metung a tau at, ibat king karanasan na, abalu na nung makananu ya ing maging wakas na.

Ing demonyu, alang talas isip; masyadu yang tanga. Metung yang maragul a kalat; alang kapupusan. At neng kai, gagawang anti yang matenakan, neng kai naman anti yang tanga. Magaspang la ding kayang daya. Inayus ne ning Dios king makanining paralan ban akit ta ya. Kailangan talagang makulimliman ya ing isip ning metung a tau king kapalaluan para e na akit ing panlinlang ning demonyu. Kapamilatan ning kababan lub, akilala ta la ding patibung ning demonyu, uling kapamilatan ning kababan lub, ing metung a tau mipapanlagan ya at maging metung ya king Dios. Ing kababan lub ya ing makapanglupaypay king demonyu.

Bakit papaintulutan na ning Dios ing demonyu a tuksuan tamu?

— Kapatad, sabian mu kaku, bakit papaintulutan na ning Dios ing demonyu a tuksuan katamu?

— Báng abawi na la ding Anak na. 'Gawan mu ing nanumang buri mu, demonyu,' nganang Dios. Nanumang gawan ning demonyu, king katataulian mababasag la pa mu rin ding ipan na king batung suluk—i Kristo. At nung paniwalan ta ya i Kristo ing batung suluk, kanita ala tamung dapat ikatakut.

E ya papayag ing Dios king metung a pagsubuk nung alang mayap a bunga na niti. Uling ing kayapan a bunga na mas mabayat ya kesa king karokan, papayagan ne ning Dios ing demonyu a gawan na ing obra na. Atatandanan me i Herodes? Pate ne la reng labing-apat a libung bingut at dinagdag la reng labing-apat a libung anghel a martir king hukbu ning banua. Mekakit na ka waring anghel a martir? Mesabagal ya ing demonyu! I Diocletian, king malupit nang pamag-persekuta kareng Kristiyanu, metung yang kasabwat ning demonyu. Dapot, agyang e na sasaryan, mekasaup ya king Pisamban nang Kristo king pamagpayaman na kaniti kapamilatan da reng santu. Inisip na na ayawus na la ngan ding Kristiyanu, dapot ala yang ikamtan—tinagan na la mu kekatamu ding dakal a banal a relikya para pagmasusyan at peparyaman na ing Pisamban nang Kristo.

Ing Dios malyari na sanang linabanan ing demonyu kanita pa, uling Ya ing Dios. At angga ngeni, nung kaburian Na, malyari Nang baluktutan ding sungay ning demonyu at ituldu ya king parusang impyernu [king alang angga]. Dapot e na iti gagawan ning Dios para king sarili tamung kayapan. Talaga kayang paintulutan na ing demonyu a pasakitan at gulwan ing keang lelangan? Oneng, king metung a antas, king metung a panaun, paintulutan na ini, ban sa ing demonyu makasaup ya kekatamu kapamilatan ning keang karokan, ban sa aganyak na katamu at mibalik tamu king Dios. Paintulutan na katamu ning Dios ning demonyu a aganyak na katamu nung iti magdala ya king kayapan. Nung e ya papunta king kayapan, kanita e na ne papaintulutan. Ing Dios papaintulutan na ing eganagana para king sarili tang kayapan. Dapat tang paniwalan ini. Papaintulutan ne ning Dios ing demonyu a gawang marok ban ing tau makipaglaban ya. Uling, nung e me pipilatan ing masa, e ka makagawang tinape. Nung e na katamung tinukso ning demonyu, baka maging mayabang tamu, isipan tamu na santu tamu. At iyan ing sangkan nung bakit papaintulutan ne ning Dios a saktan na katamu king kayang karokan. Uling, king pamanumbuk na kekatamu, ilalako na ning demonyu ing eganaganang dayami king kekatamung makalabug a kaladua, at maging mas malinis la reti. O kaya naman, papaintulutan ne ning Dios a sugsugan na katamu at kagatan na, ban tumawag katamu keya para king saup. Parati na katang ausan ning Dios papunta Keya, dapot keraklan lalayu tamu Keya at mibabalik tamu mu Nung atyu tamu king kapahamakan. Nung ing metung a tau makisanmetung ya king Dios, ing marok ala yang lugal a pagpilipan. Dapot, bukud kaniti, alang sangkan ing Dios para paintulutan ya ing demonyu a tuksuan ing makanitang tau; king tutu, paintulutan na iti ban ing matutuksu mapilitan yang lumapit Keya. Makanian man, king metung a paralan o aliwa, ing marok a lelangan makakayap ya kekatamu—sasaupan na katamu para maging banal. Uli na niti, papayagan ne ning Dios.

Pekiburen na la ning Dios e mu ding tau nune pati na ring demonyu, uling e ra apapahirapan, o e ra agyung pasakitan, ing kaladua ning tau, maliban mu nung ing mismung tau ya ing magnasang pasakitan ing sarili nang kaladua. Kabaligtaran, ding marok o alang pakialam a tau — a, agyang e ra buri, papahirapan da katamu — ila ing magsadya king kekatamung gantimpala. 'Nung ala la reng tukso, alang ninuman ing miligtas,'[33] — ngana ning metung a Abba. Bakit na sasabyan ini? Uling maragul ing pakinabang a manibat kareng tukso. E uling ing demonyu agyu nang gawang mayap—ali, marok ya. Buri na lang basagan ding buntuk tamu at mamukal yang batu kekatamu, dapot ing Mayap a Dios… asambut ne itang batu at bibili ne king gamat tamu. At king palad ning metung tamung gamat, mamuhus yang nuwes para kekatamu, ban abakbak ta la itang batu at kanan ta la! King aliwang salita, papayagan na la ning Dios ding tukso ali para pag-tiranu na katamu ning demonyu. Ali, papayagan na yang tuksuan itamu ban, king paralan a ini, makapasa tamu karing pagsubuk para king pamanyulud king tutuking bye at alang maging sangkan para magreklamu king Kaduang Pamanbalik nang Kristo. Dapat malinaw tamung aintindian a makipaglaban tamu king mismung diablo at magpatuluy tamung labanan ya anggang lakwan ta ya ing bye a ini. Kabang mabie ya pa ing tau, dakal ya dapat gawan para pasulungan ne ing kaladua na. Kabang mabie ya, atin yang karapatan a makiabe kareng espiritual a eksaminasyun. Dapot, nung ing tau mete ya at eya mekapasa, matanggal ya king listaan da reng mag-eksamin. Alang kadwang pagkakataun.

E ya bisang magsisi ing Demonyo

Lalang ne ning Mayap a Dios ding Anghel. Dapot, uli ning kapalaluan, ding aliwa karela mibagsak la at meging la demonyu. Lalang ya ing Dios ning metung a perpektung lelangan — ing tau — ban alilan na ing mibagsak a orden da ring anghel. Uli na niti, ing Demonyu masyadu yang mapanit king tau — ing lelangan ning Dios. Deng demonyu mangaga la: 'Metung mu ing kasalanan mi, at pipigilan mu kami, dapot patawaran mu la reng taung dakal a kasalanan.' Wa, papatawad Ya, dapot magsisisi la reng tau, kabang deng dating anghel mebagsak la king kababan anya meging la nang demonyu, at imbes na magsisisi la, lalu la pang maging mapanloku, lalu pang maging marok. King mua, sinimulan dang siran ding lelangan ning Dios. I Lucifer ya ing pekamaslag karing ranggu da ring anghel! At lawen mu nung nanu na ing meging kaya… Uli ning kapalaluan, ding demonyu likuan de ing Dios libu-libung banua na ing milabas, at uli ning kapalaluan, patuluy da pang lalikuan Ya at e la maninisi. Nung sana sinabi da mu ing metung a bage: 'Ginu, kaulian ka,' kanita ing Dios mekatuklas ya sanang paralan [para iligtas la]. Nung sana sinabi da mu ing 'Mekasala ku,' dapot e ra sasabian ita. Nung sinabi na sanang 'Mekasala ku,' ing demonyu meging anghel ya sanang pasibayu. Ing lugud ning Dios alang angganan. Dapot i demonyu atin yang matigik a kaburian, katigikan, at kasarili. Eya bisang sumuku; eya bisang miligtas. Makatakut ini. King katataulian, metung ya kanung anghel!

— Geronda, sabian mu kanaku, agaganaka na pa ning demonyu ing sadya nang kabilyan?

— Mangutang ka pa! Apí ya at mua, uling e na buri ding aliwa—detang manalili king sadya nang pwestu—a maging anghel. At kabang lálagpus ing panaun, lálá ya. Sisilab ya king karokan at inggit. Oh, nung sana ababatyag na mu ning tau ing kabilyan na ning demonyu! Magkalamya ya at magdalang-luwa aldo't bengi. Angga man ing metung a mayap a tau magbayu ya para king marok at maging kriminal, makadama ka pa mu ring maragul a pakalulu keya. Nanu pa kaya ing asabi na ning metung a tau nung saksi ya king pamibagsak ning metung a Anghel!

Kanitang minuna, metung a monghe i [34] , ing mekiramdam yang maragul a kalungkutan para karing demonyu. Kabang makalukluk ya at makaluhud, menalangin ya king Dios gamit ding makatuking amanu: "Ika ing Dios, at nung kaburian Mu, makakit Kang paralan para isalba la pa man dening kaluluwang demonyu, a sadya rang atin maragul a kaluwalhatian, dapot ngeni mitmu la king eganaganang karokan at katusuan ning yatu; at nung e uli ning intercesyon Mu, siran da na sa ing eganaganang tau." Namanalangin ya ing monghe a mitmung kalungkutan. Kabang sasabian na la reng amanung areti, ikit na king siping na ing mukha ning metung a asu, a makalwal dila kea at gagaya kea. Balamu, pepayagan ne ning Dios ing milyari ini, ban ipabalu king monghe a Handa Neng tanggapan ding demonyu, nung magsisi la. Dapot ila mismu e ra buri ing sarili dang kaligtasan. Isipan me ini: ing pamibagsak nang Adan menulu ya kapamilatan ning pamagdatang ning Dios keti yatu, kapamilatan ning Paman-katawan. Dapot ing pamibagsak ning demonyu eya malyung menulu king nanu pa man nung e king sarili nang kababan lub. Ing demonyu eya magbayu uling ing sarili na mismu eya bisang magbayu. Balu mu wari nung makananu ya kasaya i Kristo nung sakaling magnasa yang magbayu ing demonyu! At ing tau e ya magbayu nung e na mismu ing magnasang gawan iti.

— Geronda, nanu ngeni? Balu na wari ning demonyu a ing Dios Panibatan ya, balu na ing lugud na kaniti, dapot agyang makanian, ituluy na pa murin ing dati?

— Syempre balu na! Pero payag ya kayang ipakumbaba ing sarili na uli ning kayabangan na? Bukud pa keta, mapanloku ya pa. Ngeni, susubukan neng sakupan ing mabilug a yatu. 'Nung mas dakal la reng talatuki ku,' ngana, 'bandang tauli mapilitan yang Dios a patawaran la ngan ding lelangan na, at aku man kayabe ku king planung ita!' Ita ing paniwala na. Uli na niti, buri nang akit king panig na deng dakal a tau anggang agyu na. Akit me nung nukarin ya papunta? 'Dakal la reng tau,' ngana, 'king panig ku! Pilitan ya ing Dios a magpakitawa mu naman kanaku!' [Buri nang miligtas] a alang pamagsisi! At e wari iti ing mismung gewa nang Hudas? Balu na a iligtas na la ning Kristo ding mete ibat king impyernu. "Munta ku impyernu bayu i Kristo," nganang Hudas, "ban iligtas na ku mu naman!" Akit mu nung makananu ya katilus a planu ita? Imbes na maniawad yang kapatawaran kang Kristo, inugse ne ing sarili na king lubid. At lawen mu, ing pakalulu ning Dios peyukiat ne ing pun dutung a igos nung nu ya minabit, dapot i Hudas [uling e na bisang mabie] inugse na la ring bitis na king lalam na ban e la tumapaktapakt king gabun. At ing eganaganang ini para mu e ya makasabi agyang metung mung 'patawaran mu ku'. Kakatakutan! Angga man ing demonyu, ing mismung larawan ning kasarili, e sasabing 'Mekasala ku,' dapot alang patugut yang magpursiging makuha la reng dakal a tau king panig na.

Ing kababan-lub gagawan neng alikabuk ing demonyu

Ing kababan lub atin yang maragul a upaya. Ing kababan lub gagawan neng alikabuk ing demonyu. Ya ing pekamabayat a suntuk king demonyu. Nung nu atin kababan lub, alang lugal para king demonyu. At nung alang lugal para king demonyu, kanita alang tukso mu naman. Misan, pinilit ne ning metung a ascetic ing metung a tangalashka a sabian, 'Banal a Dios…' 'Banal a Dios, Banal a Mayupaya, Banal a E-mamaté!' — ing tangalashka sinambitla na la at tinuknang karin; e na sinabi ing 'kawaan mu kami'. 'Sabian: "Kaluwagan mu kami!"' Ala nang pag-asa! Nung sinabi na la ding amanung deta, meging ya sanang Anghel. Ing metung a tangalashka malyari yang magsalitang nanu mang buri na, liban king 'kawaan mu kami,' uling kailangan ing kababan lub para sabian la ding amanung deta. Ating kababan lub king pamanikwang 'kawaan mu kami' — at ing kaladwang manikwad king maragul a pakalulu ning Dios tanggapan na ing adwan na.

Nanuman ing gawan tamu, ing kababan lub, lugud, at kagalangan, kailangan la. King tutu, simpli mu naman — itamu mismu ing papakomplikadu king [biyayang ispiritwal] tamu. Gawan ta, anggang king agyu ta, ing bie mas masakit para king demonyu at mas mayan para king tau. Ing lugud at kababan lub masakit la para king demonyu at mayan la para king tau. Angga ing metung a maina, masakit a tau, a alang sikanan para king asceticism, apaglabanan ne ing demonyu kapamilatan ning kababan lub. Ing metung a tau, king metung a saglit mu, malyari yang maging anghel o maging demonyu. Makananu? Kapamilatan ning kababan lub o kayabangan. Melambat ya wari i Lucifer manibat king pagiging anghel angga king pamaging demonyu? Ing kayang pamibagsak milyari ya kilub ning pilang saglit. Ing pekamalagwang paralan para miligtas ya pin ing kapamilatan ning lugud at kababan lub. Uli na niti, kailangan tamung magumpisa king lugud at kababan lub, at kaibat na nita, saka tamu sumulung karing aliwa pa.

Manalangin kayu kang Kristo ban parati tang pasayan Ya at pasakitan ya ing demonyu, uling kaluguran na ing parusang impierno at e ya bisang magsisi.

Kabanata 3.
Tungkul king Espiritung Pangyatu

Ing demonyu manungkulan ya king kayabangan

— Geronda, bakit ya ausan ing demonyu 'ing pinunu ning yatu'? Talaga wari yang manungkulan king yatu?

— E ne man ita ing kailangan tamu—ing demonyu ing mamunu king yatu! Anyang inaus neng Kristo ing demonyu a 'prinsipe ning yatung ini' ([35] ), e na buring sabian a ya ing mamunu king yatu, nune mamamunu ya kapamilatan ning kayabangan at kaburyan. Dapot makananu itang malyari! Paburen na kayang Diyos ing demonyu a manungkulan king yatu? Dapot, detang nung kenu la reng pusu a makatutuk king kaburyan at king pangyatu, mabibye la lalam ning upaya ning 'manungkulan ning panaun a iti'.[36] King aliwang salita, ing demonyu ing manungkulan king kaburyan at kareng alipan ning kaburyan at ning yatu. King katataulian, nanu ing kabaldugan ning salitang 'yatu'? Pamarake, barung-barung a alang kwenta, aliwa wari?[37] Uli na niti, ninuman a alipan ning kayabangan atyu lalam ning upaya ning demonyu. Ing pusung mepukaw king makalamwang yatu papanatili na ing kaladua king kaburyan at ing isip king karalumduman. At kanita, ing tau lalto ya mung tau; king tutu, metung yang kabiguan king espirituwal a pamibait.

Sasabian na kanaku ning isip ku a ing pekamaragul a kalaban ning kaladua tamu, kalaban a mas maragul pa kesa king demonyu, ya ing mundanung espiritu. Aakit na katamu karing mayumung tukso at lakwan na katamu king kapaitan king alang angga. Dapot nung akit ta ya mismu ing demonyu, mitakutan tamung tutu; mapilitan tamung mibalik king Dios at alang duda, miras tamu king Paraisu. King kekatamung panaun, dakal a bage king yatu ing linub king yatu, dakal king espiritu na ning yatung ini. Ining pamaging-mundanu ya ing sumira king yatu. King pamagtanggap da kaniting yatu king karelang sarili [pamaging makanyatu manibat king kilub], inalis de reng tau i Kristo king karelang sarili.

— Geronda, bakit e tamu apapansin nung makananu karakal ing karokan a darala ning espiritung pangyatu, dapot makaganyak ya pa murin kekatamu?

— Uling ing espiritu ning yatu dahan-dahan yang lulub king bie tamu. Kalupa na ning salupung a linub king malating bale ning koneho: minuna, pekisabi na ing permiso ning koneho para isulud ne ing buntuk na king kilub ban e mabasa king uran. Kaybat, sinuksuk ne ing metung a paa na king kilub, kaybat ing metung pa, at king tauli, pilit neng silub ing mabilug nang katawan, at ginamit na la ding kayang suksuk para palualan ya ing koneho king kayang tuknangan. King pareung paralan, ing kabiasnan ning yatu liloku na katamu karing mangalating pamagpayag at, ditak-ditak, kakapitan na katamu. Ing karokan dahan-dahan yang susulung. Nung bigla ya mung sinulung, e tamu apilansi. Potang ding [mapanuksung ának] pasikanan de ing tukak, patulu-tulu de ing mapaling danum kaniti. Nung ibubu de ngan ing mapaling danum king tukak king metung a besis, lumbug ya at tumakas king kapahamakan. Dapot nung malati-lati mung ibubu ing mapaling danum kaniti, king umpisa iyugyug na pa, at kaibat magpakatahimik ne. Nung ituluy mung ibubu iti malati-lati, king umpisa iyugyug na pa ing aliwa, dapot bagya-bagya malaso ya a e na man apansinan. 'Halika na, malating tugak! "Nung misabugan ka agad king danum a pakulu, lumbas ka at tumakas!" Ali, e ya tatakas. Pipigutan ne ing sarili na, pipigutan ne ing sarili na, at kaibat masilab ya. Ing demonyu anti ya murin gagawan — 'sisabugan na katamu king danum a pakulu' patak-patak, at king tauli, a e ta man apansinan, atuklasan ta ing sarili tang 'masilab.'[38]

Dapat unan ing leguan ning kaladua

Ing kaladwang mibabalani kareng leguan ning materyal a yatu papatunayan na atin yang makatuknang a mayuming yatu king kilub na. Uli na niti, e ya mabibighani king Miglalang — nune king lelangan, e king Dios — nune king pila. Ing katutuan a ining pila malinis ya at alang kasalpantayanan a karok, alang kabaldugan. Mabighani king leguan ning yatu, a agyang e makasalanan, makanyan man, manatili lang mayabang, ing pusu makaramdam yang saglit a tula—metung a tula a alang banal a pamanaliwa at ing panlub a inspirasyun a daratang kayabe ning espiritual a pamagdiwang. Dapot, nung ing metung a tau kaluguran ne ing espiritual a leguan, ing kaladua na mapupusanan ya at maging malagu.

Nung ing metung a tau—at lalu na ing metung a monghe—abalu na ing kasuran na king kalooban, e ne manintun king leguan king lual. Ing kaladua marusing ya, mababo ya, oneng itamu ing pag-isipan tamu, alimbawa, ing imalan tamu? Mamasku tamu at plantsan ing imalan tamu, at king lual malinis tamu, oneng nung nanu ing itsura tamu king kalooban—mas mayap nung e na kutnan. Uli na niti, king pamag-atu king pansariling espiritwal a karinat, e ya magsayang oras ing tau king masusing pamaglinis king imalan na angga king tauling mantsa — uling ing imalan a reni libu-libung besis yang mas malinis kesa king kaladua na. Dapot, kabang babaliwala na ing espiritwal a basura a mitipun king kilub na, sisikapan na ning tau ing masusi nang ilako agyang ing pekamalating mantsa king imalan na. Ing kabilugan tamung pansin dapat makatutuk ya king kalinisan ning espiritu, king leguan king kilub kesa king itsura king lual. Dapat mas unan ing leguan ning kaladua, ing leguan ning espiritu, kesa king leguan a alang kabaldugan. Uling ing sarili nang Ginu sinabi na ing mabilug a yatu e ya makapante king alaga ning metung mung kaladua.[39]

Deng pagnasang pang-yatu

Deng e ra pipigilan ing karelang pusu, a magnasa kareng materyal a bage a e naman kailangan (e pa pisasabyan deng makamundung libog), at detang e ra pititipun ing karelang isip king karelang pusu ban isuku la king Dios kayabe ning karelang kaladua — manenaya la king metung a pekamalungkut a kapahamakan.

— Geronda, mali ya wari parati ing magnasa king metung a bage?

— Ali, ing metung a pagnasang manibatan king pusu e ya man marok. Dapot ding bage, agyang e la makasalanan, king pamanakop da king metung a dake ning pusu ku, babawasan de ing lugud ku kang Kristo. At ing makanining pagnasang e makasalanan maging marok ya naman, uling kapamilatan na niti sasagkalan na ning kalaban ing lugud ku kang Kristo. Nung magnasa kung makakwa king metung a bage a makasaup, alimbawa, metung a libru, at ining makasaup a bage a ini sinakup ne ing metung a dake ning pusu ku, kanita ing makanining pagnasa e ya mayap. Bakit kailangan nang sinakup ning libru ing metung a dake ning pusu ku? Nanu ing mas mayap — ing magnasang libru o ing magnasang makayap kang Kristo? Nanu mang pagnasang tau—maski makananu ya kayap lunto—mas mababa ya pa murin kang Kristo o king Pekabanal a Indu ning Dios. E na wari ibye ning Dios ing Kanyang kabilugan nung ibye ku Kanya ing pusu ku? Ing Dios manintun ya king pusu ning tau. "Ibye Mu Kaku, anak ku, ing pusu mu."[40] At nung ing metung a tau ibie ne ing pusu na, kanita ibie na ning Dios kaya ing nasa ning pusu na, basta e makasakit kaya. Ing pusu masasayang ya mu king alang kabaldugan nung e ya ibie kang Kristo. At king Kristo mu manakit ing metung a tau, king bie a ini, ing katuparan ning Banal a lugud, at king daratang a bie, ing alang anggang ligaya ning Dios.

Dapat tamung iwasan ding bage ning yatu, ban e ra akit ka-pusu tamu. Gamitan ta la mu ding simpling bage, para king pangangailangan tamu mu. Dapot, siguraduan ta na ding bage a gagamitan tamu ay mapagkatiwalan la. Nung magnasa kung gumamit king metung a malagung bage, ibie ku ing mabilug kung pusu king leguan a ita. Kanita, ala nang lugal king pusu para king Dios. Alimbawa, kabang lalabas ka king metung a bale, akit mo reng magarbung dekorasyun, marmol at mangasanting a pagkagawa; mangapamulala ka kareng batu at ladrilyu at mitagan ya karin ing pusu mu. O makakit kang masanting a salamin king tindahan, at buri meng salwan. Nung e mu la selí, iwanan me ing pusu mu king tindahan a ita. Dapot nung selí mu la at sinulud mu la, ing pusu mu mibugnus ya kareng frame a deta at makadikit ya karela. Deng bábai, partikular, malagua lang mabibitag kening patibung a ini. Ditak la mung bábai ding e mág-aksaya king pusu da kareng bage-bage a alang kwenta at pampagmaragul. Ing buri kung sabian, tatakawan na la ning demonyu ding karelang mayaman a pusu king saup da ring sablang bage pang-yatu, makule, at makislap. Nung ing metung a babai mangailangan yang plato, manintun ya king atin disenyung sampaga. Isipan mu pa, e na mu siguru manyaman ing lutu na nung e ya king platung atin sampaga! At ding aliwang babaying espiritwal, mibibighani la karing seryosung disenyo — antimo ding adwang-batling agila [Byzantine] at aliwa pa. At kaibat mangutang la: 'Bakit e tamu makaramdam king espiritwal?' Pero makananu kang mibalik-sipag nung ing pusu mu makakalat ya karing aparador at pinggan? Ala kang pusu, metung ka mung laman—ing kalamnan ning pusu a tiktik king salu mu anti mong relo. At ing makanitang mekanikal a obra ning pusu saktu na mu para igalo la ding bitis mu. Uling ditak king pusu mapupunta king metung a bage, ditak king aliwa, at alang mitatagan para kang Kristo.

— Geronda, ing kabaldugan na nita, makasalanan la pa pin deng makanian kasimpling nasa?

— Dening pagnasan a reni, agyang makananu la man ka-alang kasalanan, mas marok la pa kesa kareng pagnasan a makasalanan. Uling ing makasalanang libi bandang tauli akilala ne ning tau bilang kasalanan — king kalawatan, magumpisa neng damdaman ing kirot ning konsensya at magpursigi yang itama ing kayang paralan. Manisi ya, at sabian na: 'Mekasala ku, O Ginu kung Dios.' Dapot dening 'mayap' a nasa, king kabaligtaran, e re ya babalisa; isipan na ning tau a mayap ing eganagana. 'Aku,' ngana, 'kaluguran ku ing eganaganang mayap, ing eganaganang malagu. King katunayan, ing Dios mu naman lelangan na ing eganaganang malagu.' Wa, tutu ita, dapot ing lugud ning makanining tau e makatutuk king Miglalang, nune king lelangan. Uli na niti, mayap nung pututan ta la ding balang makanining nasa. Nung ing metung a tau magpursigi ya para kang Kristo, isakripisyu na ing kaluguran na — agyang makananu ya pa kayap — at gawan na ing e na kaluguran, ing Dios dinan ne mas maragul a kapayapan.

Bayu ya malinis ing pusu, atin yang makatagung pagnasang pangyatu, at deni ing magdalang saya kaniti. Dapot, potang malinis ne, magmalun ya ing pusu karing pagnasang pangyatu at makaramdam yang pamangilabut kareti. At kanita, ing pusu magsaya ya karing bage espiritwal. King paralan a ini, king kapamilatan ning pamangilabut karing pagnasang pangyatu, ing pusu maging malinis ya. Nung ing pusu e ya makaramdam pamangilabut kareng pagnasang areti, madala ya karela. Dapot lawen mu nung nanu ing malilyari: e ta man buri ing pigilan ing kekatamung lumang sarili agyang ditak mu, dapot buri ta yang tuparan ing kaburyan na. Kanita, makananu katang maging alig nang Kristo?

— Geronda, nung masisikitan kung pututan ing metung a pagnanasa, dapat ku pa bang ituluy ing pamakilaban?

— Wa. Agyang ing pusu mu masasaktan ya uling e me papalub king kaburyan na, e me dapat pakiramdaman; uling nung gawan mu iti, mumuna mung damdaman ing ligayang pang-yatu, at kaibat, ing kabalisan a pang-yatu. Dapot nung e me pakiramdaman ing pusu mu at malungkut ya uling e me binye ing buri na, kabang ika mismu magsaya ka kanini, kanita datang ya ing Banal a Grasya. At ing panga-kamit king Banal a Grasya ya ing kekatamung dapat. Ing buri nang sabian nita, ban akamtan ing Banal a Grasya, ding pagnanasa dapat lang pututan—agyang ding mayap pa—at ing sariling kaburian dapat yang pututan. Kanita, maging mapagkumbaba ya ing tau. At nung maging mapagkumbaba la, daratang ya ing Banal a Grasya. Uling e na la interesadu kareng bage ning yatu, ing pusu magalak ya king espiritwal a paralan. Kailangan tamung, anggang king malyari, manigaral a iwasan ing kaginawan ning yatu at magpursigi king panloob a obrang espiritwal ban akamtan ing kaginawan a ibat king Diyos.

Deng ligayang pang-yatu, ligayang materyal la.

— Geronda, maralas sasabian da ring taung makamundo a agyang atin la ngan karing kaginawan ning bie, daramdaman da ing metung a klasing kakulangan.

— Tutu, ing malinis a tula mayakit ya kang Kristo. King pamisanmetung mu Keya king panalangin, akit mung mipnu ya ing kaladua mu. Ding tau keti king yatu manintun lang tula karing ligaya. Deng aliwang taung espiritwal manintun lang tula karing debate teolohikal, pisasabian at kalupa da reti. Dapot potang mayari la ding karelang pisasabyan a teolohikal, mitagan la king kapanamdaman a alang laman at kukutnan de ing sarili da nung nanu ing dapat dang gawan. Nanuman ing daraptan da—makasalanan man o ali—pareu ya mu ing resulta. Mas mayap pa ing matudtud la ban makapunta la king obra king abak a malino ing isip.

Ing ligayang ispiritwal e ya daratang kareng taung susunud kareng makamundung nasa ning karelang pusu. Deng makanyan a tau pápisakitan la ning e pamikakayap. Deng taung ispiritwal e la makayap king makamundung ligaya. Ing makamundung ligaya e ya pangmalawatan at e ya tutu. Metung yang pansamantala, saguling ligaya—metung a materyal, e ispiritwal a ligaya. Deng ligayang pang-yatu e la 'papasustansya' king kaladua ning tau, nune sasalaganan da ya mu. Potang atikman ta ne ing ligayang espiritual, ala na tang pagnasang ligayang materyal. 'Mipasna ku potang akit ke ing ligaya Mu.'[41] Ing ligayang pang-yatu e ya magpasubli sikanan, nune sisipsipan na ing sikanan ning taung espiritual. Ilage me ing metung a taung espiritwal king metung a makalibut a tuknangan — e ya manakit kapainawan karin. At para naman king metung a taung makalibut: isipan da mu na magpainawa la, dapot king katutuan, pagdurusa la. King lual, magsaya la, dapot ini e magdalang kapanatagan king karelang lub, at magdusa la.

— Geronda, masakit ing mangisnawa king libutad da ring bage pang-yatu!

— Makasakal ya para kareng tau, dapot ila mismu ing buri de ing pamikakulung a ini! Kalupa ne ning tukak — uling king sarili nang kaburian, lulundag ya king panga ning ubingan. Ing ubingan makatagu ya king lele ning dayat-dayatan at matalas yang makatitig king tukak. Kabang makatitig ya king ubingan at mewala ing kontrol na king sarili na, ing tukak, antimo yang me-salamangka, tinmu ya kabang kakakak papunta king panga na. In-lasunan ne ning ubingan ban e ne makalaban. Kinikiki ya ing tukak, dapot agyang ating datang para saupan ya at palayuan ne ing ubingan, mate ya pa mu rin ing tukak, uling me-lasunan ne.

— Geronda, bakit la magsaya ding tau kareng bage ning yatu?

— Deng tau ngeni e la mangaisip tungkul king alang-anggan. Ing pamalsinta king sarili ing makasaup karelang kalimutan a mawala ing eganagana karela. E da pa aintindyan ing pekamalalam a kabaldugan ning bie, at e da pa denasan ding aliwang ligayang pang-banwa. Deng pusu da reng taung areni e la masayang magnasang makaras king nanumang mas matas. Alimbawa, dinan me ing metung a tau kalabasa. 'Nanu yang kasanting a kalabasa!' ngana. Dinan me mananás. 'Nanu, lawen mo reng kaliskis da rening mananás!' ngana, at ibugnus ne ing mananás, uling e pa mekatikman. O kaya sabian mu king metung a bulagta, 'Nanu ya kaslag ing aldo!' — at magkulkul ya pabalik king gabun. Deng kontentu king yatu, kalupa la reng mangmang a sisi ning manuk a makalukluk mu king karelang ebun, e man gagawang paralan para buslusan ing balat, lumwal at magsaya king sala ning aldo—ita ing pangalub king banua papunta king bye king paraisu—dapot, uling makalukluk lang e kikimut, mate la kilub ning ebun.

Ing Makalupang Espiritu king Bie Espiritual

— Geronda, sasabyan mu neng kai a ing metung a tau makakit ya kapamilatan ning lente ning Europa kesa king kapamilatan ning lente ning espiritung Aslagan. Nanu ing buri mung sabyan kanita?

— Ing buri kung sabian, lalon da la kapamilatan da ring mata ning Europeo, king lohikang Europeo, alang kasalpantayanan, king paralan a pantaung.

— At nanu ya ing diwa ning Aslagan?

— '...Ing Aslagan ning Aslagan, at ding manuknangan king dalumdum at lilung...'[42]

— Nanu ing buri mung sabian kanita?

— Nung sasabyan kung atanggap na ning metung a tau ing diwa ning Aslagan at likwan ne ing diwa ning Europa, ing buri kung sabyan, king pamaglakwan na king lohika at rasyonalismu, atanggap na ning taung ita ing kasimpleyan at pamigalang. Uling ing kasimpleyan at pamigalang ila mismu ing diwa ning diwa ning Ortodokso, nung nu ya manuknangan i Kristo. Ngeni, deng taung espiritwal maralas kulang la king kasimplehan — itang banal a kasimplehan a magbalik king sikanan ning kaladua. Nung e ne isakwil ning metung a tau ing ispiritung pangyatu at magumpisang kumilos king simpling paralan—ita pin, ing e pamag-alala nung makananu da kang lawen ding aliwa o nung nanu ing sabian da tungkul keka—e ya makasulud king pamisanmetung king Dios o karing banal. Para makasulud king makanining pamisanmetung, kailangan nang magumpisang mie king espiritual a sakup. Nung mas simpli ing pamikilos ning metung a tau—lalu na king metung a komunidad da reng monghe—mas maging pinu la, mas maging 'kinis' la, uling ding magaspang a gilid da reng karelang hilig mapapakinis la. Nung aliwa ini ing malilyari, subukan da lang imolde ing karelang sarili para maging metung a pekeng tau. Uli na niti, ban maging kalupa da reng Anghel, pagsikapan tang ilako ding kasuotan ning karniwal ning yatu.

Balu yu nung makananu la mikayaliwa ding taung makamundo karing taung espiritwal? Sisiguraduan da ring taung makamundo a malinis ya ing karelang bakuran. Ala lang pakialam nung magulu ya king kilub ing karelang bale. Lilinis de ing bakuran at i , papalual de ing basura king kilub ning bale. 'Ding tau,' ngana, 'akit de ing bakuran; e re akit ing kilub ning bale.' King aliwang salita, maging magulu ku man king kilub, dapot ali king kilwal. Buri da ing paghanga da reng aliwa karela. Deng taung espiritwal, king aliwang banda, sisiguraduan dang malinis ya ing bale king kilub. Ala lang pakialam king sasabyan da reng tau tungkul karela, uling i Kristo manuknangan ya king bale—king pusu, ali king bakuran.

Nanupata, malilyari mu naman a agyang ding taung espiritwal magpapakit-gilas la, king makalupang paralan at, para mas prangka, king paralan a Pariseo. Ding makanining tau e la manisip nung makananu lang lungub king Banua, kang Dios, nune nung makananu lang lunto mayap kening bie. Ila mismu ing e ra bibie kareng sarili da ing sablang ligayang espiritwal, kabang malyari sanang daranas da ing kabilyan a pang-banua keni na mu. At uli na niti, manatili lang taung makamundo. Susubukan dang mamie bie espiritwal agpang karing kaugalyan ning yatu. Dapot king kilub, ala lang laman—ing Dios ala ya king kilub da.

Makalungkut, ing makalibut a espiritu migdalang masikan a impluwensya agyang kareng taung espiritwal. At nung deng espiritwal a tau kikimut la at mag-isip king makalibut a paralan, nanu pa ing mitagan para kareng makalibut a tau a gawan at isipan? Anyang pekisabi ku kareng mapilan a tau a sumaup kareng kayanakan a adik king droga, ing pakibat da: 'Nung magtalakad kami king metung a silungan para kareng adik king droga, alang ninu man ing bisang mag-donate para king sangkan. Kaya mas masanting na mung magtalakad tamung care home para kareng matua.' Eku sasabyan a e la kailangan deng care home para kareng matua—kailangan la pin. Pero nung magpatuluy tamu king makanining panlalawe, ing gawa tamung kawanggawa magwakas ya king kabiguan. E ra aintindyan deng tau a ing tagumpe king yatu, kabiguan ya king espirituwal.

Ing makalibutang espiritu king bie monghe

— Geronda, dakal a tau ing sasabi kekami: 'Bie kayu keni anti kayung atyu king Paraiso.'

— Manalangin kayu bang e kayu mayari a alang aliwang Paraiso. Masaya ku nung ing kekayung espiritual a pamanyulung makapawala yang marka kareng taung makamundo, dapot ikayu mismu — uli na niti mismung pamanyulung — e yu apansinan ing markang gagawan yu kareng aliwa, at e yu naman paintunan ing gawang sanumang marka; paburen yang king kilub at natural, a lalto king sarili nang paralan. Subukan yung e mawala king sarili yu king alang kabaldugang pamagbuhay—nune, mawala ya kekayu i Kristo. Pagsikapan yung gawang monastiku ing kekayung konsensya anggang king agyu yu. Mabie kayung espiritwal, kalupa da reng madre. E ye kakalingwan i Kristo, ban na nonu na mu naman ikayu. Ing layunin ku aliwa ing pasakitan da kayu lub, nune ing sumaup at patibayan da kayu. Ing espiritung pangyatu, potang makalusut ya king pamibie-biang monghe, pasakitan ne mismu i Kristo. Subukan yung kilalanan ining dayung espiritu at itabug ye.

Makalungkot, ing makalibut a espiritu sinulud ya manibat king kilwal papunta karing dakal a monasteryo. Ing sangkan na niti ya pin, king kekatamung panaun, ding aliwang espiritual a talaturu papuntan de ing bye monastiku king makalibut a dalan, at ding kaladua da ring monghe e la mamagus papunta king espiritu a mitmung grasya da ring Banal a Ibpa. Akit ku king kasalukuyan, metung a espiritung salungat king karelang diwa ding Banal a Ibpa ing mamayani karing monasteryu. E la tatanggap ding monghe king mayap a diwa, ing diwang pang-Banal a Ibpa. Ing buri nang sabian nita, e la mabibie king espiritwal a paralan. King pamangamit king lagyu ning katuparan at ing pamanyuku king sarili dang kaburian, bababán de ing katas ning espiritwal a bie king antas ning yatu at makisangkut la king makalupang pamangilub king sarili rang kaburian. King pamibie-biang anti kaniti, e la mamunga, uling ing manuksu, ing espiritung pangyatu, 'magobra' ya kayabe da king monasteryo. Ala tamung karapatan a isalin la ding kautusan ning Dios agpang king kekatamung kaburian. Ala tamung karapatan a ilarawan ing pamamona agpang king kekatamung kaburian. Ing kilalanan la ding kekatamung kakapuyan at mapagkumbabang maniawad king pakalulu ning Dios aliwa yang usapin. Ing pekamaragul a karokan, king panakit ku, ya pin ing isipan da reng aliwa a ining mundanung espiritu metung yang panyulung. Dapat tamung kilalanan ining espiritu bilang metung a pamibagsak at itabi ya king sarili tamu, banang maging banal king espiritu. At kanita, datang ya agad ing Banal a Espiritu, a magbanal, magdalang sala, at magpalakas kareng kaladua.

At atin mu namang monghe a sasabing: 'Kailangan tamung ipakita ing kekatamung kultura.' Nanuang kultura? Ing pangyatu? Natural mu nung itamu, bilang monghe, ipakita ta ya ing kekatamung espiritwal a kultura, ing kekatamung espiritwal a pamanyulung. Nanu klasing panyulung king espiritu? Anti kanini: e subukang lampasan ding laikung mas matas ing espiritu king panyulung king yatu, uling ining panyulung king yatu pagkasakitan na la pa, lalu na reng monghe. Ing kekatamung bilis king espiritu dapat matas ya para agyang ding tau king yatu maakit lang taluki king kekatamung bakas. Nung itamu reng monghe gawan ta la reng pareung bage kalupa na ning metung a taung layku a matas ing espiritwal a kabilyan, ini, pasibayu, alang pakinabang kareng taung layku, uling atin na la namang alimbawa ning metung a taung layku a matas ing espiritwal a kabilyan agyang ala itamu. Ing bie tamu dapat mas matas ya uri kesa kareng espiritwal a taung layku. Ing metung a monghe e dapat gawan layunin ing ipakit ing sanumang klasing pamanyulung king yatu kareng aliwa. Metung ya ining pamanyirang-puri king pamag-monke. Ing metung a monghe a makaisip king paralan a pang-yatu papakit na mebaling ya king dalan—linakad ya king dalan para king kapakanan nang Kristo, dapot ing kaladua na magnasa ya king yatu. Kapamilatan ning pamanyulung a pang-yatu, a tuturing a kaunlaran, ing pamag-monke babagsak ya king espiritwal a pangasira.

Dakal na ing mawawala king bie monghe, kalupa na ning dangal at respeto a mawawala king yatu at tuturing nang bage ning nakaran. Uli na niti, masakit ya king lub ku at balamu makasigaw ku. Manasa kung mako king malaut a lugal [ban e ku na akit ing eganaganang ini]. Ing ninumang e pa mekaranas king mas matas, e masyadung magmalasakit king kayang espiritual a bye, nung nu na isasaayus ing eganagana agpang king sarili nang tuntunan. Dapot, balu mu nung nanu kasakit para king taung mekatikman na king mas matas a bage ing mie agpang king makanitang tuntunan? Nung ipagkalub na ku sanang Kristo ing mabie agpang king kaburian ku, king paralan a monastiku, at mate bilang metung a bayani, ituring ku itang kamatean king labanan, king arapan ning labanan. Makanyan la reng panaun ngeni a karapat-dapat ing mate, maging martir, at mag-alay sakripisyu, para mu siguraduan a e la mapanlalamangan deng banal a ama.

Mánbasa tamung mánbasa tungkul kareng banal a ama, dapot ni e tamu man isipan nung nu la at makananu mebie. Ngana ning Ginu: 'Deng zorra atin lang lungga, at deng ayup king banwa atin lang pugad, dapot ing Anak ning Tau ala yang puestung pangpatan ning buntuk na.'[43] Makapigil-hinga ini. Deng Banal a Ibpa migsikap lang manuknangan kareng kueba at maging kalupa nang Kristo. Aranas da ing tula nang Kristo uling inalig de king eganagana. Ita ing karelang bukud mung pakialam. Deng Banal a Ibpa binayu de ing ilang para maging metung a espiritual a lunsud, kabang ngeni gagawan taya iting metung a lunsud a pang-yatu. Ing Pisamban nang Kristo tatakas ya king ilang para miligtas,[44] , kabang itamu gagawan taya iting metung a siyudad a pang-yatu. At ding tau malili la kanini, mitagan lang alang saupan, at kaibat ala na lang akapitan. Iti mismu ing maragul a panganib a akakit ku karing masakit a banuang daralanan tamu ngeni. Samantalang ngeni dapat sana mabibie tamu king mas monastikung paralan ban akamtan ing banal a sikanan, ikamu, makalunus, mabibitag tamu king impluwensya ning mundanung espiritu; babayu na katamu para king karokan, at maging alang sikanan tamu. Ing buri nang sabian, itamu mismu ing papalwal king sarili tamung espiritu at maging metung tamung bangke.

Ating monghe ngeni a ing pamibie-biag monghe king itsura mu. E la manyigarilyu, e la makikiapid, babasan de ing *The Love of Goodness*, at babanggitan de la ring Banal a Ibpa king balang pamikatagun. King mundung sekular, detang anak a e menakad, gagawa lang senyas ning krus, pupunta la king pisamban, at kabang daragul la, atin lang ditak a pamaningat king ustung ugali, isipan da sapat na iti. Deng tau karing aliwang monasteryu pareu la mu naman pamibie-bie, at ini ing makaganyak karing layku para munta karin. Dapot, potang mas akilala da la reng mongeng anti kaniti, akit da reng layku a ala lang pamiyaliwa kareng tau kening yatu, uling atatalan da ing kabilugan a diwa ning yatu. At nung manigarilyu la, mamasa lang dyaryu, o magsalita la tungkul king pulitika, kanita, agyang makananu, iwasan da la reng layku bilang tau kening yatu, at ing pamamonghe e ya madungisan.

Makananu neng asagid ning metung a mongheng maina king espiritu ing pusu ning metung a taung makamundo? Nung paburen me ing espiritu king makabuklat a bote, mangabau ya, mawala ing eganaganang sikanan na, at e na agyung pete ing mikrobyu o sumindi. At nung punan me ing metung a lamparang espiritu king makanitang luma nang espiritu, bukud pa keta, siran na pa ing pabilu. Makanian mu naman ing metung a monghe: uli ning kayang kapabayaan, papalaut ne ing Banal a Grasya ning Diyos at kaybat na nita, ing atyu kea mu ya ing eskema — ing itsurang panglual ning metung a monghe. Kalupa ne ning luma nang espiritu at e na agyung 'pasuban' ing demonyu. Uling 'ing sulu da reng monghe ila reng Anghel, at ing sulu da reng tau ila reng monghe!'[45] Dapot reng 'mepusang' monghe, e na la maging sulu. Abalu mu nung makananu yang makasira ing kabiasnan ning yatu! Nung ing upaya ning espiritu mako ya king bie monghe, kanita ala nang mitagan kaniti. Uling 'nung ing asin mawalan yang alat,'[46] , e ne man bage para abunu. Ing dinat at basura maging lang humus, dapot ali ing asin. Nung 'abunan' me ing tanaman king asin, pasuban ne. King panaun a kasalukuyan tamung kikiabayan, ing pamamona dapat maslag yang sumlag. Ing eganaganang buluk at pangasira mangailangan yang asin. Nung alang kabiasnan king yatu kareng monasteryu, nung ing karelang kabilyan ispiritwal ya, kanita ini ing maging pekamaragul dang ambag king sosyedad. E da na kailangan pang magsalita o gawang aliwa pa, uling magsalita la kapamilatan na ning mismung bie da. Ini pin ing eksaktung kailangan na ning yatu ngeni.

At lawe yo reng Katoliku — lawe yu nung nanu na ing meging karela! Atatandanan ku, dakal nang banua ing milabas, inyang atyu ku king Stomion Monastery king Konitsa, atin mengdalang metung a pirasung dyaryu kaku a mabasa: "Atlung dalan a Katolikung madre ing migprotesta — mumuna uling e la pepaintulutan manalbe pelikula king sinehan, at kaibat metung pang protesta — uling deng imalan da anggang bukung-bukung imbes na anggang tud." King pamamasa ku kaniti, masyadu kung mengamua anya sinabi ku pa pin: "Nanu pa, king lagyu ning banua, bakit kayu meging madre king umpisa?" At king wakas ning artikulu, sinabi na king tinanggal da la ding karelang habi at mibalik la king sekular a yatu. Pero king makanitang kaisipan, mas maranun la pang mibalik karin. King aliwang pamikatagun, ikit ke ing metung a madre Katolika a sasabing maki-obra king misyonaryu at ya pin— makananu kung sabian?— anti ya mung aliwang kayanakan a babaying masyadung makamundo. Ala talagang pamiyaliwa! Kaya e tamu paintulutan ing espiritung Europeanung ini a tumubu kekatamu, baka pati na itamu miras tamu king pareung kabilian.

— Geronda, ing pamagtabi king pamisip a pangyatu balamu metung yang masakit a gawa para kaku.

— E ya masakit, dapot mangailangan yang pag-ingat. Parati mung isipan ing sinabi nang Arsenius a Dakila: 'Bakit me likwan ing yatu?...'[47] Kakalimutan ta nung bakit ta ya dinatang ing monasteryo. Maging mayap man o marok, ing balang metung mayap ya umpisa, dapot e la ngan mayap mayari, uling kakalimutan da nung bakit la linub king monasteryo.

— Geronda, sinabi mu na ing espiritu ning yatu lulub ya king bie monastiku at ding kayang pamantayan a ispiritwal mababagsak la. Mipapanatili ya pa wari ing tune espiritu ning monastisismo?

— Dinatang ya ining bagyu, dapot e na katamu paburen ning Dios.

— Geronda, atin kung aisip: 'Atin pa kayang monastic a kapatiran a ispiritwal ing kalikasan?'

— Antimong e la pa sapat! Nung ali, ing Indu ning Dios idala na ing mabilug tamung ' kapatiran' a makabantay karing lugal a e naman masyadung marayu!.. Ating mga monghe a tune mabibie king espiritwal a paralan, a alang pabongga. Deng makanitang kaladua mayakit la king balang monasteryo, king balang diyosesis. Dening mismung pambihirang kaladua ing makapang-abala king Dios para magmalasakit Ya, at iyan ing sangkan nung bakit na la papatagunan.

Ing espiritu ning yatu metung yang sakit

Ing pinakamahalaga ngeni, e ya pamikibage kening espiritu ning yatu. Ing makanining e pamikibage metung yang testimonya kang Kristo. Subukan tamu, anggang king agyu tamu, e tamu paburen a ing agos ning yatu a ini dalan na katamu at ibagsak na katamu king ilug ning kayarian na. Ing metung a matenakan a asan e ya makarakap king kawit. Akit ne ing pain, abalu na nung nanu ya, tinmayak ya palaut king lugal a ita at eya mekwa. Dapot ing metung a asan akit ne ing pain, bigla neng lunukan at agad yang mekwa king kawit. Makanian mu naman ing yatu—atin yang pain, at gagamitan ne iti para mangkwa karing tau. Ding tau maakit la king ispiritu ning yatu at kaibat mekwa la king lambat na.

Ing kabiasnan ning yatu metung yang sakit. Nung makananu ing metung a tau sisikap yang e mikakakit sakit, makanian mu naman dapat yang sumikap a e maimpeksyon king kabiasnan ning yatu—king nanu mang porma na iti. Para sumulung king espirituwal at manatiling masikan, para tumula king tula da ring anghel, ing metung a tau e dapat makisalamuha king espiritu ning yatu.

Kabanata 4.
Tungkul king Maragul a Kasalanan ning E-Katarungan

Ing kawalan katarungan daralan ya king mua ning Dios

Nung ing metung a tau atin yang bendisyun ning Dios, metung yang mayap a bage ita. Iti ing tune kayamanan! Ing bage a mebendisyunan manatili ya at e masira. Ing alang bendisyun e ya manatili. Ing kawalan katarungan metung yang maragul a kasalanan. Ating makabawas a sasalese para karing eganaganang kasalanan, dapot ali para king kawalan katarungan—papasiklab ne ing mua ning Dios. Ka-ay-ayam na niti! Deng mangagawang e makatarungan karing aliwa, magdalang api la king sarili dang buntuk. Deng tau gagawa lang kawalan katarungan, at kaibat mangamate la ding karelang pakamalan, dapot e ra aintindyan ing sangkan na niti. Dapot makananu lang malyaring sumulung ding taung gagawang dakal a kawalan-katarungan? King pamangawa da kaniti, bibie de ing upaya king demonyu laban karela, at kaibat, ding kamalasan, sakit, at aliwa pang kapahamakan ing daratang karela… At [nung e ra aintindian ding espiritwal a sangkan da rening kamalasan] adwan da kang ipanalangin para king pamagaling da.

Keraklan kareng kasiran menibatan la king kawalan katarungan. Alimbawa, nung ding tau mitipun lang pibandian kapamilatan ning kawalan katarungan, malyaring mabie lang marangya king mapilan a banua, dapot kaibat, gastusan da ing eganaganang pibandian a e ustu ing pamikamtan kareng doktor. King katunayan, anti ing makasulat king Salmo: 'Mas mayap ing ditak para king matulid kesa king maragul a pibandian da reng marok.'[48] 'Ing perang meyakwa king e ustu anti ya mong angin,' nganang ing kasabian. Ing eganaganang mitipun kapamilatan ning pamamirait mawawala ya, mitatapon king angin. Ing sakit, ing pangabangkarote, at aliwa pang kasiran, a mangyayari bilang pagsubuk ibat king Dios, malagad lang mangyayari at para mu karing ditak. Deng taung anti kaniti makatanggap lang malinis a gantimpala ibat king Dios, at keraklan mas lalong maging mayaman la kaybat, kalupa nang Job.[49] Bukud kaniti, deng katawan da reng dakal a mete manatili lang e mabubuluk king lalam ning gabun uli na niti — king karelang bye, mekgawa lang e makatarungan.[50]

Deng e matulid magdusa la

Ing metung a taung e matulid — king tutu, ninuman a mekamali king aliwa king sanumang paralan at e meniad pasensya — pápahirapan ne ning kirot ning sarili nang konsensya, at saka, ning mua ning taung mekamali na. Uling nung ing meging biktima ning kawalan katarungan e ya magpatawad king mekasala keya at patuluy yang mamuuan sama ning lub, ing tauling mebanggit magumpisa yang makaramdam matinding , pamagpighati at kasakitan. E ya makatudtud; maramdam na anti yang babasulbus da ring masikan a alun ning bagyu. E mu aintindyan nung makananu kasikan ing panamdaman na king pamangapang ning taung sinaktan na! Nung ing metung a tau kaluguran ne ing aliwa at isipan ne, daramdaman na ita ing lugud. Atin namang kalupa niti ing malilyari king kasu ning mekasala. Ay, kanita ing pamangapang ning taung apakasala na ing magkapira king kaladua na! Kahit pa malaut ya—king Australia man o Johannesburg—nung ing kaladua ning metung a tau mimua ya uli na, eya makatagmu kapayapan.

— Pero makananu nung alang pakiramdam ya?

— Isipan mu wari na ding taung alang kapanamdaman e la magdusa? Magdusa la naman, pero pipaglibe de ing sarili da king libangan para e da ne isipan ita. Malyari mu namang ing metung a e makatarungan a mekamali pinatawad ne ing mekasala, pero atin pa muring ditak a pamangainis king pusu na. Kanita, ila mismu magdusa la king metung a antas, pero ing taung sangkan ning karelang pamangainis mas mabayat ing pagdurusa na. Dapot, nung ing mekasala maniawad yang pasensya at ing mesaktan e ne pinatawad, kanita ing mesaktan ya ing magumpisang magdusa. Alang api a mas maslag pa kesa king pamanyilab king kalooban a darala ning pamagdusa ning konsensya. Ing konsensya ning makanitang tau pipighati de agyang king bie ngeni; alang patugut yang kakagatan ning metung a bulati king kalooban. Dapot alang duda a king tutuking, alang-anggang bye, ing 'ulad a e matudtud' lalo yang masikan kumagat king kayang konsensya, nung king byeng ini ing tau e ya manisi at ibalik na king kayang kapara ing e makatarungan nang kinwa karela — king pekamababa, kapamilatan ning kayang sariling mayap a kaburian, nung e na malyari king sanumang aliwang paralan.

Atatandanan ku ing metung a abogadung mekasala king dakal a kawalan-katarungan laban karing tau. Nung makananu ya sinakit king malapit nang kamatayan! King distritung nung nu ya mag-praktis abogasiya, dakal la reng mag-sasakah a animal, anya reng kasu tungkul king pamanyira da reng animal karing tanaman at pastulan e la bihira. Deng pastul a responsable king perwisyu lalapitan de ining abogadu para humiling saup, at ya, king kapamilatan ning kayang katusuan, baluktutan ne ing kasu king paralan a akumbinsi na la pareu ing agronomist at ing magistrado king karelang inosenti, kabang deng kalulung ortelanu e la mu mekatagun hustisya nune mekadala la pa king sarili dang problema. Balu da ring sabla a ing abogadung ini metung yang lubus a salbahis, at alang matapat a taung malapit keya. Ngeni, pakiramdaman ye ing payung binye ning metung a kumpisador king metung a pastul a sensitibu king espiritwal a manuknangan kareng lugal a deta.

Ing pastul a ini atin yang malating kawan da reng tupa at metung a asu. Metung a aldo, menganak ya ing asu, at binye na la ngan ning pastul ding kutu. Keta murin a panaun, mewala ya ing metung a malating tupa a babai, at likuan ne ing metung a kordero a súsúsú pa. Uling e ne ikit ing ima na, tinakbo ya ing kordero king asu at meging sané yang minum king gatas na. Mepagaan ya lub ing asu. Pareu lang meging sané king iti anya panintunan de ing metung at metung. Kahit makananu na pilit ning kalulung pastul ing paghiwalayan la, makabalik la pa murin king metung at metung. Ing pastul, uling metung yang taung sensitibu king espiritwal, e na balu nung malyari yang mangan king laman na ning kordero, at migdesisyun yang kutnan ing kayang kumpisal tungkul kaniti. Ing confessor, uling balu na marangal ya ing pastul, menaisip ya saguli at ngana: 'Ali, anak ku, e me dapat kanan ing laman na nining kordero, uling pinalaki ya king gatas ning asu. Iti ing gawan mu: idala me ining kordero bilang regalu king abugadu tamu, uling deng aliwang pastul magdala la naman keya kordero at kesu. Paburen meng kanan ing laman a ini, uling ya kabud ing ating sapat a grasya para kanita: balu da ngan ding tau nung makananu ya ka-di-makatarungan."

Ngeni matua ne at makakera mu king kama, ing e matuwid a abugadu pinarusan de ring bangungut at e ya makatudtud. Mipalyari ini kilub ding dakal a banua. Para lalung lumala ing situasyun, tinamaan ya king paralisis at e ya makapagsalita. Sinubukan neng kumbinsyan ning kayang kumpisador a isulat na la man mu king papil ding kayang kasalanan, dapot ing kalulung lalaki lubusan neng e akontrol ing sarili na. Napilitan ya ing pari a basan kea ing dasal a 'of the Seven Youths for the infirm and sleepless',[51] , ban makatudtud ya man mu ditak, pati na ring dasal a anting-anting ban pakayapan ya king nanu mang paralan. Makanian ya meangu bie ing abogadu, at ngeni ing mitagan na mu, manalangin ya king Dios ban ipagkalub na king kaladua na ing tune kapainawan.

— Geronda, dakal a tau ing kumbinsidung binantukan la king salamangka. Makasakit ya wari ing sumpa king tau?

— Nung ing metung a tau manisi ya lub at magkumpisal ya, kanita, ali, e na agyu. Para ing sumpa makasakit ya king metung a tau, kailangan mismu ibie na ing upaya [king demonyu] laban kea. Alimbawa, ing metung a tau gawang e makatarungan king aliwa, akit ne ing metung a dalaga kapamilatan ning pamamirait, o gawa yang aliwa pang kalupa na niti. King kasung ini, kailangan lang manisi para king gewa da, maniawad dispensa king taung penamalian da, magkumpisal, at itama ing gewa da. Nung ali — agyang mitipun la pa ding eganaganang pari para sawayan la — ing sumpa ning mambabarang e ya malako. King tutu, agyang alang sumpa man ing mibulus kea, ing mismung pamangapait ning kaladwang penagkamalian na sapat na para magdalang pasakit kea.

Ating adwang klasi ning kawalan-katarungan: materyal at moral. Ing kawalan-katarungan a materyal ya pin ing pamanulung e makatarungan ning metung a tau king aliwa king materyal o bage a akakit. Ing kawalan-katarungan a moral ya pin ing nung ing metung a tau, alimbawa, pibaling ne ing isip ning metung a dalagang babai at iligaw ne. At nung ing babaying linoku metung ya namang ulila, kanita ing menloku keya limang besis neng pabayatan ing kaladua na. Balu mu nung makananu kabilis akit ning bala ding taung anti kanita king gera? King gera, ing banal a hustisya at ing pamagmalasakit ning Dios karing tau lalu lang maging malino. Ing gera e na papayagan ing kababaingan — agad neng akit ning bala ing taung alang moral. Metung a besis, ding adwa tamung kumpanya dapat lang sumalili king metung a batalyon king arapan a linya a mag-urung para magpaynawa. Kabang malilyari ing pamaglipat, inatake da kami ding Komunista, at meging mabagsik ing labanan. Metung a sundalus ibat king batalyong mamako ing mekasala king metung a karumal-dumal a dapat king aldong bayu ita — ginahasa ne ing metung a kalulu a mabuktut. At nanu ing milyari? King labanan a ita, ya kabud ing mete! Eya makatakut ita? Sabi da ngan kaybat: 'Ita ing nararapat king animal a ita — ikwa na ing para keya.'

At malilyari ya naman kareng mapanlinlang, a susubuk tumakas o magtaksil — king katataulian, ila mismu reng mamate. Deng ating masikan a kasalpantayanan, natural mu, mabibie lang matulid, king paralan a Kristiyanu. At ini ing mapapansin: ding makanining tau ingatan de ing dangalan ning karelang katawan, at ini ing magprotekta karela laban karing bala ning kalaban at shrapnel mas mayap pa kesa nung makasulud lang kapirasu ning Banal a Krus ning Ginu.

Ing kawalan hustisya magdalang kasakitan angga karing lahi ning metung a tau

— Geronda, inyang megi kung madre, e ra ku tinerakán ning hustisya ding pamilya ku. Ngeni, malyari ku la bang kuanan karela ing karapat-dapat kanaku agpang king batas?

— Ali, mali ita.

— Wa, pero tatakut ku na baka ating e mayap a malyari karela uli na ning e ustung gewa da.

— Lawen mu nung makananu karakal ing purung pamalsinta king sarili mu! Nung aku ing atyu king lugal mu, ini ing sabian ku karela: 'Eku mangailangan nanu man para king sarili ku. Dapot, buri ku sanang ipamie yu, gamit ding sarili yung gamat, itang dake ning pamanang kanaku karing pakakalulu. At higit king sabla, saupan yu la ding kalulu ming kamaganak. Sasabyan ku ini ban ing mua ning Dios e bumagsak karing anak mu.' Uling neng kai, malilyari ing metung a tata mamye yang limus karing dayu para king kapayapan ning kaladua na — alimbawa, mamye yang pera king metung a kawanggawa — dapot alang iiwanan para karing sarili nang anak.

Malyaring malyari king metung a pamilya a ing ingkung o ingkung-baba mekagawa yang e makatarungan a dapat, dapot iti ala yang epektu karela mismu. Dapot, ing parusa mibabagsak ya karing anak o apu da, a magkasakit at napipilitan dang isayang karing doktor ing perang meyakwa king e makatarungan, para abayaran la ding utang da ring karelang ninunu. Atatandanan ku ing metung a pamilya a dakal a kasiran ing mepababa karela. Minuna, ing tata ning pamilya ing mesakitan king malalang sakit: migdusa ya kilub ning pilang banwa, makakera king kama, at kaibat mete ya. Kaibat, ing asawa na at ding anak na mete la — metung kasunod ning metung. Bayu-bayu pamu, ing tauli karela—ing kalimang anak—mete ya naman. Ing pamilyang ini sadya lang masyadung makualta, dapot meging kalulu la uling, para abayaran la reng doktor at asakupan la reng aliwa pang gastusin, pisali da ing eganaganang pibandian da king murang alaga. 'Bakit, kanita, dakal la reng sakit at kasiran a daratang karela?' ing isip ku. Kilala ku la ding mapilan a miyembru na ning pamilyang ini. Malino ibat karela a ding kasiran palad da ala lang kaugnayan kareng bendisyun a pagsubuk a papadala na ning Dios kareng pinili na. 'Malamang,' isip ku, 'ding espiritwal a batas na ning Dios ing meging sangkan king kasu da.' Para mawala ing duda ku, sinubukan kung mangutang kareng mapilan a makatwang tau—ding kaparangal da—tungkul king pamilya da, at ini ing sinabi da kanaku. Ing pamunu ning pamilyang ini menanggap yang mana ibat king tata na at kaibat peparakal ne iti kapamilatan ning pamangawa kareng miyayaliwang e makatarungan a bage. Alimbawa, atin metung a balo a minyad kea utang pera ban apakasal ne ing anak nang babai. Bayaran na sa ing utang kaybat ning pamamupul at pamagkiskis ning butil. Ya, dapot, dininan ne pera king kundisyun a isalin na kea ing pibandian ning kayang kapirasung gabun para gawang bale. Uling king matinding pangangailangan, binye na ning kalulung babai kea ing eganaganang adwan na. Ing metung pang lalaki minie yang utang para abayaran ing utang na king bangku. Bayaran na sa ing pera kaybat ning pamamupul bulak, dapot e tinanggap ing e makatarungan a pamuntuk bale at minantabe yang metung a mabilug a marangle bilang kapalit. Uling tatakut king pamanialikdo ibat king bangku, binye ne ning kalulu ing marangle na. Ing katlung lalaki menwad yang ditak a pera para ibayad kareng doktor, at ing marok a mamisnan mengailangan yang baka ibat keya. Ing kalulu minye ya king buri na. King paralan a ini, mekatipun yang maragul a pibandian ing lalaki. Dapot, ing pamikasama-sama da ring mekasakit na e mu ya mibagsak kea at king asawa na, nune pati na karing anak da. Uli na niti, meging epektibu la ring batas espiritual, at ding mismung miyembru ning pamilya ning e makatarungan a mayaman a lalaki ila na ring meging kalupa da ring sinaktan na. Inya, para abayaran la reng doktor at aliwa pang gastus a makaugne kareng sakit, aksidenti, at aliwa pang kapahamakan, pisali da ing eganaganang pibandian da king murang alaga. Manibat king pamaging mayaman, meging la mung mamalimos, at mete la ngan—metung kasunod ning metung. Syempre, husgahan na la ning Dios agpang king Kayang maragul a lugud at katarungan. Para naman kareng mepilit a misali king tauli rang pibandian para mabayaran la reng doktor o aliwa pa, at meging kalulu la uli na niti, tanggapan da ing karelang kabayaran agpang king kawalan-katarungan a delanan da. Deng taung e makatarungan, nanupata, king pamagdusa kareng makanining kapahamakan, babayaran da la kanita deng karelang utang king Dios.

'Ing tratung e makatarungan kekatamu, papaboran na katamu'

— Geronda, makananu ta dapat tratuan ing taung e makatarungan ing pamanrato na kekatamu?

— Makananu ta la dapat isipan? Bilang maragul tamung talasaup, a mag-ipun para kekatamu king bangku ning Dios. Ing taung anti kanita, papayamanan na katamu para king alang angga. E pa wari sapat ita? E ta la wari kaluguran detang gagawang mayap kekatamu, e ta la wari pasalamatan? King pareung-pareung paralan, kailangan tamung kaluguran at pasalamatan detang e makatarungan ing pamanuring karatamung, uling gagawan da katamung pabor para king alang-anggan. Nung makananu ring e makatarungan alang-anggan lang makakawani king katarungan, makanian murin detang masayang tatanggap king e katarungan makatanggap lang alang-anggan a katarungan.

Metung yang taung debotu, ing pamunu ning bale na, tiniis ya kareng dakal a kawalan-katarungan king obra na. Dapot metung yang taung mayap lub, at tinagal na la ngan ding e-katuwirang areti a alang reklamo. Metung a aldo, dintang ya king Bunduk Athos, binisita na ku king kakung silid at, kaibat nang sinabi kaku ding keang pagsubuk, kinutang na: 'Nanu ing payu mu kaku?' 'Ituluy mu ing daraptan mu,' pekibat ku. '— Manalig ka king hustisya ning Dios at king Gantimpala na, at maging pasensyosu ka. [King Dios] alang mawawala. King pamangawang iti, itatabi mu la ding kekang pibandian king bangku ning Dios. Alang duda a king , king daratang a bye, tanggapan mu ing gantimpala para karing pagsubuk a dinatang keka. Dapot, bukud kaniti, abalu mu naman a ing Mayap a Dios magkalub yang kabayaran king taung e makatarungan a mepagrabyan agyang king bie ngeni; nung e man parati king mismung tau, siguradu king karelang anak. Ing Dios mag-ingat ya king Kanyang lelangan; Balu Na [nung makananu lang gantimpalaan]."

Nung ing tau pasensyosu ya, ing eganagana maging ayus ya. Ing Dios ya ing mag-ayus king eganagana. Dapot kailangan ing pasensya—metung a pasensyang alang rason. Uling ing Dios akakit na ing eganagana at babanten na ing sabla, dapat lubus neng ipagkatiwala ning tau ing sarili na keya. Lawen me i Jose king [52] —king katunayan, menahimik ya mu inyang pisali de reng kapatad na bilang alipan. Pwedi na sanang sinabi: "Aku ing kapatad da," dapot e ya migsalitang metung man — oneng kaybat, migsalita ya ing Dios king Keyang amanu at gewa neng pamuntuk. Dapot, nung ing metung a tau ala yang pasensya, ing bye na maging parusa ya — buri da ing eganagana malyari agpang king kaburian da, ban maging komportable la. Oneng, syempre, e la makakit kapayapan, at ding bage e la malilyari agpang king kaburian da.

Nung ing metung a tau mekatikim yang e katarungan king bie a ini ibat karing tau o demonyu, e ya magulu ing Dios kaniti, uling ing kaladua na ning taung anti kanita makikinabang ya kaniti. Dapot, maralas tamung sasabyan a ating e makatarungan a gagawan kekatamu, kabang king tutu, itamu mismu ing e makatarungan karing aliwa. Karing anti kanitang kasu, kailangan tamung maging mapagmasid at isipan a itamu mismu ing dapat sisyan.

"Ibalik ye kang Cesar ing para kang Cesar"[53]

— Geronda, neng sasalí kami king metung a bage para king monasteryo, ating mangangalakal e la bisang mag-isyu kekami ning resibu.[54] Nanu ing dapat ming gawan karing makanining kasu?

— Dapat parati da kang dinan resibu, pero, bukud kanita, ikayu mismu ing dapat maglimita king kekayung pamaniawad. Limitahan la ding kekayung kailangan king pekamaulaga mu; e kayu gagawang e kailangang pamangawa o pamagkumpuni. Nung aku ing atyu king pwestu yu, ita mismu ing gawan ku. At nanu man ing kailangan, ing Dios ya ing magkalub. King pamangadwang e kami singilan, itamu—bilang monghe—tataliruan ta la ring aliwa para magkasala, a malyaring magsabing: 'Nanu pa, nung pati na ring monasteryo makanyan la man…' Abalu yu wari nung makananu itamu—ding taung sisikap a tuparan ding kautusan ning Dios—tataliruan ta la ring aliwa nung makanyan ing ugali tamu? 'Ibalik ye kang Cesar ing para kang Cesar,' ngana ning Banal a Kasulatan. Nung magpadala kung sulat e kapamilatan ning postu nune kapamilatan ning mensaheru, magdikit ku pa mu ring selyu king sobre. Deng taung makamundo manintun lang sangkan para kareng bage anti kaniti, dapot nung deng monasteryo ing gawa king pareung paralan, papakit na niti ing karelang kawalan katapatan at ing Ebanghelyo meging pangalawa na mu para karela. King e pamamye kareng materyal at makayapayang pibandian (antimo ing utus ning Ebanghelyo: 'Nung ating magnasang kumanan ing kamiseta mu, ibye me pa ing amerikana mu'[55] ), maglalang tamung marok a alimbawa, at kaibat, ding taung makamundo papanatu la kareng karelang kakulangan, manintun lang sangkan para pakayapan ing karelang konsensya. Kailangan tamung mag-ingat, uling king Aldo ning Pamangusga ala tamung maging depensa. Ing kekatamung obra ya pin ing makamtan, higit king nanu pa man, ing espiritual a pakinabang at aliwa ing materyal mu. At nung, king sanumang sangkan, eka mirinan resibu, dapat mung isipan a mekalugi ka king espiritual.

— At neng kai, Geronda, malilyari ini: ing metung a tau mag-donate yang malating alaga king monasteryo at maniawad yang resibu a sasabing mas maragul ing dinonate na. Nanu ing dapat gawan king makanining kasu?

— Sabian mu kaya: 'E kami mag-isyu resibu para kareng maragul a alaga. Nung e ka bage kanita, ibalik mi ne ing pera mu; siguru king aliwa kang lugal akit ing buri mu.' Ingat ka ban e ka mituran kanining klasing sakit.

— Ating metung a artesanu, Geronda, ing minyad kekami na palayuan me king monasteryu ban makakuang benepisyo para karing alang obra, at kaibat mibalik yang magobra para kekami.

— Ali, kapatad ku, e ya ustu ita! Nung ing metung a tau atin ya man mung ditak a konsensya, e ya makiabe king anti kanitang bage. E makabage ing gawan la reng anti kanitang bage king metung a monasteryo. Mas masanting ing bayaran me king doble—agyang ing monasteryo ala yang ekstrang pera—basta e na gawan ing anti kanitang pamamirait. King katataulian, metung yang mabayat a kasalanan! Ing biyaya, biyaya ya ing darala, kabang ing kaburyan, kalugmukan ya ing darala. Mag-ingat kang mayap tungkul kanini. At e ka makipag-argumentu kareng magobra king monasteryo, uling ini malyari yang maging sangkan ning silab at pangalugi kareng monasteryo.

Ing metung a empleyadu ning gobyernu manumpa yang gampanan na la ring kayang katungkulan king matapat a paralan.[56] Ikami ring monghe, e kami manumpa king anti kanitang panata, dapot king metung a makadwang besis a mas maragul: manumpa kami king espiritwal a panata, at nung labagan mi ya, ing kasalanan mi makadwang besis ya kalaki. Subukan yung panatilyan ing balansi, para mapanatili king bie monghe ing metung a bage a aliwa [e pang-yatu] a kaayusan. Akakit ku ing pigla a mabubuluk. Mibuskad ya at malinis ya. Kareng atyu king e ustung kabilyan king espiritu, e na la bibyan ning Dios ing Kayang Grasya — uling nung ali, sasaupan ne ing demonyu. Pagsikapan ye ing katapatan at katapatan king lub. Ing malilyari ngeni kalupa ne ning kabilyan ning metung a lasing a halos e na makatalakad. Maluat ya kayang tumagal ing makanining kabilyan? Sumabug ya ing mua ning Dios. Makayarap tamu king metung a pagsubuk. King mumunang yugtu, ing dayami mipisali ya king gintu; king kadwa, maging malino nung pilan karat a gintu ing atyu king balang metung kekatamu.

Ing yatu meging yang saput da ring kabutangan. Deng tau maging lang mapanlinlang; mekgawa la pang aliwang konsensya para kareng sarili da. Dapot eku malyaring maging mapanlinlang; eku malyaring trayduran ing tuneng aku uling mu king pipilitan na ning lipunan. Mas buri ku pang magdusa. Kailangan mag-ingat ban e mabagsak king makanyan a ugaling pang-yatu. Dapot ing kasalukuyang sistema ning ekonomiya ala yang gagawan para itulak la reng tau king katapatan. Pilitan lang mag-underreport king karelang kita kareng awtoridad ning buwis at gagawa lang aliwa pang kalokuan. Pinasabian ku la pa pin deng aliwang tax inspector a kakilala ku—taung maki-kasalpantayanan. 'Nanu ing gagawan yu?' nganaku karela. 'Subukan yung panatilian agyang ditak mu ing konsensya yu!' Balu yu nung pilan la reng taung magreklamu tungkul kekayu? Ing metung a tau pupunta ya king opisina ning buwis at sasabian na, 'Ing kita ku metung yang milyun,' at isusulat na ning tax inspector a ing kita na atlung milyun ya. Deng aliwang tau, katlung dake mu ning karelang kita ing idideklara da, anya para kareng tax inspector, deng aliwa mangapandaya la at pare-parehu na la mu tratuan. Dapot nung ing taung atin konsensya datang ya kekayu, king pamamuwis yu king makatatlut a besis a mas maragul, pipilitan yu lang maging matake. King aliwang salita, imbes na makapagdalang masanting a epektu king kabilugan a sitwasyun, ing gagawan yu ya pin ing kabaligtaran." King pakibat kaniti, sinabi da kanaku na e da na abalu nung kapilan la sasabian katutuan at nung kapilan la lolokwan. "Abalu mu ing pamiyaliwa," nganaku, "nung mabibye kang espiritual a bye. Kanita, agyu mung kilalanan ing katutuan manibat king kaburyan. Ing Dios ya ing magpakit kaniti keka, at maging malino ya keka."

Nung makananu yang meging mapanlinlang ing yatu

Ing kasamaan da ring tau lampas ne king anggang angganan. Pagsikapan da ring tau ing manloku king metung at metung at tuturing deng tagumpe ing pamagloku. King tutu, nung makananu ya meging lugal ning kabutangan ing yatu! Ing eganagana gagawan ya king alang katapatan at pabaya, dapot mas maragul la singil kesa kanitang milabas a panaun. At king kabilugan, nanu man ing lawen mu, ing eganagana meging yang saput ning kabutangan at palpak a obra. Kanitang minuna, atin mengdalang punla ning kamatis kanaku. Balang tanaman meitanam ya king malating supot a cellophane, a mitmu king bugkus-bugkus a gabun a misasamut king matuling a gabun at makapal a balas, ban e makalwal ing basa king supot. King aliwang salita, metung yang maragul a gulu ing pamanyiam kareng punla! Ing misasamut e ya ginabunan — ditak mu ing binudbud king babo — pero anti ya namang paminta! Aba, inyang likas ku la ding punla karing supot, abalu ku a ding sablang yamut mengalawang la. Kailangan ku lang takpan lubus king gabun ding punla king saglit a panaun para makapamulak la pasibayu.

[57]Ay, ing pamanuya da karing tau! Atin metung a besis a dinatnan na kung maragul a kahon a kendi. E ke binuklat at menaya kung datang ya ing maragul a grupu da ring peregrino. 'Uling nung ali,' isip ku, 'ding kendi e la mikan at siran na la ring susulung king makabuklat a kahon.' Metung a aldo, anyang mekatipun na ing marakal a tau, inisip ku a saktu la reng kendi king kahon para kareng eganagana, at atin pa pung mitagan. Anyang buklat ke ing kahon, ikit ku a halos mitmu ya king polystyrene, at atin mu mung malating lugal king libutad para kareng kendi — king aliwang salita, halos alang laman ya palang ing kahon! King aliwang pamikatagun, dininan da kung metung a malagung kahon a regalu a maki-Turkish delight, a makatali king ribbon. "Isinup ke ini para karing ának king Afonia," ing desisyun ku. Dapot inyang buklat ke, linto a ing Turkish delight luma ne at matigás ne. Eku man mamye karing táu Turkish delight a makanian katigás — mamili ku karing mas malambut.

— Geronda, e wari a-realize ding gagawang anti kanini a e ya tutu?

— Turingan da iti bilang tagumpe, uling king panaun tamu ngeni, ing kasalanan meging uso ne at ing kabutangan turingan dang katusuan. Makalunus, ing ispiritu ning yatu papatalas ne ing isip king katusuan, at ninuman ing mangamarawak king kapara na, turingan na iti bilang tagumpe. Para mas lumala pa ing situasyun, sasabian de reng tau keya: 'Lawen me itang mapanlinlang a ita, kalupa ne mismu ning demonyu!' — kabang king lub na, papahirapan ne ning konsensya na, at daramdaman na ing ditak a panlasa ning impyernung pamanirap.

Nung ing tau matulid ya, atyu ya ing Dios king panig na

Ngeni, ala nang sapat a lugal kening yatu para karing sabla. Nung ing metung a tau magnasang mabie matulid at espiritwal, alang lugal para keya kening yatu.

— Dapot bakit, Geronda, ala nang lugal para karela?

— Nung ing metung a sensitibu at pinung tau atyu ya king libutad ning kalupitan at kawalan-pakiramdam, at ing bie na meging alang pag-asa, makananu neng aguantan iti? O kailangan na wari, kalupa da ring aliwa, maging masungit ya dila, maki-ayon ya karing aliwa king eganagana, o kaya naman mako ya? Pero e ya naman makapako, uling kailangan na namang manustentu king nanu mang paralan. Alimbawa, ing metung a mamisaling dayami sasabian na king kayang talapagobra: 'Pagtiwalan da ka uling e ka manako. Pero kailangan mung isamut ding mapilan a buluk a dayami karing mayap a dayami. Potang kakarga me ing clover, kailangan mung isamut ding mapilan a bungkus a sobrang luma karing masanting." Para manatili ya ing metung a matapat a talapagobra king serbisyu na, gagawan neng klasing foreman ning amo, pero pilit neng gagawan ing sasabian ning amo — nung ali, palayasan ne. Kanita, ing kalulung tau e ne matudtud at magumpisa neng minum tableta. Balu mu nung makananu lang magdusa dening kalulu! Balu mu nung nanung kasakitan, nanung pang-aabusu ing daralanan da king obra ibat karing amo da? Ing bie da meging lubus yang alang pag-asa. At nanu ing gawan da? Magbitiw la king obra? Atin lang pamilya. Manatili la? Pamanastig ya ini. Alang labasan, alang puntalan. Anti kang butil ning trigu king pilatan da ring adwang gilingan — mas mayap pang kulyo ka anggang mabos ka. Kailangan mung tiisan, labanan me.

Neng kai, makanyan ya: ing eganaganang obra isasalpak ya king metung a tau, kabang ing kayang kasamahan daratang ya mu para kuanan ing kayang sweldu. Atin kung akilalang tau a anti kanita; ya ing manager ning metung a organisasyun. Kaybat da ring eleksyon, likas de king pwestu at pinalitan de ning aliwang tau – metung a miyembru ning partidong meging makapangyarihan. Ining bayung manager, ala ya man mung gradung sekundarya. Ginawa de manager, pero e ne balu ing obra, anya e re apalipat ing menuna keya king aliwang puestu. Anya nanu ing solusyon a aisip da? O, ini: miglagay la pang metung a lamesa king opisina ning manager! Ing luma manager ya ing ginawa king eganaganang obra, kabang ing bayu makalukluk ya mung alang gagawan: sigarilyu, kape, kwentung alang kwenta… Ala yang marine, ala yang konsensya! At para dagdagan pa, e ya naman masyadung matenakan — puro kalokwan ing sasabyan na, kabang ing eganaganang responsibilidad, king matuang manager ya mibagsak. Miras ya king puntung napilitan yang meko ing kalulung tau. "Makinig ka," ngana king bayu, "isipan ku, meko na ku. Medyu makiput ya ing opisina tamu—halos ala nang lugal para kareng adwang lamesa. Mas masanting nung mag-isa ka." At meko ya, uling gewa neng impyernu ning bayu ing bie na. At e mu para king metung o adwang aldo, nune balang aldo atin kang taung anti kanita a makatutuk keka—purung pamagpahirap ita!

Ing metung a matulid a tau keraklan itutulak de reng aliwa angga king pekagulut ning pila, o kaya e de man isasama. Deng makanining tau e la patas ing pamanuring tatanggap da; gagawan da lang pang-pisanan, at deng aliwa, anti mong sasabian da, lalakaran da la mu. Dapot kabang mas pipigilan da reng tau ing makanyan a matulid a tau, kabang mas bababán de, mas matas at mas masikan neng itataguyud ning Dios paitas — kalupa na ning danum a itataguyud na ing lulutang paitas. Nanupata, kailangan ing maragul a pasensya. Kapamilatan ning pasensya, dakal a bage ing maging ayus. Ninu man ing magnasang mabie matulid at maging matapat king kayang obra—metung man yang talapagobra, negosyanti o ninu pa man—kailangan yang maging handa king katutuan a, anyang megumpisa neng megobrang matapat, malyari yang miras king puntung, alimbawa, e na agyung bayaran ing upa na—neng, sabian ta, atin yang tindahan. Dapot king paralan a ini, ing biyaya ning Dios datang ya karela. Nanupata, e dapat manintun [kapamilatan ning katapatan at mababang presyu] para makapang-akit king pekadakal a kostumer at kliyente. E dapat ita ing layunin [ning katapatan]—king makanian, alang ibye ing Dios. E ne paburen ning Dios ing taung magsabing: 'Mabie ku agpang king kaburian na ning Dios. E ku gawang e makatarungan kaninu man. Sabian ku ing tutung alaga ning balang gamit: alimbawa, ini limampulung drachma ya, at ita adwang dalan.' Gawa na ini, kabang king pareung panaun ing metung a mangangalakal mamisaling king pareung gamit, a ing ustung alaga limampulung drachma, king limang dalan — at maging mayaman ya. Dapot, king katataulian, abalu ya ing manloloko, at miras ya king puntung kailangan neng isara ing tindahan na, uling e na na agyung bayaran ing upa. Ing matapat a negosyanti, king aliwang banda, bagya-bagya yang miras king puntung mapunuan ya karing kostumer, at, para asikasuan ing karakal da, mapilitan yang parating kumuang mas dakal a katabang magtinda! Pero mumuna, kailangan munang dumaan king pagsubuk. Ing metung a mayap a tau susubukan ya potang dadalan ya karing gamat da ring marok — kalupa na ning balahibu king makina a pangkardu.

Nung ing tau makiramdam ya king demonyu at mabibie ya king katusuan at pamamirait, e ne pibindisyunan ning Dios ing obra na. Nanu man ing gawan da ring tau kapamilatan ning pamamirait, e ya magtagumpe. Mapalyaring lunto lang masensu ding bage da ring taung mapanlinlang, dapot king katataulian, mabagsak la pa mu rin. King sanumang gagawan, ing pinakamahalaga ya pin ing umpisan iti king pamanintun king bendisyun ning Dios. Nung ing tau matulid ya king pamibie-bie, ing Dios atyu ya king panig na. At nung, bukud pa kanita, atin ya pang ditak a katapangan king arapan ning Dios, maganap la ring milagrung. King pamibie-bie agpang king Ebanghelyo, ing tau mabibie ya kayabe nang Kristo at atin yang karapatan king banal a saup. Makananu itang aliwa? Uling atin la pin karapatan kaniti. Ini ing mismung pundasyun na ning eganagana. Nung atyu ini, alang dapat katakutan. Ing maulaga ya pin ing balang metung karing kekatamung dapat dapat makaligaya ya kang Kristo, ing Indu ning Dios, at karing santo. Kanita, ing bendisyun nang Kristo, ning Indu ning Dios, at ding santo manatili ya kekatamu, at ing Banal a Espiritu manuknangan ya kilub tamu. Ing katapatan ning metung a tau ya ing pekamasanting a 'Dutung ning Katapatan'. Nung ing metung a tau e ya matapat at atin yang kapirasu ning Dutung ning Katapatan, anti ya mong alang daralan. Dapot agyang ing metung a matapat a tau ala yang kapirasu ning Dutung ning Katapatan, makatanggap ya pa mu ring banal a saup. Isipan mu nung, bukud pa king kayang katapatan, atin ya pa namang kapirasu ning Dutung ning Katapatan!…

Ing metung a matulid a tau tatanggap ya king gantimpala na agyang king bie ngeni pa mu

Mekakit na kung kaladua a, agyang e ra makatarungan a mesaktan, tinagal de ing e makatarungan a pamagtratu king mayap a intensyon, at ing Grasya liniguan na la king bie ayni. Kanitang dakal a banua na ing milabas, dinatang ya kanaku i metung a debotong Kristiyanu—metung a simpli at mabait a lalaki. Pekisabi na kanaku ing ipanalangin ku la reng anak na, ban ilaw na la ning Kristo at, potang miras na la king hustung edad, e la manamut kareng kamaganak da para king maragul a kawalan-katarungan a gewa da karela. Kaybat, sinabi na kaku nung nanu ing problema, at abalu ku a ya pin talaga metung a tau ning Dios. Ya ing panganay karing limang anak ning tata na, at kaybat ning biglang pangamate ning tata na, ya ing menalili king tata na para karing kapatad nang lalaki't babai. Anti mong metung a mapagmahal a tata, megobra yang alang patugut, menikuang pibandian at gabun, at menustentu king pamilya. Pikasal na la ding adwa nang kapatad a babai. Ding kayang mangalating kapatad a lalaki mekisal la naman, at kinwa da para kareng sarili da ing eganaganang mayap a asikan, olibahan, at aliwa pa, at likuan de ing kayang dake kareng malangi, e mabunga, at mabuhangin a gabun. King tauli, mekisal ya naman at mika atlung anak ya. E ne binata at mebisa ya a potang dagul na la ding anak na, mapalyaring abalu da ing e patas a pamanrato karela at magumpisa lang magreklamu. 'E ku mimua king kawalan katarungan a ini,' ngana kanaku, 'uling babasan ku ing Salmo. Metung a kathisma king bengi at adwa bayu magbukang-lilio. Halus kabisadu ku ne ing Libru da ring Salmo, at alang metung man a salmong sasabing ding alang katuliran ing maging masaplala, dapot sasabian na pin a ing Dios ing mag-ingat kareng matulid. Pari, e ku magmalun para kareng gabun a mewala kaku—magmalun ku para kareng kapatad kung sisiran da ing kaladua da." Meko ya itang bendisyunadung tau. Mibisita ya pasibayu kaku manga apulung banua kaybat. Dinatang yang masaya itsura at kinutang na, 'Atatandanan yu ku pa, Ama, wa?' — 'Wa,' pekibat ku, at kinutang ku nung kumusta ya. "Ngeni," ngana, "mekyamanan na ku!" — "Makananu pin, kapatad, mekyamanan ka?" — "Oyni pin: detang alang kwentang gabun a mabuhangin a sadya kung atin, tinas la ulaga, uling atyu la lele dagat. Dakal na ku perang ngeni, at dinatang ku keka para itanung nung nanu ing dapat kung gawan kaniti." — "Magpatalakad ka," nganaku, "malating bale para karing anak mu at magtabi kang pera para king karelang pamagaral — anggang makatalakad na la king sarili da." — "Mekapagtabi na ku para kareng anak," ngana, "pero dakal pa mu rin ing mitagan." — "Nung makanian, saupan mo reng pakakalulu — mumuna reng kamaganak mu, at kaibat reng aliwa." — "Tinulungan ku na la, Ama, pero dakal pa mu rin ing mitagan!" — "I-donate me ing pera para king pamangawang pisamban at kapilya king baryu yu." — "Meminye na ku mu naman karin, pero dakal pa mu rin ing mitagan!" Inya sinabi ku keya a manalangin ku para ilaw kanu ning Kristo ing isip na ban gawang mayap nung nu ya pekakailangan. Kaybat kinutang ku: "At kumusta la ding kapatad mu? Nukarin la?" Bigla yang kinayak at, kabang kakayak, ngana: "Eku balu, Ama; anggiyang ding bakas da abalang na la. Pisali da la ding lote da king baryu, ding oliba da at ding asikan da. Nung nukarin la ngeni — ala kung ideya. Minuna la meko Germany, kaibat Australia, at ngeni ala na kung balitang daratang ibat karela." Eku inisip a makanian ya kalungkut para kareng kapatad na, at mebating ku king pamangutang ku kaniti. Kaybat na nita, kinumbinsi ke, at meko ya king kapayapan. Sinabi ku keya, 'Manalangin tamung abe-abe ban makatanggap tamu mu namang mayap a balita tungkul karela.' Kaybat, aganaka ku ing makatuking salmo: "Ikit ku ing marok a mamagmaragul at matas a anti mo reng sedru ning Libano; dapot dalanan ku ya, at ala ne; paintunan ke, dapot e ke ikit ing lugal na."[58] Ini mismo ing milyari kareng kayang kalulung kapatad.

Uli na niti, alang mas marok pa kesa king kawalan-katarungan. Gawan mu ing sablang agyu mu, kanita, para atin kang bendisyun ning Dios king nanumang gawan mu.

Kabanata 5.
"Basbasan, at e sumpan..."[59]

Atin metung a lalaking mengutang kanaku: "Bakit tamu kakanta king Kuwaresma: 'Idala me ing karokan karela, O Ginu, idala me ing karokan kareng marangal king yatu.'[60] Siguradu, metung yang sumpa ita." Pekibat ku keya: "Nung ding barbaro, alang mayap a sangkan, makipaglaban la king metung a balen, a magnasang siran la, at manalangin la ding tau a sawi ing datang karela — ita pin, a masira la ding karelang karru, magkasakit la ding karelang kabayu, a ating makasagabal karela — mayap ya wari ini o marok? Ini mismu ing buri nang sabian ning Banal a Kasulatan — a dapat lang makasagupa king metung a sagabal king karelang dalan. Eya sumpa."

— Geronda, kapilan ya mag-epektu ing sumpa?

— Ing sumpa magkabisa ya nung iti metung yang reaksyon king kawalan-katarungan. Alimbawa, nung ing metung a babai alipustan ne ing metung a babai — a magdusa — o saktan ne, at ing biktima sumpaan ne, kanita ing lahi na ning mekasala maputut ya. King aliwang salita, nung sakitan ke ing metung a tau at isumpa na ku, kanita magkabisa la ding sumpa na. Paburen na la ning Dios ding sumpa a magkabisa, anti mo nung makananu Nang papayagan, alimbawa, ing metung a tau a mamate king aliwa. Dapot, nung alang e katarungan, kanita ing sumpa mibalik ya king menibatan kaniti.

— At makananu yang makalaya ing metung a tau king sumpa?

— Kapamilatan ning pamagsisi at kumpisal. Dakal ku nang balu kasung anti kaniti. Deng taung menasa king sumpa, inyang abalu da na sinumpa la uling atin lang kasalanan, nagsisi la, mekumpisal la, at ding eganaganang kasiran da tinuknang la. Nung ing maki-kasalanan magsabing: 'Diyos ku, mekagawa kung e ustu a anti kanini. Pasensya na ka kanaku!' — at isalaysay na la ring kayang kasalanan king pari king kumpisal a maki-pagsisisi at katapatan, kanita, pasensyaan ne ning Diyos, uling Ya ing Diyos.

— Ing parusa, ing kaninu ya mipapunta ing sumpa ya mu ing makatarget, o pati na murin ing penibatan na?

— Ing taung panibatan ning sumpa magdusa ya kening bie. Dapot, ing taung penibatan ning sumpa magdusa ya kening bie at magdusa ya pa king bie a daratang, uling nung e ya manisi at magkumpisal, parusan ne karin ning Dios bilang metung a kriminal. Sige, siguru atin talagang mengasala keka king nanu mang paralan. Pero king pamanyumpa mu king taung mengasala keka, anti na mung kumuwa kang baril at pete me la. King sanung karapatan mung gawan iti? Nanuman ing gewa na keka ning mekasakit keka, ala kang karapatan paten me. Nung ing metung a tau manialit ya king aliwa, mangabaldugan yang ating marok a nasa king lub na. Ing tau manialit ya king aliwa nung, king pamamua at pamangainsultu, nasa na ing karokan na kanita.

Ing sumpa a ibat king taung atyu king katuliran, atin yang maragul a upaya. Ing sumpa ning balo, lalu yang masikan. Atatandanan ku ing metung a matwang babai a atin malating kabayu; papaburen neng mamulut king gilid ning gubat, at uling e ya payapa ing kabayu, babalitan ne king masikan a lubid. Metung a aldo, atlung siping bale ibat king pareung baryu ding meko king gubat para manabas dutung. Ing metung makualta ya, ing kadwa balo ya, at ing katlu ulila ya at kalulung-kalulu. Anyang ikit de ing kabayung makatali, nganang sinabi da, 'Kuanan ta ya ing lubir at gamitan ta ya para itali la ding bunti ning dutung.' Pinutut de ing lubid king atlung pirasu, at balang metung kinanwa yang kapirasu para itali da ring karelang kumpul a pulut. Samantala, ing kabayu mewala ya. Mibalik ya ing matwang babai, e ne ikit ing kabayu, at megumpisa yang manamdaman. Menintun ya king balang suluk—anyang ikit ne, lubus neng pagal. King wakas, anyang ikit ne, sinabi na king masungit a paralan: 'Ninu man ing mekua kaniti, idurut ya sana king mismung lubid a ita!' Mepalipas ing mapilan a panaun, at metung a aldo ing kapatad ning metung a mayaman a siping bale mamaril-paril ya king baril (a likuan da ring Italiano) — isipan na e ya makabala. Pero palyaring makabante ya; mibaltog ya ing metung a putuk, at b tinama ya ing bala king batal ning mayaman a babai. Kailangan deng idala king ospital. Pinasyan deng buhaton pababa king eran a dutung anti mong makakera, at para e ya mitumba ing sugatan a babai, kailangan deng itali king eran. Akit de itang metakaw a lubid, pero e ya sapat kaba. Minagan la karing siping bale, minuli lang adwa pang metakaw a pirasu, tinali de ing kalulung babai king eran at dela re king ospital. Kanian meging tutu ya ing sumpa ning matwang babai: ya man 'miyagyat ya king mismung lubid a ita'. King tauli, mete ya ing kalulung babai—sana payapaan ne ning Dios ing kaladua na. Uling ing sumpa mibagsak ya king mayaman a babai, a e naman mangailangan king materyal a bage. Deng adwang aliwang babai kalulu la at uli na nita, atin lang partikular a rason a makabawas king kasalanan.

Pamanakit at kamalasan a menibatan king sumpa

Dakal a sakit, a e ra akakit ding doktor ing sangkan, posibling menibatan la king sumpa. At ding doktor—akit da ya pin ing sumpa? Kanitang metung a besis, atin lang dela king kubu ku a lalaking paralitiku. Masikan yang lalaki, pero e ya man makabangon makalukluk! Ing katawan na e ya makabaluktut; kasing-tigas ne ning dutung. Metung a lalaki ing migbit neng makasampa, kabang ing metung naman susúportan ne king gulut. Minyad kung adwang troso para king kalulu, at agawa nang lukluk king sariling paralan king babo da reti. Sinabi da ring kayabe na kanaku na atyu ne kaniting kabilian manibat pa king edad a labing-lima at mag-sakit ne king labing-walung banwa. "Dapot, malyari kayang bigla-bigla mung malyari ing anti kanini?" isip ku. "E malyari ita; siguradung atin yang makasalikut a sangkan." Megumpisa kung mangutang at abalu ku na atin kanung mengisnawa kanining kayanakan. Nanu ing milyari? Oy, ini ing milyari: metung a aldo, papunta ya eskwela, sinake ya king bus at bigla yang mibagsak king luklukan. King metung a paradan, sinake la king bus ing metung a matwang pari at metung a matwang lalaki at tinuknang la king lele na. "Talakad ka," nganang sinabi ning metung a tau kaya, "ibye me ing luklukan mu kareng mas matua keka." Pero ya, e na man pansin ninuman, lalu ya pang linungku king luklukan na. Kanita, ing matwang lalaking makatalakad king lele na sinabi na kaya: 'Manatili kang makakera anti kanita kapilanman — e ka na makalukluk.' At ing sumpang ita meging epektibu ya. Uling ing anak, medyu pasaway ya. 'Bakit pin,' ngana, 'kailangan kung talakad? Mebayad ku para king luklukan ku.' Wa, pero ing metung a lalaki mekabayad ya naman para king keya. Ating makatalakad a matuang respetadu, at ika — metung a lalakeng labinglimang banua — makakalat ka. 'Uli na nita mismu ing milyari ngan,' nganaku keya. 'Para kumayap ka, subukan mung manisi. Kailangan mung manisi.' At kabud aintindian na ning kalulung anak a ita at abalu na ing kasalanan na, agad yang meging masalese pasibayu.

At nung makananu karakal kareng kasakitan ngeni ing manibatan king sumpa at pamangapait! Tandaan mu ini: nung dakal la reng mamamate king pamilya, o nung ing mabilug a pamilya ing masira, ing sangkan atyu king kawalan katarungan, o king salamangka, o king sumpa. Atin metung a tata a ing anak na parati yang tatakas bale at maglakbe king ninu ing makibalu nung nu. Metung a aldo, king sobrang muwa, sinabi na ning tata na keya: 'Pápakúlas mu ku king isip ku — muli na ka para king kapilan man!' At kanitang mismung bengi ita, kabang papuli ya ing anak, mesagasaan ya at mete king metung a saken king mismung arapan ning pasbul da. Mibagsak ya at menatili yang mete karin; kaibat, tinipun de ring kayang kaluguran ing kayang bangke at dela re king bale. Kaibat na nita, ing tata na meko ya papunta king Banal a Bunduk at dintang ya para akit na ku king kakung kalibudtan. Kinayak ya at ngana, 'Ing anak ku mete ya mismu king pasbul ning bale ku.' Pegumpisan na nang isalaysay ing kayang istorya, at kaibat ngana: 'Atin kung sinabi keya bayu ita.' — 'Nanu wari ing sinabi mu keya?' — 'Pane yang maglibut neng bengi, ing Diyos ya ing makibalu nung nu; mimua ku at sinabi ku keya: "Muli ka kaku ngeni anggang kapilan!" Siguru ita ing meging sangkan na nining trahedya?' — 'Nanu pa wari?' pekibat ku. — 'Subukan mung magsisi at magkumpisal.' Akit mu ne man ing malilyari: sasabian na, 'Ngeni, muli na ka para king kapupusan!' — at ing anak ibalik deng mete. At kaibat, ing tata magumpisa neng gulisakan buak at kiyak...

Masikan ya ing sumpa ning pengari

Tandanan yu a ing metung a sumpa, at agyang ing pamangasbu da ring pengari, atin yang masikan a epektu. At agyang e la sinumpa ding pengari karing anak da, dapot mengasbu la mu uli da, kanita ding anak ala lang metung man a masayang aldo kaybat: ing mabilug dang bye metung yang alang patnang pamagdusa. Ding makanitang anak magdusa lang maragul king kabilugan ning karelang bye keti king yatu. Syempre, mas mayan ing bye da king kayarian a daratang, uling kapamilatan da ring karelang pagdurusa babayaran da la ding aliwa karing karelang utang keti king yatu. Ing malilyari ya pin ing sasabian nang San Isaac: 'Tatastan ne ing sarili nang Gehenna,'[61] a mangabaldugang, kapamilatan ning pamaghirap keni, king byeng ini, babawasan na ning tau ing sarili nang pamaghirap king impyernu, uling ing pamaghirap king byeng ini metung yang patikim king pamaghirap king impyernu. King aliwang salita, potang magumpisa nang magkabisa ding espiritwal a batas, ing tau medyu makalaya ya king Gehenna, king pamaghirap.

Dapot agyang detang pengari a, kapamilatan da ring karelang amanu, 'papadala' la karing demonyu karing anak da, 'inialay' la keya. Kaybat na nita, ing demonyu atin neng karapatan karing anak a anti kanita; sasabian na: 'Inialay yu la kanaku.' King Faras [62] , atin metung a mag-asawang menuknangan. Ing anak da masyadu yang pasaway, at ing tata parati nang sasabian: 'Kuanan na ka ning maringal!' At anya pin milyari: ing tata migsalita ya kanini king bingut, at king kapaintulutan ning Dios, ing anak megumpisa yang mawala manibat king kayang kuna. Kanita, ing magulung ima pupunta ya kang Hajjefendi.[63] "Basbasan mu kami, Hajjefendi! Ing anak ku kinupkup de ring demonyu." Munta ya i Hajj Efendi king bale da, manalangin ya babo ning kuna, at mibalik ya ing bingut. At makanian ing milyari, alang patugut. "Hajj Efendi, bendisyunan ye!" ing sasabian na ning kalulung babai pauli-uli, at mangutang: "Makananu ya mayari ing eganaganang ini?" — "Para kaku," pekibat ning santo, "e ya problema ing datang keka. At talagang masakit ya wari para keka ing datang at ausan mu ku? Kaya, king metung a aldo, mapapagal ya ing demonyu kanini, at paburen ne ing anak mu." Manibat kanitang aldo ita, e ne mewala ing anak. Pero inyang meragul ya, pinyagnan de 'anak ning demonyu'. Manggulu ya king mabilug a baryu — ala yang pápayapan kaninu man. Nung makananu ya sinakit i tatang ku uli na nita![64] Mumuna, puntalan ne ning anak ing metung a taga-baryu at sabian na, 'Nanu ing sinabi nang kaninu tungkul keka,' kaibat puntalan ne ing aliwa at sabian na murin ing pareung bage. Deng tau mig-away la king metung at metung; miras la pa king pisasabunutan. Kaibat, anyang abalu da a mibintang lang e tutu king balang metung karela, mikasundu lang dakpan ya ing mapanirang puri at gawan de ing nararapat. Pero asikwat na ing sitwasyun anya king tauli, ila mismu ding adwa ing maniawad king kapatawaran na! Makanian ya kagaling king pamaglinlang! Metung a tune 'anak ning demonyu'! Pepaburen ne ning Dios ing milyari ini ban, king pamakakit da king nung makananu ya mikalat ing istorya ning pangawala ning bingut, magsilbi ya iti para magising la isip ding tau, pigilan de ing karelang sarili, at maging maingat la. E ta pisabian keni nung makananu neng hukuman ning Dios ing lalaking ini. Malino a dakal ya makabawas a sirkumstansya.

Ing pekamahalagang pibandian para kareng taung mabibie king yatu ya pin ing basbas da reng karelang pengari. Kalupa na murin, king bie monghe, ing pekamahalagang basbas ya pin itang ibibie na keka ning kekang amang espiritual. Uli na niti sasabian da: 'E me paburen ing basbas da reng kekang pengari.' Atatandanan ku ing metung a inda a ating apat a anak. Ala pa karela ing mekasal. Ing ima kinanagul ya: 'Mamaté ku,' ngana, 'king kalungkutan: ala metung man kareng anak ku ing mekasal. Manalangin kayu para karela.' Biyuda ya; ding anak na ulila la. Mipaglunus ku karela. Menalangin ku't menalangin, dapot alang meging bunga. 'Ating e ustu keni,' isip ku. 'Ating taung,' nganang ding anak na, 'minisnawa kekami.' 'Ali,' ngana ku, 'ali ya sumpa; ing sumpa malino ya… Basi ing ima yu ya ing minisnawa kekayu?' — "Ua, Pater," pekibat da, "masyadu kaming pasaway anyang anak kami pa, at parati na kaming sasabian manibat abak anggang bengi: 'Mawalan na ka sana king biyaya!'" — "Munta ka," nganaku, "king ima mu at sabian me keya ing tutung sangkan ning kasiran palad yu, ban ya mibalik isip. Sabian mu kaya na magsisi ya, magkumpisal ya, at manibat ngeni, alang patugut na ipanalangin na ing biyaya para kekayu." At kilub ning pabanua't kapitna, ding apat a ila megumpisa na lang sarili rang pamilya! Balamu ining kalulung babai e ya mu balo, nune metung ya p Madali yang mipapamua at manglumo. Ding mapang-asam a anak ing pepabaliw keya, at uli na nita, sinumpa na la.

— At nung isumpa da reng pengari ding anak da at kaibat mete la, makananu rang ilako ding anak ing sumpa da reng pengari da?

'Potang lawen da ing karelang sarili, malamang aminan da king king panaun da mekapagdala lang problema at penirapan de ring karelang pengari, at iyan ing sangkan nung bakit la sinumpa ding karelang pengari. Nung kilalanan da ing karelang kasalanan, taos-pusung magsisi at ikumpisal la karing karelang kasalanan, kanita ing eganagana maging mayap para karela. King kapamilatan ning panyulung king espiritwal, asopan da la naman ding karelang pengaring meangu bie.'

— Geronda, inyang linub ku king kumbentu, sinumpa da ku mu naman ding pengari ku...

— Deng anti kaniting sumpa — at deni mu kabud — maging la bendisyun.

'Ing Marangal a Sumpa'

— Geronda, ustu ya pin, nung ating makasakit kekatamu, ing sabian tungkul king mekasakit: 'I Ginu ing magbayad keya para king kayang karokan'?

— Ing ninu man a magsalitang anti kanita, gagawan neng katatawanan ning Marok. E na aintindyan ning taung anti kanita a, king pamagsalitang anti kanita, 'marangal' nong susumpa ding aliwa. Sasabian da ring aliwang tau a sensitibo la, mapagmahal, at maingat king pamagsalita, at sasabian da a titiisan da la ding kawalan-katarungan a gagawan da karela ding aliwa. Dapot king pareyung panaun, sasabyan da kareng mekasakit karela: 'Ipagkalub na sa la ning Dios king karelang karokan.' Kening bie, ding sablang tau mag-eksamen la para makapasar king aliwang, alang-anggang bie — king Paraiso. Sasabyan na kanaku ning konsensya ku a ing makanining 'marangal a sumpa' mababa ya king espiritual a marka at e malyari para king metung a Kristiyanu. King katataulian, e na katamu tinuru i Kristo king makanining klasi ning lugud. 'Ibpa, perdona mu la, uling e ra balu ing daraptan da' ([65] ) — ini ing klasi ning lugud a Tuturu Na. At saka, ing pekamatas a bendisyun king kabilugan ya pin ing nung misabian katamung marawak a alang katutuan, at tanggapan ta ya iti king katahimikan at king kabaitan.

Nung ding taung mababaw o mapanlinlang — detang ating sama ning lub at sisiran de ing katutuan — manirang puri la kekatamu o tratuan da katamung e makatarungan, pagsikapan ta, nung agyu ta, na e manintun katarungan para king sarili tamu neng itamu mismu ing apektadu ning e makatarungan a dapat. At e tamu sabian, 'Balesan na la sana ning Dios', uling ita, metung ya namang sumpa. Mayap nung patawaran ta la ding mekasala kekatamu ibat king pusu tamu, manalangin tamu king Dios a patibayan na katamu para akayan ing pabayat ning pamanyira, at ituluy ta ing kekatamung espiritual a bye king paralan a e masyadung makagulu. At ding ugali da ing manghusga at mangusga kareng aliwa, gawan da katamung e makatarungan—uling king paralan a ini alang kapagalang magsadya lang gintung korona para kekatamu para king tune bye. Syempre, ding taung maki-Dios e la manirang puri kareng aliwa, uling alang kasaman lub karela, puru la mung kabaitan. Ing kasaman a ibabatu da reng aliwa karening banal a taung areni, banal ya naman—nanuman ing maging itsura na. Samantala, ding taung maki-Dios makaramdam lang maragul a tula, a e ra akakit ding aliwa.

Ing Masamang Mata

Ing inggit, a ating sama ning lub, makasakit ya kareng aliwa. Ini ya ing masamang mata—metung a gawang demonyu.

— Geronda, kikilalanan ne ning Pisamban ing masamang mata?

— Wa, atin pa ngang espesyal a panalangin: 'Laban king Masamang Mata' ([66] ). Ing 'masamang mata' makasakit ya kareng aliwa nung ing metung a tau magsalita ya king inggit.

— Geronda, dakal la reng taung manyad kekami amulet para proteksyunan la reng bingut laban king masamang mata. Pwedi ya bang magsulud kareng makanining amulet?

— Ali, e ra dapat. Sabian yu kareng inda a magkabit lang krus kareng anak da.

— Geronda, nanu nung ing metung a tau gawa yang mayap a bage, atin aliwang tau a pupurian ne, tanggapan ne ning mumunang tau ing puri a maki isip a mapagmataas, at kaibat ing bage a ita mesira ya king sanumang paralan—ita wari ing masamang mata?

— Ali, ali ya ing masamang mata. Kening kasung ini, mag-obra la ding batas a espiritwal. Ialis na ning Dios ing Kayang Grasya king tau, at iyan ing sangkan nung bakit ating kapahamakan a malilyari. Ing masamang mata malilyari ya mu karing bihira a pagkakataun. Partikular, ding taung ating masamang inggit — at ditak la mu ding makanining tau — makapagdalang masamang mata la karing aliwa. Alimbawa, ing metung a mapanginayang babai makakit yang inda a ating malagung malating anak at masasabi nang mapanakit, 'Bakit ala kung anak a anti kanita? Bakit binye ne ning Dios kaya?' Kening kasung ini, ing anak malyaring magdusa: eya makatudtud, magumpisang kiyak, at maging magkasakit, uling sinabi na ini king kapilyan. At nung ing anak a ita magkasakit ya at mate, ing babaying makanian kasungit at mapanginwa magtula ya. Ing aliwa naman, alimbawa, akit ne ing bisi ning aliwa, lubus neng buri para kanaku, at e maglwat mete ya ing animal.

Dapot, maralas ing mismung ima ing atin kasalanan king pamaghirap ning anak na. Alimbawa, ing metung a ima makakit yang payat a malating bingut ning aliwa at ngana: 'Payat na! Balat at butul na mu!' Pisasabyan ne ing sarili nang anak, dapot lalamnan ne ing anak ning aliwa. Dapot ding salitang sinabi nang maki-kapilyan tungkul king anak ning aliwa, ing sarili nang anak ya ing tatamaan. At ing anak, a alang kasalanan, magdusa ya uli ning ima na. Ing kalulung malating ita lulumag ya king arapan tamu — bilang parusa king ima, ban aintindian na ing kasalanan na. Dapot, syempre, ing anak mismu mabilang ya karing martir king kasung ini. E la asusukad ding paghukom ning Dios.

Ing bendisyun a manibatan king pusu, bendisyun yang ibat king Diyos

...O sige, at ngeni aku man 'parusan da ka king sumpa!' Oini ya: 'Nawa't punan na la ding pusu yu ning Dios king Kayang kayapan at masagana nang lugud angga king maging mabali kayu, ban ing isip yu makawani ya king yatu at manuknangan na kayabe Na king Banua. Inya, maging mabali kayu king banal a kabaliwan ning lugud ning Dios! Sana sindian na la ning Dios ding pusu yu king Kayang lugud!.." Ini ing klasi ning "sumpa" a ibubuhus ku kekayu, at e yu ku pilitan a ulitan iti — uling ing kakung mayap a "sumpa" manibat ya king pusu ku at uli na niti, atin yang upaya. Kahit anyang atyu ku pa king sanatorium,[67] , mekaluan ku kekayu. Deng aliwa kekayu walung banua na kayung manenaya, sasabian yung, 'Magpatalakad kaming monasteryo,' dapot ing monasteryo e man makikita. Lubus na kayung mepagal, kayung kaluluwang kaluluwa! Kanita sinabi ku kekayu: 'Potang makalual na ku king ospital, bigla yang lunto ing monasteryo, kasing dali ning pamandagul da reng payung-payungan kaibat ning uran. 'Makarating kayu king monasteryo kilub ning pabanwa!' At tutu pin: kilub ning pabanwa, mitalakad ya ing monasteryo. Kanita, king sanatorium, menalita ku manibat king pusu, at mayap ing lub yu, anya e na kayu likwan ning Dios. Ala kung aliwang akakit a paliwanag para kanini.

Nung makaramdam kang pakalulu king metung a taung mapagkumbaba at maniawad king pusu mu a ipanalangin me, alimbawa, para malaya ya king metung a pagnanasa a mamamasa kea, at sabian mu kea, 'Eka tatakut, mayap ka,' kanita [king pamangawang ita] dinan me lang banal a biyaya. Dakal a lugud at dakal a sakit ing atyu kening mayap a nasa, at iyan ing sangkan nung bakit atin yang upaya. Makapalyari ya ini king Dios, at tutuparan Na ing biyaya. Uli na niti, ing mismung sakit a daramdaman ning metung a tau para king aliwa, king sarili na, katumbas ne man ning biyaya.

[68]Misan, anyang sundalus ku pa, pepadala na ku ning kekaming kumander para tuparan ing metung a pangaku a gewa mi kang San Juan a Maminyadu kaybat neng sinaup kekami king gera. Menangaku kami sanang saling adwang mangaragul a kandelabru para king malating pisamban a makalawe kang San Juan Bautista. Kaya, kailangan kung puntalan ing para salwan la reng kandelabru, at kasabay na nita, i-eskorta ya ing metung kareng kakaluguran mi papunta king balen ning Nafpaktos [69] para ipasa ya king tribunal militar. Atatandanan ku reng aliwang opisyal a sasabian da king kumander: "Nanu, metung a bantut a escort ing ikit mu para keya!" Ing kalulung lalaking isasabay ku, tubu ya king Epirus, metung yang musikero king kayang propesyon, kalulu, kasal at atin yang anak. Inakusaan ya king pamanyugat king sarili, ita pin, king pamanyugat king sarili na ban mipadala ya king gulut. "Mas masanting," ngana, "ing mabie a metung mu ing bitis kesa king mate." Minuna, minta kami Agrinio,[70] nung nu atin yang kilala. "Munta tamu," ngana, "at dalawan ta la." "Sige," pakibat ku, "munta tamu." 'Munta tamu keni, munta tamu karin'—nanu ing agawa ku? Kailangan kung makiabe ke king sanumang lugal. Ay, metung yang maragul a pagsubuk! Bukud pa karin, e na buring ipasa ku ya king court-martial. Pero aku mismu, mekalunus ku king kalulu; malalam ing panamdaman ku para keya, at sinabi ku keya: "Akit mu — ing eganagana maging mayap ya para keka at king tauli mas maging masanting ka pa kesa kaninu man! Ing kekatamung commander magpadala yang sulat a paliwanag tungkul king kasu mu, at italaga da ka king metung a tahimik a lugal — para asopan mo reng anak mu, at maging ligtas ya ing bye mu." Anyang miras na kami murin Nafpaktos, abalitan mi na atin nang sulat a miras ibat king kumander para king tribunal at ing kasu laban king aksidenting memaril mekatikdo ne. Pero makayarap ya king parusang kamatayan — panaun ning gera ita, masakit a panaun. Mekaluan ya ing kumander kea, uling ya ing pamuntuk ning pamilya, at tinuldu ne bilang kusineru king Recruit Distribution Centre. Ing pamilya na linipat ya malapit king Sentru a ini, at alampasan ne ing gera mas mayap kesa king ninuman; at uling deng sundalus neng kai e la pupunta king kantina para king paugtuan, atin yang mitatagan a pamangan, a gagamitan na para pakánan la reng anak na. Kaybat ning gera, sinabi da ngan kaya: 'Mas masanting ing kabilyan mu kesa kaninu man!' Uling kami mekandadu kami kareng bunduk, king yelu. Ing inasa ku para kaya ikalugud ne ning Dios, uling sinabi ku iti king sakit, manibat king pusu. Uli na niti, dininan ne ning Dios ining biyaya.

Atatandanan ku ing metung pang kawangis a milyari — inyang panaun ku king Konitsa, king Monasteryo ning Stomion. Kanitang Setyembre 8, sinelebran ne ning monasteryo ing kayang patronal a pista — ing Kebaitan ning Pekabanal a Indu ning Dios. Kaybat ning pista, likwan de ring peregrino ing lugal a magulu at marinat. Tahimik kung megumpisang maglinis. Apansinan ku na ing kapatad kung babai at ing metung pang kayanakan a babai menatili la para sumaup kaku. Ing kadwang kayanakan a babai a ini atin yang adwang kapatad a babai – ing metung mas matwa, ing metung naman mas anak. Pareu lang kasal ding kapatad na, kabang ya mismu e pa kasal. Kayang-kaya ing malasakit na! Menatili ya para sumaup, at inyang ayari mi neng lininis at inayos ing eganagana, ngana: "Ama, nung atin pang aliwang obra, manatili kami at gawan mi ing nanumang kailangan." — "Nanu yang kabait a lub!" — isip ku king sarili ku. Linub ku king pisamban at sinabi ku manibat king kaibuturan ning pusu ku: "Pekabanal a Indu ning Dios, Ila na ing bahala kea. Ala kung abye kea." Pero agyang atin ku pa sanang bage, e ya naman sana kinangwa. At nanu ing milyari? Mibalik ya bale, at karin manenaya ya ing metung a dati kung ka-obra — aliwa mu basta lalaki, nune metung a tuneng hiyas, metung a mayap a lalaki ibat king mayap a pamilya. Mikasal la at meging masaya lang mabie anggang kapilanman. Akit mu nung makananu neng ginantimpalaan ning Pekabanal a Indu ning Dios!

Kabanata 6.
Nung Makananu ing Kasalanan Magdalang Kamalasan

— Pinasprewan mu la reng dutung king insecticide para mawala la reng ulad?

— Gewa ku, Geronda.

— Dakal kayu pung madre, dapot e yu man agyung paten ding mapilan a ulad! Anyang dinagsa la ding tipaklong karing asikan anyang panaun ning okupasyun, keni Chalkidiki,[71] dela re ing banal a sinturun ning Pekabanal a Indu ning Dios ibat king Vatopedi Monastery [72] — at ding tipaklong mibagsak la king dagat a kabilugan a kawan. At king Epirus, aganaka ku, tinakpan da la reng marangle anti mong yelu. Linual kami ngan kareng marangle kanita — titipunan mi la reng kuliglig kareng ules at darala mi la palaut. At nanung danup ing milyari kanita! Mas masanting nung e mu na ku kutnan… Ing trigu mekabawi ya kaybat da reng kuliglig, pero masyadu neng maina.

Deng salot a kuliglig, gera, kaleldo, sakit — deni parusa la. At e naman king buri na ning Dios ing parusan la ding tau king makanining paralan; ali, dening kasakitan bunga la ning pamikawani da ring tau king Dios. Malilyari ing eganaganang ini uling liliwas la ding tau king Dios. At daratang ing mua na ning Dios — ban aganaka de ring tau ing Dios at maniawad saup Keya. E anti mong i Ginu ing magplanu kaniting eganagana at mamag-utus para king metung a kapahamakan o aliwa pa a datang karing tau. Ali, dapot ing Ginu, king pamakakit na king kalala na ning karokan da ring tau at uling balu na e la mibayu, papaburen na ing kapahamakan a malyari — ban lang magbalik-diwa. E na kabaldugan niti na ing Ginu mismu ing magplanu kaniting eganagana.

Inutus na ning Dios i Joshua [73] a e na la lubusan pamanlisan ing metung a tribu da reng pagan—ding Filistio—banu, nung kalinguan de reng Hudio ing Dios, ding Filistio maging la lang parusa karela. Inya, inyang tinikid la ding Hudyo king Dios, ginamit ne ning demonyu ing kayang upaya, sinulsul na la ding kayang 'kapatad'—ding Filistia—at linaban la laban karing Hudyo. Dinakap da la ding bingut a Hudyo at binangga la karing batu ban siran la ngan. Dapot nung ding kalaban inataki de ing Israel a alang kasalanan ding Hudyo, ing Dios Mismo ing mekilaban king panig da ring Hudyo. Peparusan na la ding paganung batu ning yelu [74] at sinira na la, uling kanita, ding Israelita atin lang karapatan king pamakialam ning Dios.

Pilán la karakal a pangaku ing gewa ning Dios tungkul king Templo nang Solomon! Oneng, pilán la karakal besis a mesilab at mesira itang Templo! Inyang ding tau ning Israel linisyaw la king Dios, ding propeta megumpisa lang kulyo kareng tau at pakiusapan lang magbalik-loob, oneng alang meging bunga ing karelang sigasig: anti ya mung magbato mungas king dingding. Pepasikanan da la reng tau lub king isip a ini: 'Anyang gewa neng Solomon ing Templo, minye Ya ing Dios dakal a biyaya at sinabi Na a manibat kening lugal, ding eganaganang tau maging mapalad la at banal.[75] Kaya ing eganaganang ini manatili yang e masaktan — pareu ing kekatamung pader at ing kekatamung Templo. Minye Ya ing Dios king makanyan a pangaku.' Wa, mengawa ya pin ing Diyos king makanyan a pangaku, dapot atin yang kundisyun a ding mismung Israelita dapat lang mie king ustung paralan. Binie ne ning Diyos ing Kayang grasya king Templo nang Solomon, dapot inyang tinuknang la reng Israelita king pamamintu kareng kautusan, king Kayang paintulut, sinilab de o sinira de ing Templo. Dapot inyang mekabalik la lub, tinikdo deng pasibayu ding Israelita ing Templo. Alimbawa, inyang likuan de ing Dios king lalam nang Aring Zedekiah, dinatang ya i Nebuchadnezzar, sinilab ne ing Templo, giniba na la ding pader ning Jerusalem, at dela na la ding Hudyo a makagapus papunta king pamikaslub king Babilonia.[76] Syempre, detang inosenti dinala la mu namang bihag, dapot dening taung areni mekatanggap lang makatuliran a parusa. Detang maragul kasalanan mekalinis la kaniti. At detang menasa, a e masyadung maragul kasalanan, mekatanggap lang mas mayan a parusa. Nung ing metung a tau pasiknangan ne ing mua ning Dios at ding alang kasalanan magdusa la naman, kanita, agyang ing metung a gantimpala manaya ya para kareng alang kasalanan a magdusa, ing sangkan ning karelang pamagdusa metung ya pa muring kriminal; uling ding [alang kasalanan] a tau sana mepamana la king Kayarian ning Banua a e magdusa, dapot ngeni magdusa la.

Kailangan tamung aintindyan a ding maniwala a mamintu karing kautusan ning Dios tatanggap lang grasya ibat king Dios, at ing Dios — makananu keng masanting sabian — 'alang palya' sasaupan na la karing mapilan a mapagsubuk a panaun a reni. Dindam ku a ating bayung sakit a linto king America.[77] Dakal kareng mamye bie a e natural at makasalanan ing mitatagkil kaniti at mamamate. At ngeni abalitan ku a ing sakit a ini linto ya naman keni. Uling, aliwa i Dios ing manira karing tau — ding tau mismu ila ring mamamate king sarili dang lahi , sisiran de ing sarili da. King aliwang salita, aliwa i Dios ing parusan karela, nune king kapamilatan ning karelang makasalanang bye ila mismu ing magdalang parusa king sarili da. At malino a detang taung alang kabaldugan ing bye da ila ring mamamate.

— Geronda, bakit e la makakit lunas para king kanser? E na wari papaintulutan ning Dios, o ila mismu ding tau ing e manaus saup king Banal?

— Ing problema ya pin, agyang makakit lang lunas para king kanser, ating aliwang sakit a lunto. Minuna, atin tuberculosis — mekakakit ya ing lunas para king tuberculosis — kaibat lunto ya ing kanser. At nung saupan na katamu ning Dios a talan ing kanser, ating aliwang sakit a lunto. Deng mismung tau ing maging sangkan ning pamaglunto da reng bayung sakit, at alang kapupusan iti.

Ing sablang papaintulutan na ning Dios para ya king kayapan ning katauan

— Geronda, bakit papaintulutan na ning Dios ing pamikatagun da ring aliwang kapahamakan?

— Dakal la reng sangkan kanini. Kareng aliwang kasu, papaintulutan na la ning Dios reng kasiran ban mika mas mayap a resulta; kareng aliwa naman, para king layuning 'pamag-aral'. Deng aliwa tatanggapan da ing karelang ustung ganti, kabang deng aliwa babayaran da la reng karelang kasalanan — alang masayang. Baluan yu a ing eganaganang papaintulutan ning Dios menibat ya king lugud na king katauan, agyang, alimbawa, ing kamatayan da ring tau. Uling ing Dios 'maulap' ya. Tandanan yu nung pilan la ring pinate ning propeta Elias?[78] Atlung dalan a pari nang Baal! Ngana karela: 'Manalangin kayu, at manalangin ku naman. 'Ninu ing api na mismung mamuswak, ya ing tune Dios.' Kanita, ding pari nang Baal megumpisa lang kulyo: 'Dandaman mu kami, Dios ming Baal, dandaman mu kami!' Alang metung mang amanu a mekibat. 'Ing dios yu,' nganang propeta Elias karela, 'atin yang aliwang gagawan at e na kayu darandam. 'Sige, gisingan ye pa!' Tinigil da ing sigaw at, agpang king karelang ugali, ginatgat de ing karelang katawan karing kutsilyu ban ing sakit ing magpasikan king karelang sigaw at damdaman na la ning Baal. King tauli, anyang alang milyari, sinabi ning propeta Elias, 'Basain ye ing kakung dutung,' kaybat sinabi na karela, 'Gawan ye makatlu.' Minubus lang danum king dutung at king alay—misan, kaibat pasibayu, at pasibayu! Sobra ing binubus da anya ing dutung mebabad ya at ing danum mekalat ya king paligid ning altar. Kabud meyapis ing propeta Elias, menuran yang api ibat king banua at sinilab na ing eganaganang makalukluk king altar para isakripisyu—pati na ing altar mismo! 'Dakap yu la reng pari,' ngana ning propeta kareng tau, 'uling papaligaw da la reng tau king pamanyamba kareng dios-diosan.' At kaibat, pinate na la ngan detang palsung propeta.

Dakal la reng sasabing: 'Pasensya na ka, dapot makananu neng apate ning propeta Elias ing makanian karakal a tau?' Alang kalupitan king Dios, at ala mu naman king propeta. Nanupata, kanitang panaun a ita, ding paring mapag-idolo penilili da ne ing mabilug a bansa. Miras ne king puntung napilitan yang sinabi ning propeta a ya na mu ing mitagan a magdili-dili! Isipan mu pa! Dapot, bukud pa kanita, mas meging mabayat ing dinanas da ring paring mapag-idolo ibat karing sarili dang sugat kesa king tabak nang propeta Elias, a meging wakas na ning karelang pagdurusa. Mas mabayat ing sakit ibat king pamagpairap da king sarili. Uling akit mu: ing eganaganang papaintulutan na ning Dios ibat ya king lugud na para king katauan, kabang ding sugat a gewa da king sarili da, makapangilabut ing sakit para karela.

— 'At bakit, Geronda, mabilis yang datang ing parusa ning Dios king Matuang Tipan?'

— Aintindyan de reng tau ning Lumang Tipan ing amanu, ing batas a ita. Ing Dios pareu ya kanita at ngeni, dapot ing batas ning Lumang Tipan para ya kareng tau kanitang panaun, uling e re aintindyan king aliwang paralan. E mu paburen ing batas ning Lumang Tipan maging malupit keka o aliwa king Ebanghelyo. Para king panaun a ita, makasaup ya ing batas a ita. Aliwa ing batas ing masakit; ita ing henerasyun a ita ing masakit. Deng tau ngeni, syempre, makagawang mas maragul pang kalupitan, pero agyang makanian, ngeni abalu da iti. Ngening panaun, sapat nang kumurap ya ing metung a sulu, at mangapnu la king pamanghanga deng tau! Pero ketang panaun a ita, ing Dios ginawa yang sari-saring bage! Isipan ye ini: Pinarusan na ya i Paraon king apulung salot ban ilwal la ding Israelita king Ehipto; Pinisabak ne ing Malutung Dagat ban makalabas la. King aldo, dininan na lang ulap a magsilbing kalasag laban king mapaling aldo, at king bengi, metung a haligi ning api para maging giya king karelang dalan. At kaibat da reng anggang milagru a reni, miras la pa king puntung minyad lang gawang gintung baka para karela at penimulan deng samban iti antimong Dios![79] Deng tau ngeni, agyang kapilan man, e la man mu sabian a ing sanumang baka malyari na lang idala king Lupang Pangaku.

Ngeni, ing Dios pinalalagyu de king tauling pwestu

Ing Mayap a Dios bibie na la kekatamu ding kayang masaganang biyaya. E tamu sana maging alang pasalamat at e ta ya sana pasubaan ing kayang mua, uling 'ing mua ning Dios daratang ya karing anak ning e pamamintu.'[80] E ta sana maging anti kanitang anak. Ding tau king kekatamung panaun e la pa mekaranas gera o danup. 'At e ta naman kailangan ing Dios,' ngana da. Atin la ngan at uli na niti, ala lang papahalagahan. Dapot, nung datang ing kasakitan—danup o nanu pa mang kalupa na niti—at ala lang pamangan, kanita aintindian da ing tune ulaga ning metung a simpling tinape, ning simpling jam, at ning eganaganang mawala karela. Nung e ta ya papurian ing Dios, papaintulutan na ing metung a pagsubuk a datang kekatamu—bang apahalagahan ta ya ing atin tamu. Dapot nung papahalagahan ta ya ing atin tamu, e na papaintulutan ning Dios ing sanumang marok a malyari kekatamu.

Kanitang minunang panaun, anyang ala pa rening dakal a kaginhawan, anyang e pa masyadung meyasensu ing siyensiya, ding tau kailangan lang lumapit king Dios kareng eganaganang kasakitan da, at sinaupan na la ning Dios. Dapot ngeni a ing siyensiya mekatagun neng maragul a tagumpe, ing Dios papalaut de. Ngeni, ding tau mabibie la king bie a alang Dios, gagawang planu para king metung a bage o aliwa, itataya da ing karelang pag-asa king bumberu, karing bubun, keni at karin… Dapot nanu ing agawa da ring tau nung ala ing Dios? Idala da mu ing mua ning Dios king sarili da. Akit yu nung makananu: nung e muran, ding tau e la sasabing, 'Manalangin tamu king Dios,' nune sasabian da, 'Magkalikut tamu balon.' Ing problema, uli na ning anggang panyulung a teknikal, aliwa mu ding e maniwala ing makaisip kanini, nune pati na ring maniwala — at bagya-bagya da nang kakalingwan ing upaya ning Dios. King masanting a palad, mapagpasensya ya ing Dios kekatamu. Dapot e ra man apapansin ding tau a ing Dios ing manibala karela.

Misan, atin mapilan a taung linapit kanaku at megumpisang sinabi: 'E ta na kailangan ing Dios: atin tamung artesian well.' At iti king panaun a, higit king kapilanman, kailangan tamung manikwad king Dios a gawang metung a tune milagru — uling ing tau sinira ne ing kalikasan kapamilatan da ring gawa da ring sarili dang gamat. Misan, manalbe ku kareng ulap—ing angin dadala na la papunta't pabalik; mititipun la king metung a lugal, kaibat lulutang la papunta king aliwa, kaibat lulwalas la, kaibat lulbug la... Tatalas ya ing angin at magumpisa nang isalbag ding ulap a mamagus, dapot imbes na sabian da, 'Ngeni, kailangan neng gawang metung a tune milagru ning Dios para patuknangan la,' sasabian da, 'E ta ya kailangan ing Dios.' Mayap na mu, e na la masyadung seryoswan ning Dios ding amanu tamu; nung ali, atyu tamu king maragul a problema.

[81]King pamanintun dang danum, mamukpuk la reng tau king artesian well angga king kalalam a 100–150 metru, dapot ala lang akakit a danum. King Nafplio [82] , mipukpuk ya ing metung a bubun angga king kalalam a 180 metru — at imbes na tabang danum, asaganan de ing danum dagat. Deng aliwa migdesisyun lang ilihis ing Ilug Elenos [83] papunta Athens. Pero para ilihis ya papuntang Athens, mangailangan yang apulung banwang obra at maragul a gastus, at agyang makanian, ing danum a ini mauubus ya mu rin king tauli. E sasabian da reng tau, 'Mekasala kami.' Bayu-bayu pamu, anyang panaun ning kalangian, atin metung a pulitiku a mepunta king metung a liblib a baryu at sinabi na karing manuknangan karin a magkabit lang sistema para king pamanlinis king marusing a danum king karelang baryu — para mika-danum la panginum. At tutu, tinuring de pa ing proyektung ini bilang metung a makapagmulalang bage! Oneng makasumami ya pa ing isipan mu man ing makanining bage — ! Lawen mu nung nu na la miras ding tau—miminum, pasensya na king amanu ku, king sarili dang imi! Nung ing anti kanini malyari ya king metung a maragul a siudad, nung nu la mekalili king [tutung] dalan ding tau, kanita, sige, atin pang malyaring maging sangkan, uling king siudad, mebihag la king pamumuhay a pang-yatu. Dapot nung ding manuknangan king metung a marayung baryu inaluk de ing lunas a linisan at inuman ing sarili dang imi, at ila (imbes na itutuk de ing karelang panimanman king Dios, magsalitang metung mung amanu – 'Mekasala ku' – at tanggap danum ibat Keya) tuturing de ing mungkahi bilang metung a seryosung gawan – makatakut ita.

At king metung a monasteryo king Banal a Bunduk, aisip da ing ideyang mananam lang pun dutung pinu at kaibat ipisali la kareng papilera. At pinarusan na la ning Dios — ding eganaganang pun dutung a tinanam da mengalanta la. Nanu wari, kapatad ku, ing Banal a Bunduk maging metung yang gagawang panyu at toilet paper? A-realize mu wari nung nanu ing malilyari? Inya megpagal la, menanam lang dutung, at ing eganaganang tinanam da mengalanta. Ing mua ning Dios!…

— Geronda, abalu da kaya ing kamalian da?

— Ah, ita pin ing puntu—e ra abalu! Kaybat na nita, minaus lang drilling rig ibat Alemanya para manipsip danum ibat king malalam a lalam gabun. Uli na nita, anggiyang ing danum a atyu karin dati, mewala ya. Akit mu nung nukarin ya ing dalan ning pamag-isip a pansamantala nung mawala ya ing espiritual a sensitibidad! Uli na niti, bagya-bagya yang mawawala ing pamanggalang king bie monghe. E da aintindyan a nung alang uran, alang makasaup — pati ing danum a mitagan kareng imbakan mawala ya. Manalig la mu king lohika ding tau, kabang itutulak de ing Dios king tauling lugal.

Ing Matuang Tipan ilarawan ne ing anti kaniting milyari.[84] Kabang makukubkub de ring Syrian ing Samaria, meubus ya pa ing danum ning syudad. Metung a makapangilabut a kalamidad ing mekadanas: dinatang ing danup, mete la ring animal, at ding inda miras la king puntung kanan da la ring sarili dang anak. Ing propeta Elisha minta ya king talapanibala nang Aring Joram at sinabi na keya, 'Mengamate la ding animal, mangamate la king danup ding tau, dapot ing Dios magpadala yang saup kekatamu.' Ing talapanibala sinuri na ing eganagana agpang king lohika. 'Pakananu na katang saupan?' nganang kinutang king propeta. 'Ipadala na wari ibat banua, siguru?' 'Bukas,' pekibat ning propeta, 'magpadala yang saup ing Dios kekatamu, dapot ika e ka ing magsaya kaniti.' At king tutu, king tutuking aldo mismu, dinala ning Dios ing makatakut a pangataktak king kampu da ring kalaban. Dindam da ring Siryano ing kalampag da ring kabyeru da ring kabayu at ing kalansing da ring karwahe; kinuldas la balugbug, at inisip da a dinatang la ring Ehipsio para sumaup karing Israelita. Tinakas la, at likuan da ing eganaganang atin la—ding tolda, pamangan, at sandata—king kampu. At inyang miras la king karelang bansa, ing manuksu migdalang makatakut a kalitwan king libutad da ania't ding metung a dalan at walung pulung libung lalaki ila mismu ing mikapatayan. Samantala, ding apat a ketungin a makalukluk king pasbul ning Samaria sinabi la king metung at metung: 'E ta wari lungub king kampu da ring kalaban—basi makahanap tamung pamangan? King tauli, mate tamu mu rin king nanu mang paralan.' Dinatangan de ing metung a tolda – alang tau karin. Dinatangan de ing aliwa – alang tau mu naman karin! Ala metung man a kalaban a akit! Menipun lang pamangan at suplay – pinno reng mabilug a sako. Kaybat, migbalik la king siudad at sinabi da karing Israelita a tinuknang ne ing kalaban king pamagkubkub. Dapot para karing Israelita, metung ya mung patibung a militar. "Deng kalaban menalikut la," ngana, "para pilitan da katang ibuklat la reng pasbul ban makasulud la king siudad." Kanita, ing metung kareng kumander migsuggest ya: "Atin pa tamung limang kabayu. Siguru dapat tamung magpadalang sundalus para maniktik at alaman nung nanu ing malilyari?" Deng sundalus meko la kareng miyayaliwang direksyon at, king karelang pamagbalik, mig-ulat la: 'Deng kalaban tinakas lang mitakutan, likwan da ing eganaganang atin la.' Kanita, deng eganaganang Israelita minalagua la papunta kareng pasbul ning lunsud para lumwal at mamulut pamangan at miyayaliwang bage ibat king kampu da reng kalaban. Samantala, ing gobernador mismo makatalakad ya kareng pasbul ning lunsud, sisikapan nang ibalik ing kaayusan karin. Inya pin, ding taung sasalbag king pasbul, dinikitan de. Ing eganagana milyari agpang king penula ning propeta Eliseo: ikit ning gobernador ing saup ning Dios, dapot eya mekapagsaya kaniti. Akit mu nung makananu neng inayos ning Dios ing eganagana?

Ing kaluluan na sa ning Dios king yatu at padalanan na katamu uran

Kasanting na pangayus ning Dios king eganagana! Matunag ya ing yelu — mapupunu la ring sibul. Dapot ngeni [85] — alang yelu o uran. Nanu ing malyari kening eganaganang ini? Nanu ing inuman da ring tau? Mawa ya sa ing Dios king yatu, pakalma na kami at magpadala yang uran. Uling nung magpatuluy ya ing kalangian, anggiyang ding bulung karing dutung bagya-bagya lang malalanta. Karing dutung oliba, e mu kabud alang malabung a bunga ing akit, nune anggiyang metung man a malabung a bulung. Nanu man ing itanam ning tau, nung e ya magbubu ing Dios banal a danum manibat king babo—ita pin, ing uran—kanita ing eganaganang mitanam malalanta ya. Ing uran, banal a danum ya.

Deng kalulu – nanu la wari gawan nung magkulang ya ing danum, kabang sané la king kasaganan na? Ing Dios e na pipigilan ing danum uli da ring kasalanan, dapot agyang king panimanman ning tau, isipan mu: makananu yang maging sapat ing danum nung sasayang de reng tau king sobra-sobra? Aisip ku mu nung nanu ing malyari kareng lunsud! King tutu, ing metung a cistern ning kubeta mangailangan yang metung a mabilug a lata ning danum. Deng lunsud mapnu la king mikrobyu; magkalat ya ing kolera. Mamaté la ring táu, é la makapángutkut, kabang ring karélang bangké sasabugan la king métung a klasing pulbus a panlinis. King masanting a palad támu, é na pa lubusang likwan ning Dios ing yátu at mágmalasakit ya pa murin kaniti.

Mabibie tamu karing panaun a apokaliptiku. Para keka, nanu la reng tagtuyut at kakulangan king uran a daralanan tamu banua-banua? Atin na waring mekaranasan a tagtuyut a kalupa na ning kasalukuyan? Keni mu naman Chalkidiki, mepala ya ing ilug, mete la ring asan, at mikalat ya ing mabau king mabilug a lugal. At king Thessaloniki, ing problema king danum meging grabi ne. King Lawa ning Marathon [86] , ing lebel ning danum mebaba yang maragul, at makikita na la ring mapilan a parti ning malanging gabun. King Peneus [87] , ing lebel ning danum mebaba ya mu naman. King Evros [88] , sadya atin man mung ditak a danum, pero king babo na, dinigkutan de reng Bulgarians, at mengatinga ya ngan. Nung atin gawang gulu, malagua lang makatawid deng tangki king ilug. At king Cyprus — nung e muran pasibayu ngening banua, ing problema king danum maging masyadung grabi ya. At ita na mu? Dakal pa… Deng pun dutung — ding aliwa mamalimpit la, ding aliwa naman maki sakit la… Deng tau magkasakit la at mamamate. Nung e la magsisi deng tau, nanung klasing uran ing asahan tamu? Ipagkalub na pa kaya ning Dios iti? Pero balu mu nung makananu ing pamagbayu ning eganagana nung itugul me ing tiwala mu king Dios? Ing pamikakampi ka king Dios — bage ya wari iting dapat balewalaan? Para king Dios, alang imposibling sitwasyun; e masakit para Keya ing manakit paralan palabas king sanumang sitwasyun. Para king Dios, simpli ing eganagana. E Ya gagamit mas maragul a upaya para king supernatural at mas mainang upaya para king natural; pareu ing upayang gagamitan Na king eganagana. Ing pinakamahalaga, ing metung a tau makakapit ya Keya.

Manalangin ka ba para king uran, o ala yang paki-alaman keka ing bage a ini? Ngeni ing mismung panaun para king pamag-arar da ring tau king gabun at magumpisang mananam. Dapat na sanang mesabing la ring asikan, dapot e da pa man a-araran deng tau.[89] Ing kalanginang ini metung yang pagsubuk ibat king Dios. At ing manalangin king arapan da ring makanining pagsubuk ya ing katungkulan ning metung a monghe. Eku isalikut ing katutuan a eku kuntentu keka. Anyang milabas a kalangian, inyang napilitan la reng tau a gupitan ya ing trigu para gawing dayami uling king kakulangan ning uran, e ka man migdasal. Bakit? Uling isasa danum yu la reng sarili yung hardin gule gamit ing hose? Maging ini na ing tauling besis a malyari ini — dapat maramdaman yu ing sakit da reng tau. Potang daramdaman yu ing malilyari, magdasal kayu para kaniti. At sumulat ka kanaku tungkul king malilyari. Malapit na ing eksamin mu. Nung makapasa ka kareti — ita pin, nung muran — kanita gawan daka kapareha kung manalangin. At nanu man ing ibye ning Providensya ning Dios kekatamu, pag-partian ta ya iti king busal tamu.

Nung kabang manalangin kung uran, at makakit kung agyang metung a ulap king banwa, pupurian ke ing Dios king pamanpadala na kaniti — agyang e man muran. At ing konsensya ku sasaway ya kaku, , a king kilub ku atin dakal a espiritwal a ulap a mamayus kareng ulap ning Dios. Nung mapagkumbabang manikwad tamu king pakalulu ning Dios, kanita ing Dios sumaup ya. King panaun ning kalangi, ing panalangin ning metung a mapagkumbabang tau titipunan na la ding ulap a magdalang uran. Manalangin tamu mu namang parati, ban ing uran a pepadala ning Dios magkaroon yang epektung espiritual, ban apaten na itang espiritual a api a, uli ning karokan ning demonyu, mamaral king yatu at sisilab karing kaladua da ring tau.

Meyagyag ku lub anyang makaramdam kung sasabian da reng aliwang tau: 'E kami karapat-dapat, dapot mekalunus ya pasibayu kekami ing Dios: Dininan na kami ditak a uran at snow.' Nung mag-isip tamung makanian a mapagkumbabang isip, ing Dios dinan na pa katamu. King pekaditak, ing pamangilala king sarili mung kakulangan king karapat-dapat, metung neng pamagsisi. Masuerti, atin pang ditak a lebadura ing mitagan. Manalangin tamu king Dios a kunan ne ing screwdriver at isikipan la ding tornilyu karing isip da ring tau. Akakit ku a ding aliwa karing atyu king matas a pwestu mayap la lub. Aintindyan da nung nukarin tamu papunta.

Manalangin tamu king Dios a ipagkalub na king yatu ing pamagsisi

Oh, nung sana aintindyan ta ya ing makabang pasensya ning Dios! Linipat a banwa ing ginamit para gawan ya ing daung nang Noe.[90] Isipan yu wari e na agawang gawang daung ing Dios king mas mabilis a paralan? Syempre agawa na, pero pepaburen neng magdusa i Noe kilub ning linipat a banwa ban ding aliwa abalu da mu naman nung nanu ing manenaya karela at magsisi la. "Lawan yu," nganang Noe karing tau, "mika-baha! Magsisi kayu!" Dapot kinayli da ya mu. "Nanu yang klasing kahon ing gagawan na?" ing pang-iinsultu da ring kapanahun nang Noe, at tinuluy da mu ing sadya rang gagawan. At angga ngeni, agyu neng pagalo ning Dios ing mabilug a yatu kilub ning adwang minutu at pilitan neng mibayu — ban ding eganagana maging la maniwala, o agyang 'super-maniwala'." Makananu? Aba, anti kanini: nung isaksak Na ing switch para king 'ayun' at tahimik neng ikutan ing knob ning amplifier: mumuna king '5 king Richter scale,' kaibat king '6,' kaibat king '7'... King 'walu', deng matas a gusali magumpisa lang gugun-gunyut anti mong lasing at mibangga-bangga la. King 'apulu', ing balang metung magsabi ya: 'Mekasala kami! Pakisagip mu kami!' At marahil mangaku la pa deng tau a maging monghe — ing balang metung karela! Dapot kabud meyari ing ayun—agyang mangingiling-iling la pa mu reng tau, makatalakad la pa mu—mabilis lang mibalik kareng bar at disco! Uling king makanitang pamagbalik kareng Dios, alang tune pamagsisi; sabian da la mu reng amanu ning pamagsisi king babo-babo, para mu isalba de ing sarili da king karokan.

— Geronda, nanu nung, alimbawa, ating natural a kalamidad a datang bilang parusa ning Dios at ding matulid a tau manalangin la king Dios para king pakalulu—darandam na la kaya ning Dios ding karelang panalangin?

— Balu mu nung nanu ing problema keni? Ala lang pamagsisi ding tau, at iyan ing sangkan nung bakit e na la daramdaman ning Dios ding panalangin da ring matulid. Nung, kaibat tamung pasakitan lub ning Dios, kilalanan ta ing kasalanan tamu, aliwa neng usapan ita — kanita, ing Dios mapapakalma ya kekatamu at sasaupan na katamu. Dapot nung ing metung a tau e na aamin a penamutan ne ing Dios at magpatuluy ya a balamu alang milyari, makananu nong aramdaman ning Dios ding panalangin da ring matulid? Para ing Dios patawaran ya ing metung a taung mekasala, kailangan neng isipan ning taung ita a mekasala ya. Bukud pa kanita, nung ding taung espiritwal makasala la, ala lang makabawas a sirkumstansya. 'Para karing kasalanan tamu at king kamangmangan ning tau'[91] — anti ing sasabian king metung a panalangin. Nung ding kasalanan da ring kaluluwang layiku 'kamangmangan' la, kanita ding kasalanan da ring taung espiritwal 'kasalanan' na la. Uli na niti, nung ding taung espiritwal makagawa lang kasalanan, e ya buring-biro iti. Ding layiku atin lang makabawas a sirkumstansya.

Ngening banua,[92] , inyang siniklab ya ing api king Banal a Bunduk kabang ating Kuwaresma ning Pamagdatun, ating metung a makatakut a bage a malilyari. Dinanup la ngan ding pekamagaling a bumberu king Athos, dapot alang metung man karela ing mekapaggawa king nanu man; ing agawa da mu, manalbe kabang mamagus ya ing api. Ing eroplanung ning serbisyu ning bumberu balamu lalu na mung pepasan at pepaganap ing api. Ing metung a monasteryo pinalibutan de ring espesyal a firebreaks ban e kumalat ing api karela, dapot ing api — e na sinunod kareng anggang firebreaks — linuksu ya papasok king monasteryo — king archondariki — nung nu alang ninuman ing mengasa kaniti. Sinilab ya ing Banal a Bunduk kilub ning labing limang aldo — at inyang Agosto 15,[93] , kusang mepatda ing api. Atin sinabing: 'Bakit e ne patdan ning Indu ning Dios?' Ing buri nang sabian, miras na tamu king puntung magumpisa na tamung magmura king lagyu ning Dios. Dapot inyang, kaybat ning anam a aldo, siniklab ya pasibayu ing api—ngeni king aliwang dake ning Banal a Bunduk—agad-agad ya ing uran at pematda na ing eganagana. Ing metung a api mematda ya, dapot ing metung ali. E wari malino nung bakit?

Deng aliwang tau, a e makibalu kareng espiritwal a batas a gagana, manalangin lang maki kasakitan dapot e la pakiramdaman, uling ing kasakitan a mekadapo karela yapin ing mua ning Dios. Deng aliwa naman, e la man manalangin agyang makayarap la king kalamidad—agyang metung a rosaryu man—uling aintindyan da ing katarungan ning mua ning Dios, a ing layun na yapin ing pasubung kareng tau. Nawa't dinan na katamu ning Dios, ding monghe, mas maragul a kabiasnan, uling keraklan itamu 'banal a tanga' ([94] ), at ding sulu tamu mitmu lang danum—ing pabilu na mu ing ditak a mababad king laru. Oneng ding taung makamundo asahan da a suluan mi ing dalan da ban e la matisid!

Inya, manalangin tamu king Dios banang ipagkalub na king yatu ing pamagsisi, at banang makatakas tamu king makatarungan nang mua. Ing daratang a mua ning Dios e malyaring iwasan nune mu kapamilatan ning pamagsisi at ing pamamintu karing kautusan ning Dios.

Kaduang Dake.
Tungkul king kulturang kasalukuyan

Mayap ya man ing kultura, dapot para mika-pakinabang ya, ing kaladua kailangan ya namang 'pasulungan'.

Kabanata 1.
Tungkul king Kabiasnan ning Dios at ing Kapaligiran

"King kabilugan a kabiasnan lelangan Mu…"[95]

— Geronda, malyari mi la waring siran ding salapungan da ring lawin? Magkalat lang dinat ding lawin, at mititipun la karin ding lampas.

— Ikang mismu, agawa me pa ing metung mung malating pugad ning salagubang? Ah, nanu la kasanting ding lelangan ning Dios king metung mung amanu! Nanu la kasapian, nanu la kamilan! Nukarin ka man tumangad, ing kabiasnan at kadakilan ning Dios makit ya king eganagana. Lawen mu la ding katawan king banua, ding batuin — king kasimplehan na la pinangalat ning Kayang Banal a gamat! E ne ginamit ing plumb line o spirit level a gagamitan da ring mangagawa. At nung makananu yang papresku ing espiritu ning tau kabang makatiman ya king kalangitan a mipantebintang! Samantalang ing tau masyadu yang mangapagal karing sulu ning yatu a makasalansan king maayos a pila. King nung makananung pamikasundu ing eganagana inayos na ning Dios! Lawen mu la reng gubat a tatanam da ring tau: ding pun dutung makatindig la king pila ning militar—anti la mong kumpanya da ring sundalus. At nung makananu ing metung a tune gubat—aliwa ing gawa ning tau —ibabalik na ing sikanan ning metung a tau! Deng aliwang punla mas malati la, deng aliwa mas maragul; balang pun dutung aliwa ya king katabi na, agyang king kule. Ing metung a malating sampaga ning grasya ning Dios mas dakal ya grasya kesa king metung a kabyat a artipisyal a sampagang papel. Aliwa la king metung at metung nung makananu yang aliwa ing Espiritu karing espiritu.[96]

Ing eganaganang lelangan ning Dios makapagmulala ya. Alimbawa, ing katawan ning tau – metung yang kumpletung imperyu king sarili na. King kabiasnan, tinulduan ne ning Dios ing lugal ning balang metung – ing pusu, ing ate, ding baga. At ding tanaman – makananu la kabiasnan inayos na! Anyang panaun ning okupasyun [97] , menanam kaming limang strems [98] a melon at dinilisan mi la. Metung a aldo, king isip kung ustu ing gagawan ku para pasulungan la ding kalabasa, pinutut ku la ding mangaragul a bulung malapit karing yamut. Pero, linto palang dening mangaragul a bulung magsilbi lang anti mong 'filter' o 'batu' para karing tanaman, sisipsipan da ing eganaganang kapaitan. Ay, nung makananu la kasarap ding kalabasa mi kanita! Pápálablab de ing dila mu!..

— Talagang apapansinan mu ing eganagana, Geronda!…

— Aba, akakit ke ing Dios king sabla! Kareng tanaman, kareng animal — king sabla. At makananu ka e mangapamulala! Ing metung a malating ayup maglakbe ya, miras ya Africa, kaibat — a alang kompas — mibalik ya at akit ne ing malati nang pugad! Dapot ding tau — agyang atin lang mapa at karatula — malili la. At saka, ding ayup maglakbe la king banwa, ali king gabun — anya ala lang papanayang bakas. Tutas lang susulapo, babo ning dagat! Nanu, sabian mu kanaku, pakisabi, nukarin ka man mag-iwan marka? At atin pa ngang mangalating ayup a manyalung king gulut da reng ganggan—anti la mong sasake king eroplanu! Tutung pasaheru king eroplanu! Deng ayup a susulagpo babo dagat, lulunus la king metung a isla o aliwa pa at magpaynawa la. Metung a besis, kabang manuknangan ku king baryu ning Holy Cross, mekakakit kung ayup a susulagpo manibat king aslagan, kalupa da reng pipit, oneng mas maragul la at mas malagu. Metung yang mabilug a kawan. Dapot ding apat o limang manuk karela, malamang, mepaina la at e na la makapanyulapo pa. Kanita, manga labinglimang manuk pa ing mekawani king kawan — ding mitagan tinuluy la king karelang pamaglakbe — at minukiat la king metung a pun dutung kayagnan da ring mepaina a manuk. Mekalukluk la karin saguli, mekapainawa lang ditak, at kaibat sabyanan lang tinikbang king banwa at tinuluy king karelang pamanyulapo. At ing mumunang gewa da, tinas lang matas king banwa ban akit de ing direksyon at abutan de ing aliwa. Mengapamulala ku king e la likwan ning kawan ding mangapagal a ayup, nune dininan da lang labinglimang kayabe — metung a 'support group'.

Nanu la kasanting ginawa ning Dios ding sablang bage! Lawen mu la reng kuting: nanu la karengki! At nanu la kasanting balahibu! Itamu reng tau, atin tamung sablang sangkan para inggit kareng balahibu da reng animal! Ni ing reyna mismu e ya man mekiblas fur coat a anti kanita! Nukarin ka man tumingin, akit me ing kabiasnan ning Dios king sablang bage. At nanu kasanting kanita, anyang natural ya pa ing eganagana! Lawan me itang malating tandang—magtuknang ya agyang nanu man ing panaun. Makatikdo ya king metung a bitis, at potang manhid ne man ita, magtuknang ya, 'Kuk-aruk-aruk!'—'Dakal nang oras ing milabas,' ngana. Kaybat, makatalakad ya king metung nang bitis, at potang manhid ne murin ita—pasibayu: 'Kukurung-kurung!' At lawen me, kukukuk ya king kapitangang bengi, king alas tres at king alas sais ning abak. Eya mamali king balang atlung oras. Oneng ing tandang ala yang alarm clock o bateria. At eya man kailangan i-wind up...

Gamitan la ngan ding akakit at daramdaman mu bilang paralan ning pamakipag-ugnayan king Banuang Kayarian. Ing eganagana dapat ituru na ka king Banua. King paralan a ini, manibat king pamaglalang, ing tau bagya-bagya yang sasaka papunta king Miglalang. Ding Americanu, kaibat dang mekalipad papunta king Bulan, mig-iwan la man mung plaka karin a makasulat ding amanung: 'Sasabian da ring banua ing ligaya ning Dios.'[99] Deng Ruso mekapunta la mu naman king kalawakan, pero i Gagarin sinabi nang e ne ikit ing Dios. Wa, ustu mu naman—pakananu me ya man ikit keni king yatu? Tutal, e ka naman susulapo a makatas la ding gamat mu king banua, nune makatikdo la ding bitis mu ... At kaibat, ibat kanini ngan, ing sasabian da na mu: 'Ing kalikasan ya ing miglalang king uniberso.' Ing mabilug a uniberso... Nanu ing masasabi mu kanita? Aba, keni, nung ing metung a lumang kotsi masira ya, dakal a mekaniku at espesyalista ing mititipun para ayusan de. Mag-isip la, gagawan da ing anggang agyu da — at ita para mu king metung a lumang kotsi. Samantalang ing Dios, a alang nanumang kuryenti, papag-ikdut ne ing mabilug a yatu, at eya mauubusan bateria o tuknang ing makina. King nanung bilis na papabilugan—at e ra man apapansin deng tau! Makapagmulala ya! Nung mas mabagal ya pa ing pamag-ikid ning Yatu, mangababalintuwang la reng tau. Ing Yatu mibibirit ya king masyadung bilis, dapot ing danum king dagat e ya misasabug, agyang masyadu ya karakal. At ding batuin, a masyadung dagul, kikimut la king makapaling bilis, dapot e la misasagid king metung at metung; king tutu, manibat king marayu e la papalapit karing aliwang batuin. At ing tau, a mekalalang king metung a klasi ning eroplanu, mamulala ya kaniti at pagmaragul na iti. Dapot king oras a ing isip na agyang ditak mu mabating ya, magumpisa yang magsalitang sari-saring kalokuan a e na man apansinan.

Nanu ing agawa da ring tau ngeni?

Ing kultura mayap yang bage, dapot para magkaroon yang pakinabang, ing kaladua kailangan ya namang 'pasulungan'. Nung ali, ing kultura magwakas ya king kapahamakan. 'Ing karokan,' nganang San Cosmas ning Aetolia, 'ibatan ya karing taung megaral.'[100] Lipat ning ing siyensiya meging yang makabayu at mekatagun yang mangaragul a tagumpe, ding tau, king karelang pamagnasang sumaup king yatu, gagawan da iti king paralan a manira kaniti, a e ra man apapansin. Pepaintulutan na la ning Dios ding tau a gawan ing eganagana agpang king sarili dang pangaintindi, dapot, king e pamakiramdam king Dios, sisiran ne ning tau ing sarili na. Sisiran ne ning tau ing sarili na kapamilatan da ring lelangan na.

Deng tau ning ika-20ng siglu — nanu la reng agawa da king karelang kultura at sibilisasyun! Pepabaliw de ing yatu, dinumhan de ing angin, sinira de ing eganaganang atyu lalam ning aldo. Nung ing metung a gulung mikawani ya king kayang aksis, magpatuluy yang gilir-gilir a alang patutunguan. Makanian mu naman kareng tau — uling mekalili la king aksis ning pamikasundu ning Dios, magdusa la. Kanitang minunang panaun, ding tau magdusa la king gera; ngeni magdusa la king sibilisasyun. Kanita, uli ning gera, ding tau minalis la ibat kareng siudad papunta kareng baryu at menibye la king malating mula. Dapot ngeni, ding tau e na la makapanibye kareng siudad at lakwan da la reti uli ning pamanyalakay ning sibilisasyun. Kanita, ing gera magdalang kamatayan kareng tau; ngeni ing sibilisasyun magdalang sakit karela.

— Geronda, bakit meging laganap ya ing kanser?

— Ing Chernobyl at ding anggang bage anti kanita—isip mu wari mekalipas la mung alang bakas? Karin ya manibatan ing eganagana. Lawan mo reng tau—ing eganaganang ini bunga ne ning sarili dang gewa... Deng tau makapangilabut la pangalupa. King sanung panaun atin nang masyadung dakal a masakit a tau? Kanitang minuna, e la makanita deng tau. Pero ngeni, nanumang sulat ing buklat ku kareng papadala kaku, siguradung makasabat ku king kanser, sakit king isip, ataki, o pamilyang mewasak. Ing kanser dati bihira ya. Uling natural ya ing bie kanita. E ta pisasabyan keni nung nanu ing pepayagan ning Dios. Mangan lang natural a pamangan ding tau at masanting la katawan. Purí ing eganagana: prutas, sibuyas, kamatis. Pero ngeni, agyang ing natural a pamangan makasakit ya karing tau. Deng mabibye mu king prutas at gule mas maragul pa ing perwisyu da, uling ing eganagana melasunan ya. Nung makanyan la sana ding bage kanita pa, mete na ku sanang anak pa, uling king bie kung monghe, kakanan ku ing ibibye ning hardin: leeks, letsugas,[101] , ordinaryung sibuyas, repolyu at kalupa da — at masalese ku namang tutu. Dapot ngeni—gagamit lang abono, mag-spray lang pamaté insektu… Isipan mu—nanu la reng kakanan da reng tau ngeni!… Ing e kapanatagan lub, deng artipisyal a pamalit king pamangan—ing eganaganang ini magdalang sakit king tau. King pamangamit king siyensiya a alang pamag-isip, siran de reng tau ing karelang sarili.

— Geronda, bakit ding tau kanita mas matatag la king karelang pamagpigil king sarili at mas masalese la katawan kesa kekatamu ngeni? Atin bang kaibahan ing kakanan da?

— Wa, uling kanitang panaun, puru ya ing pamangan. King panakit ku, e na kailangan sabian pa ita. Ing sablang kakanan da reng tau, saktu lang luto. Pero ngeni, para e la masira deng prutas at gule, pupulutan la kabang e la pa luto at isisimpan la king ref. Kukuanan da la reng e pa lulutang, berdeng bunga ibat king dutung at papaburen dang lulutang kareng kahon. Kanitang minuna, potang lulutang ne ing bunga, kusa yang mababagsak ibat king dutung o mababali ya king sanga potang apisanan me king gamat. Dati, mamangan lang tinape deng ának a maki mantikilya o gatas, at ini ing panatiling makapangasalese karela. Dapot deng tau, bukud king pamamangan masustansyang pamangan, gagamitan da murin ing karelang isip; at nung magkasakit la, abalu da nung ibat ya king karelang pamangan o ali. Ngeni, nanupata, e natural ing pamangan at e da gagamitan deng tau ing karelang isip.

Isipan mu la mu ding anggang mababangis a gawang gagawan da reng tau ngeni! Ing wool bagya-bagya neng mawawala. Ing manakit woollen a salol a sipsip pawas metung yang maragul a problema. Potang isulud ke ing salol, abalu ku agad nung atin yang synthetic a sinulad. Nung atin ya, e ku makasinga ning ustu; mangasbu ku at magdusa kung masakit! Oneng isipan da pa mu rin a ding makanining vest mas matibe la at mas mayap la kesa kareng natural. Ituring da ining kaunlaran! Pero mayap la wari para king kalusugan? Ali, kabaligtaran, king pamangawa kareng makanining bage, sisiran de ing sarili dang kalusugan ding tau. At magkabit lang label: 'Gawa king virgin wool!' Wa, isipan ku manakit la pa namang aliwang magarbung salita para kareng karelang patalastas — mas magarbu pa! Ngeni, sese da la mu reng tupa para king karelang karni, uling gagawan ta neng lana ing langis. At ding ulad ning seda sasabian da: 'Nanu, nung buri yu ing sedang mas masanting kesa kekami, gawa kayu na mu!..'

Mawala na ing pasensya da reng tau

— Geronda, bakit ala tamung pasensya ngening panaun a iti?

— Ing eganaganang malilyari ngeni e ya para king kayapan da ring tau. Kanitang minuna, payapa ya ing bie at ding tau mismu payapa la, matatag la — atin lang sikanan lub. Ngeni, ining eganaganang pamagmadali a menibabo king yatu ya ing meging sangkan ning kakulangan pasensya da ring tau. Kanitang minuna, balu da ring tau a magumpisa lang mangan kamatis king kawakasan ning Hunyu. E man siguru dinalan king isip da ing mangan kamatis bayu pa ing panaun na. Manaya la ring tau anggang Agostu para mangan pakwan; balu da nung kapilan ing panaun para mangan igos, at nung kapilan para karing melon. Dapot nanu ing malilyari ngeni? Deng mangalakal pupunta la king Ehipto at sasalí lang kamatis karin bayu pa ing panaun da, agyang kabang maglutu la pa deng kamatis, atin nang dalandan king Gresya — a eksaktung pareu mu naman bítamina. Ali, balu mu, e la bisang dalandan deng tau! Sige na, kakaluguran, magtiyaga ka pa saguli at mangan ka mung aliwa kabang panayun! Ali—nanuman ing malyari, munta la Egypt at magdalang kamatis pabalik. King Crete, sinuri deng masalese ing sitwasyun a ini at megumpisa lang gawang greenhouses para mas maranun la mu namang tumubu deng kamatis da. At ing meging resulta, mitikdo la reng greenhouse king mabilug a Greece para makapangan lang kamatis agyang panaun ning karimlan. Pagsasapakan da ing sarili da king pamangawa kareng greenhouse para kareng sari-saring gule, para king sanumang panaun ning banwa atin lang king lamesa nanu man ing buri da, a e na kailangan manayang king natural a panaun.

Saktu na sana ita, nung isipan mu ing eganagana. Pero lalampasan da pa. Deng kamatis berdi la kabang bengi, at potang abak idala na la kareng tindahan—malutu at mabilug! Mekipagsalita ku pa pin king metung a ministru tungkul kanini. "Deng greenhouse," nganaku, "metung lang bage, at mayap ya ita. Pero deng prutas, kamatis, at aliwang produkto papalaguan la gamit deng hormones! Mabubunga ya ing prutas kilub ning metung a bengi, pero e da wari isipan detang kalulung taung masyadung sensitibu kareng preparasyun a hormonal? Paburen yu lang magkasakit, ne…?" Sinira da la mu naman ding animal. Alimbawa, ding manuk o ding baka. Ding sisi ning apat a pulung aldo sisiksikan la hormones anggang miras la king timbang da reng sisi ning anam a bulan. Kakanan de reng tau ing karelang karne, pero nanu ing pakinabang da kaniti? Para mas dakal la gatas deng baka, pupusanan da la naman hormones. Talagang mas dakal ing gatas da, pero e re man apisali deng producer! Magkakaroon welga, babagsak ya ing presyu ning gatas, itatapon ya king dalan, at ding tau minum lang gatas— —a siksik king hormones! Dapot nung paburen da la mu sana agpang king nasa ning Dios, ing eganagana sana mibunga ya king natural a paralan at ding tau minum lang puru at bayung gatas! Bukud pa keta, dening iniksyon a reni gagawan dang alang lasa ing eganagana. Alang lasang pamangan, alang lasang tau — ing eganagana meging alang lasa na. Angga ing bie mismu mengawala ya lasa para karing tau. Kutnan mo reng kayanakan, 'Nanu ing buri yu?' — 'Ala,' ing pakibat da. At deni, masikan la pang kayanakan! 'Nanu, sabian yu man nung nanu ing kaluguran yung gawan?' — 'Ala.' Makanita na la reng tau ngeni! Kapamilatan ning obra da ring sarili dang gamat, isipan da agyu deng 'itama ding kamalian ning Dios'. Para mag-itlog la ding manuk, gagawan deng aldo ing bengi. Ikit mu ne ing itlog a initlog da ring makanituking manuk? Tutal, nung gewa ne ning Dios ing bulan a sumlag anti mong aldo, siguru mebali la isip ding tau. Lelangan ne ning Dios ing bengi para makapainawa la ding tau, pero lawen mu nung nanu na ing kabilyan da ngeni!

Mewala na ing kapanatagan da reng tau. Deng eganaganang greenhouse, pampalusug kareng gule at aliwa pa, meging sangkan la naman king ka-irita da reng tau. Kanitang minunang panaun, balu da reng tau a maglambat lang pilang oras nung lalakad la manibat king metung a lugal papunta king aliwa. Nung atin yang mas masikan a bitis ing metung a tau, mas mabilis yang miras karin. Kaybat, inimbentu da la ding karru, kaybat ding kotsi, kaybat ding eruplanu, at aliwa pa. Pane lang manintun mas bayu at mas mabilis a paralan ning pamaglakbe. Mekagawa lang eruplanu a makalipad manibat Pransya anggang Amerika kilub ning atlung oras.[102] Dapot nung ing metung a tau lipad ya manibat king metung a climate zone papunta king aliwa king makanian kasindagul a bilis, ing biglang pamagbayu ning klima magdalang perwisyu kaya. Metung yang kabud a pamagmadali, pamagmadali… E na maglwat, miras tamu king puntung ing metung a tau lululan ya king metung a mamalipad a projectile, kaibat — metung a pasabug, metung a pamanyulagpo, metung a pamanumbuk, metung a pamamakbung — at lunto ya ing metung a magulung manbyahi king arapan da ring mata ning publiku. Nanu ing asahan mu? Maging makanita ya. Metung a tune kaburyungan!

Dinataran de ing mabilug a atmosphere – metung ya itang bage, pero ding butul da ing makasagabal

— Geronda, daramdaman ku magplanu lang isunug ding mete — anti mong sasabian da, 'para king kalinisan at para makatipid gabun.'

— Uli ning kalinisan? Pakinggan mu kanita! E la ba makarine magsalitang anti kanita? Ing sinira de ing kabilugan a atmósfera metung yang bage, pero ding butul, ikit mu, ila ing meging sagabal! Pero ding labi, bukud pa king nanu pa man, tatalasan la, ali wa? At tungkul naman king 'pamag-save king gabun' — siguradu, king mabilug a Gresya, kambe da ring kayang gubat, dapat atin lang akit a lugal para kareng sementeryu? Mekapagsabi kung mapilan a mayap a amanu king metung a propesor king unibersidad tungkul kaniting eganagana. Makananu kaya a makakit lang maleparan a lugal para king basura, pero ala para kareng banal a labi? Kulang ya wari ing gabun, o nanu? At pilan la wari karakal ding relikya da ring santu a atyu kareng sementeryu? E da wari isipan ita?

King Europa, papalaban de ing mete aliwa uling ala lang pipandut, nune uling ing pamagpalabun metung yang progresibung gawi. Imbes na pututan de ing malating kakewan para gawang lugal para kareng mete, mas buri da pang ilako la mismu deng mete, kapamilatan na ning pamanyilab karela at pamaglibe karela king abu. Kaibat, ilulan de ining abu king malating-malating kahon at isipan dang metung yang progresibung gawa ing kabilugan. Deng mete papalaban la uling deng nihilista buri rang siran ing eganagana—kayabe la reng tau. Buri rang siguraduan a alang mitagan a magpagunyat king tau kareng pengari na, apu na, o king bye da reng ninunu na. Buri rang pututan la reng tau king Tradisyun; buri rang pilitan lang kalimutan ing bye king daratang at itali la kening bye.

— Pero, Geronda, sasabyan da king mapilan a munisipalidad king Athens, linto ya pin ing makanining problema—alang nang lugal para ilub ing mete.

— Pero dakal la namang bakanting lugal! Siguradung makahanap la namang ditak a gabun? Dakal la reng bakanting gabun king paligid ning Athens a bandi ning siudad. At atin kung kilalang tau king gobyernu a dakal a gabun kareng karulun ning Athens. Nanu, e la wari makapagtalakad sementeryu karin? Bukud kanita, agpang k keraklan kareng manuknangan king Athens menibatan la talaga kareng probinsya. Bakit e la idala pabalik kareng karelang balen at baryu para ilibing? Dapat ing balang tau idala ya king sarili nang balen at karin ya ilibing. Karin, kareng probinsya, e masyadung magastos ing libing; ing kailangan mu bayaran ya ing pamagdala king bangke. Ipasiag ya sana a detang minalis king Athens kareng milabas a banua, potang mete la, ilub la nung nu la menibatan. Iti ing pinakamasanting a gawan. Para naman kareng pamilyang menuknangan king kabisera kilub ning e kukulang king atlung henerasyun, kailangan lang dinan lugal kilub ning syudad. Potang, kaybat ning atlung banwa manibat king libing, ilwal la ding butul, ipaglapag la karing mas malalam a pangkalahatang kutkutan.[103] Masyadu wari ita kasakit? Lawen mu nung makananu la kalalam mangutkut ding tau king gabun para kumanan karbon. Gawa la sanang metung a maragul a pipaglapagan para karing butul at isinup la ngan karin.

Ing respeto, lubusan neng mewala. Lawen mu ing malilyari ngeni! Deng anak, isasali da la reng sarili dang pengari kareng care home! Samantalang kanitang minuna, aalagaan da la pa reng mangatwang baka; e da la papaten, nune sasabyan da: 'Uling ila reng magpalub king pamilya.' At nung makananu deng igagalang deng mete!… Atatandanan ku ing gera: ding panganib a sinagupa mi para ilubing la ding mebating! Ing pari, syempre, obligadu yang makiabe. Pero ding sundalus mekiabe la keya — para dalan la ding bangke da ring karelang mebating kakampi — king babo ning makapal a yelu, king matinding dimla, lalam ning uran ning bala. Anyang Gyerang Sibil anyang 1945, bayu ku pa meaus para king serbisyung militar, sinaup ku king talapanibala ning pisamban mi para tipunan at ilub ing ding mebating. Ing pari ya ing menimuna a daralan king turibulus. Potang maramdam mi ne ing siwul ning bala, magbagsak kami king gabun. Kaybat, talakad kami. Misan pang sinitsit ing bala – mibagsak kami pasibayu king gabun. Kaibat, anyang sundalus na ku at makalukluk kaming makasapak king yelu, sinabi da kekami a ninu man ing bisá malyaring munta at ilako la ding sapatus da ring mete. Ala man metung a taung ginimut man ibat king pwestu na. Ay, masanting la pa ding panaun kanita!

Ing problema, ding atyu king upaya manahimik la mu, papayagan da ing malilyari. Manibat inyang linto ya ing prublemang ini tungkul karing mete, dapat sana ing Pisamban minie ya at pepabalu king malinong talakad ban ing prublema masolusyunan, uling [king kayang pamag-amyanan] bibie na ning Pisamban karing tau ning yatu ing oportunidad a mangalam king bage espiritwal at magsalitang nanu man ing buri da. Dapot iti kawalan yang Dios. At makananu neng tanggapan ning kasalukuyang yatu ing biyaya ning Dios? Nanu na ing milyari! Dahan-dahan, buri deng kalasan ing dangal ning tau. Ah, inya ngeni dakal la reng lugal para kareng mete, sobra pa...

Polusyon at Pamanyira king Kapaligiran

Masikan ya ing pali ning aldo anti mo king Bunduk Sinai — agyang panaun ning karimlan, uling mibuklat la ding busbus king ozone king atmosphere. Nung alang angin a manibat king norte, imposible nang talakad king lalam ning aldo.

— Geronda, makananu yang mayari ining problema king ozone?

— Kailangan tamu mung magtiis saguli, angga king kumanan la reng siyentipiko limang kilung filler at tapakan de ing busbus! Wa, wa, paburen yu lang munta at isara la reng busbus king ozone king atmosphere. Akit da na ing Dios lelangan na ing eganagana king maragul a kabiasnan at king perpektung pamikakasundu, at sabian da: 'Manisi kami king pamagulu mi.' Tungkul naman kening busbus king atmosphere — manalangin ka na isara ne. Uling, metung karing 'bowl'[104] , mibuklat ya mu naman karin. Mangalanta la ding pun dutung at tanaman. Pero, agyu neng itama ning Dios ing eganagana pasibayu.

At lawen mu nung makananu la kaliku ding aliwa kareng mapanlinlang a reni, sisingilan de ing pera da reng mayaman a alang aliwang lugal a paggastusan kaniti. 'Mibuklat ya ing butas king ozone king atmosphere,' ngana da, 'Mawala ya ing yatu. Makananu tang isalba ing yatu? Anti kaniti — ing siyensiya gagawang planu para kareng malalam a minas at ing pamaglipat da reng tau lalam gabun ban proteksyunan de ing karelang sarili king aldo." King katataulian, inyang meging malino king a imposible ya ing 'pamaglipat lalam gabun,' megumpisa lang sinabing aliwa: 'Mitatag lang pabahay king Bulan, a ating restawran, hotel, at bale a mitikdo, at karin la minalis deng tau. Deng magnasang mako king Bulan a ating garantiya, pakisabian lang mag-ambag!" Pero king kabilugan na nini, king tutu, alang ni metung a ditak a katutuan! Nanu klasing "housing development" ini, nung deng tau e la man agyang makapanuknangan karin! Aba, atin mapilan a taung sinulud kareng "lata", lipad la karin babo at mibalik la. At atin taung maniwala kareting eganaganang kwentung-pambata at ibibye da ing pera da.

— Geronda, dakal la reng taung magaganaka tungkul kareng asuk a makasira at emissions ibat kareng pabrika.

— Kailangan siguraduan tamu na ding mapilan a direktor ning pabrika magkabit lang puripikasyun a filter kareng karelang simborio, ban ding taung masasakal kareng asuk a pang-industriya makasingap la man mu saguli. Imbes na mamamasa kareng MP at isipan la mu ing sarili dang interes, sana balang direktor ning pabrika gumastus lang mas maragul a pera at saling metung a puripikasyun a sistema. Kanitang minunang panaun, ala pang anti kaniting mikrobyu, ala pang anti kaniting asuk. Pero ngeni, sinira da ne ing eganagana at ausan da pa muring kaunlaran. At nukarin ya papunta ing anti kaniting 'kaunlaran'? Sisiran na la ring tau. Lual ka king dalan, at mabau yang uling ing angin. Makalukluk ka king bale, at kabukas mu pa ning bintana, ing uling ibat king dalan dahan-dahan yang lulub. At nung manasabun ka, e ya malalako ing dinat a ini; king aliwang salita, e ya alang perwisyu. Ing dinat ibat king kalan ala yang laman a mantika, anya kabud ka mekukuk, diretsu yang lulwal ibat king kekang baga. Pero ining dinat a pang-industriya e ya makalwal king kekang baga—didikit ya karin.

Kareng matas a gusali, ding tau makasiksikan la anti mong asan king bariles — metung king babo ning metung. Ating mamukpuk king karelang alpombra king balkonahe, at ing eganaganang alikabuk lilipad ya papunta king balkonahe ning karelang siping bale king lalam. Nung makananu la sigurung magdusa detang kalulung tau kareng mababang palapag! Ing eganaganang alikabuk at basura ibat kareng babong palapag babagsak la karela. Ing metung a tau magbitin yang labada king balkonahe na o magbuklat yang awang, at ibat babo magumpisa lang mangalampag kareng karelang alpombra a e ra man isipan ing para karela. Kanitang minunang panaun, mitatag la sanang kulungan kareng makanining matas a gusali — Iendi-Kule.[105] Makasiris ya talaga! Uling kanita, deng bale atin lang bakuran nung nu la mamangan deng animal, at malapit karin atin malating hardin a maki pun dutung nung nu la mititipun deng dakal a ayup...

— Pero ngeni, Geronda, e da na man akakit deng salapang.

— E na mu isipan ding lawin—balu ra wari, lulipad la papunta kareng matas a gusali? Malapit na miras king puntung ding tau e da na man abalu nung nanu ya ing lawin. King America, king metung a unibersidad, atin metung a departamento nung nu ing Banal a Kasulatan ning Matuang Tipan at Bayung Tipan pag-aralan ya manibat king makasalesayang panimanman. Inya, para asopan la reng magaral a aintindyan nung nanu ya ing 'trigu', atin lang asikan a menamnan trigu. At para asopan la aintindyan nung nanu ya ing 'pastul' at 'kordero', atin lang malating kawan da reng kordero at metung a pastul a maki-bastun. At iti malilyari king metung a unibersidad!

Dinat na da reng tau ing mabilug a atmospera. Panlipat panaun ning karimlan king lual, pero mabau ya ing angin ibat kareng tambakan basura. Isipan mu na mu nung nanu ing maging itsura na nung panaun ning kaleldo! Pero e la man magpadalang eroplanu para ispray deng tambakan basura king sanumang klasing disinfectant. Masanting na mu para kekatamu, lelangan na la ning Dios ding mabanglung sampaga. Dening eganaganang sampaga, mangaragul at mangalati, ining eganaganang pamiyaliwa-liwa da, lalabanan de ing bau ning basura. Nanu kaya ing malyari nung ining banglu da reng sampaga e mikalat king kabilugan ning atmosphere? Alimbawa, nung ating bangke king sanumang lugal—mikalat ya ing bau king maleparan a lugal. Nung makananu na katang aalagaan ning Dios! At nung makananu kalunus ing bie tamu nung e na katamu aalagaan! Isipan mu: nung alang sampaga, alang tanaman… Uling ing bau da ing tatakip at tatabug king bau tamu.

Misan, ating metung a karaniwang tau a dinatang king kakung pibale-bale at mengutang: 'Pakiramdaman mu, nanu ing daraptan mu keni? Nanu ing gagawan mu king mabilug a aldo at bengi?' At kanita mismu, ding mangalating palungpung sasabunga la king paligid, at ing gilid ning bunduk a kasiping ning pibale-bale kaku mitmu ya karing sampagang malati. Mabango ya ing eganagana. "Ala," nganaku, "alang panaun para manatad ku pa! Mabilug a aldo, didilig ku la at aalagaan ding sablang sampagang at tanaman a akakit mu. At neng bengi— , ikit mu na nung pilan la karakal a malating sulu ding saslag king banua? Subukan mung sindian la ngan!" Megumpisa yang menakit kanaku king e karaniwan, pero tinuluy ku king pamipalino: "Nanu ing buri mung sabian? E me pa ikit nung makananu la saslag ding malating sulu king banua neng bengi? "Aku ing magsilbing sulu karela! Sige, subukan mung gawan! Isipan mu kayang malagua ing ayusan la ding palutang at pabilu kareng dakal a sulu, at punan lang langis…?" Kaybat nang dimdam ini, ing kalulung tau lubus yang mebalisa.

At ing pamag-spray lasun ya mu naman. E la mu deng peste deng mamamate karing spray, nune pati na reng kalulung ayup. Para pabulan la deng pun dutung karing karelang sakit, ispreyan la karing makalasun a kemikal, at kaibat, deng tau magkasakit la. Eganagana lasunán da. E wari mas matenakan ing gumamit mas ditak a kemikal at itanam la king gabun ding mabubuluk a tanaman — kesa king itanam la ding mayap a bunga, anti ing gagawan da ngeni [bang e mawala ing alaga na]? Metung a mabilug a ulap ning makalasun a kemikal—e ya wari makasakit kareng tau? Lalu na kareng ának a malati—para karela, dening anggang makalasun a kemikal makamate la mu. Uli na niti, deng ának mibabait lang masakit na. Ngana ku king metung a agronomist: 'Nanu wari ing malilyari keni! Pete yu la reng insektu, at ngeni mamamate la reng tau." Para pete la reng insektu, ispreyan da la reng sampaga, at kaibat mikakasal la reng tau. At kaibat, gawa la pang aliwang makalasun a kemikal — mas masikan kesa kareng atyu ngeni — pero nanu ing apakinabang tamu kanita?

Mapatunayan na a ding aliwang insektung pete ning pamag-spray, mamangan la palang aliwang insektu. Ngeni, para mawala la ding aliwa, kailangan tamung magparakal king artipisyal kareng mismung pete tamu kanita. Ka-matenakan na ning pamag-ayus ning Dios king eganagana! Nung nu la atyu ding tipaklong, alang lamok. Misan, atin metung a lalaking dinatang king kubu ku at pepakit na kaku ing metung a malating gamit a mamayus kareng lango kapamilatan ning katunug a kawangis ning kuting da reng kuliglig, oneng mas magaspang. Papaten da reng tau ding kuliglig a magpasaya kekatamu king karelang tugtug, at kaibat na nita, buri da pang gayaran gamit ing baterya ing mismung lelangan ning Dios. Pepuksa ta la ngan—parang kuliglig at kalapati… Bihira na kaing makakit lang uwak ngeni. E maglwat, dakpan ta la reng uwak at ikulung la karing kulungan.

At ika, potang ispreyan mo reng dutung, mag-iwan ka mu namang para king Dios, ban saupan na ka. At nung milampasan ne ning kemikal ing metung o adwang bulung, alang marawak karin. E la makasaup king kasalpantayanan ning tau ding eganaganang makabayung teknikal a paralan. Kanitang bisita ku king metung a tau, dimdam ku la reng taung sasabing: 'Atin na bang bayung kemikal a gewa para king anti kaniting peste? At nu? King aliwang bansa?' At agad-agad, megumpisa na lang menaus-aus para i-order iti. Pangadwa-dwa, pareu la reng layku at monghe a itutulak de ing Dios king tauling lugal. E re bibye manimunang ulaga ding tau king espiritwal a pamanyulung—ban ing eganagana maging banal. Ing problema, agyang ikami pa, reng monghe, e kami manimuna king espiritwal a pamanyulung kumpara kareng layku.

— Geronda, pero ding pun dutung oliba tutu lang masisira karing dakos — ing peste ning oliba.

— Manalangin ka gamit ing rosaryu mu para lumayas la ding dakos. E mu la labanan ding peste king pamag-spray mu kabud; maniauad ka mu namang saup kang Kristo. Bukud kanita, buri ta ing gawan ing eganagana a kasing galing da ring layku. Kakalingwan ta a ding monghe dapat atin lang aliwang klasing bye. E tamu dapat pagsikapan ing gawang kapareu-pareu kareng layu, o mas higit pa kesa karela. Akalingwan ta ya wari i Kristo? Eku sasabian na tuknangan ta nang lubusan ing pamag-spray kareng dutung, dapot ating taung gagawang anti mong eksperimentu karening makalasun a kemikal. At nung kailangan talagang mag-spray kareng dutung, magsulud kayung respirator.

Mas mayap ing mangan prutas a meka-kitan ditak ning ayup kesa king prutas a masanting lawen dapot mesprayan lasun. Eka masyadung mag-spray—bawasan me. Manalangin ka king mayap a lub—basan me ing mumunang salmo [106] at isabug me ing banal a danum karing dutung. Nung mabie kang matulid, kanita ing uran mamagus ya, at ding ulad [107] mate la. Ing Dios ya ing manustustentu kekayu — kailangan ing pamigalang at tiwala Yu Keya.

Kabanata 2.
Nung makananu ing metung a panaun ning dakal a kaginawan
kapante ne ning panaun a dakal problema [108]

Deng pusu da ring tau, meging la namang bakal

Deng kaginawan ning tau meglampas la king anggang angganan at uli na niti, meging lang problema. Kabang darakal la reng makina, makanyan la naman darakal deng kekatamung problema. Deng makina at pirasu ning bakal ila na ngening manungkulan karing tau, at gagawan da lang makina la mu naman. Uli na niti, ing pusu da reng tau meging yang bakal. Lipat ning anggang teknikal a paralan a atyu kekatamu, ing konsensya ning tau menatili yang e mepabulas. Kanitang minuna, ding tau gagamit lang animal king obra at kilala la king pakalulu. Nung paburen me ing metung a animal a malati king pabayat a e na agyu, luku ya king tud na, at malulu ka keya. Nung danupan ya at lumawe ya keka king makalunus a paralan, balamu mamagus ya ing pusu mu. Atatandanan ku nung makananu kaming migdusa inyang mekasakit ya ing baka mi — ituring mi yang kapamilya. Pero ngeni, makisalamuha la reng tau kareng pirasu ning metal, at ing pusu da kasing tigas ne ning bakal. Mebakbak ya ing metung a pirasu ning metal? Idala ya para i-welding. Mesira ya ing kotse? Idala ya king garahe. E na ayus? Idala ya king scrapyard—alang sama lub. 'Bakal,' ngana, 'bakar ya mu.' E ya tatalab ing pusu da reng tau, oneng makanian ya man tutubu ing kayabangan at kasakiman king metung a tau.

Ngeni, deng tau e la manaisip king metung at metung. Kanitang minuna, [nung kapilan alang pridyider], nung mika mitagan a pamangan para king tutuking aldo, masisira ya. Kaya iisipan da la reng pakakalulu at sasabyan da, 'Masira ya mu rin, kaya mas masanting idala ke king ninumang kalulu.' At detang atyu king mas matas a kabilyan king espiritu sasabyan da: 'Pakanan me pa ing kalulu bayu ku mangan.' Ngeni, ing mitagan a pamangan isisimpan ya king pridyider, at e da isipan ding tau ing karelang siping a mangailangan. Atatandanan ku kanitang panaun a ita, nung atin kaming masaganang pupul karing gule at aliwa pang produkto, mamye kami gule karing siping bale mi — pipamahagi mi la. Nanu pa ing gawan mi keng sobrang karakal? Ing sobra, masira ya mu rin. Ngeni, deng tau atin lang pridyider, at sasabian da: "Bakit ibye pa ing sobra kareng aliwa? Isalikut mi ya king pridyider at kami na mu ing mangan potang kayi." E ku pa man asabi ing katutuan a tonelada-tonelada ing pamangan a mitatapon o makutkut king gabun — kabang milyun-milyung tau ing magdarasal king aliwang lugal.

Mengabali la isip ding tau uli da ring makina

Ing makabayung teknolohiya tuluy-tuluy ya mung susulung — alang patugut. Mas mabilis yang susulung kesa king isip ning tau, uling ing demonyu ya ing sasaup kaniti. Kanitang minunang panaun, a alang anggang gadget a reni, anggang teleponung reni, fax machine at anggang bunton a gamit a reni, ding tau atin lang kapayapan at kasimplehan.

— Geronda, magsaya la king bie!

— Wa, pero ngeni, uli da ring kotse, mengabali la isip ding tau. Dakal kareting kaginhawan ing magdalang problema karela; malulumud la king kabalisan. Atatandanan ku la ding Bedouin a akilala ku anyang panaun ku king Sinai,[109] — nung makananu la kasaya! Metung la mung tolda, at simpli ing pamibie-bie da. E la sana mekyagyu king Alexandria o Cairo — ing pamibie-bie kareng tolda king disyerto ya ing para karela. Nung atin la mung ditak a tsa, sobra la kaligaya at pupurian de ing Dios. Pero ngeni, miras na murin karela ing sibilisasyon, at ila man, megumpisa na lang kalingwan ing Dios. Angga reng Bedouin, mepailalam na la king impluwensya ning espiritung Europeo! Minuna, ding Hudyo ginawa lang kubu para karing Bedouin, kaibat pisali da la ding lumang kotse ibat king mabilug a Israel.[110] Ay, detang Hudyo… Ngeni balang Bedouin atin yang kubu, metung a sirang kotse king bakuran na nita, at pusung mitmu king pamikakunu at pamagmalun. Masira la ding saken, at magkasakit la ding Bedouin a ayusan la. At nung isipan mung mayap, nanu ing ikwa da king eganaganang ini? Sakit buntuk mu at ala nang aliwa.

Kanitang minuna, deng bage, agyang makananu, matibe la; maluat la. Pero ngeni — magbayad kang maragul at sasalí kang bage a agad masisira. At bage ya ini kareng kumpanya — parakalan de ing gagawan da at maragul ing tubu da kaniti. At kaibat, mauubusan la pera deng tau, at king pamagnasa rang kumitang mas maragul, pagod la anggang butul king obra. Dening anggang makina at mekanismu, pibandian la ding Europeo, a makalukluk kabukas-kabukasan a atin lang screwdriver karing gamat da. Mumuna, gawa lang, sabian ta, metung a klasing takap. Kaybat, gawan deng maki-turnilyu, kaibat magdagdag lang butones – lalu rang pagmasalese itang kalulung takap... King aliwang salita, alang patugut ing lulwal a bayung makina at gamit, at dening kalulung taung areni parati lang magnasang king mas sopistikadu. Bayu da pa man abayaran ing luma, sasalí na la namang bayu, anya pin makautang la at pagal la. Alimbawa, isipan me ing metung a kalulu: buri na mu namang magkaru, anya sasalí yang metung karing pekamurang modelu. At para asali ya, pisali na la ding baka at kabayu na — pisali na la ding tauli nang pibandian. Papunta ya ing eganagana king sitwasyun nung nu malapit na, isalili da la pa ding asnu karing bintana da ring tindahan at maningil la karing tau para mu king pamaglawe kareti! Kaya, oini na: ing kalulu sasali yang malating murang kotsi para keya. Mesira ya ing kotsi. 'At para kareng kotse a anti kanita,' sasabyan de kaya, 'ala nang piyesa.' Pilitan yang saling aliwang kotse ing kalulu. Pero, e na ayagwanti ing pekabayu, anya sali yang mas masanting bagya kesa ketang dati na, at isantabi ne ing luma. Kaibat, mesira ya naman ing bayu, at makanyan-kanyan... Kailangan tamung mag-ingat ban e tamu ma-agaw king uso ngening pamanintun king metung a bage a mas atin pang kasaplalan.

Ing telebisyon dakal ya ing meging perwisyu karing tau

— Geronda, atin ngening anti kaniting paralan ning komunikasyun kapamilatan ning telebisyon nung nu malyari nang akit ning metung a tau ing malilyari king sumangid ning yatu king mismung oras a ita.

— Akakit da reng tau ing mabilug a yatu, dapot e ra akakit ing karelang sarili. Aliwa ing Dios ing manira kareng tau; ali, ngeni reng tau ila mismu ing manira king sarili da gamit ing sarili dang isip.

— Geronda, ing telebisyon magdalang maragul a karokan.

— "Maragul a perwisyu!.." Nanu wari ing pisasabyan mu!.. Ating metung a taung sinabi kanaku: "Ing telebisyon, Padre, mayap yang bage." — "Deng ebun," pekibat ku, "mayap la naman, dapot nung isamut mu la king takla, ala na lang silbi." Ita mismu ing malilyari king telebisyon at radyu. Ngening panaun, potang isindi me ing radyu para makiramdam king balita, kailangan mung tanggapan a, bukud king balita, kailangan mu pa muring pakiramdaman ing metung a kanta o aliwa pa. Ing balita magumpisa ya kabud meyari ya itang kanta. Dati, aliwa ya. Kanitang minuna, balu da ring tau nung kapilan eksaktung isasahimpapawid ing balita king radyu. Deng tau sisindian de ing radyu king partikular a oras at makiramdam la king pekabayung balita. Pero ngeni, mapipilitan kang makiramdam king metung a kanta, uling nung paten me ing radyu kabang e me buri ing daramdaman mu, e mu naman aabutan ing balita.

Ing telebisyon maragul ing perwisyung dela na karing tau. Lalu na neng makasira karing ának a malati. Misan, atin metung a pitung banuang lalaki a dinatang king kaliva ku kayabe ning tata na. Ikit ke ing demonyung telebisyon a magsalita kapamilatan ning asbuk ning anak, kalupa na ning pamagsalita ning demonyu kapamilatan da ring asbuk da ring makasulud. Anti ya mong metung a bingut a mibait a ating ipan. Kareng aldo ngeni, bihira na kang makakit normal a anak — ding anak meging lang halimaw. Deng ának é la mangisip para king sarili da; ulitan da mu ing ikit da at dimdam. King paralan a ini, kapamilatan ning telebisyon, buring-buri da reng aliwang táu a i-brainwash ing yátu. Ing buri nang sabian, [agpang king plánu da] dapat maniwala la ngan deng aliwa king dimdam da [king telebisyon] at kumilos agpang kanita.

— Geronda, mangutang la kekatamu ding inda: makananu mi lang ituknang manalbe telebisyon ding anak?

— Pabustan da lang ipaliwanag kareng anak da a ing pamanalbe telebisyon makapal ya keng isip da at makaw ya king kagiwan dang mag-isip. E ku pa man abanggit ing katutuan a ing telebisyon makasira ya keng panimanman da. Ing telebisyun a pisasabyan tamu ngeni, gawa ya ning tau. Dapot atin pang aliwang klasi — ing telebisyun a ispiritwal. Nung ing panimanman ning kaladua ning metung a Kristiyanu malinis ya kapamilatan ning pamaglako king luma nang sarili, akakit da ing marayu agyang alang teknikal a saup. E da wari sinabi ding inda karing anak da ing tungkul king klasi ning telebisyun a ini? Ini mismu ing kailangan dang aintindian ding ának—ing telebisyun a ispiritwal a ini. Samantalang, nung makalukluk la king arapan ning 'kahon', ding ának maging la mung mangmang. Ding mumunang tau atin lang regalu ning pamangilatis, a nawala karela kaybat ning Pamibagsak. Dapot, nung tatalnan da ring ának ing Grasya a tinggap da king Binyag, kanita ila mu naman magkaroon la king biyaya ning pamanuri—ing espiritwal a telebisyon. Kailangan maging mapansin at magobra king espiritwal. Siránan da ring inda ngeni ing sarili da king kawalan kabaldugan, at kaibat magumpisa lang magdalamhati: 'Nanu ing gawan ku, Pari? Mawawala ya ing anak ku!..'

Ing Monghe at ding Makabayung Panyulung king Teknolohiya

— Geronda, makananu neng dapat gamitan ning metung a monghe ing makabayung teknolohiya?

— Ing metung a monghe dapat nang siguruhang ing paralan a gagamitan na mas simpli ya kesa karetang gagamitan da ring layku. Aku, alimbawa, buri ku ing panggatung: para painitan ing kalan, maglutu, at sindian ing api a kailangan para karing gawang-kamay. Dapot, nung ing mabilug a kalakal ning dutung ibat Athos magpatuluy ya king pareung paralan anti ngeni king malambat a panaun, at maubus ya o maging masakit yang akwa ing panggatung, kanita gumamit kung mas simpling paralan kesa karetang gagamitan da reng layku. Para king pamapali — metung a kalan a parafina o aliwa pang mas mura at mas payak; para karing gawang-kamay — metung a kalan a primus, at aliwa pa.

— At makananu neng abalu ning metung a monghe nung anggang nu ya kailangan ing metung a bage king metung a komunidad da reng monghe?

— Nung ing metung mag-isip yang anti mong monghe, abalu na ini. Dapot nung ing metung e ya mag-isip anti mong monghe, kanita ing nanumang kunan na maging kailangan na, at kanita ing mismung monghe maging yang layman, o mas masakit pa. Dapat kaming monghe mabie mas simpli agyang ditak kesa kareng layku, o — king pekaditak — kalupa na ning pamibie mi bayu kami linub king monasteryo. E tamu dapat mika pibandian a mas mayap kesa kareng sadya tamung atin king bale. Ing monasteryo dapat mas kalulu ya kesa king bale da reng layu nung nu ku menibatan. Makasaup ini king monghe at king yatu king kalooban.

Inayus na ning Dios ing bage-bage ban e la manakit kapayapan ding tau karing bage a masira. Nung ing panyulung kening yatu papahirapan na la pa ding layu, nanu la pa kaya ding monghe! Nung sakaling atyu ku king metung a marangyang bale at kutnan na ku ning amo: 'Nukarin ku ka isadya pipagpalipatan para keng bengi? 'Malyari kung gawang kama para keka king marangyang sala o king kulungan da reng kambing, nung nu ku la ikukulung para king bengi. Alin k ing mas buri mu?' — Sasabian ku keka, ing kaladua ku mas maging payapa ya king kulungan da reng kambing. Uling anyang minaku kung panata bilang monghe, e ku likwan ing yatu para mung manakit mas masanting a bale o palasyu para kaku. Meg-monke ku ban manakit metung a bage mas payak kesa king atin ku anyang mabibye ku pa king yatu. Nung ali, alang gagawan ku para kang Kristo. Dapot ding taung mabibie agpang king batas ning makabayung lohika sabian da kanaku: 'Pakiramdaman mu, nanu ing kasiran a idulut ning bie king palasyu king kaladua mu? King tutu, mabau ya karin king kamalig, kabang king palasyu masanting ya ing bau, at makakarin kang manghanga.' Kailangan atin tamung abilidad a makaramdam king espiritwal. Kalupa na ning kompas—pareung magnetisadu la ding karelang karayum, at iyan ing sangkan nung bakit ing metung tuturu ya king norte. I Kristo 'magnetisadu' ya, dapot para makayarap kea, kailangan itamu mu namang maging ditak a 'magnetisadu'.

At nanu la karakal a kasakitan kanita karing komunidad da reng monghe! Atatandanan ku, atin maragul a kalderu king kusina, a isasaka kapamilatan ning metung a espesyal a palakol. Ing api para king pamaglutu, pupukulan de king dutung. Mamalag ning api, kaibat mamate ya, at masilab ya ing pamangan. Nung masilab ya ing asan, kuskusan mi la ring baking tray king metal a brush. Kaibat, kuanan mi ya ing abu ibat king pugun, pupunuan mi ya king maragul a palayuk a maki busbus king lalam, at ibubus mi ya ing danum babo ning abu. Ing lye mamagus ya palabas king busbus king lalam, a gagamitan mi para mangsugas kareng gamit. Ing lye sisira ne ing gamat mi. At manik kami danum papunta king arkhondarik gamit ing lubid at pulley.

Deng aliwang malilyari karing monasteryo ngeni e la makatwiran. Ikit ku nung makananu, king metung a monasteryo, ing tinape gagamitan de ing electric bread slicer. Nanu yang klasing kalokwan ita? Nung ing magtortang masakit ya o maina ya at e na agyung gilitan ing tinape king kutsilyu, at alang makapamalit kea, kanita saktu mu — atin nang rason ing pamangamit king electric bread slicer. Pero ngeni, makakit ka pang metung a masikan a lalaki a gugilit tinape gamit ing circular saw! Mas buring na sana magobra ya bilang compressor ya mismu, oneng gagamit yang makina para maghiwa tinape at isipan na pa ing metung a tagumpe ya!…

Pagsikapan ing sumulung king espiritual. E kayu sa magsaya kareting anggang makina, kaginhawan at kalupa da. Nung ing diwa ning pamagpigil king sarili meko ya king bie monghe, kanita ing bie da reng monghe alang kabaldugan. E tamu magtagumpe nung unan ta la reng kaginhawan kesa king bie monghe. Iiwasan na ning metung a monghe ing kaginhawan uling, king aspetung espiritual, e la makasaup keya. Angga king bie king yatu, mabibigatan la ring tau king kasaganan da ring kaginawan. Para king metung a monghe—angga man ing kaladua na makakit yang kapayapan karing bage ning yatu—ing kaginawan lalu yang e makabage. E ta ya sa paintunan, kanita. King panaun nang Kagalang-galang Arsenius a Dakila, ala pang 'luxury' a lamparang kerosina,[111] o nanu pa mang aliwang gamit a panali. Kareng palasyu, gagamitan la reng sulung mamie king purung-purung laru. E wari na la mekayang dinalan Arsenius a Maragul ing makanitang sulu papunta king disyerto? Mekaya na, dapot e na gewa. King disyerto, ginamit yang pabilu o kapirasung bulak a binabad king karaniwang larung gulay, at saktu ne ita para king kayang sulu.[112]

Uling atin tamung miyayaliwang gamit, teknikal a saup, at aliwa pang kaginhawan kabang gagampanan ta la reng kekatamung katungkulan, maralas tamung papanigiran ing sarili tamu king pamanyabing ing eganaganang ini kailangan ya para mabilis tamung ayari ing obra, at kunwari gamitan ta ya ing panaun a mekalaya para kareng bage espiritwal. Dapot, king katataulian, mamie tamu king bie a mitmung alalahanin at kaguluan king isip, aliwa bilang monghe, nune bilang tau ning yatu. Anyang miras ya ing metung a bayung komunidad da reng kayanakan a monghe king metung a monasteryo, ing mumunang gewa da ya pin ing saling pressure cooker — ban mas dakal la oras para tuparan ing tuntunan ning pamonghe. Kaybat na nita, dening monghe makalukluk la mung oras-oras a alang gagawan at makipagsalita king nanu-nanung paksa. Kaya, ing pamangamit kareng miyayaliwang kaginhawan para makatipid oras at ituru king bage espiritwal e ya gagana. Ngeni, king saup da rening kaginhawan, makatipid lang oras ding monghe, pero ala na lang oras para king panalangin.

— Geronda, dimdam ku a agyang i Kagalang-galang Athanasius ning Bunduk Athos [113] , ilalarawan ya bilang taung maki-progresibung pananaw!

— Wa, masyadung progresibu pin! Kasing-progresibu da ring 'progresibu' ngeni!… Sana man mu abasa da ing ditak king bie ning Kagalang-galang Athanasius! Ing bilang da ring monghe king kayang monasteryo miras yang walung dalan, o agyang libu, at pilan la pa ring aliwang tau ding dinatang keya para maniawad saup! Pilán la karakal a mamamal, pilán la karakal a danup a taung dinatang king Lavra para king metung a pirasu ning tinape at para manintun silungan! At uli na niti, ing Kagalang-galang a Ibpa, a masigasig a sumaup king balang metung, sinali yang adwang baka para king gilingan ning monasteryo. Dapat ding 'pioneers' ngeni, sali la mu namang baka para kareng sarili da! Para apakánan lang tinape ding tau, napilitan ya i San Athanasius a magtalakad metung a panaderia king Lavra — metung a makabayu agpang king pamantayan ning panaun a ita. Ding emperador a Byzantine minye lang pibandian at gabun karing monasteryo, uling kanitang panaun, ding monasteryo magsilbi la mu namang institusyong mapagkawanggawa. Mitatag la ding monasteryo para sumaup karing tau king espiritual at materyal a paralan. Uli na niti, minye lang regalu ding emperador karela.

Kailangan tamung isipan a ing eganagana maglipas ya, at talakad tamu king arapan ning Dios bilang atin utang. Mas ustu para kekatamung monghe ing gamitan la ding bage a sasalakutan da ring tau ngeni, nune detang kanitang minunang panaun, sasalakutan da ring mayaman at itatapon da karing tapunan basura bilang e na kailangan. Tandanan la reng adwang bage: mumuna, ing mate tamu; at kadwa, ing malyari tamung mate e king natural a sangkan. Dapat kang makasadya para king marahas a kamatayan. Nung tandanan mu la rening adwang bage, kanita maging mayap ing eganagana—king espiritual a bage at king sanumang aliwa—at ing eganagana kanita maging natural ing dalan na.

Ing kakulangan maragul yang saup karing tau

— Geronda, bakit dakal la kasakitan ding tau ngeni?

— Uling lalagan da ing pamagobra. Ing kaginawan—iya ing magdalang sakit at kasakitan karing tau. Kening panaun ning kaginawan, ding tau meging lang mangmang. At ing lambut at pamagpasasa migdala lang dakal a sakit. Nung makananu la kanu mangobra ding tau, magbati king trigu! Mekanu ya kasakit ing obra kanita — oneng makananu ya kasarap ing tinape kanita! Atin ka waring ikit a pirasung tinape a mibating king sanumang lugal? Nung makakit lang pirasung tinape a mebating, kukuanan de at duduman de ring tau. Deng mekaranas king okupasyun, nung makakit lang metung a pirasung tinape a mitagan, maingat deng itabi. Dapot ding aliwa, itatapon da ing sobra rang tinape—e ra balu nung makananu ya kasakit akamtan. E re papahalagahan ing tinape—itatapon da la ngan ding buung tinape king basurahan. Ing Dios mamie yang biyaya karing tau, dapot keraklan e la man sasabing, 'Kaluwalhatian Keka, O Dios,' bilang pakibat. Ngeni, ing eganagana malagwa lang akakamtan ding tau, alang pagsisikap.

Ing kakulangan maragul yang saup karing tau. King kapamilatan ning pamaranas king kakulangan ning metung a bage, king pamagkait kaniti, abalu da ring tau ing alaga ning bage a mewala karela. At detang kusang-lub, mapagmunimuni at mapagkumbabang magkait king sarili da king metung a bage para king lugud nang Kristo, makaranas lang espiritual a tula. Nung, alimbawa, atin metung a taung magsalita: 'Maysakit ya i kaninu, anya ngeni e ku minum danum. Dios ku, ala na kung agawa lampas kanini.' At nung gawan ne ning metung a tau ini, kanita patdian ne ning Dios ing kayang kau e kapamilatan ning danum, nune kapamilatan ning metung a mayumu at makapreskung inuman — ing banal a panyali.

Deng taung magdusa, mararamdaman da ing malalam a pasasalamat agyang king pekamalating saup a mibiye karela. Samantalang ing pasaway a anak da reng mayaman a pengari e ya kapilanman kuntentu king nanu man — agyang ibiye da pa reng pengari na ing balang buri na. Ing makanian a anak malyaring atin yang eganagana dapot magdusa ya pa murin king kaluluwa, mawalan pasensya, at maging pasaway. Samantalang ding aliwang kalulung anak, mararamdaman da ing maragul a pasasalamat agyang king malating saup a atanggap da. Nung ating mayap a taung magbayad king karelang pamaglakbe papuntang Bunduk Athos, nung makananu la pasalamat king tau ampo king Kristo! Dapot kareng dakal a anak a mayaman, ing mararandam mu: 'Atin kaming eganagana; bakit atin kaming eganagana?' Agiang ala lang kakulangan, magreklamu la imbes na pasalamatan de ing Diyos at sumaup kareng kalulu. Ini ing pekamalaking kawalan-pasalamat. Ala lang kakulangan king materyal a bage, at iyan ing sangkan nung bakit panamdaman dang ating kulang king karelang sarili. Deng pengari bibie da la ngan deng anak da king pinggan, at uli na niti, magrebelde la reng anak karela, lakwan de ing bale a maki-sakey mung backpack king gulut da at maglibut la king yatu. Deng pengari da bibye la pa mung pera para makatawag la bale at sabian dang mayap la, pero ala lang pakialam kareng adwan da reng pengari da. Kaibat, magumpisa nong paintunan deng pengari. Ing metung a lalaki atin yang eganagana, pero alang makapagdalang saya keya. Inya pin, para mu subukan, likwan ne ing bale at matudtud ya karing tren, agyang ibat ya king mayap a pamilya. Samantalang, nung atin ya sanang obra at kinita ya king pawas na, mika kabaldugan ya sana ing obra na, at ya mismu mekatagpu ya sanang kapayapan at mepasalamat ya king Dios.

Ngeni, keraklan karing tau e la makakaranas kasakitan. Uli na niti mismu, kulang la king lugud. Nung ing metung a tau e ya magobra para king sarili na, e na a-apresyar ing obra da reng aliwa. Madali mu ing manakit obra, kumitang pera at kaibat maghanap kasakitan – nanu ing pakinabang na nita? Alimbawa, ding Swede, a makatanggap benepisyo ibat king gobyernu para king eganaganang kailangan da king pamibie-bie at uli na niti e la magobra—[pauli ning katamaran] maglilibut la mu karing dalan. Ing eganagana rang obra masayang mu; e la payapa king pusu uling mekalili la king espiritual a dalan. Magpagulung la mu king bie a alang direksyon, kalupa na ning metung a gulung a mekalag king kayang tangking magpagulung king dalan — angga king mibagsak la king bangin.

Ing kasaganan king kaginawan gagawan neng alang silbi ing tau

Ngeni, pansasagulan da ring tau ing leguan at malilito la kaniti. Ini papaboran na la ring Europeo [114] — alang patugut lang mamangas kareng karelang screwdriver, gagawang bayu — a malagu at sasabing mas praktikal — para e da na man kailangan pang igalo ring tau ing metung a taliri. Kanitang minunang panaun, king pamangamit kareng tradisyunal a gamit, deng tau mismu ing mas lálakas. Pero kaibat dang megobra kareng makina at gadget ngeni, kailangan mu nang munta king physiotherapy at masahe. Isipan mu pa – deng doktor ngeni magmasahe la pa! Ngening panaun, makakit kang karpinterung makabemben a makasabit king salol da! Pero, ikit me wari ing metung a makabemben a karpintero kanitang minunang panaun? Makananu yang magkabemben ing metung a karpintero a mag-oras-oras mag-ayos king tabla gamit ing pila?

Nung ing kaginawan sobra na, gagawan neng alang silbi ing tau. Ing tau maging ya tamad. Malyari na pang ibaligtad ing metung a bage gamit ing gamat na, pero ing sabian na: 'Ali, mas masanting ing pindutan ku na mu ing butones at paburen kung magbaligtad ya king sarili na!' Nung ing tau masane ya king kayan, kanita buri na ing eganagana maging malagua. Deng tau ngeni buri da ing ditak mung obra, dapot dakal a kita. At nung pwedi lang e man obra at e la man parusan, lalu pang mayap para karela! Ing isipan a ini sinulud ya naman king kekatamung espiritual a bye — buri tamung maging banal a alang nanumang pamagsikap.

At ini ing mismung sangkan nung bakit ing keraklan karing tau meging la nang masyadung maina—pauli ning malagwa rang bye. Nung sakaling mika gera, makananu rang ayagwantan deng tau, a masyadu lang malambing? Kanitang minuna, deng tau, king pekamababa, matatag la at akayanan da la reng kasakitan—pati na reng ának. Dapot ngeni—bisyas na mu kareng bitamina B, C at D, at 'Mercedes' a limusina—e na la makabye ding tau nung ala la reni. Alimbawa, kunan me ing sanumang mainang anak—king tutu, nung magobra ya, lumakas ya ing kalamnan na. Dakal a pengari ing daratang at maniawad kanaku para ipanalangin la ding anak da, sasabian dang ' ' a paralitiku la. Pero king tutu, e la paralitiku; atin la mu panghina karing bitis da. Pakanan da la mung pakanan deng pengari ing makanyan a anak, kabang makalukluk ya mung makalukluk. Pero kabang mas makalukluk ya, mas lálá ing pangayayat da ring bitis na. At kaibat, isakay de ring pengari ing anak king wheelchair at kutnan da ku: 'Manalangin ka para kekami, paralitiku ya ing anak mi.' Dapot ninu talaga ing paralisis — ing anak o ding pengari? Papayuan ku la ding makanining pengari a pakánan de ing anak da king mayan a e makapagpalatag kaya, at itulak de para maglakad bagya-bagya. Paulit-ulit, mababawasan la timbang ding anak a reni, mas maging natural la galo, at kanita, e mu apansinan, makapamyalung na la pa football! Nung para kareng ának a tune paralisis, at e ta la asopan king pánga-tawung paralan, ing Dios ya ing sumáup karela. Mika metung a malating lalaki king Konitsa a masyadung e makapaindatun at mesugat ya king landmine. Ing binti na masyadu yang mibaluktut anya e ne apatid. Nanupata, ining kapansanan na e ne man pepakalma. Uling king kayang kasiglan, parati neng kikimut ing kayang pilay a bitis; ding litid na mikalat la, at ing bitis na meging masikan ya. At kaibat, mekiabe ya pa kareng partisans king unit nang Zervas.[115]

At inyang likut ne ning sciatica ing bitis ku,[116] menalangin ku gamit ing rosaryu ku, maglakad-lakad kung marahan, at lalo yang menibay ing bitis ku. Ing pamangimut maralas makasaup ya. Nung magkasakit ku at kaibat ning adwa o atlung aldo e pa murin mewala ing sakit, anya e na ku man makangimut, kanita adwan ku king Ginu: "Diyos ku, saupan mu ku mung makabangon ditak at makagaló ibat nung nu ku makakera, at kaibat, aku na ing bahala king sarili ku. Mako ku't mamutut troso." Nung manatili kung makakera, mas lalo kung marimla. Kaya pipilitan ku ing sarili ku at, agyang marimla ku pa, pipilitan kung bumangon at mamutut troso. Mibabalut kung makapal, magpapaswéti ku, at ing kabilugan a sipun lulwal ya. Isipan mu siguru eku balu a mas komportable ing makakera king kama! Pero pipilitan ke ing sarili kung talakad at—ninu wari ing makibalu nung nu la papunta ngan! Nung ating bibisita kaku, balu ku na man a ing pamanuklu king pun dutung magpamanhid ya ing mabilug kung katawan. Syempre, malyari kung maglatag sapin king pun dutung, pero kailangan ku namang maglatag para kareng aliwa, at nukarin ku kumuang dakal a sapin? Uli na niti, neng bengi, maglakad-lakad ku at manalangin gamit ing rosaryu ku kilub ning metung a oras. Kaybat, iunat ku la reng bitis ku saguli para e la mamuung deng daya karin — atin ku namang problema kanita. Nung paburen me ing sarili ku, kailangan kung alagaan. Samantalang ngeni, aku na ing magsilbi kareng aliwa. Aintindyan mu ing buri kung sabian? Kaya e dapat magpakasawa ninuman king pamagkera king kama; alang mayap a idudulut nita.

— Geronda, makasakit la ba ding kaginawan at pisikal a kaginawan king tau king sanumang sirkunstansya?

— Neng kai, kailangan la. Alimbawa, nung masakit ka — kanita, eka lukluk king tabla, nune king mas malambut. Pero ing 'malambut' e na kabaldugan velvet. Maglagay ka mung simpling basan king lalam. Pero nung atin kang tapang, kanita, eka na maglagay nanuman king lalam.

— Geronda, atin taung sasabyan da reng tau: 'Metung yang matuang masakit.'

— Wa, atin lang makanitang tau. King Bunduk Athos, e marayu king kakung kaliva, atin metung a mongheng Cypriot a manuknangan karin — i Elder Joseph, a menibatan king Karpasia.[117] Ing Elder, dinalan at anam ya banua,[118] at asikasu ne ing sarili na. Akit me wari ing makanitang bage king mundung sekular ngeni? Deng aliwang pensionado ngeni e la man makapaglakad; manghina la reng bitis da, at king sobrang pamaglukluk, maging la lang malambut at alang silbi. Pero nung abala la king sanumang obra, maragul ing pakinabang a akwa da kaniti. Misan, i Elder Joseph dela re king Vatopedi Monastery. Linabasan de ngan ding imalan na, pepaligu re, at inalagan deng masalese. Dapot sinabi na karela: 'Anyang miras ku keni, mekasakit ku. At uli yu ngan ini. Ibabalik yu ku king kakung hermitage para mate ku.' Ala nang aliwang agawa; kinailangan deng ibalik. Metung a aldo, minta kung dalaw keya. 'Nung makanian,' nganaku, 'abalitan ku meko ka kanita king monasteryo.' 'Wa,' pekibat na, 'tutu ita. Dinatang la king kotsi, dela da ku Vatopedi, inurasan da ku, lininis da ku, inalagaan da ku, pero mekasakit ku at sinabi ku karela: "Ibalik yu ku." "Pagsatang ku pa mu, meging masalese na ku!" E na na akit ing sarili na, pero gagawang rosaryu ya. Metung a besis, pinadalan ke vermicelli, at me-offend ya pa pin: "Isipan na ku waring tubercular i Elder Paisios para padalan na kung vermicelli?" Isipan mu — mamangan yang beans, broad beans, at aliwa pa — masanting ya kalusugan a isipan mung anak ya pa. Lalakad ya gamit ding adwang baston, at agyu na pa ing manipun yerba, a pakuluan na at kanan. Mananam yang sibuyas king kayang hardin! Ya mismu ing magdalang danum para maglaba imalan at maghugas buak! At saka, iya mu namang mamunu king banal a serbisyu, iya mismu ing mamasa king Salmo, tutukyan na ing kayang patakaran bilang monghe, at manalangin king Panalangin kang Jesus. Kumuha yang adwang bubon para isaplit pasibayu ing bubungan at, kabang tatalan na la ring kayang panik, minukyat ya king eran para akit na nung kumusta la. "Baba ka," nganang sinabi da kaya ring bubon. 'Ali,' ing pakibat na, 'tumaas ku at lawen ku nung makananu yung bububungan.' Syempre, masyadu yang magdusa. Pero balu mu nung nanung tula ing daramdaman na? Ing pusu na susulapo ya anti mong ayup! Ding aliwang monghe lihim deng kukuanan ding imalan na at sasabian la. Misan kitang mengutang keya, "Nanu ing gagawan yu kareng imalan yu?" "Nanu," ngana, "maralas da lang dadalan para labán—e ku balu. Pero aku mismu, lalabán ku la naman: ilulub ku la king lababun, bubuhusan ku lang danum, at kaibat, sasalpukan ku lang masalese gamit ing 'wedge' king babo![119] Kaybat ning mapilan a aldo, lulwal lang balamu bayu!" Lawan mu ing tiwalang atin ya king Dios! Deng aliwa atin lang eganaganang nasa ning pusu da, dapot king pareyung panaun, babalisa la king takut at kalupa na niti. Ya, nanupata, mekasakit ya king kabalisan, dapot anyang mepaburen ya king kapayapan, mepabuti ya.

Ing malagwang bye e makasaup king tau. Ing kaginawan alang lugal para king monghe; ing kaluwagan magdalang disgrasia king disyerto. Mapalyaring mesira ka king sadya mung bye, pero nung masikan ka, kailangan mung patibayan ing sarili mu. Nung ali, e ka monghe.

Kabanata 3.
Tungkul king pamangailangan a pasimpleyan ing bie,
banang ilako ing kabalisan king isip

Ing tagumpe king yatu magdalang kabalisan king kaladua

Nung mas lalayu la pa ding tau king natural at simpling pamibie-bie at mas maging masaplala la king karangyaan, mas lalala ing karelang pamikakunu king lub.

At uling lalayu la pa king Dios, ala lang akakit kapayapan kahit nukarin. Uli na niti, e la tatantang mamagikdo deng tau — anti mong drive belt ning makina a mamagikdo king 'sangkan a mabaliw'.[120] Mamagikdo na la paikot king Bulan, uling ing mabilug a Yatu e na na la agyung saklo king karelang maragul a e pamikakuntentu.

Ing mabibighaning pamibie-bie king yatu at ing tagumpe king yatu magdalang kabalisan king yatu king kaladua. Ing edukasyun king lual, kambe ning kabalisan king lub, magdala yang dalan-dalan a tau balang aldo (pati na reng malating anak a mewalan kapanatagan lub) king psychoanalysis at kareng psychiatrist. Dakal la't darakal ding ospital para king isip a mititikdo, at ding karagdagang kurso king pamagsane para karing psychiatrist, kabang dakal karing psychiatrist a reni e la maniwala king Dios at e ra kikilalanan ing pamikakaroon ning kaladua. Kanian, makananu la makasaup ding taung areni—a ila mismu mitmu la king pamagkaba king lub—karing aliwang kaladua? Makananu yang tune makatagmu kalma ing taung e maniwala king Dios at king tune, alang-anggang bye kaybat ning kamatayan? Nung aintindyan na ning metung a tau ing pekamalalam a kabaldugan ning tune bye, mawala ing eganaganang kabalisan king kaladua na, datang kaya ing banal a kapanatagan, at , mayap ya. Nung ding sinulat nang Abba Isaac a taga-Syria basan la king masikan a siwala karing pasyenti king metung a psychiatric hospital, detang pasyenting maniwala king Dios mayap la pasibayu, uling ing pinakamalalam a kabaldugan ning bie ipalino ya karela.

King nanu mang paralan — kapamilatan da ring panamdam a makapakalma at miyayaliwang gawi anti ing yoga — sisikapan da ring tau ing manakit katahimikan, dapot e ra panintunan ing tune katahimikan a daratang kareng mengababa king sarili at magdalang banal a pamanaliwa karela. Isipan mu nung makananu lang pagdurusa dening turistang deti, a daratang keni ibat kareng aliwang bansa—lalam ning mapaling aldo, king pali at alikabuk, libutad ning inge at kaguluan, a maglibut kareng dalan! Nanu nang pabayat, nanu nang pamikakunu king lub ing mamigpit at mamartir king karelang kaladua, nung isipan da ing eganaganang kailangan dang tiisan bilang pamagpainawa! Nung makananu ya sigurung babayat ing sarili dang 'ego' karing kaladua da rening tau, uling isipan da magpainawa la kabang daranas de ing makanian a pamartir!

[121]Nung makakit tamung taung magdusa king grabing pamagkaligalig isip, kasakitan lub at kalungkutan, agyang atin la ngan king nanu mang karelang buri, dapat tamung isipan a ala ya ing Dios king bie ra. Uling ing katutuan, magdusa la mu naman ding tau uli ning karelang pibandian. Uling ding materyal a bage paburen da lang alang laman king lub, at lalu la pang magdusa. Atin kung kilalang anti kaniting tau — detang atin nang eganagana, dapot ala lang anak at mababagbag la lub. Pabayat karela ing matudtud, pabayat ing lumakad; nanu man ing gawan da, pamaniglo ya karela. "Nanu pa," nganaku king metung a anti kaniti, "uling atin kang bakanting oras, itutuk me ing sarili mu king kekang espiritual a bye. Manalangin ka, basan me ing Ebanghelyo." — "Eku agyu." — "Nung makanian, gawa kang mayap — munta ka king ospital, dalawan me ing ninu mang masakit." — "Bakit ku pa munta karin," ngana, "at nanu ing pakinabang na?" — "Nung makanian, munta ka at sumaup kang kalulung tau king kekayung lugar." — "Ali — e ku mu naman buri ita." Atin kang libring oras, mapilan a bale, ing eganaganang kaginawan king bie, dapot magdusa ka pa mu rin! At balu mu nung pilan la reng taung kalupa na? Atyu la karin, pipighati de ing sarili da—angga king maging la lang sira buntuk. Kaskasian na nita! At ding pekapighati at pekamiserabling king kabilugan ila pin ding e magobra, dapot mabibie la king kita ibat king pibandian da. Detang, agyang makananu man, magobra la, mas mayan ya bagya ing karelang kabilyan.

Ing bie ngeni, kayabe ning alang tuknang a pamag-agawan, metung yang impyernung mabie

Deng tau parati lang magmadali at pupusuda papunta king nanu mang lugal. King oras a ita, kailangan atyu la king metung a lugal, king aliwang oras king aliwa, at kaibat king katlu… Para siguradung e ra kakalingwan ing kailangan dang gawan, napipilitan lang isulat ngan iti. Mayap na mu pin, king kalibudtan na ning eganaganang kaguluan at pamagmadali, e ra pa kakalingwan ing sarili dang lagyu! E ra man kilala ing sarili da. At makananu da pa pin akilala ing karelang sarili – akit me wari ing kekang anino king marusing a danum anti mong salamin? Pasensya na pu king Dios, dapot ing yatu meging neng metung a tuneng pipamulala. E la man isipan ding tau ing aliwang klasing bye – ing paintunan da mu, lalu pang dakal a materyal a pibandian. At iyan ing sangkan nung bakit ala lang kapayapan at parati lang magmadaling mako king sanu mang lugal.

King masanting a palad, atin pang aliwang klasi ning bie. Gewan de ring tau ing karelang pamibiebie keti king yatu a nung manatili la pa keti kapilanman, alang mas maragul a parusang makalagpas kaniti. Nung, kambe ning kabalisan a iti king karelang pusu, mabiebie la pang walung dalan o siyam a dalan a banwa — anti kanitang panaun nang Noah,[122] — kanita ing bie da metung yang makabang parusang anti king impyernu. Kanitang panaun a ita, simpli la mung mabibie ding tau. At makaba la bie ban ing Tradisyun mapanatili. Dapot ngeni, ing malilyari makasulat ya king Salmo: 'Ing bilang da ring banua tamu, pitumpulu la, o walumpulu nung masikan tamu; dapot ing obra at sakit da, pabayat la mu.'[123] At ing pitumpulu nang banwa saktu ne mung panaun para palakwan la reng anak anggang makatalakad la king sarili rang bitis — sakto ya.

Misan, atin metung a doktor ibat Amerika a biglang dinatang king kubu ku. Sinabi na kaku ing tungkul king bie karin. Deng tau karin meging lang makina—ibubuhus da ing mabilug dang aldo king obra. Balang metung king pamilya kailangan atin yang sariling kotsi. Bukud pa karin, para siguradung komportable la ngan king bale, kailangan atin apat a telebisyon. Kaya sige, pagod ka anggang butul, kumitang dakal a pera, para mu sabian king tauli a mayap na ing kabilyan mu at masaya ka. Pero nanu ing kaugnayan na niti king kaligayan? Ing makanian a bye, a mitmung pamag-alala at alang tuknang a pamaghabulan, aliwa kaligayan nune metung a parusang anti king impyernu. Bakit me isipan ing makanian a byeng mitmung pamag-alalang anti kanita? Eku bisang makanitang bie, agyang ing mabilug a yatu ing makatadhana para mabie king makanitang paralan. Nung sabian na ning Dios kareng taung areni: 'E da kayu parusan para king bieng daralanan yu, dapot paburen da kayung mabie anti kanini king alang angga,' metung yang maragul a pamagpahirap ita para kanaku.

Uli na niti, dakal, uling e ra na agyung tiisan ing bie king makanining kabilian, lakwan de ing siudad at mamako lang alang direksyon o parasan — para mu makatakas. Misanmetung la at manuknangan la king gubat — ding aliwa mag-focus la king pamag-ehersisyo, ding aliwa naman king aliwang bage. Sinabi da kanaku a ding aliwa karela mamalayi la, kabang ding aliwa naman papunta la kareng bunduk at manukyat anggang 6,000 metru katas. Minuna, pipigilan de ing karelang ingas, kaibat normal lang mangisnawa saguli, kaibat mangisnawa lang malalam pasibayu… Gagawa la kareng makanyan a kalokuan! Papakit na niti a mabayat a pasanin ning pamag-alala ing atyu karing pusu da, at ding pusu da manintun lang paralan para ilwal iti. Sinabi ku king metung a makanining tau: 'Mangulkul kang busbus, papalalam me pa, kaibat mamamulala ka king busbus a ini at king kalalam na, at kaibat… mababagsak ka at malulubug. Samantalang itamu [e tamu mu mamukpuk butas, nune] mag-mina tamu at manakit mineral. Ating kabaldugan ing kekatamung asceticism, uling gagawan ya para king metung a bage a mas matas."

Ing kabalisan ning kaladua manibat ya king demonyu

— Geronda, deng layko a ating espiritual a bye mangapagal la king obra at, potang muli na la king bengi, ala na lang sikanan para gawan ing Vespers. At iti ing sangkan ning karelang pamagkasákit lub.

— Nung muli la kabang bengi na at pagál la, e la dapat pilitan ing sarili da king pamag-alala ning isip. Dapat parating sabian ning metung a tau king sarili na king mapamahal a paralan: 'Nung e mu abasa ing kabilugan ning panalangin king bengi, kanita, basa me ing kapitna o katlu na.' At king tutuking besis, dapat subukan na ing e masyadung pamagpagal king sarili king aldo. Dapat magpursigi ing tau anggang agyu na king lugud at manalig king Dios king eganagana. At ing Dios, gawan na ing Kanyang obra. Ing isip dapat parati yang malapit king Dios. Ini ing pekamasanting a gawa king eganagana.

— Geronda, nanu ing ulaga ning sobrang pamagkukulang king mata ning Dios?

— Nung iti gagawan ya uli ning lugud, pareu lang maligaya, ing tau at ing Dios — ing Dios king Keyang mapagmahal a anak. Nung ing tau papahirapan ne ing sarili na uli ning lugud, magdalang pulut iti king pusu na. Dapot nung papahirapan ne ing sarili na uli ning kasakiman, magdalang pasakit iti keya. Ing metung a lalaki, a nagsagawa king pamagkukulang king sarili uli ning kasakiman at pinarusanan ne ing sarili na kabang maligalig ya king espiritu, minsan sinabi na: 'O Kristo ku! Ing pasbul a gewa Mu masyadu yang makiput! Eku la agyung dalanan.' Dapot nung sinane ya king pamagkuntentu king sarili kayabe ning kababan lub, dening pasbul e la sana masyadung makiput para keya. Deng gagawang pamag-ayunu, pamanpanalbe, at aliwa pang gawang pamagkuntentu king sarili uli ning kasakiman, ila mismu ing magpairap king sarili da a alang nanumang espiritwal a pakinabang, uling ing kalaban da ing angin mu at aliwa reng demonyu. Imbes na ilagan la ding tukso ning demonyu, tatanggapan da la pa king mas marakal a bilang at—bunga na niti—makasagupa lang dakal a kasakitan king karelang asceticism, at panamdaman dang anti lang malulumud king kaguluan ning lub. Samantalang para karetang masigasig a mag-asceticism, a maki maragul a kababan lub at maragul a tiwala king Dios, ing pusu da maligaya ya at ing kaladua da mitatas ya.

Ing espiritual a bye mangailangan yang pansin. Nung ding taung espiritual gawa lang nanuman uli ning kayabangan, mitatagan lang kawalan king karelang kaladua. E la mipnu ding karelang pusu, ni e la manasigla. Kabang mas papalagan da ing karelang kayabangan, mas lalaki ing kawalan king karelang lub, at mas lalala ing karelang pagdurusa. Nung nu atin pamagkabalisan king isip at pamagkasákit lub, atin karin demonyung bye espiritwal. E me paburen ing kaladua mu magulu king nanu man. Ing pamagkabalisan king isip manibat ya king demonyu. Nung akit me ing pamagkabalisan king isip, abalu mu na ing demonyu ya ing mamagulu karin gamit ing keang ikol. Ing demonyu e ya makasagabal kekatamu. Nung ing metung a tau atin yang hilig king metung a bage, itulak ne ning demonyu papunta king mismung direksyun a ita, banang pagudanan la at ilinlang. Alimbawa, gawan neng masyadung sensitibu ing metung a sensitibung tau. Nung ing metung a ascetic atin yang hilig mag-prostration, itulak ne murin ning demonyu papunta king pamag-prostration a lampas king kayang sikanan. At nung limitadu ya ing kekang sikanan, atin mung panamdaman a kabalisan king umpisa, uling abalu mu na e sapat ing kekang sikanan. Kaibat, idala na ka ning demonyu king kabilyan a magulu isip, a atin ditak—king umpisa—a panamdaman ning pamagkasákit lub, at kaibat lalu na pang palalnan ing kabilyan a ini… Atatandanan ku ing umpisa ning bie ku bilang monghe. King metung a panaun, kabud ku pa mung makakera para matudtud, sasabian na kaku ning manuksu: 'Nanu, matutud ka? Bangon ka! Dakal la reng taung magdusa, dakal la reng mangailangan saup!..' Babangon ku at luluhud—agpang king agyu ku. Kabud ku pa mung mekera pasibayu, magumpisa ne pasibayu: 'Magdusa la reng tau, at matutud ka? Tumagkil ka!" — at tatalagkil ku namang pasibayu. Miras ya king puntung minsan sinabi ku: "Ah, nanu kaya ing kayapan nung ilako la ding bitis ku! Kanita, atin kung sapat a sangkan para e ku magpababa." Metung a Kwaresma, kabang makayarap ku king makanitang tukso, halos e ku ne ayagwantan, uling buri kung ipagawa ing mas mabayat kaku kesa king agyu ku.

Nung kabang mag-asceticism tamu, makaramdam tamung pamagkasákit king lub, dapat tamung isipan a e tamu iti gagawan agpang king paralan ning Dios. Ing Dios e ya metung a tiranu a mamatda kekatamu. Dapat ing balang metung mag-asceticism ya a maki-pamalsinta, agpang king sarili nang sikanan. Kailangan tamung pasulungan ing lugud king kekatamung lub ban tumubu ing lugud tamu king Dios. Kanita, ing metung a tau mapukyat ya king pamagsikap a ascetic uli na ning lugud a ita, at ing kayang asceticism mismo—ita pin, ing pamagdayá, pamag-ayunu at aliwa pa—ala yang aliwa nung e ing pamagsalbag na ning kayang lugud. At kanita, sumulung ya a maki tapang a espiritual.

Uli na niti, e na kailangan ing magsikap king makasumaming pedanteria, para mu bandang tauli, kabang lalabanan la ding isip, mangapigat king espiritwal a kabalisan. Dapat simplian ne ning tau ing keang pamagsikap at ibasi ne ing keang pag-asa kang Kristo, aliwa king sarili na. I Kristo ya ing kabilugan a lugud, kabilugan a kayapan, kabilugan a pakalma. E ne kapilanman papamulutan ing tau. Atin yang saganang espiritwal a oxygen—Banal a pamanali. Ing banayad a espiritwal a obra metung yang bage, dapot ing masakit a scholasticism, a, kapamilatan ning e matenakan a pamipilit a gawang pakitang galing king lual, papamulutan ne ing tau king pamagkasákit ning isip at babakbak ne ing buntuk king sakit, aliwa neng bage.

— Geronda, makananu nung ing metung a tau, king kalikasan na, mabayat ya isip at mamakbung ya king karakal a isipan? Makananu neng dapat lapitan ing metung a partikular a problema ban e ya mapagal?

— Nung ing tau simpli ya ugali, e ya mangapagal. Dapot nung agyang malati mung makasarili lungub ya, kanita, king takut a makagawa lang mali, pilitan de ing sarili da at mangapagal la. Agyang makagawa la pang mali — aba, masermunan la mung ditak; alang makatakut karin. Ing kabilyan ning isip a kukutang mu malyaring atin yang katuliran, alimbawa, king kasu ning metung a hukom a parating makayarap karing masalimuut a kasu, tatakut ya a malyaring magbigeng e makatarungan a hatul at maging sangkan king pamamarusa karing inosenti. King espiritual a bie, nanupata, lulual ing sakit buntuk potang ing metung a tau, a ating katungkulan, e na balu nung makananu yang galo, uling kailangan yang gawang desisyun a makasakit king ninuman king sanumang paralan, dapot nung e na gawan itang desisyun, maging e makatarungan king aliwang tau. Ing konsensya na ning makanian a tau pane yang makabigat. Makanian ya talaga, agi. Para keka, mag-ingat kang magobra king espiritual—ali king isip mu, nune king pusu mu. At eka gagawa king sanumang espiritual a pamagsikap nung alang mapakumbabang tiwala king Dios. Nung ali, mag-alala ka, , pagudanan me ing sarili mu king isip, at eka maging mayap panamdam king kaladua mu. Ing kaguluan king lub keraklan manibatan ya king kawalan-paniwala, dapot malyari ya namang maranasan ing makanining kabilyan uli ning kayabangan.

Ing kasimpleyan maragul yang saup king bie monghe

— ...Akit mu nung makananu ya kasanting ing kekang sala uli da retang simpling kulay-abun a ulas? Ngeni, balamu ne metung a monasteryo.

— Geronda, makananu neng abalu ning metung a monghe nung nanu ing angkop para king monasteryo at nung nanu ing ali?

— Kailangan mung umpisan king pamangutang king sarili king makatuking kutang: 'Ninu ku, at nanu la reng kakung katungkulan king bie a daralanan ku?' Ing kaki, para ya king kreditu ning hukbu. Ing matuling, para ya king kreditu ning monasteryo. Nung ing hukbu makasulud yang matuling, at ding monasteryo makasulud lang camouflage, e ya maging angkup king hukbu o king bie monastiku. Aisip mu wari nung magpalit kang maputing coat ngeni, kalupa da reng nurse? Nurse ka pa wari o ali na? Ay, kanita… At nanu nung reng nurse magsuot lang matuling a imalan, para mu paswitan la lub ding pasyenti king mismung itsura da! 'Balamu,' nganang sabian da reng pasyenti, 'bilang na la reng aldo mi, dapot e da mu sasabian diretsu kekami.' Aintindyan yu, ing makanian a pamagbayu imalan e makabage. Gawan ta wari ing makanian a bage? Ing metung a bage mapalyaring talagang malagu ya, dapot e ya bagay king bie monghe. Alimbawa, ing velvet metung yang malagung tela, dapot nung isulud ku ing kasuk a gawa king velvet, metung yang insulto kesa king dangal. E kayu gagamit nanumang malutu o makule king monasteryo. E ya angkop.

— Nung makanian, Geronda, balamu ing eganagana dapat alang kule at alang lasa.

— Karin ya mismu lunto ing espiritwal a panlasa! Dapot, kailangan neng aintindyan ini. E da pa aintindyan ding tau ing ligayang darala ning kasimplehan. Keng kaliva ku, babasaan ke ing walis king danum at papalis ku la ding saput a matuling king alikabuk ibat karing suluk. At gagawan ku ini misan ku mu king pabanwa. E ka maniwala keng kasanting da reng bakas a matuling-at-maputi a papalagyuan na ning mabasa a walis king kisami! Tutu lang disenyu! Potang akit da reng tau ing kisami ku, isipan da sinadya kung pinturan makanyan! At balu mu nung makananu kung ikakatula ita!

Atin kung kilalang monghe a ing saya da e king espiritual a bye, nune karing bage ning yatu. E da man naranasan ing saya a darala ning kasimpleyan. Ing kasimpleyan maragul yang saup king bye ning pamonghe. Ing metung a monghe dapat atin ya mu karing bage a kailangan na at bagay keya. Dapat nang limitan ing sarili na kareng bage a makapagpayanam mu king bie na, at e na dapat manintun pa — para kareng bage ning yatu. Alimbawa, ing kumot ning metung a sundalus sapat ne para e marimla — alang-alang nang kailangan ing kumot a maki-laces o maki-kolor. King paralan a ini, lalto ya ing kasimpleyan at ing espiritual a tapang.

King pamagdala kang dakal a pibandian king metung a monghe, siran me ya. Samantalang nung ing metung a tau pakawalan ne ing sarili na karing [e kailangan] a pibandian, ibalik na niti ing kayang sikanan. At nung ing metung a monghe mitipun yang pibandian para king sarili na, siran ne ing sarili na. Nung ating magpadala kanaku karing bage, mararamdaman kung pabayat at buri ku lang ilako. Ing pamikakaroon king sanumang sobra-sobra king kuwartu ku, anti ku mong makasulud kamisetang malati para kaku. At nung alang ninu man a pwedeng tanggap kareng bage a reni, para kaku, mas mayap pang itugpa la. Pero kabud na ku la mipamye, daramdaman ku ing gaan at kalayan. Misan, atin metung a kakilala a dinatang kanaku at sinabi: 'Geronda, binye na kaku ning kaninu man dening bage para ipasa keka. At inutusan na ka mu namang manalangin para mawala ya ing keyang pamikakunu." — "Para mawala ya kaya at aku ing puntalan na?" pekibat ku. "Mas masanting isubli mu la dening bage a reni at mako na ka. Matua na ku ngeni: ala na kung sikanan para mamuntal-puntal karing bale da ring tau at mamye regalu."[124]

Deng eganaganang kaginawan a tatamasan da ring tau ala lang silbi king metung a monghe; king kabaligtaran, pagalipan de. Ing metung a monghe dapat yang magsikap a bawasan la ring kayang kailangan at pasimpleyan ne ing kayang bye; nung ali, e ya man maging malaya. Ing kalinisan metung yang bage, dapot ing sobrang pamag-ayos aliwa yang usapin. Nung metung mung gamit ing gagamitan para karing dakal a gamit, maragul ing asaup na niti para pigilan la ring pagnasan ning metung a tau. King Bunduk Sinai, metung ku mung lata ing atin ku — gagamitan ke para gawang tsa at porridge. At nanu, king palage mu, ing talagang kailangan ning tau para mabie? Kanitang minunang panaun, ding tau king disyerto mabibie la mu king dates. E la mamisaling api o mangailangan troso. Bayu-bayu, kinwa ke ing metung a lata ning gatas a kondensada, pinutut ke ing babo na at sinuksuk kung anting talanan. Mas masanting kang makagawa kape o tsa king makanyan a lata kesa kareng anggang takure! Isalpak me mu king kalan a spirit at agad yang kumaldu ing danum. Uling kabang mapapali ya pa ing takure, mekapaggamit na kang dakal a spirit. Pero nung maglagay kang bulak a binabad king spirit king lalam na, ayan na: handa ne ing kape. Ala ku mu namang lampara. Gabi, kandila ing gagamitan ku.

King pangkabilugan, ing kasimplehan maragul yang saup. Gawan mong simple at matibe ing kekang pibandian. Angga ring taung karaniwan rerespetuan da ing sablang bage a mapagkumbaba at simple. At ing sablang ini maragul yang saup king metung a monghe. Dening bage a reni sasaupan da katang tandanan ing kakaluluan, ing pamagdurusa, at ing bie monghe. Anyang binisita neng Ari George ing Great Lavra king Bunduk Athos,[125] ding ama mekatuklas lang pilak a bandeha at sinilbi de ing pamanginap kaniti. Dapot ing ari, anyang ikit ne ing bandeha, sinabi na: 'Atin kung asahan a aliwa ibat kekayu—antimo ing bandehang dutung. Sawu na ku kareng anti kaniting mamal a bandeha.'

E yu pa atikman ing katamis na ning kasimpleyan. Ing kasimpleyan ibabalik na ing sikanan ning tau. Lawan mu, nung makananu kang gawang makapagmulalang sabitan imalan ibat king metung a bobina ning sinulad. Metung yang bage a marakal gamit. Oneng magkasakit ka pang isabit ing kasuk mu ketang malating pangit a paku. Nung magumpisa yang mabulwak ing plaster, balang kukwanan me ing kasuk king paku, kailangan me pang igugut at linisan. Bakit e ka man mamaku mapilan a mangaragul a paku king dingding? Mas maging magaan ya para keka.

Metung a dingding a anti kanita — at alang agyang metung a paku! O kaya naman, magkabit kang estanting dutung para pang-sabit. Pero kailangan me pang kuskusan at ihipan ing alikabuk. Kailangan mung pasimplehan ding bage at makatipid oras, pero imbes na ita, sasayang me pa. Pagsikapan mung maging perpektu at papahirapan me ing sarili mu. Pagsikapan ing kasakdalan king espiritual a bie. Ilaan me ing kabilugan mung kagiwan ali king pangkilual a sining, nune king sining ning pamanese king kaladua. Ilaan mo ring aldo at bengi mu king pamagpasanting king kaladua. King pamag-direkta king lugud mu king leguan king obra ning kaladua, ikagagalak ka king leguan ning sarili mung malating espiritual a santuaryu.

— Geronda, sasabian da reng aliwang tau a ding pekamasanting a bage sininup la kareng monasteryo at uli da reting mepreserba ya ing kultura king yatu.

— Mapalyaring ing tutukuyan da ila ring maulagang sisidyan, alahas at kalupa da reti. Dapot balu mu nung kapilan ing keraklan kareng anti kaniting pibandian mitipun-tipun la kareng monasteryo? Kaybat ning pamibagsak ning Constantinople.[126] Dati, ding eganaganang pibandian a reni makatabi la kareng palasyu, dapot kaibat inumpisan lang ibye kareng monasteryo para isimpan. Alimbawa, i Reyna Maro [127] bagya-bagya neng kinwa ding miyayaliwang kayamanan ibat king sultan at dinonate na la karing monasteryo. O ding tau, kabang malapit na la mate at e ra buri mawala la ding karelang kayamanan, i-donate da la reti karing monasteryo. Aliwa ring monasteryo ing menintun para akamtan la ring pibandian, nune ring mismung makibandi, a mekatuklas a ligtas la ding gamit a reni king monasteryo, ila mismu ring minye kareti karin. At ding makualta ginawa lang miyayaliwang donasyun karing monasteryu ning Banal a Bunduk ban mika sapat a pamangan para karing tau. Uling kanitang panaun a ita, ala pang panti-alaga para karing matua, ala pang ampunan, ala pang ospital para karing sakit king isip, o nanu pa mang aliwang institusyong pangkawanggawa. Maragul a gabun ing dinonate da mu naman karing monasteryu ban asopan da la ding tau king lipunan a mangailangan. King aliwang salita, kareng masakit a banuang deta, ding tau mekapagplanu la para king paintungulan: minye lang materyal a saup kareng kalulu banu kaibat asopan da la naman king espiritwal. Potang ding kalulu datang la kareng monasteryo, bibyan la king pinansyal a saup bilang biyaya, at ding kalulu mekapangasawa la king karelang anak a lalaki o babai. King aliwang salita, tinipun da ing karelang pibandian ding monasteryo para saupan la ding kalulu. At mitikdo lang mangaragul a gusali para king pareung layunin. Balu mu nung pilan la karakal a taung sinaupan da ding monasteryo anyang panaun ning okupasyun? Dakal a dakal. Dakal a layko ing atin pa ngang palayaw a 'Caracalla' kanita, uling nung ing bale ning metung a tau malugud ya king bisita, sasabyan da ing kalupa ne ning Monasteryo ning Caracalla.[128] At ding maringal a pista ning patron para parangalan la ding santo inorganisa la karing monasteryo ban ding kalulu makapangan lang asan, magsaya la, at king pareyung panaun makatanggap lang suportang ispiritwal. At bakit ngeni, gagawan la ding selebrasyun karing patronal feast? Ding taung e magkulang king nanu man mititipun la at mangan sira. At para king nanu?

Ing marangyang pamibie-bie king yatu sisiran na la ding monghe

— Geronda, angga nu ya ing paintulut a pagandawan ya ing pisamban?

— King panaun tamu, nung mas simpli ing sabla — agyang king pisamban — mas maragul ing pakinabang tamu kaniti, uling e na tamu manuknangan king Byzantium.

— O sige, kunwari, ing iconostasis — nanung klasing palamuti ing dapat tamung pilinan para kaniti?

— Monastiku, syempre! Nanu pa? Dapat ing eganagana maging kasing-simple at kasing-payak anggang malyari. Ing Kagalang-galang a Pachomius [129] likut ne ing metung a haligi king pisamban ban e ra paghangaan ding tau ing obra da ring gamat na. Atatandanan me itang kwentu? King kayang monasteryu, ing Kagalang-galang migpatalakad yang pisamban a maki haliging ladrilyu a gawa na king maragul a ingat. Anyang ikit na nung makananu ya kasanting ing pisamban, meging masaya ya ing Reverendo, dapot kaibat naisip na a ing pamagsaya king masanting a obra da ring sarili nang gamat e ya makatugma king kaburian ning Dios. Kaya tinali yang lubid kareng haligi at, kaibat nang manalangin, inutus na la ring kapatad a sumandal kareti at guyud — ban maging baluktut la ring haligi.

Keti king kuwartu ku king Bunduk Athos, balang banwa, gugupitan ku ing lata at papakitan ku ing bubungan at ding awang. Pareu lang makatulu, at lalabas ya ing angin karing pilatan. Kaya parati kung magdagdag dakal pang pakit—gawa king lata, tabla, at polythene. Mapalyaring kutnan yu ku, 'Bakit e ka magkabit double-glazed a awang?' Isipan yu wari e ku balu king posible ya ini? Aninu ku man, karpintero ku, at nung buri ku, makagawa ku pa mung awang a atlung kuadradru. Pero kanita, mawala ne ing diwa ning pamag-monke. Ing dingding ning silid ku sira-sira ya. Malyari kung maniawad saup king ninu man para king pamagkumpuni, pero masaya na ku king kabilyan na. Makananu kung maglakas-lub a gumastus makanitang halaga para king pamagkumpuni king metung a dingding kabang ding aliwang tau mangailangan la? Ala yang maidulut a mayap kanaku. Nung sakaling mika limang dalan a drachma kung sobra, mas buri ku pang gamitan la para saling krus at larawan at ibye la kareng kaladuang magdusa, ban makakit lang kapanatagan lub kareti. Tutuwa ku king pamamye. At agyang kailangan ke pa ing perang ita para king sarili ku, e ke gamitan para king sarili ku.

[130]Potang ing metung a tau magumpisa neng mie king espiritual a bie, e ya kapilanman makuntentu. Makanian mu naman, ing tau e ya kapilanman makuntentu nung magumpisa yang manintun king leguan. Balu mu nung makananu katang dapat mie ngeni? Kailangan tamung isantabi ing kekatamung pamagmalasakit kareng mangalagu rang gusali, maging kontenti kareng pekakailangan mu, at ialay ing sarili tamu king kasakitan da reng aliwa — saupan la kapamilatan ning panalangin nung ala kang aliwang ibye, at kapamilatan ning limus nung agyu mung saupan la king materyal a bage. Kaya magdasal ka, at nung obra naman, gawan mu mu ing talagang kailangan. Ing eganaganang gagawan tamu keni saguli mu. At sulit ya kayang ialay ing mabilug a bye ning metung a tau kareting eganagana, kabang balu nang ding aliwa masisikitan lang mabye at mamamate la king danup? Ding simpling gusali at mapagkumbabang pibandian ing magdalang-isip kareng monghe papunta kareng kweba at simpling hermitage [131] da ring banal a tata, nung nu la kumukwang espiritual a pakinabang ding monghe. Samantalang ing balang bage king yatu papaganaka na karing monghe ing yatu at gagawan na lang makalupa king pusu. Bayu-bayu pamu, king Nitria [132] , mika pamagkulkul at atuklasan la ding pekamumunang silid da ring monghe — tune makapagsaplala king kalikasan. Kaybat na nita, atuklasan la ding silid da ring monghe ibat king mas tauling panaun — ing itsura da mas makalupa ne. King tauli, atuklasan la ding pekabayung tuknangan da ring monghe, a kalupa da ring sala da ring makualta kanitang panaun a ita — ding dingding makadekorasyun la karing miyayaliwang larawan a makakuadrung, disenyo, at aliwa pa. Uli na niti ngan, mibagsak ya ing mua ning Dios karing monghe, at ding karelang tuknangan linustan la at sinira da ring taung marok.

Mibait ya i Kristo king sabnayan. Nung ding bage pangyatu magdalang kaginawan la kekatamu, kanita i Kristo, a e man tanggi kaninu man, malagwa na katang isalikutan. Sabian na: 'Ala kung nanuman. Atin ya waring sasabian ing Ebanghelyo tungkul kareng eganaganang bage a reni [a pangyatu]? Atin na kayung ikit a kalupa na niti kanaku? E kayu pangyatu, ni e kayu monghe. Nanu ing gawan ku kekayu, nu da kayu ikabil?.."

Deng bage a malagu at perpektu, pangyatu la. Ala lang ibibye a espiritwal a kapanatagan karing tau. King katataulian, deng eganaganang pader mibagsak la at maging alikabuk. Dapot ing kaladua… Ing metung a kaladua mas mayalaga ya kesa king mabilug a yatu. At nanu ing gagawan tamu para king kaladua? Magsimula tamu king kekatamung obrang espiritwal; magpakit tamung tune interes. Panagutan tamu kang Kristo nung makananu tang sinaup kareng tau king aspetung ispiritwal at nung nanung obrang ispiritwal ing gewa tamu. E na man kutnan nung nanung klasing pader ing gewa tamu. Panagutan tamu para king kekatamung panyulung king ispiritwal.

Buri kung aintindyan yu ing punto ku: Eku sasabian a e tamu dapat makiabe karing pamangawa at kalupa nang gawa, o a ding gusali dapat lang italakad a alang ayus. Ali. Dapot ing espiritual ing dapat minuna, at kaibat, a gagiyahan ning espiritual a kabiasnan, ing sablang aliwa.

Pasisimple me ing bie mu

"Kasuwerte da ring manuknangan karing palasyu at tatamasa karing anggang mayap a bage king bie," nganang sasabian da ring tau kening yatu. Dapot, mapalad la reng mekapagpasimpli king karelang bie, para iligtas de ing karelang sarili king masikan a pamanakap ning 'kaunlaran' keti yatu — ibat king dakal a kaginhawan a kaparis ning dakal a kasakitan — at para ilako ing makatakut a pamagkasakit lub ning kasalukuyang panaun. Nung ing metung a tau e na pasimple ing bie na, magdusa ya. Samantalang, king pamagpasimple kaniti, ilako da mu naman ing makapangilabut a pamagkasákit lub a katangian ning kasalukuyang panaun.

Misan, king Bunduk Sinai, sinabi ning metung a bisitang Aleman king metung a matenakan a anak a Bedouin: 'Matenakan kang anak at agyu mung magaral.' — 'At kaibat nanu?' — ing kutang ning anak keya. 'Kaybat, maging engineer ka.' — 'At kaybat?' — 'Kaybat, magbukas kang talyer para keng pamagkumpuni keng kotse.' — 'At kaybat?' — 'Kaybat, palawakan me.' — "At kaibat?" — "Kaibat, kumuha kang aliwang mekaniku — magtalakad kang maragul a pwersa-obra." — "Inya, nanu ngeni," nganang sinabi ning anak, "mumuna, metung ya ing sakit buntuk ku, kaibat dagdagan ke pa, at kaibat atin pang metung? Eya wari mas mayap ing anti ngeni — ing mika malinong isip?" Ing sakit buntuk, keraklan, manibatan ya mismu kareng anti kanitang isipan: 'Gawa tamung metung a bage, kaibat ing metung pa.' Dapot nung ing isipan ning metung a tau makabukud ya king espiritu, makaramdam yang kapanatagan a ispiritwal at eya parusan ning sakit buntuk.

Ngeni, kareng pisasabyan kareng taung makamundo, ipapasiag ku mu naman ing ulaga ning kasimplehan. Uling keraklan kareng gagawan da e la kailangan, at sasalakapan la ning pamag-alala king lub. Magsalita ku kareng tau tungkul king pagiging simple at pamagpigil king sarili; eku tuknang mamagkat: 'Gawan yeng simple ing bie yu ban mawala ing pamag-alala king lub yu.' At keraklan kareng pamikawani magumpisa la mismu kanini. Dakal la obra reng tau; masyadu lang dakal gagawan ania mangalilu la buntuk. Pareu lang magobra i tata at i ima, kabang reng anak makaburen la mu. Kapagalan, pangasabug a nerbiyos — agyang ing pekamalating bage maging sangkan ya king maragul a pisasabian, at ing pamikawani kusang tutuki. Dinalan na la reng tau king puntung ita. Dapot, king pamagpasimple king karelang bye, mapnu la king sikanan at tula. Wa, ing kabalisan king isip purung pamanyira ya.

Misan, mekatagpu ku king metung a pekamarangyang bale. Kabang makipagsalita kami, sinabi da kanaku ding makibale: 'Anti kaming manuknangan king paraiso, dapot ding aliwang tau kailangan la pin.' 'Manuknangan kayu king impyernu,' pekibat ku. ' 'King katutuan, ngening benging iti, kuanan de ing kaladua mu,'[133] — ngana ning Ginu king mangmang a makualta. Nung itanung na ku ning Kristo, 'Nukarin da ka ilage — king metung a kulungan o king metung a bale a anti kanini?' — ing pakibat ku, 'King metung a madalumdum a kulungan.' Uling ing metung a kulungan makasaup ya kaku. Ipaganaka na kaku i Kristo, ding banal a martir, ding ascetic a menakit karing 'kalalalaman ning yatu',[134] ipaganaka na kaku ing bie monghe. Ing kulungan anti ya mong sarili kung selda, at misaya ku kanita. Dapot nanu ing ipaganaka na kanaku ning bale mu, at nanu ing pakinabang kung akua kaniti? Uli na niti, mas makapagpanatag la kanaku ding kulungan kesa e mu king sanumang palasyu keti king yatu, nune pati na murin king metung a sela ning monghe a masanting pagkagawa. Libu-libung besis yang mas mayap ing mabie king kulungan kesa king metung a bale a kalupa na niti."

King aliwang pamikatagun, menatili ku king metung a kakaluguran ku king Athens, at inawad na kanaku ing akit ke ing metung a tata a dakal anak, dapot angga mu king abak, uling ala yang oras king aliwang oras. Dinatang ya ing lalaking iti—masaya at alang patugut a pasalamat king Dios. Pante ya king kababan lub at kasimplehan, at pekisabi na kanaku ing ipanalangin ke ing pamilya na. Ing kapatad a iti atlung pulu't walung banwa ya at atin yang pitung anak. Deng anak na, ing asawa na, pati na ring pengari na — labing metung la ngan. Makasiksik la ngan king metung mung kwartu. King kayang sadya nang pamagkasimple, pinaliwanag na: 'Saktu kami ngan king kwartu nung makatalakad kami, pero nung matudtud kami, kulang ing espasyu — medyu masisiksik ya. Dapot ngeni, salamat king Dios, mekgawa ke nang silungan para king kusina at meging mas mayan na ing bie. Tutal, Ama, atin kaming bubungan — kabang ding aliwa manuknangan la king lual." Megobra ya bilang plantsador king Piraeus,[135] , dapot menuknangan ya king Athens, at para makaratang yang on-time king obra, mako ya king bale bayu pa sumlag ing aldo. Uli ning maluat a pamagtikdo at overtime a obra, meka-varicose veins ya, a sangkan ning pamanyakit da reng kayang bitis. Dapot ing maragul nang lugud king pamilya ing mekapagpalingu kaniti king kayang sakit at pamagpagal. Bukud pa kanita, parati neng sisian ing sarili na, sasabian nang kulang ya king lugud, a e na gagawan ding mayap a dapat para king metung a Kristiyanu, at e na apupurian ing asawa na king ustu para karing mayap a gagawan na: inasikasu na e mu ding anak, nune pati na ing tata at ing ima na king katuluyan, mibabante kareng matwang siping bale, lilinis da la reng karelang bale at pati na 'maglutu lang sopas para karela!' Ing lupa na nining mayap a lalaking pamilya sinlag ya king Grasya ning Dios. Atin yang Kristo king lub na at mitmu ya king tula. At ing malating kwartu nung nu la manuknangan mitmu ya naman king tula ibat banua. Deng alang Kristo king karelang lub, mapunu la king kaguluan king lub. E la kasya king labing metung a kwartu agyang adwa la pa mu, kabang keni, labing metung a kaladua a kayabe i Kristo, mekasya la king metung mu.

Kahit makananu la karakal a lugal ding tau — agyang ding taung espiritwal — kulang la pa mu rin, uling e sapat ing lugal king kilub da para kang Kristo; uling e Ya lubus a mekasya king kilub da. Nung akit da ring babaying menuknangan king Faras ing karangyaan a atyu ngeni agyang karing dakal a monasteryo, sigaw da: 'Magpadala yang api ing Dios manibat banua at silaban na katamu! Tinalikdan na katamu ning Dios!' Apupus da ring babayi ning Faras ing obra da king saglit a panaun. Maranun pang abak, palualan da la ding kambing, kaibat ayusan de ing bale, kaibat munta la king kapilya o mitipuntipun la king metung a kuweba, at ing metung a makabasa bagya, basan ne ing bye ning santu ning aldo ita. Kaibat, magumpisa lang dukû king pamanalangin king Lagyu nang Jesus. Dapot bukud kanita, magobra la mu naman at mangapagal. Ing metung a babai kailangan biasang manayi king eganagana para king mabilug a bale. At manayi lang gamit ing gamat. Deng makinang panayi a de-gamat bihira la pa man king siudad, lalu na king baryu. Masuwerti na la nung atin metung a makinang panayi para king mabilug a Farasy. Manayi la mu namang imalan para kareng lalaki — a masyadung komportable — at mangagabit medyas. Gagawan da ing eganagana mitmung kabyasnan at lugud, dapot atin la pa muring sobra oras, uling simpli ya ing karelang bye. Deng tau ning Farasy e la mag-alala kareng bage-bage a alang kwenta. Mekaranas la king ligayang pang-monke. At nung, sabian ta, apansinan mung makakiling ya ing ulas king kama at sinabi mu karela, 'Itulid me ing ulas,' ing pakibat da keka, 'Uli na nita, e ka makapanalangin?'

Ngeni, ding tau e da na kilala ining ligayang pang-monke. Panualan da ring tau na e la dapat magtiis king kasakitan o magdusa. Dapot nung isipan da ring tau ing anti mong paralan da ring monke, nung mabie lang mas simpli, makapayapa la. Ngeni, magdusa la. Ding karelang kaladua mitmu la king pamikakunu at kawalan pag-asa: 'I kaninu mekatikdo yang adwang matas a gusali!' — o 'I kaninu mekatutu yang limang dayung amanu!' — o metung a bage kalupa na nita. 'At aku,' ngana, 'ala ku man sariling flat, at ni metung a dayung amanu e ku balu! 'Ayan na, tapus na ku!' O ing metung a ating kotsi magumpisa yang gulwan ing sarili na: 'Mas mayap ya ing kotsi ning aliwa kesa king kaku. Kailangan kung saling metung a kalupa na nita.' Saling lang bayung kotsi para king sarili da, pero agyang ita e ya makapagdalang saya karela — uling atin namang aliwang mas mayap pa. Sasalí ya namang metung a kalupa na para keya, dapot abalu na mu na ding aliwa atin la palang sarili rang eroplanu, at magdusa ya pasibayu. Alang katapusan. Samantala, ing metung a tau, a ala mu namang kotsi, pupurian ne ing Dios at magalak ya. 'Purian ya ing Dios!' ngana. 'Nanu wari nung ala kung kotsi? King tutu, masikan la reng bitis ku at makalakad ku. At pilan la karakal a taung meputut la bitis, at e ra agyung alagaan ing sarili da, e la makapamasyal, mangailangan lang atin mag-alaga karela!… Pero aku, atin kung sarili kung bitis!" Ing metung a pilay naman, sasabian na: 'At nanu naman ing tungkul kareng aliwang mewalaan adwang bitis?' — at magagalak ya naman.

Ing kawalan pasalamat at ing e masapnan metung lang maragul a karokan. Ing taung alipan da ring materyal a bage pane yang alipan ning pamag-alala at kaguluan king lub, uling manigdigla la king takut a baka kuwan de ing karelang pibandian, o tatakut la para king sarili dang bye. Misan, ating metung a mayaman a lalaki ibat Athens a linapit kanaku at sinabi: 'Pari, e ku na akakit ding anak ku. Mawawala la kaku ding anak ku.' — 'Pilán la ding anak mu?' ing kutang ku. 'Aduwa,' ing pakibat na. 'Peparagul ku la king pekamasanting king sabla. Atin lang sablang buri da. Sinali ku pa ngang kotse ing balang metung karela.' Kanita, meging malino king pisasabyan mi a atin yang sarili nang kotse, ing asawa na atin ya naman, at ing balang metung kareng anak na atin ya naman. 'Kakatwa kang tau,' nganaku keya, 'imbes na resolbahan mo reng problema mu, lalu mo la pa pepalala. Ngeni, kailangan mu ing maragul a garahe para kareng anggang saken a reni, at kailangan mung magbayad apat a besis a mas maragul para ipagawa la, e pa keni kayabe ing katutuan a ika, ing asawa mu, at ding anak mu, atyu la ngan king peligru a maaksidenti king sanumang oras. Pero nung pinasimpli me ing bie mu, ing pamilya mu sana mas mikakabigkis ya, magkaintindian kayu ngan, at ala kayung maging anti kaniting problema. Ing sisi king malilyari keka, aliwa karing anak mu, nune keka mismu. Kasalanan mu uling e mu la pineragul king aliwang paralan." Metung a pamilya – apat a saken, metung a garahe, sarili mung mekaniku at ing sabla pa! Siguradu, e wari malyaring ing metung a tau mas maranun ya munta, at ing aliwa mas tauli? Ing eganaganang kaginawan a ini magdalang problema.

King aliwang pamikatagun, ing metung a pamuntuk ning pamilya—ngeni, pamilyang limang tau—linapit ya kanaku king kubu ku at sinabi na: "Pá, atin kaming metung a kotsi, pero isipan kung saling adwa pa. Para mas maging mayan ing bage para kekami." "Isipan mu ne wari nung makananu la kasakit ding bage para keka?" kitang ku keya. 'Ing metung a kotsi malyari meng i-park king metung a eskinita, pero nukarin me i-park ing atlu? Kailangan mu ing garahe at lugal para king gasolina. Imbes na metung a panganib, atlu na la reng arapan mu. Mas masanting nung metung na mu ing gamitan mung kotsi at bawasan mu ing gastos mu. King paralan a ita, mika oras kang alagaan la reng anak, at mika kapanatagan ka lub. Ing kasimplehan ya ing susi." — "Wa," ngana, "pero e ku man isip a ita."

— Geronda, sinabi na ning metung a lalaki kekami nung makananu neng e apatuknang ing anti-theft alarm ning kotse na king adwang pamikatagun. Ing metung, uling ating lango a linub king kotse, at ing metung naman uling ya mismu ing e na tinuki karing panutu king pamangamit ning anti-theft system anyang papasulud ya king sarili nang kotse.

— Dening taung areni, mabibie la king metung a bie ning pamagmartir uling e ra papasimple ing karelang bie. Ing keraklan karing kaginhawan, magdalang pamikasakit. Deng taung pang-yatu, malulum la karing masyadung bage. Pinakalat da ing karelang bie karing dakal a kaginhawan at gewa reng masakit. Nung e me papasimple ing bie mu, agyang metung mung kaginhawan, makapagdala yang dakal a problema.

Anyang anak tamu pa, sadyang pupututan mi la ding sepu ning metung a bobina ning sinulad, isaksak mi ya ing metung a patpat king libutad, at gagawa kaming masayang pyalung a magdalang tune tula kekami. Mas masaya la ding malating anak king metung a pialungan a kotsi kesa king tata da king metung a bayung-bayung 'Mercedes'. Kutnan me ing sanumang malating babai: 'Nanu ing buri mung regalu — metung a manika o metung a maragul a bale a dakal a palapag?' Akit mu, ing pakibat na: 'Metung a manika.' Angga ding malating anak king tauli aintindian da ing kaburyan ning yatu.

— Geronda, nanu ing pekamakasaup para aintindyan ing tula a darala ning kasimplehan at kawalang-pangarap?

— Ing pamangaintindi king pekamalalam a kabaldugan ning bie. "Paintunan yu pa ing Kayarian ning Dios..."[136] Ing kasimpleyan at ing ustung panimanman king eganagana magumpisa la kanini.

Kabanata 4.
Tungkul king inge king lual at katahimikan king lub

Ginulu de ring tau ing katahimikan ning kalikasan

Keraklan kareng teknikal a gamit a gagamitan da reng tau ngeni para king sarili dang kaginhawan, maglalakas lang inge. Kasi, king inge da, pepabaliw de reng tau ing payapang kalikasan; king kabilugan ning teknolohiyang ini, binayu de at sinira re iti. At nung makananu kasikan ing katahimikan kanita! Makananu ya kabayu ing tau, at nung makananu na kabayu ing [eganaganang atyu king paligid na] — a e na man apapansin.

Ngeni, sané na la ngan ding tau king mabúngis a bie. Dakal a ának ngening panaun a iti ing mahilig mamasa kabang makiramdam lang rock music. King aliwang salita, mas buri dang mamasa kabang ating tigtigan kesa king katahimikan. Papakalma na ing karelang e pamikakalma, uling itang e pamikakalmang ita atyu king kilub da. Ing inge mararamdam ya king sanumang lugal. Pakiramdaman mu!... Darandam me itang alang tuknang a 'woo-oo… woo-oo!'? Maglagari lang tabla — 'woo-oo…', mag-sanding la naman — 'woo-oo…' mu naman, mag-spray la kareng dutung gamit ing sprayer — 'woo-oo' pasibayu. At kaibat, gawa la pang aliwang sprayers — anti mong eroplanu, para mas makagulu pa — at sabian da: 'Mas mayap la rening sprayers a reni uling isispray da la ring pun dutung manibat babo imbes na manibat lalam, at alang metung mang usbong ing e mespray.' Manintun la kareng anti kanitang sprayers at maligaya la kareti . Ing metung a tau buri neng butasan para king pako at pasulutan ne pasibayu ing metung a klasing 'woo-woo machine'. Bakit? Para mamukpuk danum king pandik? Pero maligaya ya kaniti at, makapagmulala pa, ipagmaragul ne pa! Para makasingut lang sariwang angin, sasalí lang electric fan at pakiramdaman de ing ugung na. Kanitang minunang panaun, nung mapali, papaypay de ing sarili da gamit ing gamat da, pero ngeni sisiran de ing sarili dang balugbug para mu king metung a singut a sariwang angin. At king dagat mu naman, maragul ing inge a gagawan da ngeni. Kanitang minuna, ding barkung de-layag tahimik lang lulutang king dagat, dapot ngeni anggiyang ing pekamalating motorboat magkalampag ya. E maglwat, keraklan karing tau liliparan na la king yatu karing eroplanu! At balu mu nung nanu ing maging bunga na niti? Ing yatu, makasipsip ya man king aliwang inge, dapot king angin, sana e malyari, ing kasiran ing magumpisa!...

Pati na ring banal a lugal king ilang sinira da ring tau

Ing e makapainawang, mundanung espiritu ning kekatamung panaun, kayabe ning ausan dang sibilisasyun, sinira na la pa pin deng banal a lugal king disyerto a magdalang kapayapan at magpabanal kareng kaladua. Ing taung e makapainawa e ya man makakit kapayapan. Ala nang likuan a tahimik a lugal deng tau kahit nukarin. Angga ing Banal a Gabun—nanu na ing gewa da kaniti ngeni! At king bie nang Photini ing Hermit [137] , mebanggit a king disyerto nung nu ya menuknangan kanita, dakal a kiosk ing mitikdo at mibuklat la ring snack bar. Kareng kweba at silid nung nu la menuknangan kanita ring dakal a monghe at santu, megumpisa lang mamisaling soft drinks ding Ingles. Anya pin, ala nang disyerto! Mepnu ne kareng bale, radyu, tindahan, hotel, paliparan!... Mebie tamu para akit ing panaun a sinabi nang Santa Cosmas ning Aetolia:[138] "Dating ing panaun a, kareng mismung lugal nung nu la ngeni makasabit deng baril da reng kayanakan, deng Gypsy isabit da la reng karelang instrumentung pang-musika." Ing buri kung sabian, ikami mu naman, mekabie tamu para akit iti: nung nu la dati magobra ding monghe, nung nu la dati makasabit ding karelang rosaryu — ngeni, mangaga la ding radyu at mangabula la ding soft drinks!… Wa, balamu keng pilang banua pa, e na kailangan ing sanuman kareti. King tutu, ibat keng malilyari, malyari nang isipan a malapit neng mayari ing bie. Ing wakas ning bie at ing wakas ning yatu malapit na la.

— Geronda, atin pa waring mitagan a malinong lugal king Banal a Bunduk?

— Nanu pang tahimik a lugal ing atin ngeni, agyang king Banal a Bunduk! King katunayan, alang patugut ing pamangawa da kareng dalan king gubat ning Athos. Mangungungung la ding saken king balang suluk. Agyang detang manuknangan kareng pekamalinuan at tahimik a lugal, mekasali la namang saken para kareng sarili da. Eku aintindyan—nanu wari ing panintunan da rening taung areni king disyerto? I Arsenius a Dakila, anyang dimdam na ing kaluskus da ring katat king disyerto king mayumung angin, kinutang na: 'Nanu ya itang inge? Terremoti ya wari?'[139] Sana akit da la mu ring Banal a Ibpa ing malilyari ngeni! Kanitang minuna, karing komunidad a monasteryo, mangapagal la ring monghe karing karelang katungkulan. Lalu na ing talasuyu king kakanan at ing talapanau. Kailangan dang manas masal at pakintaban ding kubyertos a tansu. Pero ngeni, malagwa na ing eganagana ita, uling ding monghe atin na lang miyayaliwang makabayung gamit — a keraklan makakawa ing inge. Atatandanan ku, king monasteryo, sasalikut kami danum ibat king sibul at, gagamit winch, marahan mi yang itatas angga king kapat a palapag karing espesyal a lalagyan. Ngeni, nanupata, ing danum ipapump ya p , at parati meng daramdaman ing kalansing na. Mangalgal la ding dingding, mangalansing la ding awang. Sana menikabit la man mung silencer. Kanita ku king hukbu anyang Gyerang Sibil, gagamit kung silencer kabang i-cha-charge ke ing baterya ning radyu ku para alang damdaman ing kalaban king sumangid.

Misan, atin lang monghe ibat king monasteryo a mebisita kanaku king selda ku. Masikan la mangasabi. 'Tahimik na kayu,' nganaku king metung karela, 'darandam da kayu man ibat king marayu.' Tinigil ya pa mu ring sigaw. 'Pakiusap, mas tahimik kayung magsalita,' inulit kung adwan ke. 'Pasensya na ka kanaku, Geronda,' ing pakibat na, 'asanay kami keng makanyan a sigawan king aming monasteryo. Atin kaming gagamit a generator, anya kailangan ming masikan magsalita — uling nung ali, e kami mikakarinig.' Aintindyan mu ing buri kung sabian? Imbes na gaganakan de ing Panalangin kang Hesus at magsalitang maluman, sisindian de ing generator at magsisigawan la pa! Deng aliwang teenager, tatanggalan de ing silencer da reng karelang motorsiklu para makagawang inge a mararamdam angga king malaut a lugal… Makalunus a ing pareung espiritung ita, dahan-dahan yang lulub king bie monghe ngeni. Wa, karin ta papunta – ing inge magdalang tula kareng monghe.

Ngening abak, lalawen ke ing metung a madre. Itsura yang astronaut. Maki malapad a kupyang dayami king buntuk na, respirator king lupa na, at maki makina a gupit dayami king gamat na a de-gasolina, lalakad ya pababa king marangle, pagmamalaki na ing sarili na. Pati reng astronaut e la man meging makanian kapalalo inyang migbalik la ibat king Bulan! Kaybat ning ditak a panaun, bigla kung mekaramdam: 'Tra-ta-ta-ta!..' Linengas ku at ikit ku ing megumpisa neng manabas king dikut gamit itang mower – at makanian kasikan ing inge a ala nang pipagtalanan para takpan king inge. E pa man meyari ing gagawan na, dintang ya ing metung a talapagobra ning monasteryo a atin yang makina a mas masikan pa ing kalampag — para mag-arar king gabun. Minagap ya, kalampag-kalampag pabalik-balik! Kaybat, likwan ne ing arado nang de-petrol at kinwa ne ing aliwang makina — para mag-alir king gabun. Nanu la pa reng e ta na penandaman king mapait tamung kapalaran!..

— Oneng, Geronda, uling atin la ngan dening makina para gawang mas mayan ing bage...

— Ay, balu mu nung makananu karakal a makinarya a magpamayan king bie!… Iwasan, anggang king malyari, ing nanumang mag-ungol, nanumang magkalampag; iwasan ing inge. Ing eganaganang ingeng ini papalwal na kami king monasteryo. Bakit, kanita, atin makasabit a karatula king pasbul king lalam a sasabing 'Hesychasterium'?[140] Mas masanting pa nung sumulat ka king anti mong 'Noisasterium' o 'Restlessnessterium'! Nanu ya ing silbi ning metung a monasteryo nung alang katahimikan king kilub na? Lawen mu, subukan mu anggang agyu mung limitan la ngan ding bage a pisasabyan tamu ngeni. E mu pa atikman nung makananu ya kayumung ing katahimikan. Nung aintindyan me ini, mas mayap ing pamangaintindi mu king sasabyan ku at karing aliwa pang bage. Nung atikman mu la ding mayumung bunga king espiritu ning katahimikan, alang duda, maging malugud kang mapagmalasakit at mas magpursigi ka para king banal a katahimikan ning espiritual a bye.

Ing katahimikan metung yang misteryosung panalangin

King kabilugan da rening maingay a teknolohiya, lalayuan na ning monghe king sarili na ding kailangan para king panalangin at king bie monghe. Uli na niti, ing metung a monghe, anggang king malyari, dapat nang pagsumikapan ing e pamangamit kareng maingay a teknolohiya. Ing eganaganang tuturing dang maginhawa ding tau, king kabilugan, e makasaup king monghe para akamtan na ing kayang parasan. King makanining kabilyan, e na akamtan ning monghe ing penibatan nang parasan.

Ing katahimikan metung yang maragul a bage. King pamagpanatili king katahimikan, ing tau manalangin ne — agyang eya mismung manalangin. Ing katahimikan metung yang misteryosung panalangin, at maragul ing asaup na king panalangin, kalupa na ning balang paghinga a makasaup king tau.[141] Ninu man ing makatutuk king gawang ispiritwal kabang makatahimik kaybat malaladlad ya king panalangin. Balu mu nung nanu ing kabaldugan ning lubusang pamanlubug? Ing metung a bingut a tinahimik king panyakap ning ima na, ala yang sasabyan. Metung na la, makisanmetung ya kea. Uli na niti, nung ing metung a monasteryo atyu ya king marayu kareng lugal a arkeolohikal, king inge ning yatu at king karakal da ring tau, maragul ya ing pakinabang na niti.

Ing katahimikan king lual, a makakawani king yatu at makasabe king maingat a pamagkuntentu king sarili at alang tuknang a panalangin, agad-agad na mu namang darala king monghe ing katahimikan king lub — kapayapan ning isip. Ining katahimikan king lub metung yang kailangan a paunang kundisyun para king banayad a obrang ispiritwal. At kanita, ding panlabas a istorbu e na la makasagabal king tau, uling, king katutuan, ing katawan na mu ing atyu king yatu, kabang ing isip na manuknangan ya king Banua.

Nung daramdaman ne ing inge o ali, makasalalay ya king mismung tau

— Geronda, nanu ing dapat gawan ning metung a tau nung mainge kabang atyu king duty, o nung kailangan ya ing metung a maingeng makina para karing gawang gamat?

— Nung maingay la reng obrang-kamay, maragul ing asaup ning tahimik a pamagkanta kareng Salmo. Nung e me agawang sabyan ing Panalangin nang Jesus, magkanta kang metung a bage ibat king pisamban. Kailangan ing pasensya. King barko, potang maglayag ku manibat king Bunduk Athos o potang mibalik ku, malyaring masyadung maingay. Lulukluk ku king metung a suluk para eku maistorbu, magkunwaring matudtud, kakapitan ku la ding mata ku — at magumpisa kung magkanta. Ding kakantawan ku! Dakal a miyayaliwang bersyon ning 'It is truly meet,' dakal a 'Holy God.' At ing ugung ning makina ning barko saktu ya para king pamagkanta king salmo. Ing makina 'papanatili na ing tono'[142] — sakdal king pamitugma king 'It is truly meet' nang Papanikolaou at king 'Holy God' nang Nilevs.[143] Masanting ya ugung anya bage ya king nanu man! Kanta ku king isip ku, dapot ing pusu ku makiabe ya mu naman king pamagkanta.

Oneng isipan ku, ing sangkan ning kekatamung pamikakunu e masyadung ing inge king lual nune ing pamag-isip king metung a bage. Nung makaramdam ka man o ali king inge king lual, ika ing makapili, dapot ing pamag-isip king sarili e malagwang iwasan. Ing pundasyun ya ing isip. Ing mata malyari yang manlawe oneng e ya makakit. Nung manalangin ku, malyari kung tumingin king metung a bage dapot e ke akit. Malyari kung lumakad papunta king metung a lugal dapot alang apansinan. Nung ing metung a tau masisikitan yang gawan ing Panalangin nang Jesus [144] king libutad ning inge, mangabaldugan yang ing isip na e ya isusuku king Dios. Kailangan ning metung a tau ing miras king kabilyan ning banal a pamikawani ban makabie ya king katahimikan ning lub, at ban ing inge kabang manalangin e ne makasagabal keya. [Kanita] miras ya ing tau king kabilian a pamikawani king banal, nung nu e ne daramdaman ing inge, o daramdaman ne mu nung kapilan na buri—o, mas eksaktu, nung kapilan ing isip na mibababa ya manibat banua. Nung ing metung a tau magobra ya king espiritual at masigasig yang magsikap, kanita, king kapamilatan ning banal a pamikawani, akamtan ne ing estadung ini. Kanita, makiramdam ya king metung a bage o ali, kapilan man nung kapilan na pilinan.

Kanitang metung a besis, kabang magsilbi ku king hukbu, mig-areglu kung makikit metung kareng kakung kasamang sundalus—metung a taung debotu—king metung a lugal. "Dapot," ing tututul na, "atin makabawas a loudspeaker king mismung siping ning balugbug ku." "Ing pamakiramdam king loudspeaker o ali," ing pakibat ku, "makasalalay ya king mismung tau." Talaga waring daramdaman ta ing malilyari king paligid tamu nung ing isip tamu atyu king aliwang bage? Atatandanan ku king Bunduk Athos, king sumangid ning kaliva ku, mamutut lang pun dutung gamit ing chainsaw—linubasan de ing metung a mabilug a bunduk-bundukan. Kaya, kabang mamasa ku o manalangin at lubus kung makatutuk kanita, ala kung daramdaman. Pero inyang tinuknang ku karing kakung gawang ispiritwal, megumpisa kung pasibayung damdaman ing eganagana.

Respetuan ta ya ing katahimikan da reng aliwa.

Nung ali tamu ing sangkan ning inge, alang masamang malilyari — akakit na la ning Dios ing eganagana. Dapot aliwa ing usapan nung itamu ing meging sangkan ning inge. Uli na niti, kailangan tamung maging maingat parati ban e makasagabal kareng aliwa. Nung ing metung a tau e ya bisang manalangin para king sarili na, sana man e ne man sagabal kareng aliwa. Potang aintindian mu nung makananu karakal ing perwisyung darala ning inge mu king metung a manalangin, maging maingat ka. Uling nung e mu aintindian a ing katahimikan kailangan ya para keka mismo, at makasaup ya king balang metung — at dapat yang gawan manibat king pusu, uli ning lugud, at aliwa king pamipilit o king pamagbanta — kanita ing katahimikan e ya magdalang mayap a resulta. Nung ing metung a tau manatili yang tahimik kabang makaramdam yang tensyun, a basta mu tutuki karing patakaran ning disiplina, sasabian na king sarili na: 'Ngeni kailangan kung lumakad keni bang eku makasumbagal kaninu man, at ngeni kailangan kung mag-ingat a lumabas…', kanita, iti metung yang purung pamagpairap. Ing parasan ya pin ing gawang manibatan king pusu, a maki tula, at ing panatilyan ing katahimikan uling ating manalangin, ating makipag-isa king Dios. Nanu ing pamiyaliwa ning pamagpanatiling tahimik king mumunang kasu kumpara king kadwa! Ing gagawan ning metung a tau manibat king pusu magdalang tula kaya at makasaup kaya. Nung kilalanan na ning metung ing katahimikan bilang kailangan at tratuan na la ring manalangin kanita king mayap a paralan, makatuki ya ing maragul a paggalang. At king pamaggalang karing aliwa, paggalangan na ning tau ing sarili na, at kanita e na iya inuna ing sarili na, uling ala yang lugud king sarili, nune lugud karing aliwa. Kailangan mung ilage ing sarili mu king kabilyan ning aliwa; kailangan mung isipan king makanyan a paralan: 'Nung aku ing atyu king lugal na ning taung ini, makananu ku kaya buri ing pakitratuan? King tutu, nung pagud ku o manalangin, buri ku kaya nung ing pasbul isakmal de anti kanita?' Nung ilage me ing sarili mu king kabilyan ning aliwa, dakal ing mibayu.

At nung makananu kasanting kanita kareng komunidad a monasteryo!… Katahimikan! Tutuktok ya ing orasan balang kapat a dake ning oras para aganaka da reng eganaganang monghe ing pamangailangan a sabian ing Panalangin kang Hesus. Nung atin mang mawala isip king panalangin, ing pamakiramdam king orasan a tutuktok balang labing limang minutu ya ing magbalik karela kaniti. Maragul ing meging benepisyo ning pamanuktok ning orologyu. Sasambitan de reng padre ing panalangin, at katahimikan—metung a malalam a katahimikan—ing manungkulan king monasteryu. King Svyatogorsk a komunidad a monasteryu nung nu ku menuknangan king metung a panaun, atin yang anam a pulung miyembru ing kapatiran. Dapot ing pakiramdam mu, metung ya mung Hesychast ing manuknangan king monasteryo. Ing balang metung mag-praktis ya king Panalangin nang Jesus. King pisamban, keraklan mag-praktis lang panalangin king isip—ditak la mu ring kakanta. At makanian ya naman kabang gagawan da la ring karelang katungkulan. Kahiliman ing manungkulan king kabilugan. Alang masikan magsalita, alang magkulisak; balang metung gagawan na ing kayang katungkulan. Balang metung kikimut ya a alang katni—anti la mong malating kordero. Nanu man ing gagawan king monasteryo, parati yang gagawan a alang katni. Ala karin ing kalokwan a inimbentu da kareng monasteryo ngeni: 'oras para kareng obra', 'oras ning katahimikan'… Siguru, isunod da na ing 'oras ning katahimikan'! Kanitang minuna, ing balang metung inayos ne ing oras na agpang king obrang mitakda kaya.

Nung nasa tamu ing ing bendisyunang disyerto sumaup kekatamu—king banal nang kawalan laman at mayumung katahimikan—ban itamu man makakit katahimikan, malinis kareng kekatamung pasyun, at lumapit king Dios a , kanita itamu man dapat ing luguran ya at tratwan ya king marangal a pamigalang. Kailangan tamung mag-ingat ban e ta ya ibage ing banal a disyerto king sarili tang mapusuk a 'aku'. Metung yang maragul a kawalan kabanalan ini—kaparehu ne ning pupunta para sumamba king Banal a Golgota kabang kakanta lang pop a kanta.

Ing lunas king inge, mayap a isip

Makalungkut, deng tau ngeni gagamit lang maingay a makina agyang para karing simpling obra. Uli na niti, nung atyu ka king maingay a lugar king metung a panaun, kailangan mung pasulungun la ding mayap a isip king kilub mu. E mu la apilit ding tau na e de paganang ing makina a ini o ita. Imbes na, agad-agad mung isabye king gawa ing metung a mayap a isip. Alimbawa, makaramdam kang sprayer a gagana, at papaganaka na keka ing uni ning helicopter a susulapo king babo. Isipan mu king sarili mu: 'Baka ing metung karing madre seryosu ya sakit at mekyan yang helicopter para idala ya king ospital. Isipan mu nung makananu ka kasama lub kanita! Dapot ngeni, pasalamat tamu king Dios, masalese tamu ngan." Mangailangan ini kabiasnan at kaisipan—ing sining ning pamiyabe king metung a positibung isip. Alimbawa, makaramdam kang ugung ning concrete mixer, mag-obra yang hoist, o aliwa pang inge. Sabian mu: "Purian ka, Dios, a alang pamamomba, a e la mangagbagsak ding gusali! King kabaligtaran — mabibie la king kapayapan ding tau at mititikdo lang bale."

— Pero Geronda, nanu nung mabubuwag ne ing nerbiyos ning metung a tau? Nanu ing gawan na?

— 'Mepuslit la ding nerbiyos'? Nanu ya pin ing kabaldugan na nita? Siguru mepuslit la ding isip mu? Alang mas mayap pa kesa king mayap a isip. Ing metung a taung makamundo ginawa yang bale para king sarili na king tahimik a lugal. Linipas ing panaun, at king metung a gilid ning bale na, ginawa lang garahe, king aliwa ginawa lang motorway, at king katlu migbuklat lang bar a maki-disco. Pakiramdaman mo reng tambul a mangaga angga king kapitangang bengi. E ne mekatudtud ing kalulung tau; matudtud ya a makasulud plugu king balugbug, at megumpisa ya pang minum tableta. Nung medyu malambat pa ita, meging malabug ne ing isip na. Dinatang ya king Banal a Bunduk, penintun na ku at megumpisa yang sinabi kaku: 'Makanyan ya, Geronda, ala kaming kapayapan. Nanu ing gawan ku? Isipan kung gawang aliwang bale.' 'Isipan mung mayap,' nganaku ke. 'Isipan mu: nung ating gera at ding tangki sasamasan la king garahe, at ding ambulansya dadala la karing sugatan king malapit a ospital, at sinabi ra keka: "Manatili ka mu karin. Sisiguraduan mi ing bye mu; e da ka galawan. Malyari kang lumwal king bale mu king ligtas a paralan, dapot dapat ka mung gumalo kilub ning sakup da rening gusali, uling ding bala e la miras keni.' O kaya sabian da: 'E me ilwal ing buntuk mu king bale mu, at alang makasakit keka.' E wari sapat ita para keka? E wari isipan mung ing makanitang kabilyan metung yang tune biyaya? Ngeni sabian mu king sarili mu: 'Purian ka, Dios, uling alang gera, ding tau mabie la at masalese at gagawan da ring karelang gawa. Alang tangki king garahe; ding tau didiayan do reng karelang saken karin. Purian ka, Dios, uling alang ospital, alang sugatan, at alang aliwang kasakitan a darala ning gera. Alang kolum da reng tangke a makalinya king motorway, nune metung a daluy da reng saken a mabilis dinalan—deng taung magmadaling papunta king obra." Nung isabye me king gawa ing metung a mayap a isip king makanining paralan, kanita ing papuri king Dios ing tutuking datang." Aintindian na ning kalulu a ing pinakamahalaga ya pin ing ustung panimanman king kayang kabilyan, at meko yang payapa ing lub. Pangad-pangadu, inumpisan nang labanan ding tukso king paligid na kapamilatan da ring mayap a isip; kaybat, binulus na la ding kayang tableta at mekatudtud ya a alang problema. Akit mu nung makananu ing metung a mayap a isip a makayap king tau?

At minsan, mag-byahi ku king bus. Ing konduktor, makabuklat ya at masikan ing radyu. Kayabe mi kareng pasaheru, atin mapilan a kayanakan a manalampat. Sinabi da king konduktor a atin monghe king bus, at paulit-ulit deng sinenyasan a patdan ne ing radyu. Menkutang la misan, menkutang la mamidua — pero balewala ya mu; imbes na, lalu na pang pepasikan ing siwala. "Paburen yu ne," nganaku kareng kayanakan, "e na ku naaabala. Magkanta kung himno ning pisamban, at ing radyu makikanta ya kanaku — pareu ke tono."[145] Pero king isip ku sinabi ku king sarili ku: "Nung, sana e malyari, mika aksidenti king motorway at ating taung mesugat a isake la king bus tamu — ing metung mebali ya bitis, ing aliwa mesugat ya buntuk — makananu kung agyu ing makanitang akit? Kaluwalhatian Keka, Dios, a ding tau mabie la at masalese la! Lawen mu, kakanta la pa pin deng himno!" At kanita, miglakbe ku pa, kakanta ku king sarili ku deng himno. Metung yang makapagmulalang pamaglakbe!

Mamyie ku pang metung a alimbawa para akit mu nung makananu ing metung a mayap a isip makapaytuwid king tau — nanu man ing malilyari. Atyu ku Jerusalem kayabe ing metung kung kakilala. Ing pamagbisita mi mekatagun ya king metung a lokal a piyesta. Deng tau magselebra la at e la tuknang sisigaw: 'Alala… ah!' Talagang magulu ing kabilian — sana e malyari! Inge, gulu, at pamanigaw! Magselebra la king ustung paralan — 'kambe ring sigaw ning tula!'[146] Dapot, e la aintindian deng amanu. E la tinuknang kabukasan bengi. Ing kakaluguran ku, medyu mebalisa ya, linukluk ya king pasimanu, at eya mekatudtud agyang ditak mu king mabilug a bengi. Nung para kaku, uling inampang ku ing mayap a isip, mekatudtud kung masanting: Aganaka ku ing Exodus da ring Hudyos manibat king Ehipto,[147] at ini pinanapun na ku pa king metung a klasing kalambutan.

Inya ika mu naman dapat mung labanan ing sanumang tukso kapamilatan da ring mayap a isip. Alimbawa, isipan mu atin metung a biglang sinaradung pasbul. Sabian mu king sarili mu: 'Nanu nung, e sana paintulutan ning Diyos, atin milyaring e mayap king metung karing madre—nanu nung mebaldug ya at mebari ya bitis—makatudtud ku pa kaya? Dapot ngeni mekatampal ya ing pasbul – siguru atin yang kailangan gawan ing kapatad." Dapot, nung ing metung a madre magumpisa yang manghusga at sabian na: "Lawen mu nung makananu ya ka-absent-minded! Manampal ya pa pasbul, ikit me! Kanyamanan ning kahihiyan!" – maging payapa ya pa wari ing lub na kaibat? King oras a magdalang makanian a isip, ing keang tangalashka magumpisa neng gulu. O, alimbawa, ing metung a madre mapalyaring makaramdam yang alarm clock ning aliwang tau a tutugtug king malambat kabang bengi. Tutugtug ya — kaibat tuknang; tutugtug ya — kaibat tuknang pasibayu. Nung ing madre, a migising uli ning alarm clock ning aliwang tau, isipan na king sarili na: 'Balamu, ing kapatad a ini lubus neng pagal; e na man agyung bumangon. Mas mayap nung bumangon ya at umpisan na ing rutina na king silid na kaybat ning kapitnang oras,' kanita e ya manamdaman pamangasbu o pamagkasákit lub king biglang pamagising. Dapot, nung isipan na ing sarili na, a isipan na, 'Ati ku keni, gigisingan da ku reng miyayaliwang alarm clock da reng aliwang tau!' — malyari yang sabian: 'Nanu wari ini?! E la man magpaintulut kapayapan!' Uli na niti, ing metung a mayap a isip mas makasaup ya king tau kesa king sanumang aliwang gawa.

Kailangan tamung pasulungan ing kapanatagan ning lub.

Ing layunin ya pin ing makakuang pakinabang ing tau king eganagana para king pakikipaglaban a ispiritwal. Kailangan tamung magsikap para akamtan ing kapanatagan king lub. King pamiyabe ning matulid a isip kareng kekatamung pamagsikap, kailangan tamung makakuang pakinabang agyang man ibat king inge. Ing pinakamahalaga ya pin ing ustung panimanman tungkul king malilyari. Kailangan tamung labanan ing eganagana kapamilatan da ring mayap a isip. Nung akamtan ta ya ing kapanatagan king lub libutad ning inge, maragul ya ing ulaga na niti. At nung ing metung a tau e na ikwa ing kapanatagan ning lub kabang atyu ya king kaguluan king paligid, e ya manakit kapayapan agyang atyu ya pa king metung a tahimik a lugal. Potang datang ya ing kapanatagan ning lub king metung a tau, ing eganagana king kilub na maging tahimik at alang nanumang makasagabal keya. Dapot, para akamtan ing katahimikan king lual, ing metung a tau manintun yang lugal a tahimik, potang atyu ne karin, kumuwa yang patpat at itabug na la ding kuriyetung aldo at ding jakal neng bengi, ban e la makasumbagal keya. King aliwang salita, itatabug na la ding bage a tinipun ning demonyu para keya. Nanu pa ing asahan mu? Nanu wari ing gagawan ning demonyu?

Susubukan na katang sagkalan king balang paralan — anggang apaluhud na katamu.

King metung a hermitage, menuknangan la ding adwang matwang monghe. Menyali lang asnuk a maki kampanilya king batal na. Dapot ing metung a kayanakan a monghe a makatuknang malapit karin, mas buri ne ing mabangis a pamibie-bie. Mebuisit ya king katni ning kampana, sasabian nang bawal kareng monghe king skete ing mag-alaga lang asnu, at para patunayan ing puntu na, sinabi na la ngan ding patakaran kanonikal a ikit na! Sinabi da ring aliwang monghe king hermitage a e la makasagabal ing kampana. "Makinig ka," nganaku king kayanakan a Hesychast, "pagkatapos na ning e da ka atin sasagabal keka at kanaku king sari-saring pamanahad; ila na ing manibala king sarili da king saup ning asnu. E pa wari sapat ita para kekatamu? A-isip mu wari nung ing asnu ala yang kampanilya at mewala ya? Kekatamu pin ing kailangan mánintun keya! At makanyan pa, magreklamu tamu pa?" Nung alang mayap a intensyon, nung alang espiritual a pakinabang king eganagana, e tamu sumulung, agyang makatuknang tamu kayabe da ring banal. Alimbawa, atyu ku king metung a yunit militar. Nung makanian—ing katni ning bugle da reng sundalus ya ing magsilbing kampana ning kakung monasteryo, at ing automatic rifle ya ing magpagunita kanaku king sandatang ispiritwal laban king demonyu. Dapot, nung e tamu makakua king benepisyung ispiritwal king balang bage, kanita agyang ing kampana makapagdala ya pa king kasakitan tamu. O makakua tamung benepisyo king balang bage, o ing demonyu ya ing samantalanan na iti. Ing taung e payatud, adala na ing kayang e payatud a sarili angga man king disyerto. Mumuna, ing kaladua kailangan nang akamtan ing kapanatagan king kilub kabang atyu king kaguluan king lual. Nung akamtan na ne ini, makapanatili yang payatud agyang lakwan ne ing yatu para manintun kapanatagan.

Kabanata 5.
Nung Makananu Neng Ilayu ning Sobrang Pamanabala ing Tau king Dios

E tamu sana masyadung makakapit kareng dakal a bage

Deng tau ngeni e la simpling mabibie. Uli na niti, malagua lang ma-istorbu. Dakal la gagawan at malulum la karing dakal a kabalisan. Nung aku man, mumuna kung tatapusan ing metung o adwang obra — at kaibat na nita ku pa isipan deng aliwa. E ku man gagawa dakal a obra misabay-sabay. King kasalukuyan, metung mung bage ing isipan ku. Potang ayari ku ne ing mumuna, isipan ku ne ing kadwa. Uling eku makapayapa nung umpisan ku ne ing kadwa bayu ku pa ayari ing mumuna. King pamangwang masyadung dakal a gawan, malili ya ing tau. Pati na ing simpling pamisip kareng anggang gawan a reni [king pareung oras] sapat na para maging schizophrenia ka.

Misan, atin metung a kayanakan a lalaking maki sakit king isip a dinatang king kakung pamituknangan. Siniguradu na kaku a pápahirapan ne ning metung a klasing sakit a mananamana a menanamana na karing pengari na. 'Nanu wari ing sasabyan mu—pamanamana?' nganaku keya. 'Mumuna king kabilugan, kailangan mung magpaynawa. Kaybat, tapusan me ing kekang pamagaral. Kaybat na nita, gawan me ing serbisyo militar mu, at kaybat subukan mung manintun obra.' Ing kalulung anak mekiramdam ya at ikit ne ing dalan na. King pareung paralan, akit da ring tau ing karelang sarili.

— Geronda, aku man mabilis kung mangapagal king obra. Eku aintindyan nung nanu ing sangkan.

'Ing kulang keka, pasensya ya. At ing sangkan ning kakulang mu king pasensya, masyadu kang dakal a gagawan. Masyadu kang magkakalat at pagudanan me ing sarili mu. At ini ing maging sangkan ning kaba, uling ambisyosu ka at masyadu mung pakialam ing obra mu.'

Anyang manuknangan ku king metung a komunidad da reng monghe, gagawan ku la reng kakung katungkulan king gawang-kahuyan. Ing manimunang anluagi ya pin ing metung pang anluagi—metung a matwang monghe, i Padre Isidor. Ing kalulung tau, ala yang ditak man a pasensya. Magsimula yang gawang awang, kaibat maguluan ya, lakwan ne ing awang at magmadali yang gawang pasbul; kaibat maguluan ya pasibayu, lakwan ne ing pasbul at magumpisa neng bubungan ing bubungan – at uli na nita, lakwan na ing eganagana a kapitna pa mu, at alang nanumang ayari na. Mawawala la kaya ding planang dutung, ding aliwa mali la pamamutut… Makanian ing paralan nung makananu yang pagod ing tau anggang mangapoy ya dapot alang akamtan.

Atin mu namang taung limitadu ing sikanan; agyu da mu ing metung o adwang obra. Pero masyadu lang dakal a gagawan, makisangkot la karing dakal a bage, at ing kalalabasan, ala lang gagawang ustu , at guguyud da la pa ding aliwa karing sarili dang problema at alalahanin. Dapat subukan, anggang king malyari, ing e kumuang higit king metung o adwang obra, ituluy la reni king ustung paralan angga king mayari la, at kanita pa mu, king malino at bayung isip, kumuang aliwa. Uling nung makakalat ya ing isip mu, makananu kang makapamuhay king espiritwal a paralan? Makananu meng aganaka i Kristo?

E me ibye ing pusu mu karing bage-bage a materyal.

— Geronda, nanu ing buri mung sabian potang sasabian mu, 'Ilaan mo ring gamat at bitis mu king obra mu, dapot e me ibie ing pusu mu kaniti'?

— Ing buri kung sabian, e yu dapat ibie ing pusu yu karing bage a materyal. Ating tau a lubus dang isusuku ing sarili da karing bage a materyal. Gagamitan de ing mabilug a aldo king pamag-alala nung makananu rang gawan ing metung a obra, kabang e la man isipan ing Diyos. E tamu sana mahulug king patibung a ini. Gawa ka gamit ding gamat mu, gawa ka gamit ding bitis mu, dapot e me paburen ing isip mung lumayu king Dios; e me itutuk ing kabilugan mung sarili, ing eganaganang potensyal mu king kilub at ing pusu mu karing materyal a bage. Nung ali, ing tau maging ya metung a manyamba king dios-diosan. Angga king malyari, e me ibye ing pusu mu king obra mu. Ibye me ding gamat mu; ibye me ing isip mu. E me ibie ing pusu mu karing bage alang kwenta o alang silbi. Nung ali, makananu ya kanita magsaya king Kristo? Nung ing pusu atyu king Kristo, kanita ing obra meging banal ya. At ing tau mismu kanita panatilian na ing panlub a espiritwal a sikanan at daramdaman na ing tune ligaya. Gamitan me ing pusu mu king ustu; e me sayang king alang kabaldugan.

Nung ing pusu masayang ya karing dakal a malating bage, pota kayi, kulang ya sikanan para magmalun king dapat talagang ikamalun. Ibiye ku ing pusu ku karing magdalan king kanser, karing makaramdam sakit; magmalun ku para karing ának a atyu king kapahamakan. Gagawa kung senyas ning krus at manalangin ku king Dios a ilawanan na la. At nung atin kung bisita, ing pansin ku makatutuk ya king sakit ning aliwang tau, king lugud ku para karela. E ku apapansin ing sarili kung sakit. King paralan a ini, ing eganagana [a pangalawang importansya] kakalingwan ya; ita pin, ing isip ning tau lilihis ya.

— Geronda, posible ya pin, king sanumang klasing obra, ing e ibuhus ing isip at pusu king obra?

— Nung simpli ya ing obra, makasaup ya para siguraduan a e ya masyadung malubug ing isip kaniti. Nung masalimuot ya ing obra, ita pin, dakal ya aspetu, kanita, makatwiran ing metung a antas ning pamangamit isip. Dapot, e dapat sakupan ning obra ing pusu.

— At makananu neng sasakupan ning obra ing pusu?

— King kapamilatan na nanu? King kapamilatan ning metung a gamot. Ing Manuksu patudturan ne ing pusu at sakupan ne kapamilatan ning kasakiman. Dapot nung ing pusu ibie ya king Dios, kanita ing isip manatili ya king Dios, kabang ing utak makatutuk ya king obra.

— At nanu pin ing eksaktung buri tamung sabian king salitang 'alang pakialam'?

— Nung magobra ka, e me kakalingwan i Kristo. Magobra ka king tula, dapot ing isip at pusu mu manatili la king Dios. Kanita, e ka mangapagal, at agawa mu lang tuparan ding kekang espiritual a katungkulan.

Ing obrang gagawan a maki kapanatagan lub at panalangin ay banal ya

— Kapatad, e wari mas mayap nung ing obra mas malwat ya gagawan — ban ing tau manatili ya king kapanatagan?

— Mas mayap ya. Uling nung ing tau magobra ya king kapayapan, papanatilian na itang kapayapan at papasantuwan ne ing mabilug a aldo. Makalungkot, e ta pa aintindian a nung magmadali tamung gawa king sanumang obra, maging kabagbag ya ing lub tamu. At ing obrang megawa king kabagbag lub e ya mipabanal. E dapat maging layunin ing makatapos dakal, para mu masira ka king kabalisan king prosesu. Metung yang estadung demonyu ita.

Deng obrang-kamay a gagawan king kapanatagan lub at panalangin, banal la king sarili da at babanal da la reng taung gagamit kareti. Uli na niti, makatud a ding monghe, king pamanagkas da ring layiku, magkalub lang aliwang gawang gamat bilang basbas. King aliwang banda, ding gawang gamat a gagawan king pamagmadali at pamikakunu ipapasa da ining kalagayang demonyu karing aliwa. Ing pamagobra king pamagmadali at pamikakunu metung yang katangian da ring taung masyadung makatutuk king yatu. Ing magulung kaladua da reng mongeng makatutuk king pamangawang gamit-kamay, e biyaya ing ipapasa da, nune ing kaguluan, kareng aliwa. Nung makananu ya kalaki ing epektu ning kabilyan ning isip ning tau kareng gawa nang gamit-kamay! Angga man king magobra ya gamit ing pirasu ning dutung. Makatakut a bage! Ing resulta ning obra makasalalay ya king kabilyan ning isip ning tau kabang gagawan ne iti. Nung ing metung a tau kinakabahan ya, mimua ya o gagamit yang marok a amanu, ing bunga ning kayang obra manatili yang e binindisyunan. Samantalang, nung kabang magobra la, magkanta lang himno ning pisamban o manalangin la, ing karelang obra mababanal ya. Ing metung a resulta maging demonyiku ya, kabang ing metung maging banal ya.

King pamangimut a maki-galang at pamagobra a maki-panalangin, parati yung sasantuan ing sarili yu at ing eganaganang gagawan yu sasantu ya. Nung ing isip na makatutuk ya king Dios, sasantu ne ning tau ing obra na, ing gawa na. Sabian ta, alimbawa, magdikit kung kahon at babasan ke ing Panalangin kang Jesus — manalangin ku kabang magobra ku para king kaluwalhatian ning Dios. Ing layunin ku aliwa ing magmadali king obra ku, ing gawang dakal a kahon, at kaibat pagsamutan ke ing sarili ku king pamag-alala. Metung yang kalagayan a demonyu ita. E tamu meko king monasteryo para kanita, nune para santuan ing sarili tamu at santuan ing gagawan tamu. Neng kai, uling kakalingwan ta ini, ing pakiramdam mu anti kang masipag a empleyadu ning metung a sekular a institusyon — uling king pamagmadali mung ayari la ding bage, kakalingwan meng kayabe ya i Kristo. King kabaligtaran, nung umpisan me ing obra mu king panalangin, mararamdaman mu ing sarili mung metung kang talasuyu nang Kristo. At uli na niti, gamitan me ing Panalangin kang Jesus king obra mu, ban ing sarili mu at ing gagawan mu maging banal la. Balu mu nung makananu yang mamindisyun ing Dios king metung a tau? Balu mu nung pilan la at nanu la reng klasi ning bendisyun a bibye na kekatamu?

— Geronda, makananu nung ing metung a tau atin yang obrang pangkaisipan, antimo ing pamag-translate? Makananu yang manalangin ing metung a tau para ing gagawan nang obra maging banal ya?

— Nung ing isip mu atyu king Dios, ing obra mu maging banal ya, agyang intelektwal ya, uling mabibye ka king banal a kapaligiran — agyang eka makapanalangin kabang magobra ka. Nung ing metung a tau atyu ya king espiritwal a kabilyan, maragul ya ing saup kaniti keya. E la manintun kabaldugan kapamilatan ning isip, dapot, kabang malalawayan la, aintindyan de iti kapamilatan ning Banal a Pamanlaw.

— Dapot nanu ing gawan ku nung eku atyu king makanitang kabilyan a ispiritwal, dapot kailangan kung gawang obra a anti kanini?

— Nung makanyan, ituluy mu, dapot king parehong oras manalangin ka, mamidinan king Dios a liwanagan na ka. King anggang agyu mu, siguraduan mung ding banal a kabaldugan karing librung isasalin mu makasaup la keka king personal a paralan. At magobra ka king mayap a pamigalang. Balang oras o adwang oras, magpaynawa kang mapilan a minutu at sabian me ing Panalangin nang Jesus.

— Geronda, ing obra ning pamag-translate keraklan makasagabal ya. Kailangan parating manigaral king diksyunaryu, mamasa komentaryu...

— Dapot sinabi ku na keka dati: ing pekamakatulong king pamag-translate ya pin ing personal a karanasan king espiritwal at ding malinis a isip, a gagawang sisidlan ning Grasya king metung a tau. Kanita, ing pamaglarawan karing banal a kabaldugan eksaktu ya at manibatan ya king banal a kaliwanagan, imbes na king rason, diksyunaryu o tinteru. Ing buri kung sabian, kailangan mung patatagan ing sarili mu king manimuna — ita ya pin, king Banal — imbes na king pangalawa — ita ya pin, king pantaung.

King sobrang pamagmalasakit kareng aliwa, kakalingwan ne ning tau ing Dios

— Geronda, ing pamagmalasakit parati na wari ing magdalang tau palaut king Dios?

— Pakiramdaman me ing sabian ku keka: nung ing metung a tata lumapit ya king anak a masyadung makatutuk king pamamyalung at maluman yang haplusán, ing anak, a makatutuk king pialungan na, e na man apansinan. Apansinan na ing lugud ning tata na nung ilako na saguli ing isip na king pamamyalung na. King pareung paralan, nung masyadu katang abala king sanumang klasing pamag-alala, e ta aramdaman ing lugud ning Dios. E ta panamdaman ing bibye na kekatamu ning Dios. Mag-ingat ka: e me sayang ing kekang maulagang sikanan karing e kailangan a problema at alang kwentang pamag-alala, a king metung a aldo maging alikabuk la mu. King pamag-alala at pamag-isip-isip tungkul kareng bage a e kailangan at alang kabaldugan, e mu mu pagapuan ing katawan mu nune pati na ing isip mu magkalat ya at alang patutunguan; at kanita, kabang manalangin ka, ing ibibye mu king Dios yapin ing pagal at ing pamangawang-kiki—kalupa na ning sakripisyung inampang nang Cain.[148] Uli na niti, ing kabilian ning kekang lub maging 'anti ya mu namang Cain', mitmu king pamag-alala at dingang, a gisingan ning tangalashka a atyu king siping mu.

E ta sana sayangán ing mismung sentru ning kekatamung sikanan king alang kapuntalan, uling nung ali, ing mitagan para king Dios yapin mu ing balat ampong laman. Ing pamag-isip king nanu mang bage sisipsipan na ing pusu king kabilugan nang sikanan king kilub at ala nang mitagan para kang Kristo. Nung akit mu na ing isip mu parati yang ma-istorbu at lulubug karing kapigaganakan, kabalisan at kalupa na niti, dapat mung isipan na mekalis ka king dapat mung atyu, at magmalasakit ka na mekalayu ka king Dios. Isipan mu na mas mekalapit ka karing bage-bage mu kesa king Dios, king lelangan kesa king Miglalang.

Makalungkot, e ne man bihira ing ligayang pangyatu a manibatan king masanting a gewa a makapanlinlang agyang king metung a monghe. Syempre, ing tau lelangan ya para gawang mayap, uling ing lelangan na mayap ya. Dapot ing metung a monghe sisikapan neng alilan ing sarili na manibat king pagkatau papunta king pagiging anghel. Uli na niti, ban makapagobra ya king espiritual, kailangan neng limitan ing obra na para king materyal a bage king pekakailangan mu. Kanita, ing saya na manibat ya karing espiritual a bunga a penasikan na; maging espiritual ya, at ing monghe e na mu pakakanan ing sarili na nune pati na ring aliwa king sagana.

King libutad da ring dakal a alalahanin at problema, kakalingwan de ring tau ing Dios. I Father Tikhon [149] sasabyan na, king karaniwan nang paralan: "Ing Paraon dininan na lang dakal a obra at dakal a pamangan ding Israelita ban akalingwan de ing Dios."[150] King kekatamung panaun, lubusan nong sinakup ning demonyu ding tau kapamilatan da ring materyal a bage at ding alalahanin king yatu. [Ituru na karing tau] ing magobrang masikap at mangan dakal — ban akalingwan de ing Dios at, king paralan a ini, e ra agawa, o mas ustu, e ra buri, gamitan ing kalayan a binie karela para king pamagbanal ning kaladua. Dapot, king masanting a palad — laban king kaburian ning demonyu — atin mu namang mayap a lulwal kening [kaguluan] — deng tau e la masyadung makahanap oras para king kasalanan anti ing buri da.

Ing sobrang obra at ding pangkabilugang-yatu makapaglisyas la king metung a monghe.

Mayap para king taung magnasang mie king espiritwal a bie, at lalu na king metung a monghe, ing lumayu ya karing mapilan a klasi ning aktibidad, obra, at responsibilidad — ita pin, detang makasagabal keya king kayang espiritwal a parasan. E dapat kumuang dakal a obrang alang kapupusan, uling ding makanitang obra alang kapupusan. At nung ing metung a monghe e na abiasnan ing gawang pangkilub king sarili na, parati yang mibaling king obrang panglual. Ding taung magpursiging ayari la ding obrang alang kapupusan, mayari ya ing bie da a ating kakulangan king espiritual. King kawakasan ning karelang bie, manisi la, dapot kanita ala neng silbi karela, uling ing karelang 'passport' binye ne karela. King sanumang paralan, kailangan ya man ing saglit a pamagpainawa ibat karing katungkulan.

Potang mabawas la reng dakal a obra, natural mung lunto ing pamanibayu ning sikanan ning katawan at ing kau para king obrang pang-lub — obrang e makapagal, nune papasikan na ing tau. Kanita, ing kaladua naman, makasingut yang masaganang espiritwal a oxygen. Ing pagal ibat king pamagsikap a ispiritwal e ne kakain ing sikanan ning metung a tau, nune ibabalik ne pa, uling ing pamagsikap a ini itatas ne ing tau at idapit ne king mapagmahal a Ibpa, ban ing kaladua na magsaya ya naman.

Ing pagal ning katawan, nung alang kabaldugang ispiritwal o, mas ustu pa, nung malilyari ya kabud a alang ispiritwal a sangkan a makapagpaintulid kaniti, papaitan ne ing tau. Angga ing pekamabait a malating kabayu, nung masyadu yang pagobran, magumpisa yang sumipa—ita pin, mika marok yang ugali, agyang ala ya kaniti dati at sana mas meging matinu ya pa king katwa.

Para unanan ing espiritual, ding aliwang gawa malyari lang isantabi. Ing sobrang obra at sobrang pamagmalasakit king yatu magdalang isip-lupa king monghe, at ing kayang kagiwan para king espiritual a pamisip maging makalupa ya. Mebie ne bilang tau ning yatu—a ating kayabeng e kapanatagan ning isip at pamagmalasakit king yatu. King makuyad a salita, kapamilatan da ring alang tuknang a pamag-alala, kabalisan, at kasakitan, ya pin, king mismung bye a ini, dake-dake nang daranas ing pamanasa ning impyernu. Dapot nung ing metung a monghe e ya makatutuk karing bage-bage king yatu, nune king sarili nang kaligtasan at king kaligtasan da ring sablang tau, gagawan ne ing Dios a kayang pamuntuk at ding tau ding kayang talasuyu.

Atatandanan me pa ing kwentu nang Venerable Gerontius at ing kayang nobis?[151] I Venerable Gerontius minyad ya kang Pekabanal a Indu ning Dios king ditak a danum—saktu para keya at king kayang nobis a inuman. Ing Indu ning Dios, anti mong metung a mapagmahal a inda, migbukas ya king batu malapit king karelang hermitage at menibatan yang danum manibat karin—metung a banal a sibul—ban atin lang inuman. Linipas ing panaun, at ing nobisyu ning Kagalang-galang megumpisa yang gawang teras, kaybat minagdala yang gabun, menanam yang prutasan at hardin a gule, at uling kinuwa na la reng dakal a responsibilidad king yatu, e na la apansinan deng kayang katungkulan a ispiritwal. At uling e sapat ing danum, kinwa ne ing pahilis at penimulan neng palaparan ing busbus king batu—ban mas dakal ya ing danum a ibukal na. Kanita, inurung ne ning Indu ning Dios ing danum, at pepagus ne king aliwang lugal, mas mababa kesa king silid, at sinabi na kea: 'Nung buri meng asikaswan ding mulahan at malisya ka, kanita kumu ka danum king marayu.'

Nung nu ating marakal a problema, atin mu namang marakal a espiritual a pamangulu

— Geronda, e ka wari mekasisi king pamaglakwan mu king selda, a ing pamagkumpuni na mekaubus king maragul a sikanan mu, at king pamaglipat mu king aliwang lugal?

— Manibat inyang likwan ku karin, ing kabaldugan na, atin sigurung seryosung sangkan para gawan ita.

— At king balang nung nu ka minta, limitadu ka mu ba karing pekakailangan?

— Wa, linimita ku ing sarili ku kareng pekakailangan mu para king bie keni, ban agawa ku ing kailangan para king Banua. King pamagkalibang kareng bage pang-lupa, malili ya ing tau king dalan a papunta king Banua. Mumuna, gagawa kang metung a bage, kaibat buri meng gawan ing aliwa… Nung masangkot ka king paulit-ulit a ini, ayan na — malili na ka. Nung ing tau malili ya karing bage ning yatu, mawawala kea ing para king banua. At nung makananu alang angga ing para king banua, makanian mu naman alang angga ing para king yatu. Malili ka keni, o 'malili' ka karin. Balu mu nung nanu ing kabaldugan ning 'malili' karin, king Kayarian ning Banua! Oh, gaganakan ke ing Panalangin nang Jesus at ibabad ke ing sarili ku kaniti! E ka pa wari sinubsub king panalangin?

Ing pamaging abala king dakal a obra, king pagal at pamagmalasakit, at lalu na king pamagmadali, e na katamu sasaupan. Iti ngan itutulak na ing katinuan king gilid at papaliguan ne ing kaladua. Ing tau e na mu makapanalangin, nune pati na ing mag-isip.

E la makapag-isip ning masalese at king tauli, ding gagawan da mali la.

Uli na niti, mag-ingat ka: e me sasayang ing oras mu king alang kapupuntalan, a alang pakinabang king kekang espiritual a bye. Nung ali, miras ka king puntung masakit na ing lub mu at e mu na agawa ding kekang espiritual a katungkulan. Gusto mung magobra o makipagsalita — o, para maging 'abala' ka, gawa kang sarili mung problema. Potang lakwan ta ya ing Panalangin nang Jesus at ding kekatamung espiritual a katungkulan, sakupan na ning kalaban ing kekatamung espiritual a katas-tasang , at, kapamilatan ning laman at ding kekatamung isip, makipaglaban ya kekatamu. Gawan na lang alang silbi ding eganaganang kekatamung sikanan—pang-isip man o pang-katawan; pututan na ing kekatamung pamakisanmetung king Dios, a ing bunga na yapin ing pamag-alipan ning kekatamung kaladua karing hilig.

Sasabian nang Ama Tikhon kareng monghe a dapat lang mie ascetic para malaya la kareng alalahanin ning yatu, kesa king magobra la anti mong obrero at mangan la anti mong taung pangyatu. Uling ing aus king metung a monghe bibilugan ne ning pamagdayap, pamag-ayuno, at panalangin—ali mu para king sarili na, nune para king mabilug a yatu—pareu kareng mabie at kareng meangu bie. Tungkul naman king obra, dapat ya mung ditak at gagawan mu para king sarili mung kailangan, ban eka maging pabayat kaninu man.

— Geronda, ding bage ning yatu, pane la wari makasagabal king bie espiritwal?

— Nung makatutuk ka king kailangan gawan uli ning pamamintu,[152] , e na ka apinsala. Nung ing pamagsikap mu king pamitupad king utus a binye keka, o king pamanyaup king kapatad a babai, e lalampas king angganan ning [pamamintu], kanita, masigasig mung pagnasan ing panalangin, at ing saup mu karing aliwa maging mabunga ya. Dapot nung ing metung a tau lumagpus ya king angganan [ning katulwan] king sarili nang kaburian, magdagdag yang karagdagang pasanin king obrang pinagkatiwala kea, at magmalasakit ya karing bage a e kailangan, kanita ing isip na maliliwas ya at liliwas ya king Dios. At nung ing isip ning metung a tau e ya atyu king Dios, makananu neng adaman ing banal a tula? Ing pusu malagua yang mapapalamig. Nung gisanan kung aldo tatanggap tau, kanita, agyang iti metung yang gawang ispiritwal, potang bengi, neng talakad ku para manalangin, ing pusu ku atyu king aliwang kabilyan — aliwa ya talaga kumpara neng manalangin ku king mabilug a aldo. Mipupusuan ya ing isip ku kareng dakal a bage a dimdam ku ibat kareng tau, at e malagwang isantabi ing eganagana. Angga king malyari, sabian ya ing Panalangin nang Jesus king aldo at tahimik a kanta-kanta king metung a himno ning pisamban.

Ing makuyad a panaun ning pamamasa king ispiritwal a babasa makasaup ya naman—lalu na bayu manalangin. Papali na ing kaladua king malalam at papalako na la ding kabalisan a menatili king isip king aldo. At nung ing kaladua mipalaya ya at midala king ispiritwal, banal a kapaligiran, ing isip manatili yang e ma-istorbu king kayang obra. Kaybat mung mamasa king metung a dake ibat king Ebanghelyu o ibat king Libru ning Ibpa (ing Libru ning Ibpa atin yang mangakuyad dapot masikan a kabanata), ing isip midala ya king espiritual a lugal at e ne manaliwa manibat karin. King tutu, ing isip anti ya mong anak a e makapaindatun a e makapaynawa king metung a lugal—mamagasa ya keni at karin. Dapot nung dinan me mayumung kendi, e ne mako.

Ing kalayan karing kapigaganakan at pamanabala magdalang kapanatagan ning lub at panyulung king espirituwal. Deng pamanabala ilalayu de ing monghe king Dios. Nung nu dakal la reng kapigaganakan, dakal ya naman ing espiritwal a sagabal a manalbug karing sinyal da reng istasyun ning radyu a espiritwal. Ala yang sangkan ing metung a monghe nung eya mamyeyeng espiritwal a bye. Lawen la reng kaluluwang layiku, mabayat king dakal a kabalisan, dapot gagawan da pa murin ing anggang agyu da. Ing metung a monghe, ala yang makanitang kabalisan. E na kailangan isipan ing upa, utang, o nung atin yang obra o ali. Ing kayang amang espiritual atyu mu king siping na, at ing pisamban atyu mismu king monasteryu: panalangin, pamahid, serbisyu, liturhiya... Libre ya karing kapigaganakan at ing tutu na mung pakialaman ya pin ing maging anghel — ala yang aliwang layunin. Samantalang ing metung a layiku dakal ya kapigaganakan! Ing pakialam na ya pin ing pamanese karing anak na, karing aliwang bage — at king pareung panaun, lalabanan na ing para king kaligtasan ning kaladua na. Anti ing sadya nang sasabian i Elder Trifon:[153] "Nais na bang mag-panalangin ing metung a monghe? Malyari na ita. Buri na bang mag-ayunu? Malyari na mu naman ita. Alang asawa o anak. Dapot ing metung a layperson e na la agawa ngan dening bage a reni. King katunayan, atin yang anak. Ing metung mangailangan yang sapatos, ing aliwa mangailangan yang imalan, at ing katlu mangailangan yang aliwa."

Kailangan tamung paintunan ing Kayarian ning Banua

Higit king sabla, kailangan tamung paintunan ing Kayarian ning Banua. Ini ing dapat maging pakialam tamu, at ing sabla pa man ibie na para kekatamu.[154] Nung ing metung a tau mawala ya king sarili na king biayeng ini, sasayang na ing panaun a binie kaya, at bablasan na iti. Nung e ya mawala king sarili na at magsadya para king daratang a bye, kanita ing bye na keti king yatu atin yang kabaldugan. Nung isipan na ning metung ing daratang a bye, dakal ing mibayu. Dapot nung ing isipan na mu ning metung a tau yapin ing nung makananu yang maging komportable keni, mapapagal ya, mapapahirapan ne ing sarili na, at makatutuk ya king alang anggang parusa.

Ingatan yu ing sarili yu ban e kayu ma-impeksyon king e mapag-sabyan a pamag-alala at masidhing pamag-isip kareng bage king yatu: 'Ngeni, kailangan tamung gawan ing metung a bage, kaibat ing aliwa…', uling king makanian a kabilyan, ing Armageddon ing manalbe kekayu.[155] Ing e mapag-sabyan a pamag-alala mu, kaugnayan kareng proyektu ning pamangawa, pamag-ayos, at aliwa pang kalupa na niti, obra na ne ning demonyu. Itutuk me ing kekang pansin kang Kristo, uling nung ali, ing itsura mu mu ing atin kang bye kayabe nang Kristo, kabang king kilub mu manatili la ngan ding planung pangyatu — at tatakut ku a ing pareung kasiran a milyari kareng banal a birhen malyari mu namang malyari keka.

Deng matenakang birhen [156] e la mu ginawang mayap a dapat, nune pepakit la mu namang tune malasakit — e la mekiput mata; e la manamdam. Deng mangmang a birhen alang pakialam la at e la migsikap manatiling makabante. Uli na niti, ing Ginu sinabi na: 'Magbanté kayu.'[157] Birhen la — dapot mangmang, alang pang-unawa. Nung ing metung a dalaga ala yang katuliran ibat king kebaitan, para keya iti metung yang biyaya ibat king Dios. Lulub ya king tutuking bye a e na kailangan arapan ing sanumang pagsubuk. Dapot, nung atin yang katuliran dapot mabie yang alang kabiasnan, kanita king Aldo ning Pamanusga ala yang maging depensa.

At nanu naman ing istorya nang Marta at Maria, anti ing makasulat king Ebanghelyo? Akit yu wari nung makananu ing sobrang pamag-alala na ing meging sangkan para i Marta, king metung a paralan, alang marine ya meging ugali? Balamu sinaupan ne murin Maria king umpisa, dapot, anyang ikit nang ala yang balak i Marta a ayari la ding kayang paghahanda, likwan ne at meko ya. 'Makananu,' isip nang Maria, 'aku pa ing e makasabe kang Kristo ku uli da ring ensalada at keyk?' Isipan na pa ning ninu man a i Kristo dinatang ya karela para mu mangan karing manyaman nang lutu Martha! At ita ing tutu nang sinakit kang Marta, at ngana: "Ginu, e ka wari mapansin a ing bukud kung kapatad babai likwan na ku para magsilbi magdili-dili?"[158]

Uli na niti, mag-ingat tamu bang e na itamu malyari ing pareung milyari kang Marta. Manalangin tamu bang maging mayap tamung Maria.

Ikatlung Dake.
Tungkul king Espiritu ning Dios at king espiritu ning yatu

"Ing kalinisan ning pusu ning metung a matulid a tau ing papasanting king kayang itsura"

Kabanata 1.
Tungkul king edukasyun at kabiasnan king yatu

Ing metung a matenakan ya ing mepanalangin king sarili na

King pamipakinis na king isip na e king bage banal nune king katusuan, ing tau isusuku ne ing sarili na king demonyu. Dapot nung makanian, mas mayap pa para keya ing lubus nang mawala ing katinuan na, ban king Aldo ning Pamanusga magkaroon yang makabawas a parusa.

— Geronda, aliwa ya ba ing kasimplehan king katusuan?

— Wa, anti mo ing asukal a aliwa ya king jackal. Ing jackal, nung magnasa yang manako, diretsu yang pupunta at kuanan na ing buri na. Ing asukal naman, subukan nang akua ing buri na kapamilatan ning katusuan.

— At malyari kayang magkamali ing tau, Geronda, at isipan nang ing katusuan ya ing talas ning isip?

— Wa, malyari, dapot — potang lawen de ing sarili da — aintindian da nung nanu ya ing katusuan at nung nanu ya ing talas ning isip. King katataulian, atin lang giya para king pamangilatis. Nanu la reng biyaya ning Banal a Espiritu? Ing lugud, tula, kapayapan at aliwa pa.[159] Ating nanuman kareng biyayang areti kilub na? Nung ala yang atin kareng katangiang areti, ing metung a tau magdalang metung a bage satanicu kilub na—ding makabukud a katangian ning metung a tangalashka.

Ing metung a matenakan a tau ya pin ing mekapaglinis king sarili na, a mekapagpalaya king sarili na karing pagnanasa. Ing tune matenakan ya pin ing mekapagbani king isip na. Nung ing isip e mebani, kanita ing talas na alang nanu pa mang silbi. Alimbawa, ding peryodista at politiku—ila pin, king katataulian, matenakan lang tau, dapot dakal karela, uling ala lang baning isip, magsalita lang kalokwan kayagnan da ring karelang matenakan a amanu. Magsalita lang makatakut a kalokwan uling king karelang maragul a talino! Nung ing metung a tau e na gagamitan king mayap ing sarili nang talino, gamitan ne ning demonyo iti. Nung ing metung a tau e na gagamitan king mayap ing taram ning sarili nang talino, gamitan ne ning demonyo iti para king marok.

— Kaya, king e ra pamangamit king talas ning karelang isip para king kayapan, bibie da wari king demonyu ing karapatan a kumilos?

— Nung ing metung a tau e ne ginamit ing kayang matalas a isip para karing mayap a dapat, kanita ing upaya kusang-lub yang mibibye king demonyu. King e pamangamit king isip para king espiritwal a dapat, sisiran ne ning tau ing kayapan. At aliwa ing demonyu ing gagawang marok, nune ing tau mismu. Alimbawa, atin taung matenakan, pero e ne gagamitan ing isip na, at pipilinan na ing maging tamad. Pero uling e ne gagamitan ing buntuk na, nanu ing pakinabang ning panga-matenakan na?

— Ing metung a matenakan a tau a atin damdamin, atin ya kayang kapasidad para king ustung pamaghusga?

— Mumuna king kabilugan, kailangan lang mag-ingat a e manalig king sarili rang kaisipan. King pamagtiwala king sarili rang kaisipan, ing metung a taung espiritwal mabibitag ya king ilusion, kabang ing metung a taung makamundo maging ya namang sira buntuk. E dapat magtiwala king sarili nang isip ing tau. Dapat yang mangutang at manintun payu; dapat neng santifikán ing sarili nang isip. King katutuan, dapat neng santifikán ning tau ing eganaganang atin ya. Ing metung a santifikádu at matalas a isip sasaup ya king pamikamtan ning ustung pamangusga. Ing metung a matenakan a tau a e sinantifiká king sarili na, kulang ya king espiritual a pamangilatis. At ing taung natural a maloloko malyaring isipan nang santo ing metung a maling isip, o isipan nang pamanggalang ing malambing a pamanialita ning aliwa. Samantalang ing metung a malinis at matenakan a tau maging yang masyadung mapagmasid.

— Geronda, makananu yang malilinis ing matalas a isip?

— Para malinis ya, e dapat tanggapan ning tau ding 'mensahi' ning marok at e dapat mag-imbak marok a isip, nune dapat gawa ya king kabaitan at kasimplehan king eganagana. King paralan a ini, daratang ing kalinawan king espiritu at banal a pamanaslag. Kanita, akit na ning tau ing king lub da ring tau at e ya makarating king konklusyon a pang-tau.

— Geronda, ing pamangilatis atin yang kaugnayan king kabiasnan?

— Ing kabiasnan manibatan ya king Banal a Pamanlagu. Malyari kang mamasa kareng Banal a Ibpa, atin kang ustung kabaluan kareng mapilan a bage, mag-asceticism at manalangin; dapot ing kabiasnan manibatan ya king Banal a Pamanlagu. Metung yang penomenon a aliwang uri.

— Geronda, mas mayap la wari ding tau kanitang minunang panaun?

— E ya uling mas mayap la; nune mu pin deng tau kanita atin lang kasimplehan at mayap a intensyon. Ngeni, lalon da reng tau ing eganagana king katusuan, uling susukatan da ing eganagana king rason. Ing espiritung Europeo dakal ya ing perwisyung dela. Iti mismu ing espiritung ini ing mengasira karing tau. Nung ali kaniti, ing kabilyan a ispiritwal da ring tau ngeni maging mayap ya sana, uling, mayap man o marok, balang metung atin neng edukasyun ngeni at posible ing mika pamikasundu karela. Dapot ding taung makabayu tinuru la king kawalan-Diyos at karing anggang teoryang satanikung areni, at king paralan a ini meging la e karapat-dapat, anya imposible ing mika pamikasundu karela. Kanitang minunang panaun, e ka makapamiugnayan king metung a tau nung ala yang kasalpantayanan o edukasyun. Atatandanan ku, kanitang metung a pamikatagun, metung a monghe, anyang aramdam na la ding amanung 'At king Banal, i Ibpa tamung Gregory, Papa ning Roma'[160] kabang malilyari ing Liturgy of the Presanctified Gifts, inisip na a ing Papa ning Roma ya ing pagmasusian at mepadaya ya. "'Eku inasa,' ngana, 'e ku talaga inasa a maging papista kayu!' Kaybat nang sinabi ini, likwan ne ing pisamban. Akit yu nung nanu ing idulut ning kamangmangan! Ing kamangmangan metung yang makatakut a bage. At ing pekamaragul a karokan daraptan de ring taung ing pamigalang makasabe king kalitwan king isip. Nung e ra aintindyan ing diwa ning bage, gagawa lang problema.

Ing kabiasnan a alang Banal a pamanaslag metung yang sakuna

Nung pabagalan de reng tau ing karelang pamangatuwiran, e mu ing isip da ing maging malino, nune pati na ing Banal a Grasya malagwa yang makalapit karela. Ing kabiasnan a alang kaliwanagan metung yang sakuna. Ing tau mibubulagan ya king Dios kapamilatan ning panyese at pamagsikap king espiritwal. Atin lang banal a kabulagan at karanasan ning pamibie-bie king Dios, imbes na king sarili rang isip. Uli na niti, akakit da ing marayu. Ing taung malapit-lawe, masalese yang manakit king malapitan, dapot e na la akakit ding bage a marayu. At agyang para king taung e malapit-lawe—agyang akakit na la pa ding bage a medyu marayu—iti, king katataulian, e ya maragul a tagumpe. Ing tau adwa la mu pisikal a mata, kabang dakal la ding kayang espiritwal a mata.

Deng lalayu kang Kristo, ila mismu ing magkait king sarili da king Banal a Liwanag, uling, kalupa da reng mulala, lalayu la king sala ning aldo at pupunta la king lugal nung nu e sasagitsit ing sinag na niti. Uli na niti, mangalilu la at masakit king espiritu. Nung ing metung a tau e ne linisan ing sarili na, nung ing Banal a kaliwanagan e datang kea, kanita ing keang [taung] kabiasnan, agyang makananu ya pa ka-ustu, e ya aliwa nune mu rasyonalismu at ala nang aliwa. Ini ing konklusyon a ikit ku. At nung ing Banal a kaliwanagan mawala ya, kanita alang nanumang pakinabang king eganaganang sasabyan at susulat da ring tau. Ing Salmo sinulat ya kapamilatan ning Banal a inspirasyun, at lawen mu nung makananu la kalalam ding kayang kabaldugan! Tipunan yu la ngan ding teologo at linguista ning kasalukuyan, nung buri yu, at akit yu: e la makasulat agyang metung mung salmo a makanian kalalam. I Ari David e ya metung a taung maalam, dapot malinaw mung akit nung makananu neng ginabayan ning Espiritu ning Dios.

At ing Pisamban ngeni atyu king kaguluan uling alang banal a pamibuklat isip, at balang metung maghusga ya at gagawa agpang king sarili nang kaburian. Kanita, lulub ya ing 'salik a pantaung', lalto la ring hilig, at keni ya makakit lugal a pag-obrahan ing demonyu. Uli na niti, detang atyu lalam ning pamanyakup da ring sarili dang hilig e la dapat manintun upaya.

— Kaya, Geronda, dapat la kayang seryosung manintun ding tau king banal a kaliwanagan?

— Wa, uling nung ali, ding solusyon a panukala da, bunga la mu ning sarili dang pamangaisip. At kanita, lalto ing kalitwan. Deng kumperensya, pulung… At makalunus a detang makilahuk kareng bage a reni, manimuna, e da pa man kilala ing sarili da. King tutu, ing pamangilala king sarili mas mayalaga ya pa kesa king kabilugan a kabiasnan king yatu. Ing taung mapagkumbabang makilala king sarili na, kikilalanan de naman ding aliwa. Nung deng aliwang [mapagburburak] kilalanan da sana ing sarili da, kanita, potang akit da ing kalunus-lunus dang kabilyan, e la makapangas nang mibuklat asbuk.

Misan, atin metung a lalaking magreklamu a, agpang kaya, alang metung man a Orthodox Christian a magrepresenta king Orthodoxy king aliwang bansa kareng miyayaliwang kumperensya at aliwa pang okasyun. E ne man tuknang magsalita — masyadu yang magpasobra anya e ne kapani-paniwala. "Anyang ing Dios," nganaku keya, "kinutang ne ing propeta Elias: 'Nanu ing gagawan mu keni, Elijah, king Bunduk Horeb?'[161] — pekibat na ning propeta a ya na mu ing mitagan. Kanita sinabi na ning Dios kaya: 'Pitung libu la reng e sinamba kang Baal.' Pitung libu la reng menatili king kasalpantayanan, dapot i propeta Elijah sinabi na: 'Aku na mu ing mitagan!' At ngeni, maglalarawan kang malungkot a sitwasyun king panaun a dakal la reng maniwala! Ing kekatamung Mayupayang Dios wari ya kalupa na ning Mayupayang Dios a makalarawan king kupula ning pisamban, a malyaring mabitak nung mika ayun, at kaibat isipan tamu nung nanu ing gawan tamu para e ya mibagsak, at manaus tamung talapanyamasan para patibayan ya?" — "Kareta, king America," pekibat na, "malyari kang magpagulung bola at alang taung akit." — "Pero makananu ita," kontra ku, "kabang dakal ku akilalang maniwala ibat America!" — "Wa," ngana, "tutu ita. Pero ding Katoliku, mapaglalang lang demonyu! Pane da katang susubukang lampasan king katusuan!" — "Pero ding Katoliku," pekibat ku, "ila mismu ing mengamua na king Papal a sistema at ngeni magbalik na la king Orthodoxy. Anyang mebisita ya i Patriarch Dimitri [162] king America, aliwa wari ding mismung Katoliko ding mengulisak: 'Ing Patriarch metung yang tune Kristiyanu, dapot ing Papa metung yang mapagsamantala'? E wari sinabi ini ding Katoliko a maki pamangainsultu? Oneng pilit yu pa mu rin sasabian kaku a ding Katoliko, king kapamilatan ning katusuan, susubuk lang lusub king Orthodoxy para siran ya, at ing eganaganang klasing bage anti kanita. Kaya nukarin, king panakit yu, ya ing Dios? Talaga kayang agawa ning demonyo ing nanumang buri na?"

Kasalungsungan, ing Western rationalism meka-impluwensya ya naman kareng hierarkang Eastern Orthodox. At uli na niti, atyu la king Eastern Orthodox Church nang Kristo king katawan mu, kabang ing kabilugan dang pagkatau manatili ya king Albugan, a king panakit da, ya ing manimuna king yatu. Dapot nung lawen de ing Albugan king espiritwal a paralan, king sala ning Aslagan, ing sala nang Kristo, akit de ing espiritwal a pangalugpa ning Albugan, a bagya-bagyang mawawalan king sala ning Aldo ning Kabiasnan—i Kristo—at lulbug king malalam a dalumdum. Dapot, imbes na, mititipun la kareng kumperensya at alang patugut lang pisasabyan deng paksang e man mu karapat-dapat pisabyan—deng paksang e man pisabyan deng Banal a Ibpa king kaba ning panaun.[163] Dening eganaganang dapat menibatan la king marok. Ing layun da, ilitu la ding isip da ring maniwala at isalisi la, itulak la ding aliwa king ere at ding aliwa naman king pamikakawani. King paralan a ini, ing demonyu makakakwa yang bayung pwestu. Naku, naku, naku, dening taung areni pápasakitan da la ding matapat at pupunan de ing buntuk da king kalokwan.

At nukarin ya magumpisa ing eganagana? Magumpisa ya nung ing metung a tau, a alang gagawang obrang espiritual, isipan na pang metung yang taung espiritual, at kaibat magsalitang kalokwan. Ing metung a anak, a atin natural a kalinisan ning isip at ditak a kabaluan, magsalita yang makatud keka. Kabaligtaran, ing metung a taung matas a pinagaralan dapot ing isip na makulimlim uli ning impluwensyang demonyung tinggap na, magsalita yang pekamakarimlang pamamuska.

Ninu man ing parating sasanting king isip na kapamilatan ning kabiasnan kabang mabibie yang makakawani king Dios, king tauli gagawan neng tabak a maki adwang taram ing isip na. At kaibat, king metung a taram, sasaktan ne ing sarili na , kabang king metung naman—kapamilatan da ring kayang makatwiran at alang-kwestyon a pamanghusga bilang tau—sasaktan na la ring aliwa. Ing kabiasnan ning tau makasaup ya nung iti pinabanal ya at meging Banal. Nung ali, iti metung ya mung katusuan ning tau, rasyonalismu, at lohikang pangyatu. Ing isip a alang grasya king sarili na anti ya mong bakal a e magnetisadu a mamukpuk kareng bage a gawa king bakal, a manayang dumikit la keya. Dapot e la didikit; masira la mu uli ning pamamukpuk na.

Makanian la reng tau ngeni. Lalawe ra ing eganagana manibat king panimanman ning malanging pamangatuwiran. Ing pamangatuwiran a ini metung yang tune kalamidad, uling sasabian da 'mamagarbus ya ing isip'.[164] Nung ing metung a tau ala yang Banal a pamanaslag, kanita ing kabiasnan alang kwenta; magdalang pangasira ya.

Ing siyensiya dapat gamitan ya king espiritual a bie

Ing eganaganang karokan magumpisa ya king isip neng iti makatutuk ya mu king siyensiya at lubusang makakawani ya king Dios. Uli na niti, ding taung anti kaniti e la makakit kapanatagan lub at balansi. Samantalang, nung ding isip da ring tau makatutuk la king Dios, kanita gagamitan de ing siyensiya para king pamagpasanting ning sarili king lub at para king kayapan ning yatu, uling king makanitang kasu, ing karelang isip mebabanal ya.

— Kaya, Geronda, masasabi wari a ing siyensiya ala yang pakinabang karing tau?

— Ing siyensiya maragul ya pakinabang, dapot magdalang ya mu namang maragul a kalitwan. Atin kung kilalang tau a, agyang e la masyadung megaral, mas malino ya isip kesa kareng iskolar. Detang, king Grasya ning Dios, linisan de ing karelang isip king kalitwan a dela ning siyensiya karela, mas dakal la gamit a magagamit da. At nung ding kasangkapan a reni—ing kabiasnan—e la mebating, magagamit la mu para karing bage pang-yatu, ali para karing bage pang-espiritwal. Ing kabiasnan mabilis yang mabating nung ing metung a tau magpalto yang tune pamagmalasakit para king kayapan. Ding taung bibye prayoridad king karelang edukasyun king kilub—ing edukasyun ning kaladua—at gagamitan da mu naman ing karelang edukasyun king kilwal para isulung ing karelang panyulung king kilub, mabilis lang mibabayu king aspetung espiritwal. At nung ali la mu teoretiko nune praktisyoner la naman—karing bage espiritwal—kanita ing karelang saup king yatu maragul yang tutu, uling ilwal da la ring tau king pamikakalma ning impyernung pamagdusa at idala la king tula ning paraiso. Deng makanining tau ning Dios maralas mas ditak la kwalipikasyun kesa karing aliwang maka-aral, dapot ing karelang saup king yatu mas maragul ya pa. Ing makanining tau biyayan ya karing dakal a espiritual a regalu, ali king metung a bunton da reng alang silbing pirapis a papel (ita pin, deng degree). Ing yatu mitmu ya king kasalanan, at dakal a panalangin at personal a espiritual a karanasan ing kailangan. Ing keraklan karing kasulatan anti la mong perang papel, a ing alaga na makasalalay ya king nung nanu ing suporta na kaniti. Uli na niti, ing balang metung kailangan yang magobra king minas ning sarili nang kaladua.

Atatandanan ku, king Monasteryo ning Esfigmen, atin metung a matwang monghe a masyadung payak a tau, a inisip na pa ngang banal ya i Ascension. Manalangin ya kang Ascension gamit ing rosaryu na at sasabian na: 'Banal ning Dios, ipanalangin mu kami king Dios!' King metung a pamikatagun, mekasakit ya ing metung karing monghe king almshouse ning monasteryo, at ing mongheng malinis lub ala yang apamangan keya. Inya agad yang linusut king eran papunta king lalam, binuklat ne ing metung a awang a makayarap king dagat, inyat na la ring gamat na palwal at minyad ya: 'Santu kung Analipsia,[165] , dinan mu kung asan para king kapatad ku!' At bigla na mu! Agad-agad, metung a maragul a asan a kalupa na niti ing linuksu diretsu manibat king dagat papunta karing gamat na! Ding sablang mekakakit kaniti menatili lang makatuknang king sobrang pamigla. Dapot ing simpling tau ngingiti ya mu karela, antimo mong sasabian na, 'Nanu ing kakatwa keta?' Oneng balu tamu nung kapilan ya gugunita ing metung a santu, nung kapilan ya migdusa ing aliwa, nung kapilan, nukarin at makananu ing pamang-akyat na king banua, at king kabilugan ning kekatamung kabaluan e ta man makapanalangin para king metung a malating asan! Anti kaniti la reng 'kakatwang' bage king espiritual a bie, at dening 'kakatwang' bage ali la aintindyan ning lohika ning grupu da reng intelligentsia a ing karelang paninindigan aliwa ya ing Dios nune ing sarili da. Ali da aintindyan uling ing anti kaniting intelligentsia atin yang kaalaman king yatu a alang bunga, uling makasakit ya king sakit a espiritual a pang-yatu at ala yang Banal a Espiritu.

Ing Banal a Espiritu e ya bababa kapamilatan ning teknolohiya

Ing salitang menibatan king isip e na babayu ing kaladua, uling iti king laman ya manibatan. Ing kaladua babayuan ne ning Salita ning Dios, a mibait king Banal a Espiritu, a atin enerhiyang pang-dius. Ing Banal a Espiritu e ya bababa kapamilatan ning teknolohiya; inya, ing teolohiya ala yang kaugnayan king metung a espiritung siyentipikung alang bunga. Ing Banal a Espiritu sasarag ya king sarili nang kaburian — nung akit na king metung a tau ding kailangan a espiritwal a pamangailangan. At ing espiritwal a pamangailangan ya pin ing dapat linisan ning metung a tau ding sarili nang espiritwal a daluyan king kalawang at maging mayap a talapagdalang kuryenti — ban tanggapan ing espiritwal a kuryenti ning Banal a Pamanaslag. King paralan a ini, ing metung a tau maging yang espiritwal a iskolar, metung a teologo. King 'teologo', ing buri kung sabian ila ring ing karelang teolohiya makasandal ya king matatag a pundasyun ning kabiasnan king teolohiya at ing karelang digri king teolohiya atin yang tune ulaga, imbes na detang atin lang papil a alang alaga—metung a digri king teolohiya a kalupa na ning murang papil a pera ning panaun ning okupasyun a alang silbi kaninu man.

Maralas, gagastusan da reng tau ing pilang banua king pamangamit king karelang sikanan isip para manigaral metung o adwang dayung amanu. King kekatamung panaun, alus keraklan kareng tau biasang la kareng dayung amanu, dapot uling dening amanung areni ala lang kaugnayan kareng amanu ning Banal a Pentekostes, daranas tamu ing pekamalala kareng eganaganang kalitwan a Babilonian. Ing pekamaragul a karokan atyu king katutuan a, king pamag-aral king malangi at rasyonal a teolohiya, pagkamalyan ta ing sarili tang isip king Banal a Espiritu. Ini ing ausan dang 'brainology', nung nu ya menibatan ing Torre ning Babel. Samantalang king teolohiya dakal la reng dila at miyayaliwang biyayang mitmung grasya, dapot deting eganaganang dila makasundu la king metung at metung, uling atin lang metung a Ginu—ing Banal a Espiritu ning Pentekostes—at deting dila mapaling la.

— Geronda, ing metung karing stichera para king Pentekostes sasabian na: 'Ing Banal a Espiritu bibie na ing eganagana...'

— Wa, mamye Ya, dapot kareng makapag-tanggap mu. Makananu Nang ibie king metung a e makapag-tanggap? Ding amanu ning metung a mapagkumbabang tau, a makabasi king sarili nang karanasan at mibait king sakit ibat king kalalalaman ning pusu na, mas mayalaga la kesa king metung a bunton da ring masanting a amanu a basta mu lulwal king dila ning metung a makapagaral, metung kasunod ning metung, ibat king dilang pinakinis ning pamagaral. Ing makanitang pamagsalita e na tatagkilan ding kaladua da ring tau, uling iti ibat ya king laman, aliwa king mapaling dila ning Banal a Espiritu ketang Pentekostes.

Kailangan tamung santuan ing kabiasnan.

Ing kabiasnan mayap yang bage, anti murin ing edukasyun. Dapot nung ing kabiasnan at edukasyun e la mebabanal, e la magsilbi king nanu pa man at magdala la king kapahamakan. Kanitang metung a besis, mapilan a magaral a makabitanting libro ing dinatang king kaliva ku at sinabi: 'Geronda, dinatang kami para pisabian ing Matuang Tipan. E na wari papaintulutan ning Dios ing kabiasnan?" "Nanu klasing kabiasnan?" kutang ku. "Ing makukua kapamilatan ning isip?" "Wa," pekibat da. "Dapot ining kabiasnan," nganaku, "angga na ka mu king Bulan. E na kayu itas papunta king Dios." Ding upaya ning isip, a king alagang bilyun-bilyun, itatas de ing tau angga king Bulan, mayap la, dapot mas mayap pa kesa kareti ila ring espiritwal a upaya a, king ditak mung 'gasa'—metung a pirasung malanging tinape—itatas de ing tau papunta king Dios—ing parasan ning karelang aus. Misan, kitnan ke ing metung a Americanu a mebisita kaku king kakung hermitage: 'Nanu ing agawa yu, uling metung kayung mayupayang nasyon?' — 'Ikami,' pekibat na, 'minulagpu kami king Bulan.' — 'At marayu ya wari,' kitku, 'yan?' — 'Sabian ta nang kapitnang milyun a kilometru,' pekibat na. 'At pilan la,' nganaku, 'a milyun ing ginastus yu para makalipad karin?' — 'Manibat 1950 angga ngeni, masyadu ing ginastus mi kaniti a balamu mibubuang la reng ilug-ilug a dolyar,' pekibat na ning Americanu. "At ing Dios naman," kutang ku, "e yu pa wari pinalipad ing sarili yu angga keya? Marayu ya wari ing Dios o ali?" — "Ing Dios," ngana, "marayu yang tutu!" — "O sige, akit mu," pakibat ku, "at aabutan ta ya king metung mung pirasung malanging tinape!.."

Ing kabiasnan king kalikasan sasaupan na katang makamtan ing kabiasnan king espiritu. Dapot, nung e ka lumampas king kabiasnan king kalikasan, ing tau e na lampasan ing natural nang kabilian at e ya makalukluk king Banua. Ing buri nang sabian, e ne lakwan ing paraisung keti king yatu, itang hardin a didilignan da ring danum ning Euphrates at Tigris; magalak ya king leguan ning kalikasan at ding animal, dapot e ya sasaka king banuang Paraisu ban makyabe king saya kambe da ring Anghel at ding banal. Para makasulud king banuang Hardin ning Eden, kailangan atin kang kasalpantayanan king Ginu na ning Hardin a ita; para luguran Ya, kailangan mung kilalanan ing kekang kasalanan at magpakumbaba ka; para akilala Ya, kailangan mung makipagsalita Keya king panalangin at parangalan Ya — pareu nung sasaupan na katamu at nung subukan na katamu.

— Geronda, kailangan na wari ning taung ma-akit king pamagdayukduk, pamag-ayunu, pamagkumpas at kalupa da reti ing manigaral kareng librung dogmatiku at teolohiku?

— Nung ing metung a tau atin yang sapat a edukasyun, ing kabaluan king dogma metung yang kasangkapan a makasaup keya. Dapot, e dapat manintun kabaluan para mu makasaup kareng aliwa o para makapagsabi mung metung a bage a matenakan. Ali, ing kabiasnan [king larangan ning teolohiya] dapat yang akamtan para saupan ing sarili. Nung ing metung a tau sisikapan neng banalnan ding kayang talentung binye ning Dios, datang ya ing Grasya, a ya namang magbanal king mismung tau. At karin, king Grasya, atyu la pareu ing dogmatika at teolohiya, uling king kasung ini, daranas na ning tau ding Sakramentu ning Dios kapamilatan ning personal a karanasan. At ing metung a tau malyaring simpli ya, a kuntentu na king binye na ning Dios kaya, at ala yang pagnasang manigaral pa.

— At nung, kabang manuknangan king metung a monasteryo, magnasa pa mu rin tamung kabiasnan ning yatu, nanu ing kabaldugan na nita?

— Ing kabaldugan na, kulang tamu king pamangaintindi. 'Abalu yu ing katutuan, at ing katutuan ing magpalaya kekayu.'[166] Nung ing metung a tau magpakumbaba ya at midinan yang sala, kanita pareu lang mipabanal ing kayang kaisipan at ing mismung upaya ning kayang rason. Ing sikanan ning rason, bayu ya mipabanal, makamate ya. Nung ing metung a taung alang pigaralan, isalin na la king makasariling paralan ding dogma at basan na ing Apocalipsis, ding Banal a Ibpa, at ding kalupa rang libru, malilito ya at king tauli, mibagsak ya king e pamaniwala. Paparating la kaniti a makasarili, at uli na niti, ing Grasya ning Dios mako ya karela. Akit mu: ing kababan makasaup ya king eganagana; ing kababan ya ing magkalub sikanan. Ing pinakamarunung kung planu o ing pinakamarunung a solusyon a ikit ku, iti ing maging pinakamaragul a kamalyan nung atin yang kasamang makasarili. Samantalang ing kababan ya ing tune kabiasnan. Uli na niti, ding pagsikapan ning metung a tau dapat lang kayabe ing lugud king Dios at maragul a kababan-lub. Nung ali, imbes na makasaup la, magdalang la king kabaligtaran a resulta. Magingulung ya ing isip ning tau, at kaibat magsalita lang kalapastanganan, uling ing pamagsimula da king obra makasarili ya. Ing penimulan da lampas ya king karelang sikanan. Angga man king metung a edukadu, nung nais nang bigyang-kahulugan ding dogma, atin peligrung malili ya. Nung makanian, mas maragul ya pa ing panganib para king taung alang pigaralan a magnasang aintindyan ing diwa da ring Banal a Ibpa a e atyu king ustung kabilyan a ispiritwal! Uling nung atyu ya king makanitang kabilyan agyang ditak mu, e ne isapeligru ing sarili na king panganib a ini; sabian na: 'Nung atin kung kailangan, ilawanan na ku ning Dios. Gawan ku na mu ing aintindyan ku. King tutu, sobra na pa ita!'

— Kaya, Geronda, nung ing metung a tau mali ya pamangaintindi king Ebanghelyo, mangabaldugan wari ita na ala yang kababan lub at paggalang?

— Wa. Uling nung alang kababan lub, ding interpretasyun a bibye da, interpretasyun lang ibat king isip, king rason. Alang banal a pamibuklat isip kareng makanitang interpretasyun.

— Nung ing metung a tau e na aintindyan ing metung a partikular a dogma o talata ibat king Banal a Kasulatan, mas mayap kaya para keya ing paburen na pa mu pansamantala?

— Wa, kailangan mung sabian king sarili mu: 'Ating mas malalam a kabaldugan a makasalikut keni, pero eku aintindian.' Yan mismo ing sadya kung gagawan karing makanian a sitwasyun. Anyang anak ku pa at mamasa ku king Ebanghelyo, at ating dake a eku aintindian, eku sinubuk a bigyan kabaldugan. Isipan ku: 'Ating mas malalam a kabaldugan a makasalikut keni, pero eku aintindyan.' At kaibat, anyang datang na ing tamang panaun, abalu ku a ing interpretasyun kusang datang. Dapot sasabyan ku pa murin: 'Kutnan ke pa ing aliwa nung makananu yang intindian ing dake a ini.' At linto king eksaktung intindi ku ya ing dake a ita agpang king karaniwang interpretasyon da ring Banal a Ama. Uling nung ing metung a tau subukan neng intindian ing Ebanghelyo [king sarili na], at lalu na nung e na man intindian, iti kabastusan ya. Uli na niti, neng mamasa ka king Banal a Kasulatan at karing Banal a Ibpa, e me la isalin king kapamilatan mu ning isip ding binasa mu, nune idala la ring mayap a isip king prosesu — angga king datang ya ing pamikilala king banal a pamibuklat, at kanita ing masakit a dake maging malino ya king sarili na.

— At ing metung a tau, potang miras ne king mas matas a kabilyan a ispiritwal, mas malalam na waring aintindyan ing metung a partikular a talata?

— E masyadung 'mas malalam'. Kilub ning metung a banal a kabaldugan, dakal la reng makasalikut a banal a kabaldugan. Deng aliwa kareti, agad na lang aintindian, kabang deng aliwa naman, kaybat na. Ing metung a tau malyaring dakal ya basan at dakal ya abalu, dapot lubus yang e makalub king kabaldugan ning Ebanghelyo. Ing metung naman, marahil, ditak mu ing babasan na, dapot atin yang kababan lub at espiritung mapagkumbaba; anya ing Dios papaliwanag na ya, at aintindian na ing kabaldugan ning Ebanghelyo. Ing ninumang magnasang magbasa pa, malyari nang gawan iti uli ning kayabangan o para mu king sariling ligaya. Kalupa ne ning metung a lalaking manalbe king pamag-labanan at, e na papansinan nung makananu la lalaban ding maglaban—para makasaup ya at maging metung a maglaban—pane yang lilingap king relo na, para e ya malate king tutuking labanan. At uli na niti, e ya meging maglaban, nune manatili yang manalbe.

— Geronda, maralas dang sasabyan ding tau tungkul king metung a taung megaral: 'Metung yang taung mibuklat isip.' Makanian wari talaga pane?

— Nung sasabyan tamung 'metung a taung maki-kabiasnan king espirituwal,' ing buri tamung sabyan, metung yang taung maki-kabiasnan at matua king isip king espirituwal a aspetu. Apansinan ku a nung makananu ing metung a taung alang pormal a edukasyun malyaring maging parehung masyadung mapagmataas at mapagkumbaba, makanian mu naman ing metung a taung maki-aral malyaring maging parehung masyadung mapagmataas at mapagkumbaba. King aliwang salita, ing kabilugan a pundasyun atyu king kabiasnan king kilub. Ini ing sasabian nang Basil the Great: 'Ing pinakamahalaga ya pin ing atyu ka king matas a pwestu at atin kang mapagkumbabang isip.' Ing taung atyu king pwestung makabaldugan at atin yang ditak a kapalaluan, king metung a paralan, atin yang katuliran kanini. Dapot alang nanumang katuliran para king taung mapalalu a e atyu king matas a pwestu. Ing kabilugan a pundasyun atyu king sariling pamipaliwanag, king pamipaliwanag king lub. Nung ing metung a tau mapaliwanag ya, mekyaral ya, at king pareyung panaun, atin yang mapagkumbabang kabiasnan, ita ing pekamasanting. Dapot, alang ditak man a sangkan para king ninumang, kaybat nang ditak a mekyaral, mitmu ya king pamagpalage king sarili.

'Ing isip mangagayaga'

Keraklan, ing edukasyun a manibat king lual mas dakal ya kasiran kesa king kayapan — uling papalaguan na ing maragul a kayabangan king metung a tau, ing metung a 'maragul a ideya' tungkul king sarili na. At kanita, ining ideyang ini maging yang sagabal a makasabat king Grasya ning Dios a lumapit keya. Samantalang nung isakwil ne ning metung a tau ing kayabangan—itang maling ideya tungkul keya—kanita, ing mayap at mapamiyabundung Ibpa tamu pagyamanan ne karing Kayang masalang Banal a ideya. Dapot, nung ing metung a taung kawawa atin yang maragul a ideya tungkul king sarili na at kakapitan ne ing ideyang ini king isip na, manatili ya mung metung a bulati, laman mu, at e na ababalung ing Grasya ning Dios — ing Banal a Espiritu. King aliwang salita, atin peligrung ing marakal a kabaluan 'palakpan' ne ing buntuk na, at gawan neng metung a lobo. At kaibat, ing taung makanyan makayarap ya king peligru a maputuk ya, anti mong lobo king banwa (pauli ning schizophrenia), o mabagsak ya king gabun (pauli ning kapalalwan) — at mabuyak ya. Uli na niti, ing kabiasnan dapat yang tukian ing takut king Dios at kayabe ne ing gawa — ban ing balansi manatili ya. Ing kabiasnan mu kabud makasakit ya.

Nung, uli ning pamagpakasarili, magsalita kung metung a bage para mu paghangaan, uling mekalalang kung mas mayap kesa kareng aliwa, magumpisa lang gumana deng batas ning espiritu — para ibalik na ku king katinuan. Dapot, ing makanining pamagpasikat a makasarili makasakit ya king tau. Ing pilik-mata a makalub king mata, makapangirita ya ditak. Dapot, nung parati yang makalub king mata, magdalang grabing pamamaga ya. Makanian mu naman keni—mibubunga ya ing pamamaga king espiritu. Nung ing metung a tau e ya kulang king talino at malagwa nang agawa ing metung a partikular a obra, kanita dapat yang magpababa king arapan ning Dios, aldo't bengi, pasalamatan Ya king binie Na keya ing isip, at king makanian, agawa na ing obra na a e mapapagal. Ing e pamanyalamat king Dios—makananu itang malyari?!

— Geronda, makananu nung ing metung a tau panamdaman na e ne agyung gawan ing nanuman?

— Kanita, tuksuan ne ning demonyu ibat king kasalungat a 'gilig'. Misan, kitnan de ing kamelyu: 'Ninu ing mas buri mu — pataas o pababa?' 'Nanu, nu ne man ing patag a gabun?!' ing pakibat ning kamelyu.

Deng alang nanu mang sangkan, mas mayap la kabilian. Itamu naman, dinan tamung sangkan ban itamu, deng maki-isip, mas mayap ing kekatamung kabilian, dapot ing kutang: makananu taya gagamitan iti? Panagutan ta ya ini. Ka-kalikna na ning pamag-ayus na ning Dios karing sabla! Deng alang rason masaya la at mas mayap ing kabilyan da king bie king daratang, kabang deng masyadung matenakan magdusa la.

— Geronda, ding taung ating kapansanan king isip, malalam la wari king daratang a bye?

— King katataulian, pareu lang maging alikabuk ding 'matas a isip' at ding 'mainang isip'. King Banua ya manuknangan ing isip. King Banua, ding banal a teologo e la atyu king mas mayap a pusisyun tungkul king kabaluan king Dios kesa karetang maki kapansanan king isip king bie a ini. Posible mu naman a ing Matuwid a Dios dinan na la pa ning mas dakal detang tauling grupu, uling king bie a ini dakal la ding e ra ikwa.

Gamitan ta la king ustu ding kekatamung isip

— Geronda, bakit mu pin sasabyan a ing edukasyun metung yang mayap a kailangan para king bie monghe?

— Lawen mu: ing metung a maki-aral makabasa yang metung a bage ibat karing Banal a Ibpa at, king ditak a pamagsikap — uling aintindian da ing binasa da — mabilis lang susulung. Para naman king taung alang aral, nung ala lang respeto, e malagwang sumulung. Ing taung alang pamanigaral kailangan neng maranasan mismo ding banal a milyari at ding milagru, at kanita na mu aintindyan ing babasan na kapamilatan ning sarili nang karanasan. Samantalang para king taung megaral, sapat ne ing ditak a pamagsikap para mabilis yang sumulung—basta gamitan ne ing isip na at e ya mu makababad king teorya, baka nakawan ne ing kayang espiritual a pamanyulung. Syempre, eku sasabyan a dapat dang pagsikapan a aintindyan ding Misteryu ning Dios kapamilatan ning karelang isip.

— Kaya, Geronda, kailangan na waring gamitan ning tau ing kaniyang talino king pamakilaban karing hilig ning lub?

— Ali mu king ita, nune pati na murin king lampas na nita. Akakit ning tau ing biyaya ning Dios, akakit na ing mabilug a sikan, at papurian na at pasalamatan ing Dios. Isipan me ini: king katataulian, i Abraham mismu ing minunang menintun king Dios. Kaybat, ing Dios ya ing menintun kang Abraham.

— Nanu ing buri mung sabian?

— Ing tata nang Abraham metung yang talakultu — sasambayang ya kareng diyus-diyusan. Dapot i Abraham pinansin ne ing kalikasan, at ing katutuan a ding tau sasamba la kareng dios-diosan a alang bye ing mekalitu keya. Megumpisa yang isipang masalese at sinabi na: 'E malyaring dening dios-diosan a reni, dening pirasu ning dutung, ila ding dios at lelangan de ining yatu. Ninu pin ing meglalang kaniti? Ninu ing meglalang king banua, kareng batuin, king aldo at king eganagana pa? Kailangan kung akit ing tune Dios. Keya ku maniwala, at Keya ku sumamba.' Kanita ya linto ing Dios keya at sinabi: 'Lumwal ka king kekang labuad at king kekang kamaganak.'[167] Dela ne ning Dios i Abraham papunta Hebron, at i Abraham meging yang kaluguran nang anak ning Dios.

Ing metung a edukadu malyaring kulang ya king respeto, dapot, uling madali rang aintindian ding bage, king ditak a kababan lub at ditak a pamagsikap, magtagumpe la. Alimbawa, inyang megumpisa kaming mag-ensayu bilang radio operator king signals company nung nu ku magserbisyu militar, ding aliwang call sign atyu la king Ingles. Deng megaral at makibalu king Ingles, agad da lang abalu. Para kekatamu namang aliwa, e ya malagua. At agyang karing leksyun king teorya, a e naman masyadung masakit, detang atin man mung ditak a kaalaman dati, mas malagua para karela kesa kekatamu.

Kailangan nang kilalanan ning tau ding biyaya ning Dios at aintindyan ing binye na kaya. Bakit ya minye ing Dios king isip tamu? Ba tamung suryan, pagaralan, at pagnilayan ing sarili tamu. E ne binye ning Dios ing isip karing tau para parati rang pagsamdaman nung makananu lang makahanap mas mabilis a paralan ning pamaglakbe manibat king metung a bansa papunta king aliwa. Binye na katamu isip para gamitan taya iti king masigasig king pinakamahalaga — king nung makananu tang akamtan ing layunin ning kekatamung aus: ing Dios, ing tune banuang tuknangan.

Nanu la karakal a biyaya ding binie ning Dios karing tau Israel! Nanu la karakal a tanda, nanu la karakal a milagru! Oneng, inyang i Moises, a magdalang batu a makasulat la ding Apulung Utus ning Dios, me-atrasu ya king Bunduk Sinai at eya agad-agad minibaba, binye da ring tau kang [Aaron] ding karelang alahas a gintu ban gawan neng baka a gintu at samban de.[168] Dapot king sarili tang panaun, ding isip da ring tau… e anti king isip ning metung a baka! Uli na niti, ing metung a taung megaral ala yang sangkan para e na aintindyan nung nanu ing ustu at nung nanu ing mali. Dinan na katamu ning Dios ing isip ban akit ta ya ing Soberanu. Dapot ding Europeo, sobra la naman king pamangamit king karelang isip. Uling likuan de ing Dios king karelang bye, meging la kalituan at papunta la king bangin.

At ding aliwa, agyang atin lang talino, mabilis a isip at aliwa pa — ding eganaganang kailangan para king tagumpe — e la makiramdam king sasabyan mu karela.

Kabang magumpisa ka pa mung magsalita karela, bigla na lang sisigaw, 'Aintindian ku na, aintindian ku na!' — at, pipututan da ka, magmadali lang tatapos king isipan mu para ila na ing magsalita. Deng masyadung matenakan a kayanakan daratang la king Banal a Bunduk. Nung atin kang sabian karela, ing pakiramdam mu aintindian da agad ing karelang dimdam. Dapot, uling e la makiramdam, babaliwala ra, at ing 'agad dang aintindian' basta na mung… mamako karela. Deng aliwa naman, king aliwang banda, agyang e la masyadung matalas isip, makiramdam lang mayap king sasabyan karela; e la mangistorbu, makiramdam la angga king wakas, at ing dimdam da manatili ya karela. Deng mumuna, dakal la aintindian, mangolekta lang kabiasnan ibat king nanu mang panig, pupunan de ing sarili da kaniti — at ala lang gagawan. Gagawan deng alang silbi ing talinung binye na ning Dios karela; ing buntuk da maging anti ya mong makapuno king dayami. Uling mayabang la, e ra papaintulutan ing Grasya ning Dios a magbigay-linaw karela. Samantalang ding tauling grupu, agyang e la masyadung matenakan, mapagkumbaba la. 'Balu mu,' nganang taung anti kaniti, 'matabang ku buntuk!' — at mangutang pasibayu: 'Nanu ing sinabi mu?' At ding taung anti kaniti sisikapan dang isadya king gawa ing karelang dimdam. King paralan a ini, mapupnu la king Grasya at susulung la. Ing metung a mapagkumbabang tau keraklan dakal ya balu, kabang ing mapagmataas ala yang kabaluan — uling e ya magpakumbaba at e ya mangutang. Ing Kagalang-galang Arsenius ing Pekamatalinung tau king Imperyung Byzantine. Ing Emperador Theodosius a Maragul tinuldu ne bilang talaturu kareng adwa nang anak a lalaking —di Arcadius at Honorius. Dapot, kaibat nang menumpa king pangakung monghe at menuknangan king disyerto, makalukluk ya king arapan ning maki-aral a i Abba Macarius at sinabi na: 'E ku man balu ing alpabetu na niti [ning karaniwang tau].'[169]

— Geronda, makananu neng iwasan ning tau ing suryan la ding bage kapamilatan mu ning isip?

— Dapat gamitan ning tau ing kaniyang kaisipan king ustung paralan. King saup ning kaisipan, dapat nang pagsikapan ing tuklasan ing kadakilan ning Dios ban akit ne ing Dios, imbes na gawan neng dios ing sarili nang kaisipan. Deng taung matenakan dapat lang espiritwal a makabante. Saktu na karela ing misilip mu king metung a bage ban aintindyan da na nung nanu ing malilyari. King pamangamit na ning kanung isip, makasaup ya ing tau king kayang siping — nung ali, malyari na lang gulwan. Atin kung balu tungkul kareng makanining kasu ibat king bie da reng karaniwang tau. Atin kung kilalang metung a anak a lalaki. Inyang mete ya ing tata na, atin yang apat a anak a mitagan. Ing ima na mekyasawa yang pasibayu, at ding anak e la man mekatanggap lugud ibat keya o king bayu nang asawa. Anyang meragul ya ing kalulung anak a lalaki, migbukas yang general store at megumpisang megobra. Metung a aldo, dimdam na ating metung a lalaking mete, a likwan na lang atlung anak a ulila. Menamdaman yang pakalulu kareting malating anak, at inaluk na king biyuda ning mete: 'Nung buri mu, mikasal tamu; manuknangan tamung anting mikapatad at palaguan ta la rening anak.' Pumayag ya. Ngeni, mamye lang espiritual a bye, babasan de ing Tungkul karing Bye da ring Santo at ing *Dobrotolyubie*, bibisita la karing monasteryo, at atin lang espiritual a tata. Ing lalaking ini, ustu ya pamisip, ustu ya kimut, at tinanggap yang Banal a Grasya. Nung ali, ing tangalashka sinabi na sana kaya king marahan: 'Pinarusan da ka anyang anak ka pa, anya ngeni dapat mu lang parusan ding anak a reni.' Dapot, ing lalaking ini 'ginaling' ya para king sarili na ali king karokan, nune king kayapan. Deng aliwa gagamitan de ing karelang isip para king kayapan at magplanu lang mayap a bage. Deng aliwa naman gagamitan de para king pamanyira, at ing tangalashka sasaupan na la naman kaniti.

King kasu da ri Abel at Cain, akakit ta ya ing pareung bage.[170] Ginawa ne wari ning Dios i Abel ibat king metung a klasing pila at i Cain ibat king aliwa? Ali. Dapot i Abel ginamit neng matenakan ing isip a binye na ning Dios kaya. 'Ing Dios,' isip na, 'minye ya kaku king metung a mabilug a kawan da reng tupa — anya pin, malyari ku sigurung mag-alay metung a kordero kaya?' Pinili ne ing pekamasanting a kordero, pinate ne at inalay ne iti bilang sakripisyu king Dios. I Cain naman, minain yang trigu king Dios a maki-abe ing bulung at balat. Ing metung minain yang piniling kordero bilang sakripisyu, kabang ing metung naman minain yang alang kwentang mitagan ibat king mais, tangke, at aliwa pang basura ibat king pamagkiskis. Sigi, nung e ka bisang mag-alay kordero—kaya agyang ditak mung malinis a trigu ing dalan mu! Pero, makalunus, i Cain kinanwang trigu a misasamut king sari-saring basura at sinindî ne king altar. Nanu kasanting ning pamiyaliwa da ring inalay ning metung at ning metung! Ing alay nang Abel mekatula ya king Dios, at kaibat, menimbidia ya i Cain kang Abel at pete ne. Kanian, ginantimpalaan ne ning Dios i Abel para king binata na, kabang ing matua nang kapatad miglibut-libut ya karing gubat anti mong mabangis a animal. Malino a ing Dios minye yang kalayan king balang tau, dapot i Abel ya ing ginamit king kalayan a ita para king mayap.

Kabanata 2.
King Rasyonalismu ning Kasalukuyan a Panahon

Ing Karaniwang Isip king Bie Espiritual

— Geronda, nanu ing lugal a pupuntalan ning common sense king espiritual a bie?

— Nanu klasing common sense? Ing common sense ning yatu? Ing makanitang klasing common sense ala yang lugal king espiritual a bie.[171] King espiritual a bie, ding anghel at ding santu lulub la king kekang awang; akakit mu la, makipagsalita ka karela, at kaibat mako la keka. Nung, nanupata, subukan mung suryan la ding makanitang milyari gamit ing common sense, ala kang asumpungan. Makalungkut, king panaun tamu ngening parating daragul ing beluan, ing pamanyalig mu king common sense pepanginig na ing kasalpantayanan angga king pundasyun na at pepano na la ding kaladua da ring tau king pamagduda at kutang-kutang. At uli na niti, tinanggalan ta la ring sarili tamu king milagru—uling ing milagru daranas ya, aliwa ipapaliwanag ning common sense. King kabaligtaran, ing kasalpantayanan king Dios magdala yang banal a upaya keni king yatu at babaligtaran na ing eganaganang pang-isip ning tau. Ing kasalpantayanan gagawa yang milagrus, bubuhayan na la ding mete at papamulala ya ing siyensiya. Nung lawen ibat king kilwal, ing eganaganang penomenon ning espiritual a bye lalto lang alang karaniwang katuliran. Nung e ne isakwil ning tau ing kayang pamisip a pang-yatu at maging yang taung espiritwal, imposible para keya ing aintindyan la ding Misteryu ning Dios, a laltong kakatwa at e makatud. Ing ninumang maniwala a aintindyan na la ding Misteryu ning Dios kapamilatan da ring teoryang siyentipikung pang-lual, kalupa ne ning metung a mulala a magnasang akit ya ing Paraisu kapamilatan ning teleskopyo.

Ing karaniwang kaisipan maragul ing perwisyung darala na nung gamitan ya para suryan ding bage tungkul king banal—ding Misteryu at ding milagru. Deng Katoliku, king karelang 'common sense', miras la pa king puntung isailalim ya ing Banal a Eukaristiya king pamanyuri king metung a chemical laboratory—ban akit nung iti pin talaga ing Katawan at Dayâ nang Kristo, kabang deng banal, king kapaniwalan mu, maralas dang akakit ing Laman at Dayâ king banal a hostiya. E maglwat, gawan da pa ing mas grabe: ipa-X-ray de pa reng santo, para mu patunayan ing karelang kabanalan! Pinalayas de reng Katoliku ing Espiritu Santo, at inalilan de king sarili dang 'common sense', at miras la pa king pamangamit king white magic. King metung a Katoliku a mayap lub kanaku (kakiyak ya ing kalulu), ini ing sinabi ku: "Kareng pamiyaliwa tamu, ing makatuki ya ing partikular a importanti: makasalig kayu king rason — kabang kami makasalig kami king kasalpantayanan. Pepasulung yu ing rasyonalismu at, king kabilugan, ing 'human factor'. King kekayung common sense, lilimitan ye ing Banal a upaya, uling ilalagay ye ing Grasya ning Dios king pekatauling lugal. Magdagdag kayung chemical preservatives king banal a danum ban e ya masira. Ila naman, magdagdag lang banal a danum king mesirang danum, at ing mesirang danum maging mayap ya. Manwala kami king Grasyang Makabanal, at ing banal a danum malyari yang itabi kilub ning adwang dalan o limang dalan a banwa; e ya man masira."

— Kaya, Geronda, mas buri ne wari ning tau ing lohika at common sense kesa king Dios?

— Marahil mas masanting sabian e lohika, nune kapalaluan? Uling king katutuan, ing common sense a pisasabyan tamu ngeni metung yang e masustansya at sirang kaisipan. Ing kapalalwan, mesirang lohika ya; iti ing 'karaniwang kaisipan' nung nu makasalikut ing kasakiman at gewa neng pugad ning kalaban—ing demonyu. Nung ing 'karaniwang kaisipan' a anti kaniti misasamut ya karing kekatamung dapat, bibye tamu king demonyu upaya [king sarili tamu].

— Geronda, nung ing metung a taung espiritwal kailangan neng lampasan ing metung a tukso, e na wari dapat magkaroon lugal ing karaniwang kaisipan?

— Kening kasung ini, dapat gawan ning tau ing anggang agyu na, at iwanan na king Dios ing e na agyung gawan. Ating tau a parating sisikap a 'sapuan' ing eganagana gamit ing karelang isip. Kalupa da ring bisang gawang 'matalinung' panalangin king karelang isip. Para makapag-concentrate, pipilitan de ing karelang isip, at kaibat manakit ya ing buntuk da. Nung aku ing lumapit kareng problema a arapan ku balang aldo king makanining paralan, makananu ku la reng asolusyunan? Dapot gagawan ku ing anggang agyu ku, at para king mitagan, manalig ku king Dios. "Diyos," nganaku, "Ipakit na ing dalan palabas at ilawanan na ku nung nanu ing kailangan gawan." Dakal a ing magumpisang magreklamu: "Pakananu ing gawan kening bage a ini, nanu ing gawan ketang metung, nanu ing gawan ketang katlu?" — at ing malating bage pamu makapamiglu la buntuk. King pamanyubuk a ayusan la ding bage king isip mu kabud, ing tau iya mu ing malilito. Bayu ing balang kimut, dapat paburen me ing Dios ing kumimut. E dapat gawang nanuman nung alang tiwala king Dios, uling king makanitang paralan ing tau magaganaka ya, papagal ne ing isip na at e mayap ing panamdam na king kaladua na.

— Geronda, sinabi yu kanitang e yu papaburen ing sarili yung masyadung mapagal. Pakananu yu ita gagawan?

— Wa, eku masyadung pagpagalan ing sarili ku, uling eku gagamitan ing isip ku king pamag-asikasu kareng bage a kailangan kung gawan. Nung masakit ya buntuk ku, ibat ya king sipun o king mababang presyon ning daya. At isipan mu nung pilan la karakal deng problemang kailangan kung asikasuan! Aldo-aldo, ating taung lalapit kanaku a ating kutang at kasakitan, at kaibat, ing isip ku mibabalik kareng mekadating kanaku a ating miyayaliwang problema, kareng masakit, kareng mangailangan. Pero: nung ing metung a masakit a mekadating kanaku kumayap ya, king e ku balu nung bakit, e ra sasabyan kanaku para sana makaramdam kung ditak a saya. At ituluy ku mu namang isipan la.

— Geronda, makananu neng ayusan ning metung a monghe ding keang isip ban e ya mapagal king pamangatuwiran?

— Dapat ayusan la ding isip ning metung a tau king saup ning espiritwal a common sense, aliwa king pangmundung rasyonalidad. Kailangan i-tune ing isip king espiritwal a frequency. Ing metung a monghe dapat mag-isip yang espiritwal at itutuk ne ing isip na karing bage espiritwal. Angga man king metung a layu—nung metung yang espiritwal a tau—ala yang lugal ing pangmundung common sense. Ing pangmundung common sense bage ya king metung a mayap dapot e maniwala.

— Geronda, nanu ing buri mung sabian karing amanung 'itutuk ya ing isip karing bage espiritwal'?

— Ing pamag-isip karing bage espiritwal mangabaldugan yang manikwa kang tula e karing bage a ikakatula da ring taung pang-yatu, nune karing kabaligtaran na niti. Alimbawa, ing tula king e ka isipan a atin kang alaga. Maki-abante tamu king larangan a espiritwal nung ing kekatamung pagnasan kabaligtaran ya karing pagnasan a pang-yatu. Buri me ing pera? Ibiye me murin ing pitaka mu. Buri me ing pwestu ning obispo? Ilage me ing sarili mu king bangku ning akusadu.

— At nanu ya porsyentu ing atin tamung common sense, Geronda?

— Kailangan mung pakaluagan ding mapilan a 'cogs'. Manalangin ku a abutan mu itang makapagmulalang kabilyan ning lugud a metung a banal a kaburyanan. Nung ali, detang dadalan da king Lembeti,[172] , mas mayap la kabilyan kesa kareng Kristiyanung atin rasyonalismu—ita pin, ing mapagmaragul a common sense.

Ing pangmundung rasyonalidad papahirapan ne ing tau

— Geronda, panamdaman ku ing pusu ku kasing tigas ne ning batu. Nanu ing gawan ku tungkul king katigasan ning pusu ku?

— Eka atin masias a pusu, nune 'pusu-ulu'. Ing mabilug mung pusu mitipun ya king kekang buntuk, at ngeni ing buntuk mu mu ing gagana. Pero atin ka pang pagkakataun para itama la ding bage — ing pusu mu malyari yang mibalik king ustung lugal na.

— Makananu?

— Basan me ing metung a canon ibat king Theotokarion balang aldo.[173] Ini ing pekamasanting a lunas para pasibayung gumanang pasibayu ing pusu mu. Atin ka namang pusu, dapot makatabing ya king pamangatuwiran. Inampun me ing metung a European typikon, metung a isip a Europeanu. King eganagana, sisikapan mung maging pormal a alang kapintasan. Nung empleyadu ka king sanumang sekular a institusyon king Europa, ituring da kang alimbawa ding sabla. Dumatang ka king obra eksaktu king oras at gawan mu la reng inatasan dang obra a alang kamalian. Ika ing maging sukatan da ring sabla. Nung gamitan me itang pareung konsistensya king kekang espiritual a bye, makagawa kang mangaragul a akbang king espiritual at mabilis kang miras king Paraiso. Dapot akit mu, ing diwa ning Europa, king kayang pamangatuwiran, e na ya itutulak ing tau papunta king Dios, nune king sanu mang lugal a malaut. King kasalukuyan, ing ugali mu anti kang atyu king metung a sekular a institusyon. Dapot, king espiritual a bye, aliwa ing eganagana. Pekamaulaga ing kasimplehan. Maging simple ka king ugali at manalig ka king Dios.

— Geronda, makananu yang akamtan ing kasimplehan a ini?

— Kailangan mung linisan ing malati mung buntuk at punuan me king kabiasnan da reng milabas a panaun! Ilubug me ing sarili mu king kasimplehan da ring Ama at ning Paterika, ban abalu me itang espiritwal a turu a magpataas king kaladua at magbalik king sikan na. Kanita, e ya magdusa ing tau. Ing pamangatuwiran pagdurusa ne ing tau. Alimbawa, sasabian ku: 'Ini ing dapat gawan' — at gagawan ku, uling dapat gawan. Ing buri nang sabian, eku gagawan ibat king pusu, nune uling sasabian na kanaku ning kakung rason. At e mu rason, nune pati na ing mayap a pamanese a sasabing: 'Kailangan mung mibie dalan king aliwa.' Dapot, e na ini sasabian ning pusu. Dapot nung kikibut ya ing pusu ku at mibie kung dalan uli ning lugud, aliwa neng usapan ita. Kanita, maramdam kung tula.

Ing sarili tamu e dapat atyu karing dapat tamu. E tamu dapat manintun katahimikan para king sarili tamu. Makasagabal ini king pamagdatang nang Kristo. Dapat tamung pagsikapan ing magdalang kapayapan king aliwang tau. Ing tune kapayapan mibabait ya king pamagdala king kapayapan king aliwa. Kanita, ing Dios manuknangan ya kilub ning tau, at ing tau e ne mu maging tau, nune miras ya king pamaging banal. Nung ali, isip mu ing gagawa, at ing eganagana manatili yang makamunduan at pang-tau.

Ing pangmundung karaniwang kabiasnan papagal ya king isip at papapaina na ing pisikal a sikanan: pipigilan na at lilimitan ing pusu, kabang ing espiritwal a karaniwang kabiasnan papalapad ne ing pusu. Nung ing isip gamitan yang matenakan, asagap ne ing pusu at saupan ne. Potang ing isip lungub ya king pusu at maging kapareha na, kanita ing balang kimut a gagawan tamu e ne mu makabasi king isip. Ing common sense metung yang regalu ibat king Dios. Dapot, kailangan tamung santifikuan ining common sense.

— Dapot aku, Geronda, ala kung pusu...

— Atin ka namang pusu! Dapot kabud na mung buri ning pusu mu ing gawang metung a bage, patahimikan ne ning isip mu. Subukan mung kamtan ing common sense a manibatan king pusu, para kamtan ing kasalpantayanan at lugud.

— Pero makananu kung agawa ita?

— Para mawala ya ing isip mu, umpisan mu keni: lumakad kang makasapak king Thessaloniki king metung a protesta! Paburen mu la reng tau sabian da buring ka! Ika, kaluguran ku, buri meng kwentan ing eganagana king eksaktung bilang. Astronomer ka ba? Para ayusan me ing sarili mu, tuknangan mu ing pamisip a makatwiran.

— Geronda, nanu la reng librung makasaup kanaku ban makalaya ku king pangmundung pamangatuwiran?

— Mumuna king kabilugan, basan mo reng Ama, *The History of the God-Lovers*, *The Evergetinos*, *[174] *—ita pin, aliwang teoretikal nune praktikal a libru—ban ing pangmundung rasyonalidad mapalayas ya king simpli, pang-amang espiritu ning kabanalan . At kaibat na mu kanita ka dapat magumpisang mamasa kang Abba Isaac — ban e me apagkamalyan ining talasulat a iti, a pinalino ning Dios, bilang metung a pilosopo.

Ing pangmundung karaniwang kaisipan sisikilan na ing kagiwan ning espiritwal a pamag-intindi

Deng Banal a Ibpa lalon de ing eganagana kapamilatan ning espiritwal at banal a mata. Deng obra da reng Banal a Ibpa sinulat la ning Espiritu ning Dios, at kapamilatan na murin ning Espiritu ning Dios a ita, ininterpret da reng Banal a Ibpa ing Banal a Kasulatan. Ngeni, bihira neng akakit ing Taung Banal a ini, at iyan ing sangkan nung bakit e ra aintindyan ding tau ding obra da ring Banal a Ibpa. Lalawe la king eganagana kapamilatan da ring mata ning yatu; e la lalawe king mas malalam; kulang la king kalapad ning panimanman a bibie ning kasalpantayanan at lugud. Ing Kagalang-galang Arsenius a Maragul e ne penalilan ing danum nung nu na binabad ding sanga ning palma, at mabau yang tutu.[175] Dapot makananu tang aintindyan ing metung a makapagmulalang sibul a susulput ibat king bangang danum a mabau! 'Ay, ita ing metung a bage e ku talaga aintindyan!' — ing sabi ning ninuman. Ing taung magsalitang anti kaniti, e ya bisang magpakitensya at lawen nang masalese ing danum a ini ban akit nung atin pa yang aliwa, dapot tatanggian ne uling e ne aintindyan.

Potang makialam ya ing rasyonalidad, e na aintindyan ning tau ing Ebanghelyo o reng Banal a Ibpa. Mabalbal ya ing abilidad a makakit king espiritwal, at ing tau, king pamagbaba na king ulaga ning Ebanghelyo at reng Banal a Ibpa kapamilatan ning rasyonalidad, miras ya pa king puntung sabian: 'Pilán nang banua reng táu magpápahirap king sarili da king alang kabaldugan kapamilatan ning asceticism, pamag-ayunu, at aliwa pang pamanamít!' Dapot ing pamagsalita kanita, pamanyirang-dilu ya. Metung a besis, atin mongheng menibatan Keliot a dinatang king kaliva ku makasake kotse. 'Anak ku,' nganaku, 'bakit ka pa man mangailangan kotse? Siguradung e ya bage king kekang pamibie-bie!' 'Bakit ali, Geronda?' kutang na king pagkagulat. 'E wari sasabian ning Ebanghelyo: "Tanggap yang dinalan a besis at manikwa king bye a alang angga?"[176] 'Nung sasabian nang "tanggap yang dinalan a besis,"' pekibat ku, 'ing tutukuyan na ning Ebanghelyo ya pin ing kailangan ning metung a tau. Dapot para king metung a monghe, bukud kaniti, nararapat ing mabie anti ing sasabian na ning Apostol Pablo: 'Anti mong alang nanuman, dapot atin yang sabla.'[177] Ing buri nang sabian, ing metung a monghe ala yang nanuman, dapot uli na ning kayang kaburyan, ipagkatiwala da kea ding tau ing karelang pibandian, at malyari neng pibalan iti. Ing Banal a Kasulatan e na mangabaldugan a itamu reng monghe dapat tamung mitipun kayamanan para king sarili tamu!" Akit mu nung nanung kamalyan a interpretasyun ing agawa ning metung a tau kapamilatan na mu ning sarili nang pamisip? Lagi mung isipan a nung ing metung a tau e ne linisan ing sarili na, nung ing banal a kabiasnan e datang keya, kanita reng interpretasyun a bibie na ala lang aliwa nung e lubus a kalitwan.

Misan kung kitnan: "Bakit e ya migmilagro ing Indu ning Dios king isla ning Tinos, at bakit pepasabugan de reng Italyanu ing cruiser 'Ellie' king Pista ning Keidlipan?[178] " Dapot, king pamayagan nang malyari ining karokan, ing Indu ning Dios ginawa yang mas maragul a milagro. Ing pamamasabug ning 'Ellie' pepabusuk ya kareng Griegu. A-realize da ring Griyegu a alang banal para kareng Italyanu, at inya, kabang sisigaw lang 'Hurrah!', pepatalsik da la king karelang labuad. At nung e ra gewa ring Italyanu ining karumal-dumal a gewa, kanita, uling e ra aintindyan ing kawalan dang kasalpantayanan ding Italyanu, mapalyaring sinabi da ring Griyegu: 'King tauli, matapat la naman king Diyos; kaluguran mi la.' Ngeni, nanupata, daratang la reng taung maki-isip a makatwiran at sasabian da: 'Bakit e ya migpalto milagru ing Indu ning Dios kanita?' Nanu wari ing asabi mu kanita? Ating mangutang naman: 'Bakit sasabian na ning Bibliya a ing api king furnu ning Babilonia, nung nu la mibulus ding atlung kayanakan, miras ya king katas a apat a pulu't siyam a cubit? Sinukad de wari iti gamit ing ruler o nanu pa?' Pero king umpisa, ing katas ning api miras ya king pitung cubit. Kaybat, alang patugut, miyayaliwang bage a malyaring masilab ing binulus da king pugun ban masikan ing silab na ning pitung besis. Pitung besis pitung besis, apat a pulu't siyam ya, aliwa? Pero nanu nung detang mangutang anti kaniti ila mismu ing ibulus da king pugun a ita? Kareng taung areni, akit ya ing rasyonalismu, metung a pamangaisip a alang kabaldugan, a lubusang makabukud king katutuan. Deng aliwang teologu ngeni, pag-isipan da la reng 'problema' a kalupa na ning mebanggit king babo. Alimbawa, kukutang la: 'Nanu ing milyari kareng demonyu a linub king kawan da reng babi at meragsak king dagat?[179] Mekaligtas la o meramdam la?' Dapot ing importante, linwal la ding demonyu king tau. E mu na dapat pakialaman nung nanu ing meging karelang kapalaran kaybat! Mas mayap nung siguraduan mung e ka mismo ma-sapian, at e mu na pagpilitan ing isip mu nung nu la ngeni ding demonyung areti.

— At ding aliwa, Geronda, susubukan dang itugma ing Ebanghelyo king karaniwang kaisipan ning tau. Gagamitan de ing karaniwang kaisipan a ini, susuri de ing Ebanghelyo at e ra talaga aintindian.

— E malyaring pagkasunduan ing Ebanghelyo at ing karaniwang kaisipan ning tau. Ing lugud ya ing pusu ning Ebanghelyo. Ing pansariling interes ya ing pusu ning karaniwang kaisipan. Sasabian na ning Ebanghelyo: 'Nung pilitan na ka ning ninuman a lumakad metung a stadia, lumakad ka pang adwa.'[180] Atin wari katuliran ita? Nung atin man, papakit na ing pangawala ning katuliran. Uli na niti, detang magnasang pagkasunduan ya ing Ebanghelyo king katuliran, miras la king patung. Alimbawa, atin miyayaliwang organisasyun a gagawang gawang kawanggawa. Potang damdaman da na ating mebankarota, mekalukaluk, at mangailangan kwalta, sasabian da: 'Saupan mi ya ing taung ini, pero mumuna, siguraduan mi pa nung tutu yang mangailangan.' At kanita, adwa o atlung kinatawan ibat king organisasyun a ini ing pupunta king bale ning mebankarota para akit nung tutu bang mangailangan ya. Daratang la at akit da, alimbawa, ing metung a sala a masanting la reng gamit. Kaibat sasabian da: 'Nanu ka, nanu la reng luklukan a anti kanita, nanu la reng gamit! Nung atin yang gamit a anti kanita, e ya man kailanganan.' At likwan de ing tau a alang nanumang saup. Pero, e ra balu a ing kalulung tau ala yang pamangan. E ra isipan a uling mu meging masakit ing kabilyan ning metung a tau, e na kabaldugan a kailangan na agad isalili ing imalan na king basang imalan ning metung a mamalimos. At makananu tang abalu—baka ining muwebles atyu ne king bale na manibat pa kanitang minunang panaun at ala ya pang panaun para ipisali iti? O marahil atin metung a tau, anyang abalitan na ing pangangailangan ning pamilya na, dininan na la kareting silyang makabitin at silyang pang-gamit bilang regalu? Ding tau mamatas la at gagawa lang desisyun basi king rason at common sense, anya la mikakalat, at ing Ebanghelyu e makalub king bie da. Ding tau mababaw la mung manlawe kareng bage at uli na niti, ing interpretasyun da king eganagana makabasi ya king sarili dang paralan.

"E kayu manghusga basi king itsura"[181]

— Geronda, panamdaman ku ing kakung kagiwan king pamanghusga, ing kakung pamangisip at ding kaisipan da ring tau tungkul king katutuan sasagkalan de ing kakung pamanyulung king espirituwal.

— Wa, syempre. Sasagkalan de ing panyulung king espiritu uling [pauli da] mamako ya ing Grasya ning Dios. At kaibat na nita, ing tau mitatagan yang alang saup ibat king Dios, mababagsak ya, at daranas yang lubus a pamikasala. Ing pamanghusga at katarungan ning tau, keraklan, e makatarungan. Ing katutuan ning Dios ya pin ing lugud, ing pamagtiis, at ing pamagpasensya. Dapot susurian mu ing eganagana kapamilatan ning kaisipan ning tau. Ibat ya kening pekamalating mikrobyung ini ing umpisa ning kekang sakit a ispiritwal. Ing lunas a makapalingus king sakit a ini ya pin ing mayap a isip. Nung ing metung a tau mag-isip yang mayap—ita pin, atin yang mayap, 'matulid' a isip—daragul ya ing kapasidad ning pusu na. Gagamitan me ing maragul a rason, anya kailangan mung mag-ingat a mayap kareng kekang isip, uling ding konklusyon a akakwa mu king kekang pamangatuiran, konklusyon la mung pang-tau. E la espiritwal o banal.

— Geronda, bakit maralas kung manghusga?

— Ing personal mung rason ya ing legal mung edukasyun. Uli na niti, makanyan ka mamusga. Ing partikular a kabiasnan o propesyun maralas magpalago yang malanging rasonan karing tau. Ing rasonan metung yang sakit da ring intelihensyadung tau. Apektadu la niti angga king laman da ring butul. At anya, agyang atin kang pusu, mas manimuna ya ing kekang rasonan kesa kaniti.

Deng aliwang tau masyadu lang makatwiran, at manghusga la king makasarili—alang ninu man ing kikilalanan dang mas mayap kesa karela. Maningil lang kasakdalan—dapot ali para king sarili da, nune para mu kareng aliwa. Kontentu la king sarili dang kakulangan, dapot kukundenan da la reng aliwa. Makapagmulala! Deng taung anti kaniti gewa ra ing sarili dang imahe king publiku; ita pin, mengandil la king metung a klasing panlabas a personalidad — a king kilub, mitmu king pamagkunwari. Ala man ditak a kasimplehan karela. Ing pamiyaliwa da reng Europeo at Griegu (king 'Griegu' a sasabyan ku, ing buri kung sabyan ya pin ing diwa da reng Orthodox) atyu mismu keni. E me abalu ing metung a Europeo — nung kapilan o makananu meng lapitan. Parating "Welcome!" — at metung a pekeng malating ngiti. Dapot lawen me ing metung a Griyegu, at ing eganagana agad yang maging malino. Nung masaya ya, e na itatagu. Nung ating bage makapamungut keya, malino mu naman ita. At king pamakakit mu nung nanu ing panamdaman ning metung a tau, mas malagwa mung makapaglalang relasyun keya.

— Geronda, bakit atin taung manghusga kareng aliwa, kareng karelang gagawan at king eganaganang malilyari king yatu — at gagawan da iti king masyadung padalus-dalos?

— Karing makanining kasu, ing tau ing isipan na mu ing mamuntukan; ita pin, ing utak na mu ing gagana, at ing bunga na ning pamagganang ita, pamangusga ya. Masanting sana nung i Ginu kumuang yang screwdriver at 'pakaluagan' na lang ditak ding utak para karetang masyadu. Nung mas malaya ya ing isip, mas mitatapun ya ing tau king Grasya. King 'isip', ing buri kung sabian ya pin ing pamanghusga ning tau, ing kasakiman, at ing tiwala king sarili. Dapot, nung ing metung a tau, a abalu nang mali la ding keang pamanghusga, sabian na: 'Ing kagiwan kung manghusga a atyu kaku, pang-yatu ya; kulang ya king banal a kaliwanagan, at uli na niti, magkamali ku; anya, e ku dapat gamitan ing kagiwan a ini,' kanita, agad neng liwanagan ning Dios; magkakaroon la king kabiasnan at agyu rang kilalanan ing pamiyaliwa ning katutuan at ning e katutuan.

Ing manuksu liliku na la king tamang dalan ding taung matenakan kapamilatan ning pangkilwal a pamangusga. Nung ing metung a tau atin yang kalikasan a pantao, kanita mangusga ya king paralan a pantao at makagawa yang kasalanan. Para ing pamangusga maging Banal ya, kailangan mawala ya ing kalikasan a pantao. Ing pamangusgang pangyatu, pamangusgang mali ya. Nanu la karakal ding e-katarungan king balang klasi ing malilyari! Makananu ya kasalas mangasala ing tau! Uli na niti, ban proteksyunan ya ing kaladua, parati mung isama karing kekang gagawan ding mayap a isip.

Ing balang tau metung yang misteryu, at makananu mung abalu nung nanung klasing tau ya! Metung a besis, pagmasusian mi ya ing Malagung Pamanyubling Mebie nang Kristo king metung a kaliva king Banal a Bunduk. Kaybat ning Banal a Misa, linukluk kami king lamesa ban mangan at mag-ayunu kaming kesu at metung a ebun Pasku ning Pamanyubling Mebie. Ating monghe a makalukluk king siping ku—metung a karteru a gagamit mulu para magdalang panggatung. Apansinan ku ing itutulak na ing kesu at ebun king metung a gilid. 'Sige na, sumubung ka,' nganaku. "Sige, sige," pekibat na, "mag-umpisa na kung mangan." Pekelawan ke – e ya mamangan. "Sige na, mangan ka," ngana ku pasibayu, "Araw ning Pasku ning Pamanikabli ya pin ngeni!" "Pasensya na ka kanaku, Geronda," pekibat na, "e ku mamangan king aldo ning pamanyanggap ku king Banal a Komunyon. Mag-umpisa na kung mangan alas dos ngening gatpanapun." Mag-ayunu ya manibat pa napun, at king mismung aldo ning Komunyon, mengan ya pa king gatpanapun! Akit yu ing gewa na uli ning pamigalang? Dapot ding aliwa, isipan da sigurung metung ya mung simpling talapamulung.

Misteryu ya ing tau! At nung mapilitan kang manghusga kareng aliwa, kanita kutnan me ing sarili mu: 'Ing pamanghusga ku, ibat ya ba king Dios, o makikiling ya?' King aliwang salita, malaya ya ba king pansarili, o mitmung pansarili? Eka manalig king sarili mu agyang king sarili mung pamanghusga. Nung ing metung a tau manghusga ya, dakal ya pansarili. Mapipilitan kung mamagpasyang hatul karing miyayaliwang bage, at kailangan kung gawan iti agyang eku man buri. Mamagpasyang hatul ku a alang pansarili o paboritismo, dapot, agyang makanian, potang talakad ku kaybat para manalangin, eku daramdaman itang—sabian ta nang—kayamyaman a daramdaman ku karing aldong eku mamagpasyang hatul. At ini ali ya uling sisianan na ku ning konsensia ku king nanu man — ali, [simplisti] uling minukom ku bilang tau. At nanu ing asabi na ning metung a tau nung ing pamangukom mali ya, o nung ding akusadu atin lang makabawas a sirkumstansya, o nung ing hukom gagamitan na ing panukat ning tau king pamanyuri king malilyari? Ing pamangusga e ya bage a basta-basta. Ing pamangusga para ya king Dios. Makapangilabut isipan ita! At ing katutuan a ing taung makalukluk king luklukan ning hukom mayap ya lub, ala yang kaibahan kening kasu. Ing maulaga ya pin ing resulta nung nu ya migdala ing pamangusga na.

Kailangan ing maragul a pamangatuwiran. Syempre, balang tau atin yang agyang ditak a kagiwan para king pamangatuwiran, pero, makalunus, keraklan kekatamu gagamitan ta ya ing pamangatuwirang ini aliwa king sarili tamu, nune karing siping tamu (bananu e la, king sanumang pagkakataun, lunto mas mayap karing aliwa kesa kekatamu). Kanya, darinatnan ta ya ing kekatamung pamangatuwiran—kapamilatan da ring pamangusga, pamanyumpa, at pamangailangan karing aliwa a dapat lang sumanting. Dapat itutuk ta la ring kekatamung pamangailangan king sarili tamu mu, a kulang determinasyun para lubusang magumpisa king metung a gawang ispiritwal at pututan la ring sarili nang hilig, ban ing kaladua tamu mikalaya ya at sumulapo king Banua.

Kabanata 3.
Ing Bayung Henerasyun

Ing Pangabawas ning Diwa ning Pamagsakripisyu

Ngeni, keraklan karing tau e ra balu ing tula a darala ning pamagsakripisyu. E ra buri deng tau ing masipag a obra. Ing katamaran, ing pamagnasa king mas komportabling bye, at ing dakal a pamaglibang linub la king karelang bye. Ing diwa ning pamagsakripisyu mebawas ne. Nung makakwa la reng tau king metung a bage a alang pamagsikap, para maging komportable la, tuturing de ini bilang tagumpe. Madismaya la nung e ra akamtan ing malagwang bye. Dapot nung lawen de ing eganagana manibat king espiritual a panimanman, magtula la king mismung situasyun a ini, uling king makanian a paralan bibye ya karela ing masanting a oportunidad para king metung a gawang kabayanihan.

Ngeni, ding sabla — kayanakan man o matua — panintunan de ing malagwang bye. Ding taung espiritwal sisikapan deng akamtan ing kabanalan king pekamadalîng paralan. Ding taung pang-yatu sisikapan deng makakua king pekadakal a pera a malyari agyang e la magobra. Ding kayanakan sisikapan deng makapasa kareng karelang eksamen agyang e la magaral, ing makakuang degree agyang e la man makatuknang king café. At nung posible ya, kabang makalukluk la king café, ing ausan de ing unibersidad at abalu la ding karelang resulta king eksamen, siguradung maligaya la. Wa, wa, miras na talaga keta! Dakal a kayanakan a lalaki ing daratang king kaliva ku at mangutang: 'Manalangin ka para makapasuk ku king unibersidad.' E la magsadya para karing karelang eksamen, pero sasabyan da: 'Ing Diyos makasaup ya kanaku.' 'Magsadya ka,' payu ku karela, 'at maniawad kang saup king Dios kapamilatan ning panalangin.' 'Bakit?' kutang da king pagkagulat. 'E na ku wari agyung saupan ning Dios agyang alang nanu mang pamagsadya?' Nung makanyan, mangabaldugan wari a bendisyunan na ka ning Dios king katamaran mu? E ya makanita ing paralan. Saupan na ka ning Dios nung ing metung a kayanakan magaral ya at gawan na ing anggang agyu na, dapot e na atatandanan ing binasa na. Deng aliwang kayanakan e da atatandanan o aintindian ing babasan da, dapot pilit da pa murin at magpursigi la. Saupan na la ning Dios deng makanitang masisipag a magaral ban maging la pang masikan isip.

King masanting a palad, atin lang e karaniwan. Metung a kayanakan a lalaki ibat Chalkidiki ing mekyabe king entrance exam para kareng atlung faculty king parehong panaun at mekatanggap ya kareng anggang deta![182] Bukud pa keta, king metung a faculty, ing resulta na king entrance exam ya ing pekamatas, kabang king aliwa naman, mekadwa ya. Dapot, agyang makanian, ing binata migdesisyun yang mas mayap ing lumwal at magobra ban mabawas ing pasanin king tata na, a magobra karing minas para suportan ing pamilya. Kaya e ya meko king unibersidad; imbes, mekahanap yang obra at megumpisa yang magdalang pera bale. Ing taung ini, kalma ya king kaladua ku. Para kareng kayanakan a kalupa na niti, makasadya kung mate, maging alikabuk. Dapot, deng keraklan kareng kayanakan mepasa la lalam ning impluwensya na niting yatu at mesira la at mesaktan uli na niti. Menigaral lang maging interesadu mu king sarili da, isipan mu ing sarili da — e da na isipan pa ing karelang siping. At kabang mas sasaupan mu la, mas la pa maging tamad.

Akit ku na ding kayanakan ngeni, alang tiyak ing direksyon da. Ing metung a bage ing huhusgahan da, aliwa ing gagawan da, at ing katlu naman ing sasawan da. Dapot ing pusu ning tau e ya man mangapagal o matua. At ila… Masyadung masakit para karela ing maging monghe. Makatakut ing mikasal. Deng masikan a kayanakan lalaki daratang la king Banal a Bunduk, mako la, at magbalik lang pasibayu. "Ah," ngana da, "pero ing maging monghe masakit yang obra. Ing bangun balang bengi bayu pa sumlag ing aldo. E mu para king metung o adwang aldo, nune king kabilugan ning panaun!" Mibalik la king yatu, pero e la naman komportable karin. "Nanu," ngana, "ing gawan ku kening lipunan? Nanu klasing tau ing akapili kung kapareha nung mag-asawa ku? Puru mu problema at kabalisan." Mibalik la pasibayu king Banal a Bunduk, pero kaibat ning saglit a pamag-istasyon karin, sinabi da na naman: "Masakit!"

Deng kayanakan ngeni kalupa la reng bayung saken, a ing laman ning makina da mepalapot ya uli ning dimla. Para makapag-start la reng saken a reni, kailangan yang malisangan ing laman — nung ali, ala yang gumana. Kaawa la reng kayanakan! Dala la kanaku king kaliva ku — ali mu metung o adwa, nune dakal la — at kukutang la: 'Nanu ing gawan ku, Father? Pakananu kung apasalu ing oras ku? Mibabalut ku king kalungkutan." — "Kapatad ku, manintun ka mung obra," nganaku, at ing pakibat a daramdaman ku: "Aliwa ya ing puntu. Atin kung pera. Bakit ku pa kailangan ing obrang ini?" — "Pero i Apostol Pablo," nganang pasibayu ku, "susulat ya: 'Nung atin e magobra, e ya dapat mangan.'[183] Angga man e ka mag-alala king pera — para mangan, kailangan kang magobra. Ing obra sasaup ya king tau para painitan ing langis king makina na. Ing obra, pamaglalang ya. Magdala yang saya king tau at ilako na ing kabayat king pusu na, ing kalungkutan na. Ayan na, kakaluguran ku! Manakit kang obra a ikasaya mu agyang ditak mu, at magumpisa kang magobra. Subukan mu at akit mu [nung makananu ing mibayu ing eganagana]!"

Mapagal la ding aliwang kayanakan, pero itang kapagal a ita ing magpasubling sikan da. Deng kayanakan daratang la king kubu ku, lukluk la king dvaryu at mapapagal la king pamaglukluk mu. Deng aliwa, king maragul dang kabaitan, paulit-ulit lang mangutang: 'Makananu ku makasaup? Nanu ing idala ku keka?' E ku man mangadwang saup. King bengi, kaibat dang meko ding bisita, sisindian ke ing sulu at aku nang gagawang mag-isa: Kukuwa kung puling, sisindian ku la ding adwang kalan neng panaun ning dimla, at lilinis ku ing bale at ing bakuran. Dakal a bisita ing mag-iwan kalat: magdalang la pitek king kilub at pag-iwan da la ding karelang marinat a medyas king bakuran. Deng tau papadalhan da kung manipis a medyas, at ipamie ku la kareng bisita — isulud da la, pero kaibat ibulus de ing marusing dang medyas king sanumang lugal. Mamie ku pa man karelang panyu para abalkut de, pero mas buri da ing paburen na mu ing eganagana.

Mekatatlú ku mung mengadwang pabor karing tau king mabilug kung bie. Misan sinabi ku king metung a kayanakan a lalaki: 'Kailangan ku lang adwang kahon a posporu ibat king tindahan king Karyes.'[184] Atin na kung apat a lighter, pero sinabi ku ita keya para mu pasayan ya. Minagapang yang mebalik, masaya at mangas-mangas, dela na la kanaku detang posporo, at ing kayang pagal meyalilan yang bayung sikanan, uling atikman na ing ligayang kasunod ning pamagsakripisyu. Samantala, itang metung a makalukluk mu karin, mengapagal ya king pamaglukluk. Pagsikapan da ring tau ing makaramdam ligaya, dapot para datang ya ing ligaya, kailangan neng isakripisyu ning tau ing sarili na. Ing ligaya mibabait ya king sakripisyu. Ing tune ligaya manibatan ya king lugud. At nung ing lugud sesen ya , ing tau magselebra ya at magalak. Ing kasakiman at lugud king sarili metung lang parusa para king tau; ini pin ing eksaktung makasagabal kaya.

Kanitang metung a aldo, atin adwang kayanakan a opisyal a dinatang king Banal a Bunduk at sinabi da kanaku: "Buri ming maging monghe." — "Bakit yu buri ita?" kutang ku. "Manibat kapilan ye atin kaniting nasa?" — "Aba," pekibat da, "ngeni ya pa mung dinatang kekami. Dinatang kami king Banal a Bunduk para maglibut at ngeni isipan mi nang manatili keni kapilanman. Karin king sekular a yatu, ninu ing makibalu — baka mika-alyang gera!" — "Ala kayung hiya!" nganaku. "'Baka mika-alyang gera!' At makananu mung makatakas king hukbu?" — "'Mánakit kami,' ing pakibat da, 'nanumang sangkan o rason.' Nanu ing akit da karin? Magkunwaring sira la buntuk o mag-isip lang aliwa pang paralan… Aba, nanu ing asabi ku, siguradung makakit la talaga… 'Nung,' nganaku karela, 'maging monghe kayu uli da reng makanitang rason a para king sarili yu mu, kanita, mebigu na kayu manibat pa king umpisa." Dapot para karing aliwang tau, alang nanumang meging sagabal king pamangasawa at pamag-umpisang pamilya king malambat nang panaun. Dapot daratang la kanaku at sasabian da: 'Bakit ku pa mangasawa? Talaga kayang makapag-umpisa kang pamilya at magpalagul anak karing makanining masakit a panaun?' — 'Sigi,' sasabian ku, 'minuknang ya wari ing bie anyang panaun ning pamag-persekuta? Ala bang megobra o mekyasawa? Siguru tamad ka mung mag-umpisang pamilya?" — "Aku," pakibat da, "buri kung maging monghe." — "Pero ing sangkan ing katamaran mu! Talaga waring maging mayap kang monghe?" Aintindyan me ini? Nung ing metung a dalaga buri nang maging madre, isipan na: 'Bakit ku pa manatili king mundu, mag-asawa, magka-anak? Pagsakitan ya mu. Mas masanting nung munta ku king kumbentu. Gawan ku ing sabian da kanaku, alang nanumang responsibilidad, at nung sakaling asabian da ku, iduku ku na mu ing buntuk ku. Subukan mu mung magtatag sarili mung bale keti king mundung sekular! Samantalang king kumbentu, ing eganaganang kailangan mu ibie da keka: sariling selda, lutung pamangan at aliwa pa…" — anya, nung ing metung a dalaga makaisip yang anti kanini, ipabalu mu keya a mebigu ne manibat pa king umpisa. Kakatwa ya wari keka ita? Eka magtaka; atin talagang anti kanitang tau. Tandanan mu ini: ing metung a masipag a tau magtagumpe ya kahit nukarin. Ing metung a masipag a lalaking pamilya magtagumpe ya king bie monghe, at ing metung a masipag a monghe — nung pilinan ne ing dalan ning pamag-pamilya — magtagumpe ya mu naman.

Ing metung a kayanakan a lalaki linub ya king monasteryo bilang nobisyu, dapot e ya mebisaang gupitan para maging monghe. 'Bakit, anak ku, tatakut ka king bie monghe?' kitang ku keya. 'Uling,' pekibat na, 'ing kapa ning monghe papaalala na kaku ing helmet ning sundalus!' Denggan yu mu yan! E ne bisang maging monghe para e na kailangan isulud ing kupya ning monghe! Apapanunot na kaniti ing helmet! Pero, sinulud ne wari ita? Agyang sinulud ne pa, mapilan la mung besis ita king army kabang mag-training — at agyang ita, makapagduda pa! At nu ya wari mekatikim manangang pulbura king gera! Ing helmet, ikit mu, ita ing papaalala na kaya! Daramdaman mu ing malilyari? Pero nanu ing kelingwan na tungkul king bie monghe? Sabian mu kanaku, pakisabi, nanu klasing monghe ing maging bunga ning metung a lalaki nung magumpisa ya king bie nang pamonghe king makanining paralan? King tauli, itang kalulung taung ita ginupitan de para maging monghe king metung a lugal, pero e ne man sinulud itang makapal a kupya monghe.

King aliwang pamikatagun, atin adwang kayanakan a lalaking dinatang king kakung hermitage, pareung halos abut king awakan ing buak da. Buri ku sanang gupitan ing buak da, pero e la pepaburen. Magmadali ku papunta king aliwang lugal, anya eku mekapamyalungan karela — minye ku la mung inuman at pamangan. At atin metung a pusa a maglibut king dvaryu ku. Apansinan ne ning metung kareng kayanakan a makabang buwak at kinutang na, 'Pwedi ke waring kunan ing pusa?' 'Sige, kunan me,' nganaku. Kinwa ne ing pusa, at manibat kaku, meko la papunta king Iversky Monastery — metung a oras a lakad ing kayo. Megumpisa ing masikan a uran, pero miras ya king monasteryo a makakapit ya king pusa, minta ya king guesthouse at minyad yang makipatulug karin. 'Bawal la reng pusa,' ngana da kaya, at uli na nita, mepaburen yang makalukluk king kilwal king uran! King mabilug a bengi! Nung pinadala re king metung a oras a duty bilang guardia king hukbu, sinabi na sa, 'Ay ali, e ku agyu!' Pero ing lukluk king kilwal king mabilug a bengi a atin kang pusa — ay, agyu na ita!..

At ing metung naman me-draft ya king hukbu, pero tinakas ya at dinatang ya king Banal a Bunduk. Dinatang ya king kaliva ku at sinabi na, 'Buri kung maging monghe.' — 'Mibalik ka,' nganaku, 'king hukbu, at tuparan me ing kekang serbisyo militar!' — 'Ing hukbu!' pekibat na. 'Ing hukbu e ya anti king sarili mung bale!' 'Dakal a salamat,' nganaku, 'matenakan kang anak para sinabi mu ita kaku. Ngeni, makanyan pala! Eku pa man apansinan ita dati! Ngeni, sabian ku mu naman ini kareng aliwa!' Samantala, ing pamilya ning anak lalaki panintunan ne king kabilugan ning panaun a ita. Kaybat ning mapilan a aldo, dinatang ya namang pasibayu kanaku king kubu ku. Fomina Week ya kanita, maranun a abak. "Kailangan da ka," ngana. "Nanu ing buri mu?" kutang ku. "Nukarin ka anyang Misa?" "Ala kung mepunta," pakibat na. "Ngeni," nganaku, "Fomina Week ya; mika bengi-bengian lang panalangin kareng monasteryo, at e ka meko? At buri mung maging monghe! Nukarin ka pin menatili kabengi?" "Aku," ngana, "menatili ku king hotel. "Payapa at tahimik karin; kareng monasteryo, ing inge e matuknang kabengi!" — "Nung makanian," kutang ku, "nanu ing planu mung gawan ngeni?" — "Aku," ngana, "isipan kung munta ku Mount Sinai, uling ma-akit ku king mabayat at simpling bye." — "Sandali," nganaku. Linub ku king kuwartu ku, kinwa ke ing keyk Pasku ning Pamanikabli a dinala na ning ninuman kaku, at mibalik ku keya. "Oyni," nganaku, "kunan me ini! Malambut ya ing keyk a ini—saktu para king mabagsik at simpling bye a buri mung tutu. Kunan me at mko ka na!" Makanyan la reng kayanakan ngeni. E ra man balu nung nanu ing buri da. E ra agyu ing ditak a abala. Kanita, makananu la pa kaya makapag-sakripisyu?

Atatandanan ku, king hukbu, nung kailangan ing metung a mapanganib a misyun, ing parati mung daramdaman ya pin ing: 'Sir, aku na ing munta king lugal na! Uling atin yang pamilya — nung mate ya, ding anak na mitagan la king dalan!' Ding sundalus adwan da king kumander da na paburen na lang munta king lugal ning aliwa king mapanganib a misyun, king arapan ning labanan. Masaya la uling agyang mate la, ating metung a pamuntuk ning pamilya ing mabie, at ding anak na e la maging ulila. At ngeni? Atin ka waring akakit a makisadyang gawang makanitang sakripisyu? Nung atin man, bihira ya pin. Atatandanan ku kanitang metung a besis a meubusan kaming danum. Ing kumander menakit yang lugal malapit king mapa nung nu atin danum. Pero atin lang rebelde a makatagu karin. Kaya ngana: "Atin danum malapit, pero masyadung delikadu ing munta karin at e tamu dapat sindian ing sanumang sulu. Ninu ing mag-boluntaryung munta at mamunu mapilan a kantina?" Metung a sundalus ing biglang tinikdo: 'Aku na ing munta, Komander!' Ing metung sinulput ya: 'Aku!' Kaybat ing katlu. King aliwang salita, ngan la mig-boluntaryung munta! Maralumdum a maralumdum king lual; alang nanumang sulu, makatakut ya – makapangilabut ya. Angga ing komander mengapamulala ya: 'E kayu malyaring ngan munta!' Ing buri kung sabian, ala metung man karela ing mengisip para king sarili na. Ala metung man kekami ing menakit sangkan, antimo ing: 'Sir, masakit ya ing bitis ku,' o 'Masakit ya ing buntuk ku,' o 'Mekapagal ku.' Gusto ming mako ngan para kumuang danum, at e mi pinansin ing atyu king peligru ing bie mi.

Ing diwa ngeni, diwa ning katamaran. Ala nang lub at pamagsakripisyu. King sirang isip ngeni, inalis da ing eganagana king aliwang sukatan. At lawen me ini: kanita, ding tau sasali la king hukbu bilang boluntaryu, dapot ngeni, uling e la bisang magsilbi, kukuha lang medical certificate a sasabing ating sakit king isip. Gagawan da ing sablang agyu da para e la makiabe king hukbu. Atin na waring anti kanini dati? Atin kaming metung a kayanakan a teniente king kekaming hukbu, adwang pulu't atlung banwa pa mu, dapot nanung kayap a anak ya! Metung a aldo, ing tata na, a retiradung opisyal, tinawag ya at sinabi na planu nang adwan king ninuman a iyalis ya ing anak na manibat king arapan ning laban papunta king gulut. Ay, nung makananu ya kasing sigaw ing teniente inyang sinabi na ini ning tata na! "Makananu ka mangas, Tata, makapagsabi kang makanian? Deng alang kwenta ila reng makalukluk king gulut!" Ing lalaking ini atin yang pambihirang katapatan, inawang, at tapang a lampas pa king sukat — mamarag ya king ataki king arapan da ring aliwa. Ing kayang overcoat butas-butas ya king bala, dapot agyang makanian, mebie ya. At inyang me-discharge ne king reserves, dela ne itang overcoat, bilang alala.

Ing e matenakan a lugud da reng pengari, gagawan na la reng anak a alang kwenta.

Apansinan ku na deng ának ngeni, lalu na retang mag-kolehiyu, magugulu na la kabang atyu la pa king bale. Angga man king magumpisa la bilang mayap a ának, king tauli maging la namang alang kwenta . E la magdalawang isip king nanumang bage; atin lang metung a klasing kabangisan. Sirâ la at inasna da la ring sarili dang pengari, a ila mismu mekaranas lang masakit a panaun at ngeni buri da ing anak da e la makaranas nanumang kakulangan. E re itatanam karing anak da ing lugud king Dios, ban akit da ing tula king kakulangan. Malino a gagawan da ring pengari ing sablang ini king mayap a intensyon. Wa, ing pamagpasakit kareng ának king alang kabaldugang pamagkawalan, barbariku ya. Dapot ing pamanyaup kareng ának a mika-isip a pang-monasteryu—ban kanita potang kayi akit da ing tula king pamagkaranas king sanumang klasing kakulangan—metung yang mayap a bage. Samantalang ngeni, king kapamilatan ning karelang kabaitan—ing karelang e masanting a payu a kabaitan—ding pengari ila mismu ing magdala kareng karelang ának king metung a kabilyan ning katangahan. Isasanduk ya ring pengari ing eganagana karing anak da king plato, diretsu karing gamat da; pati danum isasalpak de pa. Ipasane da la kaniti. Gagawan da iti ban makapag-aral la ring anak a e la ma-istorbu king nanu man, dapot king pamangawang iti, gagawan da lang alang silbi – pareung lalaki't babai. Uling kaibat, buri da reng ának a isilad karela ing eganagana king platu parati, ali mu nung mag-aral la. At ing karokan a ini magumpisa ya kareng ima: 'Mag-aral ka, anak ku, mag-aral ka! At idala ku la reng medyas mu, uran ku la reng bitis mu! Mangan kang mayumung pamangan, minum kang kape!" Ding ának é la gagawang nanumang obra anya é ra aintindyan nung makananu ya kapagal ing inda ra kabang aalagaan na la. At kanita magumpisa na ing eganagana: disposable a plato, disposable a imalan, [pizza places, McDonald's] — é da man abalut ing metung a slice ning pizza king papil! At kanita, ding anak daragul lang maging taung lubusang alang silbi. Kaybat, ing bie mismu maging pabayat ya karela. Mikalag ya ing sintas: "Ima, itali me ing sintas ku!" At anggang e ne itali ning ima, lalakad ya ing anak a makalag ing sintas at atapakan ne iti. Nanu klasing tagumpe ing asahan tamu kareng anak a makanian? E la bage king pamibie-bie pamilya o king pamibie-bie monghe. Uli na niti, papayuan ku la reng inda: 'E yu la paburen mamasa deng anak yu king mabilug a aldo. King tutu, mamasa la mu at mamasa at masyadu lang mag-isip kareng bage-bage. Paburen yong magpaynawa ibat king pamamasa kilub ning labing limang minutu o kapitnang oras — at gawang mapilan a obra bale. King paralan a ita, malino ya ing isip da, agyang ditak mu, at mibalik ya king normal."

Ing marok a ugali da reng kayanakan ngeni linub ya mu naman king bie monastiku. At ngeni, akit mu la reng anggang pitung sekretaryung monghe a makalukluk kareng opisina ning monasteryu — kayanakan la ngan at megaral — kabang ing metung a matwang monghe a sadya king pwestung ini makalukluk ya king lele da. Kanitang minuna, metung ya mung sekretaryu ing atin kareng monasteryu. Ing keang pamanigaral maralas anggang mu king adwang banwa king high school, dapot agawa na la ngan ding obra king sarili na. Ngeni, pitu la, at sobrang dakal ing obra da a ala na la man oras para tuparan ing tuntunan ning pamag-monke! Dapot e re naman papakawalan ing matwang sekretaryu; kailangan makalukluk ya kayabe da at sumaup karela!..

Deng madalumdum a puwersa dadala la reng kayanakan king karokan

Ngeni, dening kalulung ának a reni lalalasan la karing miyayaliwang teorya. Uli na niti, masyadu lang magulu isip at malilito. Ing metung a ának buri neng gawan ing metung a bage, dapot aliwa ing agawa na. Buri neng puntalan ing metung a dalan, dapot ing diwa ning kekatamung panaun dadala ne king aliwa. Ding madalumdum a pwersa miglunsad lang makatakut a kampanya ning propaganda; ila ding manimuna kareng kayanakan a alang ustung pamisip, papunta king karokan. Sasabian da reng aliwang mestru kareng ának: 'Para maging malaya kayung indibidwal, e yu la respetuan ding pengari yu; e kayu sumakup karela.' King paralan a ini, sisiran da la ding kaladua da reng ának. Uli na niti, e la mamintu ding ának kareng karelang pengari at mestra. At e la dapat sisian, uling paniwalan da a ini mismu ing ustung paralan ning karelang pamag-ugali. Susúportan na la ning estado kaniti; itutulak la papunta king direksyun a ini. At detang alang pakialam king karelang bansa o king pamilya—nunu para karela alang banal—gagamitan da la ding makanining kayanakan para isakatuparan ding sarili dang planu. Ing eganaganang ini migdalang marakal a karokan karing kayanakan ngeni. Marakal a karokan! Miras ne ngeni king puntung ding kayanakan ing demonyung maki-tukâ ya ing karelang pekapun. Ing pamanyamba kang Satanas meging laganap ne. Karing aliwang disco, kakanta la kabengi-bengi ding : "Satanas, sasamban da ka! E mi ya buri i Kristo, ibye mu ing eganagana kekami!" Kasanting takut! Abalu yu wari nung nanu ing bibye na kekayu, ikayung kalulung anak, at nung nanu ing kukuwanan na kekayu!..

Pati na ring ának a malati mapait na la lub — uli ning kape at sigarilyu. Akit yu ing masayang itsura king lupa da, ing Grasya ning Dios? Ay, makananu ya ka-tama itang arkitektu inyang sinabi na king metung a grupu da reng kayanakan a lalaking dela na king Banal a Bunduk: 'Deng mata tamu anti la mong mata ning metung a meteng asan.' Itang arkitektu mekadating ya king Athos kayabe ing metung a grupu da reng kayanakan a lalaking maki-edad labingwalu anggang adwang pulu't lima — manga apulu la. Ya mismu, meko ne king Dios kanitang milabas, anya mekalunus ya kareng kayanakan a mabibye king kalaswalan. Dela na la ding aliwa kareng kalulung kaladwang areni papalapit keya, kinumbinsi na lang munta king Banal a Bunduk, at ya mismu ing migbayad king karelang pamaglakbe. Papunta la king kaliva ku, at sakto namang papunta ku king aliwang lugal, anya mikit kami king dalan. Sinabi ku karela na mako na ku, pero sinabi ku na lukluk kami saguli king mismung lugal nung nu kami mikit. Kabud kami pa mung mekalukluk, bigla yang linto ing metung pang grupu da reng kayanakan, a papunta king kaliva ku. Ila reng magaral ibat king Afonia School.[185] "Mukluk kayu," nganaku, "at makiabe kayu kekami." Linukluk la naman. Kanita sinabi ning arkitektu kareng keang estudyanti: "Ala kayung apansinan?" Mengabigla la. "Halina," ngana karela, "mumuna, lawe yu la ding lupa yu king metung at metung, at kaibat lawe yu la ding lupa da rening ának. Lawen yu nung makananu lang kikislap ding mata da! At lawen yu la naman ding sarili tang mata — kalupa la mu ding mata ning meteng asan." At tutu ya! Anyang lawen kung masalese, abalu ku na tumpak ya talaga: ding mata da kalupa la ding mata ning meteng asan. Mawulap, e natural… Pero ding mata da ring ának a menibatan Afoniada kikislap la! King Afoniada, ding magaral luluhud la king pamigalang at makyabe la karing banal a serbisyu. Ing mata ya ing salamin ning kaladua. Uli na niti, sinabi nang Kristo, 'Ing mata ya ing sulu ning katawan.'[186] Dakal a kayanakan ing daratang king Banal a Bunduk o kareng aliwang monasteryo, maging monghe la, at, agyang ing bie monghe, sabian ta nang, e malagwang bie, mapupusanan la king tula anya ing lupa da kikislap ya. Samantalang king mundung sekular, atin la ngan ding kayanakan king nanu mang buri da, dapot pápahirapan la, magdusa lang anti mong impierno.

Miyayaliwang angin ing pupulayi papunta kekatamu ibat karing eganaganang direksyon. Ibat king Aslagan — Hinduismu at aliwa pang relihiyun a okultu; ibat king Pangulu — komunismu; ibat king Albugan — metung a kabi-kabilugan a miyayaliwang turu; at ibat king Mauli, ibat karing Afrikanu — pamankulam, salamangka at dakal pang aliwang makasirang angin. Misan, metung a kayanakan a lalaki, a pepaltuk da rening angin, ing dinatang king kakung kalibudtan. Abalu ku a ding panalangin ning ima na ing migdala keya kanaku. Mekipagsalita kami king malambat a panaun, at king kawakasan ning kekaming pisasabian sinabi ku keya: 'Makiramdam ka, anak, manakit kang kumpisal at magkumpisal ka. Kaibat, ipahid na kang banal a krisma. Ini makasaup ya keka ngeni, kabang magumpisa ka king kekang espiritual a bye. Kailangan kang pahiran king Banal a Krisma, uling tinanggi ka kang Kristo.' Kabang sasabyan ku ini keya, ing kalulung anak lalaki kakiyak ya. 'Manalangin ka para kanaku, Ama,' ing pakisabi na kanaku, 'uling eku akalag ing sarili ku kening burak a ini. "Mibuhusan ya ing utak ku. Abalu ku king dasal ning ima ku ing migdala kanaku keni." Makananu la kasikan ding dasal ning metung a ima! Deng kalulung ának! Mibibitag la karing anggang turung areni at meging e la bage para king nanu man. Kaibat, sasakupan la ning takut at kaguluan king lub, at manintun lang ginhawa karing droga at kalupa na niti. Manibat king metung a bangin papunta king aliwa. Nawa ing Dios iladlad na ing Keyang gamat [at patuknangan na ining karokan].

— Geronda, atin bang pakinabang king pamanyabi kareting kalulwang kalulu a ding makanining turu ibat la kang Satanas?

— Atin pin! Siguradu atin. Dapot kailangan tamung makipagsalita karela tungkul kaniti king maluman a paralan.

— At makananu lang akilala reng kayanakan a anti kaniti i Kristo?

— Makananu da yang akilala i Kristo nung, e da pa man akilala ing Ortodoksiya, munta la king India kareng miyayaliwang guru karin, manuknangan la karela kilub ning adwa o atlung banwa, papabaliw la king miyayaliwang uri ning salamangka, at kaibat, kabang manuknangan la karin, abalu da na ing Orthodoxy magkalub yang misteryosu, mistikal a bye, at i , munta la keni, a magnasang akit ya ing E-melalang Saliwa, damdaman la reng pekamatas a kabilyan a ispiritwal at aliwa pa? At nung kutnan mu la, 'Pilán nang banua ing milabas manibat inyang tauli kang mekomunyon?'—ing pakibat da, 'Eku eksaktung atatandanan; siguru inkomunyonan na ku ning ima ku inyang malati ku pa.'—'Mekumpisal na ka wari?'—'Ing kutang a ita eku interesadu.' Dapot, atin wari talagang asahan a mayap a malyari ibat kanini? Ala lang balu-balu tungkul king Orthodoxy.

— Geronda, dapot makananu ta la asopan?

— Nanu ing makasaup karela potang sinabi da nang 'lipas ne ing panaun ning Pisamban'? Potang makaramdam ka mung makanian ibat king ninuman, agad-agad mung abalu nung nanung klasing pamikaintindi ing akamtan mu karela! Nanupata, detang kayanakan a mayap lub tatanggap lang saup at lalapit la king Pisamban.

'Eyu la man galawan deng ának!'

— Geronda, nanu ing maging kapalaran da reng ának a daragul a alang disiplina?

— Ating mapilan a makabawas a sikanan king kasu da. E re aintindyan ding pengari da ing sangkan ning disiplina inyang anak la pa, anya ngeni bibie reng malayang gawan ing buri da ding anak da, at uli na niti, gagawan da lang tune malating hooligan. Sabian mu ing metung karela — makasabat lang lima keka, at makanyan la pang alang marine! Deng anak a anti kanita, malyari lang maging kriminal. Ngening panaun, ding ának lubusan na lang pepaburen. "Kalayan!" "Bawal mung galawan ding ának!" At ding ának naman, sobra la saya: "Nukarin," ngana, "ka pa makakit sistemang pulitikal a anti kanini?" King aliwang salita, atin lang táung magnasang gawang rebelde ding ának a é bisang makadepende karing karelang pengari o mestra, o makiramdam kaninu man. Papaboran na niti ing planu da ring mapilan a tau; dening anak a mapag-alsa ila ring sumaup karela para isakatuparan la ding karelang planu. Uling nung ding anak e la maging mapag-alsa ngeni, makananu mu lang pilitan potang kayi para siran da ing eganagana? At ngeni, akit mu na nung makananu la dening kalulung anak a halus magwala na.

Nung ing kalayan e ya magamit king ustu king espiritual a bie, makananu ya pa magamit king bie keti king yatu? Nanu ing gawan mu king makanining kalayan? Ing makanining kalayan metung yang sakuna. Iyan ing sangkan nung bakit ing akakit tamu malilyari ya king estado ngeni. Agyu wari da reng tau ngeni ing tamang pamangamit king kalayan a binye karela? Ing kalayan, nung e re agyung gamitan para king mayap a pamagbayu, metung yang sakuna. Ing ebolusyon king yatu, kambe ning makasalanang kalayan a ini, migdalang espiritual a pamag-alipan king sangkatauan. Ing kalayan a ispiritwal ya pin ing pamanyuku king kaburyan ning Dios. Dapot akit mu: ing pamamintu kalayan ya; dapot ing kalaban, king kayang karokan, ipapakit ne bilang pamag-alipan, at ding anak—lalu na retang melasun ning mapanghimagsik a ispiritu ning kekatamung panaun—magumpisa lang maghimagsik. Natural mu, uling pagud na la naman kareng miyayaliwang sistema ning kadwang pulung siglu, a, makalunus, lalu lang makasira king kalikasan—ing makapagmulalang yatu ning Dios—at kareng tau—ding lelangan ning Dios. Ding sistemang areni pupunan de ing kaladua da ring tau king pamagmalun at ilalayu de la king tula, at ilalayu la king Dios.

Balu mu nung nanu ing delanan mi inyang me-discharge kami king army papunta king reserves? Nung ding kayanakan ngeni ila ding atyu king pwestu mi, siguru sinira da ne ngan! Kanita 1950. Kabud pa meyari ing Gyerang Sibil. Ikatamu, deng sundalus ibat kareng miyayaliwang grupu ning konskripsyon, miyabe kaming me-discharge papunta kareng reserves. Ing metung mekipaglaban ya kilub ning apat at kapitnang banwa, ing aliwa apat a banwa, at ing katlu atlung banwa at kapitna. At isipan mu: kaybat ning masyadung pamagdurusa king gera, anyang miras kami Larisa [187] , at dintang kami kareng demobilisation centre, ikit mi a punu na la kareng aliwang beteranu ibat king front-line. Sinubukan mi ing swerti mi kareng hotel, pero tinanggi la mu naman kekami karin. 'Soldadu,' ngana da, 'pakananu mi la palubanan! Dungisan da la ngan ding ulas.' Oneng inaluk mi ing magbayad para king pamanatili mi king bengi. Marsu kanita, at marimla. King masanting a palad tamu, ating metung a opisyal a sinaup kekami—pagkaluban ne ning Dios mayap a kalusugan! Ya ing me , minta ya king istasyun ning tren, abalu na nung kapilan la daratang ding tren, kapilan la mamako, at kapilan la gagawang maniobra, mekipag-areglu ya karing awtoridad ning riles, at pepaintulutan da kaming manatili king bengi karing alang laman a bagon. "King bengi," ing babala na kekami ning opisyal, "ding bagon gumalo la ditak, mag-shunting la pasulong at pabalik, pero e kayu mag-alala—e la mako anggang king makanyan oras bukas abak." Kaya ginugul mi ing mabilug a bengi a pabalik-balik kaming shunting.

King wakas, miras kami Thessaloniki. Deng makatuknang malapit, muli na la. Nung para kekami, mibalik kami kareng distribution centre, pero siksikan la talaga. Munta na naman kami kareng hotel – at pasibayu, alang meging bunga. Atatandanan ku, mengutang ku king metung a hotel: 'Buran yu ku mung luklukan para luklukan ku kabengian, at bayaran da kayu doble kesa king metung a kama!' — 'Ali,' ing pakibat da, 'e mi agawa.' Takut la kasi baka atin makakit sundalus a makalukluk king luklukan king hotel da kabengian at i-report la. Kaya, makatalakad ka kabukas king dalan at sumandal ka king dingding! At makanian, detang kalulung sundalus makatalakad la karing dalan malapit karing hotel, karing bangketa, makasandal karing dingding. Sundalus king balang bangketa, anti mong atyu la king parada. Aintindyan mu? Nung kayanakan ngeni la, isumbung de i Larisa—at pati na ing Thessaly at Macedonia![188] King tutu, agyang ngeni, a alang sasagupang problema, lawen mu nung nanu ing gagawan da! Gagawa lang kaguluan, sasakupan do reng eskwela at unibersidad. Pero e man linub king isip da retang kalulung kayanakan kanita. Syempre, mapait la lub, pero e la man isipang magbales o gawang karokan. Oneng, anyang panaun ning gera, king libutad ning yelu, tiniis la king grabing kasakitan! Deng kalulung taung deta mepinsala la uli ning gera — nanung pamagsakripisyu! — at king tauli, 'biyayan' la king metung a benging pamagpalipas lalam ning malualas a banwa. Metung a tauling 'salamat!' Kaya ikumpara ku ing itsura da reng kayanakan kanita king itsura da ngeni. E pa man limampulung banwa ing milabas, at masyadu nong mibayu deng tau!..

Deng kayanakan ngeni kalupa la mong metung a masiglang baka a lalaki a makatali kabang mamangan king pastulan. Parati neng guguyud ing tali, kaibat binunutan ne ing patud a pangalala na, tinakbo ya, dapot mesabit ya king metung a bage, lubus yang mesalikut, at king tauli, apangan de reng mabangis a animal. Kailangan mu lang 'sapian' at bantayan ing anak kabang malati ya pa. Alimbawa, akit me ing metung a malating anak a sasalikid king bakud at abalu mung malaring matumba ya at masaktan. Kikuliskan mu la: 'Ali, ali!' — at papakdean mu la pa king batuk. King tutuking besis, e na isipan ning anak ing posibling makamate ya, dapot aganaka na ing posibling makatanggap yang pasibayung pakde king batuk, at mag-ingat ya king pamag-asal na. Dapot ngeni, ala nang pamamaltik king iskwela, at ding sundalus e la na papaltikan king pasuk. Uli na niti, pápahirapan da la ding kayang pengari at ing publiku ding kayanakan. Kanitang minunang panaun, nung mas istriktu la ding kumander king pamagsane, mas maragul ing tapang a papakit da ding sundalus king labanan.

Kailangan ne ning metung a kayanakan ing metung a gabay a ispiritwal. Dapat yang makipagsabi at tumuki kaniting gabay — ban makapunta ya pasulung a maki kumpiyansang ispiritwal, a iwasan na la ding panganib, takut, at ding dalan a alang lualas. Kabang tutwa ya ing metung a tau, kabang mas maluat ya mabibie, mas lalong mayaman ya king karanasan — pareu king sarili na at king karanasan da ring aliwa. Ing metung a kayanakan, ala ya pa king karanasang ini. Ing metung a matua gagamitan na ing sarili nang karanasan at ing menibat kareng aliwa ban saupan ing metung a kayanakan a alang karanasan a iwasan la reng mapilan a pamagkamali. Nung ing kayanakan e ya makiramdam kareng ating karanasan, gagawan na la reng eksperimento king sarili na; dapot king pamakiramdam na kareng kayang talaturu, daragul ya king kabiasnan.

Misan, atin mapilan a kayanakan ibat king metung a kapatiran a Kristiyanu a dinatang king kakung hermitage.[189] Mitmung kumpiyansa king sarili, sinigaw la anggang mengasgas la bosis: 'E mi kailangan ing ninuman! Kikami na ing bahala king sarili mi!' Ninu ing makibalu nung bakit la meging anti kaniti? Balamu masyadu lang mabayat ing daramdaman, at iyan ing sangkan nung bakit la me-rebelde. Kabang magsadya na lang mako, kitnan da ku nung makananu ing dalan papunta king manimunang dalan a papunta king Iversky Monastery. "Nukarin kami dapat munta?" ing kutang da. "Sige, kapatad," ing pakibat ku, "sinabi yu na manakit kayung sarili yung dalan, na e yu kailangan ing ninuman. Aliwa wari ita ing sasabyan yu? Nanu pa, mayap ya ining dalan a ini: agyang malili kayu pa keni, kaybat ning ditak a pamagsikap, atin kayung asaganan a aliwang tau king arapan, at sabian da kekayu nung makananu kayung mibalik kaniti. Dapot makananu yu mismu, a alang giya, akit ing aliwang dalan—ita ing papunta king Banua, ing papaitas king Banua?" Kanita, ing metung karela sinabi: "Kapatad, balamu atin ya palang katuliran ing pari?"

Kailangan dang lampasan ding kayanakan ing pagsubuk ning kalinisan

Ngeni, atin mapilan a babaing magaral a dinatang at kinutang kanaku: 'Pakisabi, Geronda, ipanalangin mu kami para makapasa kami kareng exam mi.' At pekibat ku: 'Manalangin ku para makapasa ka king exam king kalinisan. Ita ing pinakamahalaga. Kaybat nita, ing sabla maging ayus na.' Tama ku wari king sinabi ku karela, o ali? Wa, nung ing kabanalan at kalinisan makalto la karing lupa da ring kayanakan ngeni, metung yang maragul a bage ita. Metung a tune maragul a bage!

Nanu la kasungit, kasira ding kayanakan a babai a daratang kanaku neng kai! Mibibie la king magulung kasalanan kambe da ring kayanakan a lalaki, a e ra balu a ding layunin da retang lalaking deta marusing la. At king paralan a ini, sirâ la dening kalulung babai. 'Nanu ing gawan ku, Father?' ing kutang da kanaku. 'Ing makibandi king metung a taverna,' ing pakibat ku karela, 'agyang makisalamuha ya pa king metung a lasinggeru, e ne ipakasal ing anak nang babai keya. Tuknangan yu na la rening makasalanang relasyun. Nung ding kaluguran yung makasalanan king kekayung kasalanan tune da kayung kaluguran, a-apresyar de ini anti ing nararapat. Pero nung lakwan da kayu, mangabaldugan yang e da kayu tune kaluguran, at e yu sinayang ing oras yu."

Sasamantalanan ne ning Marok ing kayanakan, nung kapilan, bukud pa kanita, magalsa ya ing laman, at panintunan nang siran la ding kayanakan king masakit a panaun a daralanan da. E la pa hinog isip, masyadu lang alang karanasan at ala lang nanu mang espiritual a ipun. Uli na niti, ing metung a kayanakan king makalagang edad a ini dapat nang aintindian a parati nang kailangan ing payu da ring kayang mas matua. Kailangan de ing payung ini ban e la madulas king mayumung bakulud ning pangalaglag king yatu, a makapanganib a punan na ing karelang kaladua king pamagmalun at ilisyaw ya king Dios kapilanman.

Aintindyan ku na e malagua para king metung a kayanakan a lalaki o babai a masikan katawan, king kayang kayanakan, ing atyu ya king makanining kabilyan a ispiritwal a e na tuturing 'ing kasarian a lalaki bilang mas mababa kesa king babai.'[190] Ini ing sangkan nung bakit papayuan da ring espiritual a tata a ding lalaki e la dapat makipagkaluguran karing babai, nanu man ing karelang espiritual a kapanasnan, uling ing mismung edad da magdalang problema ya, at sasamantalanan ne ning manuksu ing karelang kayanakan. Uli na niti, mas mayap para king metung a lalaking kayanakan, para king kayang kabiasnan at kalinisan king espiritu, a isipan da pa reng babai a bobo ya (o, para king metung a babai, a isipan da reng kayanakan a lalaki a bobo ya), at kanita, pasanin ne ing mabayat a krus a ini. Uling king mabayat a krus a ini atyu ing kabilugan a sikanan at kabiasnan ning Dios, at kanita ing kayanakan a lalaki mas maging masikan ya kesa kang Samson [191] at mas matalino ya kesa kang Solomon a Pekamatalino.[192] Neng lalakad king dalan, mas mayap ing manalangin ya ing metung a kayanakan at e ya mamaleng-maleng, agyang ding aliwang kamaganak o kakilala e ra ini aintindyan at misusungit la, isipan da na wari paglalawe na la at inya pinili nang e la kausapan. Mas mayap ini kesa king makatitig kang maki-usisa king paligid mu at e ka aintindyan agyang pa ding taung makamundo, a ing isip da king sabla maki-tila ya. Kaybat ning serbisyu king pisamban, mas mayap yang libu-libung besis para king metung a kayanakan a lalaki ing tumakas kareng tau banang apanatili na ing kayang espiritual a katalinuan at ing benepisyung atanggap na king pisamban, kesa king lukluk at alang pakialam a pagmasdan la ding fur collar da reng babai (o, , para king metung a kayanakan a babai, ding kurbata da reng lalaki), at maging mapait king espiritu kabang sisiran ne ning kalaban ing pusu na.

Tutu pin, king kamalasan, ing yatu mebulok ne. At ing taung sisikap a panatilyan ing kayang kalinisan, madungisan ya, nukarin man ya manakit. Dapot, ing pamiyaliwa ya pin, ing Dios e na panagutan ing tau ngeni king pareung sukatan anti ing gewa Na kanitang minunang panaun king metung a Kristiyanung magnasang panatilyan ing kayang kalinisan. Kailangan ing kalmadung isip; dapat gawan ning metung a kayanakan ing anggang agyu na: magsikap, at iwasan la reng pamikatagun ning kasalanan. King eganaganang aliwang aspetu, sumaup ya ing Kristo tamu. Ing banal a sigasig a mamalagung king kaladua, masyadu yang mapali ania atin yang upaya para silaban ing balang aliwang pagnasan at balang e karapat-dapat a larawan. Potang ing api a ini sumiklab ya kilub ning tau, kanita na lasan ding banal a ligayang e makapante king sanumang aliwang ligaya. Para king metung a mekatikman kanining manang ibat banua, ing kayumuan da ring mabangis a bunga ning pun dutung a carob e na ne papansinan. Uli na niti, ing kayanakan dapat nang talnan masikan ing manibela, gawan ne ing senyas ning krus, at e ya dapat matakut. Kaybat ning saguling pamakilaban, tanggapan na mu naman ing ligayang ibat banua. King oras ning tukso, kailangan ing tapang, at ing Dios sopan ne king paralan a milagru.

Sinabi nang Elder Augustine [193] kaku nung makananu ya, anyang metung yang nobis, linub king metung karing monasteryo king kayang sariling bansa, ing Russia. Halus ding eganaganang monghe king monasteryo matua na la, inya pinadala ya para sumaup king mangingisda ning monasteryo, uling ing pamangisda ya ing magpapanustú king monasteryo. Metung a aldo, ing anak nang babai ning mangingisda minta ya king pampang ning ilug nung nu la magobra at sinabi na king tata na a kailangan yang muli agad uling atin yang importanting gagawan. Ya mismu ing menatili para sumaup king nobis. Dapot, ing kalulung babai tinukso ne ning demonyu, at, a e na balu ing gagawan na, binulus ne ing sarili na king braso na a ating makasalanang intensyon. King umpisa, i Anthony — uling ita ing lagyu nang Augustine king yatu — mengabigla ya, uling bigla-bigla ing milyari. Dapot kaybat, ginawa yang senyas ning krus at sinigaw: 'Mas mayap pang malunod ku kesa king magkasala!' — at tinilag ya manibat king pampang papunta king malalam a ilug. Dapot ing Mayap a Ginu, king pamakakit na king maragul a sigasig ning malinis a kayanakan a lalaki a, king kayang pamagnasang panatilyan ing kayang kalinisan, inulit ne ing gewa nang San Martinian,[194] , pepalyari neng manatiling makalutang king babo ning danum, anya eya man mebasâ. "Binulus ku ing sarili ku king danum," nganang sinabi kanaku ning matua, "dapot, agyang makanian, e ku man apansinan nung makananu kung atyu makatalakad king babo ning danum! E man mebasa ing imalan ku!" Kanitang penandit a ita, dimdam na ing katahimikan king lub na at metung a e apisalita a kayumuan, a lubusang sinira karing eganaganang makasalanang isip at pamangising ning laman, a minuklat keya inyang mumuna uli ning e marangal a ugali ning dalaga. Ing dalaga mismu, anyang ikit ne i Anthony a makatalakad king babo ning danum at mengapamulala ya king maragul a milagru, bigla yang kinayak, a magsisisi king kayang kasalanan.

I Kristo e ya maningil maski nanu mang maragul kekatamu ban saupan na katamu king kekatamung pamagsikap a ispiritwal. Asahan na mu ing pekamababa kekatamu. Sinabi na kanaku ning metung a kayanakan a lalaki a kabang atyu ya king kayang peregrinasyun papunta Patmos,[195] , migtalaga yang patibung keya ing demonyu. Kabang lalakad ya king isla, ating babaing turista a biglang sinulung kaya at ginumpisa neng yakapan. Kanita, masikan neng tinulak ning kayanakan at sinigaw: 'Kristu ku, meko ku keni para sumamba king banal a lugal, ali para makisangkot king anti kaniting karinat!' Kaybat na nita, tinakas ya. Ketang benging ita, kabang manalangin ya king kwartu na king hotel, ikit ne i Kristo king E-melalang Saliwa. Akit mu nung nanu ing binie kaya uli na mu ning pamagtulak na king babaying manuksu? Deng aliwang tau magobra la king malambat a panaun, gagawang mangaragul a dapat, dapot e pa murin siguradu nung mirinan la man kaniti. Dapot ining malinis a kayanakan ikit ne i Kristo uli mu ning pamaglaban na king tukso. Syempre, ining milyari masikan neng pepatatag king espiritual. Kaybat na nita, ikit na la ding santo adwa o atlung besis pa: I San Marcellus, San Raphael, at San Jorge. Metung a besis, dinatang ya kanaku at kinutang: "Manalangin ka para kanaku, Pari, ban akit ke i San Jorge pasibayu. Kailangan ku ing aliwang kapanatagan — ala namang makapagpanatag kanaku keni king yatu."

Ngeni, lawe mu la ding aliwa nang kapara — ing anggang agawa da! Metung a besis, atin metung a kayanakan a lalaking dinatang king kuwartu ku kayabe ning bapa na at mengutang: "Manalangin ka para king metung a kayanakan a babai. Mebali ya galudgud king aksidenti king saken. Ing tata na ya ing magmanehu; mekatulug ya at mebangga ya king metung a bage — mete ya, at ya mepipi ya. "Saguli, ibye ke ing letrato na." — "Ali, e na kailangan," nganaku. Pero talagang buri nang akit ke ya. Nung makanian, uling pilit na, kinwa ke ing letrato at ikit ke ing metung a kayanakan a babai a makakalat king salig, pilatan da ring adwang lalaki a tatalan keya king balang gilid! 'Ninu ya keya?' kutang ku king kayanakan a lalaki, kabang tuturu ku king metung karela. 'Ing nobya na,' pekibat na. "At ing metung? Balak na waring pakasalan?" "Ali," ngana, "miyayabe la mu." "E ka mimwa kareng anak," nganang bapa na kaku, "nanu ing gawan mu? Makanita la reng kayanakan ngeni." — "Manalangin ku," isip ku king sarili ku, "ali para kumayap ya ing galudgud na, nune para kumayap ya ing buntuk na—at pati na ing keka, ika salbaheng lalaki!" Nukarin na la meko ding kaayusan? Dapat sinabian neng masalese ning bapa ing pamangkin na! Deng 'espiritual' a kayanakan!… Atin yang espiritual a tata at makanian ya pa murin ing kalalabasan! Agyang ing metung kareng lalaking atyu king letratu ing magplanung pakasalan ne ining kalulung babai, e pa murin katanggap-tanggap a ing metung a babai pisiksikan ya kareng adwang lalaki! At bakit na ku pa pinakit kanining letratu? E na man isip-isipan ning kayanakan a lalaking ini a mali ya ita. Syempre, e na ku manasaktan, pero e pa murin iti ustu! Nanu la klasing pamilya ding gawan da rening kayanakan a reni? Sana paslagan na la ning Dios ban magkamalay la.

At nung makananu rang sinakripisyu ding kayanakan a babai ing karelang kalinisan kanitang minunang panaun! Atatandanan ku, kanitang panaun ning gera, ing kekaming command tinipun yang sibilyan a ating muli ibat kareng miyayaliwang baryu at pilitan na lang magdalang suplay para king hukbu. Mebagsak ing masias a snow, at dening taung areni mekawani la king matas a lugal. Deng lalaki tinipun lang sanga ning fir at, lalam da reng sanga ning fir a mabayat king yelu, ginawa lang anti mong silungan para proteksyunan de ing sarili da king dimla king anggang agyu da. Deng babai a atyu karin pinilit la mu namang sumilong lalam da rening silungan, manintun proteksyon karing kapara dang tau king baryu, detang kakilala da. Atin metung a anak a babai at metung a matwang babai ibat king marayung baryu. Ila mu naman, kinailangan lang sumilong lalam ning metung kareng silungan a gawa king sanga ning fir. Dapot ing problema, atin lang mapilan a taung masyadung alang katapatan at duwag a agyang ing gera e na la makapagpasubali. Ala lang panamdaman king kapwa rang kabaryu a papilatan o mamamate, dapot king mumunang pagkakataun, manintun la pa mung paralan para makasala, uling tatakut lang mate at e la makaranas king ligaya ning bie, kabang king tutu, dapat lang manisi — lalu na king panaun ning kapahamakan. At kanita, ing metung kareng alang-kasalpantayanan a duwag a reni, a e isipan nung makananu magtubing nune nung makananu makasala, ikit ne ing sarili na king lalam ning pareung silungan nung nu la sinilong ing kayanakan a babai at ing matwang babai. Pegumpisan neng gulwan ing kayanakan a babai king makasumaming paralan ania pin napilitan yang tumakas. Mas buri na pang magyelu o mate king yelu kesa king mawala ing kayang puri bilang dalaga. Ing kalulung matua, anyang ikit na meko ya ing dalaga at e ne man migbalik, tinuki ya king kayang bakas at ikit ne lalam ning tolda ning kapilya nang San Juan a Maminyantub, a kapitnang oras a lakaran palaut. Pinrotektaan neng San Juan Bautista ing dalaga, a menatili king kayang dangal, at dela ne king kayang malating kapilya, a e na man balu. At nanu ing gewa nang San Juan Bautista kaybat na nita? Kaybat na nita, linto ya king paninap ning metung a sundalus [196] at inutus neng magmadaling munta king kayang kapilya king pekamabilis a malyari. Bigla yang telakad ing sundalus at minalagua papunta king kapilya. Maslag ya ing bengi uli ning yelu, at atin ya pang maganang ideya nung nu ya munta. Ay, nanung akakit na! Metung a matwang babai at metung a anak a babai, anggang tud la king yelu, magsimula na lang mamula at manigas king karimlan. Abuksan na ning sundalus ing pasbul ning malating pisamban; linub la ding kalulung babai at bagya-bagya lang mibalik ing sikanan. Ing sundalus ala yang malisangan a imalan, liban king metung a panyu a binye na king matwang babai, at adwang guantes a binye na karelang adwa, at inutus na karela a pasibayung magpalit gamat. Kaybat, sinabi na ning kalunus-lunus a paris keya ing tungkul king tukso a migdala karela kening kapilya. "O," kutang na ning sundalus king babai, "pakananu mung apasyan ing tumakas king bengi, king libutad da ring matas a yelu, papunta king ninu ing makibalu?" "Ita," pekibat na, "ya mu ing agyu kung gawan. Menwala ku a i Kristo ing sumaup kaku king mitagan.' Kanita, ing sundalus bigla yang sinabi, e na apigilan: 'Ayan na, mayari na ing kasakitan mu. Makauwi na ka bukas.' Dening amanu a reni kusang linto la mu king asbuk na, uli ning sakit a daramdaman na, at ali mu para pakalmawan la ding adwang kalulu. Ay, nung makananu la ka-tuwa king dimdam da ita! Uli da retang amanung aita, lalu la pa meging maligaya. At tutu pin, king abak na ning tutuking aldo, ing kumpanya ning transportasyun king bunduk lininis ne ing dalan at dintang la king lugal kayabe ding karelang mules. Kanita, ding kalulung babai pinadala la bale. Ding makanitang kayanakan a anak a babai ning Hellas—e la mebatingan king Biyayang Banal, nune makasulud la kaniti—karapatdapat lang paghanga at ipagmaragul! Dapot itang salbahis a ita — pasensya na ka pu Dios — minta ya king kumander at inulat na a, agpang kaya, 'ing kaninuman a sundalus linusub ya king kapilya at pinasulud na la ding saken,' a ing buri nang sabian, ding mules! 'Ali,' pekibat na ning kumander, 'e ku maniwala; e na agawa ing makanyan!' King tauli, mesukul ya itang lalaki.

Ing tune lugud papakit ne ing sarili na karing kayanakan

— Geronda, detang bisang siran ing sosyedad tinutuk de ing karelang pansin king pundasyun na, king yamut na — ding ának. Dinungisan da la.

— Ala kaniti ing maglambat. Ing karokan ya mismu ing siran na ing sarili na. King Russia, sinira da ing eganagana, dapot lawen mu nung nanu ing malilyari karin ngeni, kaybat ning atlung henerasyun! Ing Dios e na la paburen ding tau king karelang kapalaran. At e na la hukuman ding kasalanan da ring kayanakan ning kasalukuyang panaun king pareung paralan anti mo ring kasalanan da ring kayanakan ning milabas, ning kekatamung panaun.

— Geronda, neng kai malilyari a ding kayanakan a mabibye king pamibie-bie king yatu makapamyeng lang ustung-ustung pakibat neng ing pisasabyan tungkul ya king kasalpantayanan. Bakit makanian?

— Dening kayanakan a reni atin lang mayap a ugali, dapot e ra apigilan ing karelang sarili; delap ya la king pamibie-bie king yatu. Uli na niting mayap a ugali, makapamyeng lang ustung pakibat tungkul king kasalpantayanan. Ing buri kung sabian yapin ini: alimbawa, ating taung magnasang tukyan ing metung a dalan dapot e na agawa. Nanupata, rerespetuan da la reng tutung lalakad king dalan a ita. E na la paburen ning Dios deng taung anti kanita, uling alang marok a nasa king pusu da. Dumatang ing panaun a akit da ing sikanan para sumulung.

— Geronda, makananu yang makakit paralan ing metung a tau para asabatan la detang kayanakan a mekalili king dalan?

— Kailangan mu lang lapitan a maki lugud. Nung atin tuneng, marangal a lugud, agad yang mibabalu kareng kayanakan at papalambut na la. Deng kayanakan daratang la king kaliva ku — anti mong bunga ibat kareng libung miyayaliwang marangle, balang metung atin yang sarili nang problema. Babatian ku la king mayap a amanu, bibyan ku lang pamangan o inuman, kakwentuhan ku la, at agad kaming maging kaluguran. Bubuklat la pusu at, bilang pakiblas, tatanggapan de ing lugud ku para karela. Deng aliwa kareting kalulung kaladua, grabi ing kakulangan da! Manasa lang lugud. Agad mung akit a ala lang ikit a lugud manibat king ima o tata da. E la magsawa king lugud. At nung makiramdam kang pakalulu karela, nung kaluguran mu la, kakalingwan da la ding problema da, kakalingwan da pa ing droga, mayayaus la karing sakit da at tuknang lang manggulu; kaibat na nita, daratang la king Banal a Bunduk bilang masigasig a peregrino. Ini uling, king metung a paralan, tatanggap lang kapahayagan ning lugud ning Dios. At akit mu ing atin lang dangalan a makalubas karing sagabal king pusu mu. Kailangan da ing materyal a bage, dapot lipat na niti, e la tatanggap saup a pera ibat karing aliwa; mas buri da ing manintun obra, manintun pangabuhayan, at magaral neng bengi. Dapat lang saupan ding kayanakan a anti kaniti. King Thessaloniki, malapit king istasyun ning tren, atin lang bale nung nu la makatuknang misasanmetung deng dakal a kayanakan a ating problema king pamilya—lalaki man o babai. Labinglima la karela ding makatuknang king metung mung kuwartung atlung kama. Ila ngan menibatan la karing pamilyang e masalese. Deng aliwa manako la, kabang deng aliwa naman e ra agyung gawan ita uling atin la pang disenti. Pilán nang banua ing kakisabi ku nang abutan la rening ának a reni, baná sopan la! Menyad kung gawang kapilya baná ding kaladuang kalulu a reni makapisanmetung la karin. Ngeni, mibuklat ya ing metung a malating kapilya king istasyun bilang parangal kang San Felipe a Diakunu, ing patron santo da ring magobra king riles.

Nanupata, abalu ku a nung ing metung a tau e na gamitan ding mayap a oportunidad a mibibye kaya manibat king kayanakan, samantalanan ne ini ning demonyu. Bakit sasabian ning kasabian, 'Pukpukan me kabang mapali ya ing bakal'? Uling kanitang minuna, ding panday e la manaldus bakal king paralan a anti ngeni: ala pang oxygen welding o nanu pa mang kalupa na nita. Deng panday ilulub de ing bakal king api, ispreyan de king mapaling danum a maki-borax,[197] , at pisasanmetung de agad-agad deng pirasu ning bakal kabud la pa mekalwal king api — mapaling-pula at mangalbag ing kislap. Deng makanian a pirasu ning bakal misasanmetung la agad; dapot nung mipaintulutan lang dimla, alang malyari. Ing buri kung sabian, nung ing metung a kayanakan e na papansinan ding mayap a oportunidad a binye kaya, at magumpisa yang mag-alala karing aliwang bage, para manghusga at manulga — anya ing Grasya ning Dios mikakawani ya kaya — kanita, ing pareung bage ing malyari kaya anti mo itang bakal a dimla na. Kabang atin pang banal a pali, ya—syempre, nung makiramdam ya—mag-unlad ya. Uli na niti, ding pengari, anggang king malyari, kailangan dang saupan ding anak da kabang anak la pa. Ding anak anti la mong blankung cassette tape. Nung i Kristo ing mikalat karela, kayabe de kapilanman. Nung ali, mas malagua para kareng ának ing lumíliwas king karokan kabang daragul la. Nung ing táung metung ya king gabay a ispiritwal inyang anak ya pa, abalik ya king tamang dalan, agyang lumíliwas ya pa king dalan kaybat. Nung ing pun dutung lagyan yang langis a linasa, é ya lálá. Nung ding ának mituran la agyang ditak mu king paggalang at takut king Dios, makasaup ini karela king kabilugan ning karelang bye.

Kabanata 4.
Tungkul king Kawalan-Hiya at Kawalan-Respetu

Ing impormal a pamagsalita makasira king pamanggalang.

— Geronda, nukarin ya manibatan ing impormal a ugali?

— Ibat Paris...[198] Ing impormal a ugali, kawalan ne ning hiya. Itatabug na ing takut king Dios — kalupa na ning asuk a gagamitan tamu para itabug la ding pukyutan ibat king pukyutan.

— Geronda, makananu neng iwasan ning tau ing magaan a pamikilos?

— Isipan mu ing sarili mu ing pekamababa karing sabla. Kailangan ing maragul a kababan lub. Bilang pekayanak, magpakit kang respeto at pamigalang karing sablang kapatad a babai. Magpakababa ka potang sasabian mu la ding kekang isipan, at e ka magkunwaring balu mu ing sabla. Kanita, ibie na ning Dios ing Keyang Grasya keka at sumulung ka. Ing kayabangan ya ing pekamatsurang kalaban ning bayuhan, uling papalayuan na ing pamanggalang. Karasán, ing kayabangan tutukian ne ning pamanglabag, at kaibat ing kakulangan king pakiramdam — mumuna karing mangalating kasalanan; kabang bagya-bagya lang misasané kareti, ing tau magumpisa neng isipan a natural la mu reti. Dapot king kaloob-looban, ala lang akit a kapayapan—nune mu kabalisan. E da mu naman aintindyan ing malilyari karela, uling king lual, ing pusu da maging 'matigás' at e da na panamdaman a mekalili la king ustung dalan.

— Geronda, nanu ing kaugnayan ning pamilyaridad at ning kasimpleyan?

— Ing kasimpleyan metung yang bage, at ing alang pakundangang ugali aliwa ya. King kasimpleyan atin parehung paggalang at bage kayanakan. King alang pakundangang ugali atin kabastusan.

Maralas, ing alang-hiya malyari ya namang makasalikut king prangkang pamagsalita. Nung ing metung a tau alang-pansin ya, ing alang-hiya maralas makasalikut ya king kayang prangkang pamagsalita at kasimpleyan. 'Prangka ku,' o 'Simple kung tau,' sasabian da king alang-hiya, a e ra man apapansin. Dapot, ing kasimpleyan metung yang bage, at ing alang-hiya aliwa yang tutu.

— Geronda, nanu ya ing kababan lub a ispiritwal?

— Ing espiritual a kababan lub ya ing takut king Dios, king pekamasanting nang kabaldugan. Ing takut a ini, ing pamipigil a ini, magdalang tula king tau; magbubu lang pulut king karelang pusu. Spirituwal a pulut-panilan! Lawen me ing sanumang malingon a malating lalaki — rerespetu ne ing tata na, mayap ya ugali at, uli ning maragul nang kahinhinan, e na man mu agyung lawen. Potang bisá yang mangutang keya, mamula yang anti mong malutu. Ing makanining malating anak malyari yang ipwestu king mismung iconostasis. Dapot ing metung a anak, isipan na: 'Dapot tata ku mu naman' — at lulungku ya king arapan na a alang pakialam. At potang atin yang kailangan, pápilitan na — 'ibye me keni, ilage me karin' — kabang papakpakan na la reng bitis na at manaktak.

[199]King masanting a pamilya, malaya la ugali ding anak. King makanian a pamilya, atin respeto para karing pengari; alang disiplinang parang militar o pamituki-tuki. Magalak la ding anak potang lalon de ing tata at ima da, at magalak la naman ding pengari potang lalon da la ding anak da. 'Ing lugud alang marine,' nganang Abba Isaac. King lugud atin katapangan, king pekamasanting a kabaldugan na niti. King lugud a anti kanini atin pamigalang at rispetu para karing aliwa; king aliwang salita, sasagkapan na ing takut. Deng aliwang tau atin lang kahihiyan at alang kasiguraduan, dapot king parehong panaun magdalá la king takut, uling ing karelang kahihiyan e ya tutu. Ing metung a tau, nanupata, atin yang kahihiyan dapot alang takut, uling ing kayang kahihiyan tutu ya at ispiritwal. Nung ing kabanalan ispiritwal ya, ing tau makaramdam yang tula. Alimbawa, ing malating anak kaluguran ne ing tata na at ing ima na king alang-takut; eya tatakut a paluan de. Mapalyaring opisyal ya pa ing tata na, dapot kuanan ne ning anak ing kupya na, ibugnus ne at magsaya ya. Atin yang klasing kasimplehan; ala yang kabastusan. Gawa tamung linya pilatan ning kasimplehan at ning kawalang-hiya. Nung mawala ing respeto at kabanalan, ing kalalabasan ya pin ing e marespetung ugali, at kawalang-hiya. At kaibat, malyari kang makaramdam babaying kayanakan a makakera king kama na, mag-utos: 'Ma, dinan mu kung basung danum! At siguraduan mung marimla ya! … Ugh, maligamgam ya… Sinabi ku keka: kuanan me ing marimla!" Magsimula ya keni at kaibat miras ya king puntung mangutang la ding tau: "Bakit kailangan matakut ya ing asawang babai king asawa nang lalaki?"[200] Oneng atin pamigalang king takut, at king pamigalang atin lugud. Nung igagalang ke ing metung a bage, kaluguran ke ne, at ing kaluguran ku, igagalang ke. Ing asawang babai dapat yang magalang king asawa nang lalaki. Ing asawang lalaki dapat neng kaluguran ing asawa na. Dapot ngeni, baligtad ing pamangaintindi da ring tau king Ebanghelyo, anya para karela pare-pareu la ngan ding bage, at uli na niti, mangasira la ding pamilya. 'Dapat yang masunurin ing asawang babai,' ngana ning asawang lalaki. Dapot nung ala kang lugud, e ka man makapagpamasunul king pusa. Nung ala kang lugud, manatili yang alang pakialam ing tau, at e me man apakisabyan a magdalang metung a basung danum keka. King pamanggalang king kapwa, pinarangalan na ning tau ing sarili na, dapot king pareyung panaun, e na inuuna ing sarili na. Ating lugud king sarili king pamanggalang karing aliwa; dapot nung ing pakialam ning tau makatutuk ya king sarili na, kanita ala nang lugud king sarili karin.

Respetu karing Matua

— Geronda, neng kai magaspang ku karing mas matua kaku. Abatid ku ing marok kung ugali at ipagtapat ku ining kasalanan a ini.

— Uling abalu mu ini at ikumpisal me, bagya-bagya mung kamuan ing sarili mu—king mayap a kabaldugan na ning salita—at pakumbaban me ing sarili mu. Kanita, datang ya ing grasya ning Dios, at mawala ya keka ining marok a ugali.

— Dapot, Geronda, neng kai makipagbiru ku kareng kapatad kung babai at, uli ning lugud, maralas ku lang babiruan. Dapot, tatakut ku baka lumagpas ku at maging masyadung malapit.

— E ya ustu ita, ika pin ing pekayanak! King pamilya, keraklan ding mangatua la ring makipagbiru at makipamyalung karing ának, aliwa ing baligtaran. Magdalang tula ita karing mangatua at ának. Pero e ya dapat ing metung a malati ing manuksu king ingkung o inggang na. Isipan mu nung ing metung a malati bigla yang lumbuk king tata na, damputan ne king kwelyu at umpisan neng kilitian! Pero nung ing metung a matwa malarung neng kilitian ing anak—aliwa neng bage ita. Kanita, ing anak maging masunurin ya, king mayap a kabaldugan ning salita; ing matwa maging anti yang anak, at pareu lang maligaya.

— Geronda, neng kai malilyari a sasabian na kanaku ning konsensya ku a ating mali king daraptan; sasabyan ku ing opinyon ku kareng mas matua kanaku, dapot e ra tatanggapan. Dapat ku waring sumang-ayon karela?

— Ali, e ka makiabe king karokan. Magsalita kang mayap at makatud, dapot gawan me iti king ustung paralan at mitmung kabaitan: 'Siguru mas mayap nung gawan ta ya king paralan a ini? Sasabyan ku mu ini keka bilang metung a isipan.' O sabian mu: 'Atin kung makanining isipan.' King paralan a ini, maging ka metung a magnet at akit me ing Grasya ning Dios papunta keka. Deng aliwang tau malaya lang magsalita uli na mu ning ugalî, e uling buri dang ipayabut ing karelang opinyon. Makanian man, ing mas anak kailangan na, king sanumang paralan, magpakitang respeto king mas matua. Pero ing mas matua mismu, nung malyari kung sabian, kailangan ya namang igalang. At agyang atin lang kamalian, atin la pa muring kayapan — antimo ing karanasan at aliwa pa. Potang kutnan da ka, ipahayag mu la ding kekang isip king mapagkumbaba at marangal a paralan, dapot king pareyung panaun, e ka magkaroon king lub mu ning lubus a kasiguraduan a ding bage eksaktu lang anti king pagkaisip mu kareti. King tauli na ning eganagana, ating aliwang tau a makibalu king bage a e mu balu, o bage a e mu pa isip-isipan. Nung ing metung a tau makaramdam yang pisasabian a paksa at, kaugnayan kaniti, ating isip a linto kea a king paniwala na, mas ustu ya, dapat nang sabian: 'Ating isip a linto kanaku,' nung ing ka-istorya na kapara na ya. Dapot, nung makipagsalita la king mas matua, dapat dang sabian: 'Atin kung isip a makasumami.' Uling bastus ing mangalamang king bage da reng aliwang tau, agyang ing opinyun a sinabi ustu ya.

— At nung sabian mung 'galang karing mas matua', ing buri mung sabian, detang mas matua king edad o king kapanamdaman a espiritwal?

— Keraklan king edad. King tutu, isipan me ini: ing taung atyu king arapan king espiritwal, papakit yang respeto at pamigalang karing mas matua keya.

— Geronda, natural ya wari ing igalang ya ing mas anak a mas matas king espiritu kesa king mas matua a mas mababa king espiritu?

— Ali, ali ya ustu ing paralan ning pamangutang. Nanu man ing kabilian ning mas matua, dapat me tratuan king pamigalang uli ning karelang edad. Tratuan la ring tau king pamigalang: detang mas matua, uli ning karelang edad; detang mas anak, uli ning karelang kabanalan. Nung atin respeto, ing mas anak tratuan ne ing mas matua king marangal a paralan, at ing mas matua tratuan ne ing mas anak king marangal a paralan. Ating lugud king respeto. 'Ibigay yu king balang metung ing karapat-dapat kea: parangal king nararapat parangalan, at respeto king nararapat respetuan' ([201] ), ngana ning Apostol Pablo

— At nung ding kayanakan magsalita la karing mas matua karela, mali ya wari ita?

— Makanyan ya talaga ing bayung henerasyun. Dapot makasulat ya king Banal a Kasulatan: 'Sawayanan me ing kapatad mu.'[202] E na sasabyan karin, 'Sawayanan me ing tata mu.' Deng kayanakan ngeni makipagtalu la at magalsa agyang e ra man apapansinan. Para karela, natural mu ing karelang ugali. Magsalita lang alang marine, at kaibat sasabyan da: 'Bigla ku mu sinabi ita.' Deng kayanakan mepailalam la king impluwensya ning espiritu ning mundung ini — metung a espiritu ning kaguluan at pamaruksa a alang nanu mang igagalang o rispetu. Deng kayanakan e la magalang kareng mas matua karela at e ra aintindyan nung makananu iti kamali. Nanu ing mayap a asahan nung ing metung a kayanakan, para maging 'makabukud a tau', sasabian na ing pamanggalang kareng matua metung neng bage ning nakaraanan? Kailangan ing maragul a ingat. Ing makabayung ispiritu ning yatu itatanam na king isip da reng kayanakan ing ideya: 'E ka makiramdam kareng pengari mu o talaturu mu.' Inya pin deng ának ngeni lalung lalá la manibat king malating edad. At deng ának a pekamalí la dalan ila pin deng ának a deng karelang pengari, a e ra balu ing kasiran a darala da karela, pagmamalaki da la at tuturing da lang anting pambihirang ának a matenakan neng magsalita lang alang marine.

Misan, atin metung a tata a dinatang king kubu ku kayabe ning anak nang lalaki, walu o siyam ya banwa, at ing pamangkin nang pareu edad. Pepayukud ke ing metung a anak king wanan ku at ing metung king kaili ku. Bayu la pa dinatang, atin metung a artistang kakilala ku a dinatang para kumustan ku—metung a mayap a tau at dalubasa king kayang sining, a makaguhit portrait ibat king mismung tau kilub ning metung a minutu. 'Dionysius,' kutang ku keya, 'bakit e mu la i-sketch ding ának, kabang makalukluk tamu keti kayabe da ngeni?' 'Subukan ku,' pekibat na, 'pero e ku balu nung agawa ku, uling mangaligalig la.' E pa man mekapulut papil at megumpisang mag-drawing, biglang linuksu ing metung karing ának at 'pinarangalan' ne karing amanung: 'Lawen ta na ngeni, gago ka, nung nanu ing igulis mu karin!' At dakal la pa reng táung makapalibut! Pero ing kayanakan e man meligalig. 'Makanita la reng ának ngeni, Tatang,' ngana kanaku at tinuluy ne mu ing pamag-drawing. Aku man, bigla kung menasabug! At ing tata na ning anak, anti ya mong alang milyari! Ding anak na, mangangas la king metung a lalaking atlung pulung banwa a edad a gugulis pa karela bilang karagdagan! Kasindiri na niti ing kawalan-hiya at kawalan-galang! At dakal pa ita! Makapangilabut isipan ing eganagana! Ngeni, isipan mu nung ing metung kareng anak a reni buri nang maging monghe. Mangailangan yang maragul a pamagsikap para king anak a anti kanita para maging metung yang tune monghe. Deng inda, king pamagpabaya rang bantayan la reng anak da, sisiran da la. Atiu ngan king ding inda. King Russia, nung atin man mibayu, uling mu king ding inda lihim dang sinikwil ing karelang kasalpantayanan at kabanalan at sinaup la kareng karelang anak. Mayap na mu para kekatamu, atin pang ditak a lebadura a mepreserba kareng pamilyang Kristiyanu. Nung ali, mepuksa na katamu.

— Geronda, ding anak a meragul king makanining paralan, agyu da la kayang mibayu o maging monghe nung kaburyan da iti king daratang a panaun?

— Nung abalu da ing meging marok la ugali, kanita sopan na la ning Kristo. King aliwang salita, nung ing metung a tau tinamaan ya king tune pamagsisi, kanita ing bage malyari neng isipan a ayus na. Dapot makananu lang sumalese ding makanining kayanakan nung, kaybat dang meging monghe, isipan da pa murin ing ustu la at sasabian da tungkul king abbot o abbess: 'Nanu yang klasing diktador ing atin tamu keni? Nukarin mu man ikit ing makanining bage king panaun tamu ngeni?!" Atin pa ngang monastiku a makanyan kasuplada a magsalita kanaku.

Dahan-dahan, ing respeto lubusan neng mawawala. Deng kayanakan lalaki daratang la king kuwartu ku, at keraklan karela makalukluk lang makakrus deng bitis da, kabang alang luklukan para kareng matua. Deng aliwa, potang makakit lang bakanting pun dutung a malapit mu, tamad lang lumakad pilang akbang, dalan de papalapit at lukluk la. Aku pa ing kailangang magdalang kareng pun dutung a ita para karela. At agyang akit da na kakargá ku la, e la man lumapit para kuanan la kaku. Gusto lang minum danum, pero ayaw da pang maglakad pilang metru para kuanan de mismu. Aku pa ing kailangan magdalang kadwang tasa karela. Oo, tutu, makapagmulala ya kanaku: daratang la reng grupu da reng atlung pulung masikan a lalaki, manalbe la kabang magkasakit kung lalakad a magdalang maragul a kahun ning Turkish delight, metung a canister ning danum at mga tasa para mika-inum la, dapot ni metung man karela e man mig-angat taliri para saupan ku. Pero ing Major-General, a mabau pulbus, a makalukluk mismu king siping da, tinikdo ya at minalagua yang sinaup kaku! Isipan da reng kayanakan a lalaki a king metung a Athos kaliva, datang ya mu naman ing waiter karela at pagsilbian na la — kalupa na ning malyari king restaurant o hotel. Manga limang o anam a besis, migkunwari ku pa: Munta ku kumuang timba danum, a magkasakit kung maglakad, idala ku ing danum karela at ibubu ke king gabun mismu king arapan da! "Malyari kung magdalang danum kekayu, ginu," nganaku karela, "pero ala yang silbi kekayu!"

Kareng pampublikung saken, akit mo reng ának a makalukluk kabang deng matua makatalakad la. Deng kayanakan makalukluk lang makasapin deng bitis da, kabang deng mangatua makatalakad la para ibye ing luklukan da kareng mas matua. E la mamye luklukan deng kayanakan. 'Ing luklukan a ini,' ngana, 'binayaran ku.' Makalukluk la karin at e la pansinan ninuman. Pero, nanu kasanting ing ugali kanitang minunang panaun! Deng bábai makalukluk la king magkabilang gilid da reng makiput a dalan, at potang ating paring lalabas o matuang tau, talakad la. At tinuru da iti kareng anak da.

Makananu kung kasikan mamua! Kailangan mung bantayan deng matua, marangal, at respetadu a makipagsalita, kabang deng kayanakan a hambog alang-hiya lang sisingit king pisasabian, pipututan de, magsalitang e makabalu, at isipan da pa ing iti metung yang tagumpe. Sasenyasan ku la para tuknang la, pero e la man makiramdam. Para patuknangan iti, kailangan lang paburen — nung ali, ituluy da mu ing buri da. Alang makasulat king sanumang 'Otechnik' o 'Paterik' a dapat lang magsalita ding kayanakan karing karelang matua king makanining paralan. King 'Otechnik' makasulat: 'Ing matua ing migsalita,' aliwa 'Ing kayanakan ing migsalita.' Kanitang minunang panaun, ding mas anak makatahimik la king arapan da ring karelang matua at masaya la pa kanita. E la man lukluk king pwestung luklukan da ring matua. Deng kayanakan kanitang panaun a ita makikilala la king kahihiyan, kabanalan, at paggalang; neng makisabi la kareng karelang matua, mamula la lupa. At nung atin man kareng anak kanitang panaun a ita ing magmaltratu kareng karelang pengari, e la man miglakas-lub a ipakita ing lupa da agyang king palengki pa uli na ning sobrang kahihiyan! At king Banal a Bunduk, ing metung a monghe e ya makyabe king solemning pamagkoro nung ing balbas na e pa maputi. Dapot ngeni, akakit mo reng nobisyu at kandidatu para king nobisyasadu a makyabe karing koro… Nanu pa ing malyari? Dapot sana man mu, abalu da ing ustung ugali at pamigalang karing karelang mas matua.

Malyari ka pa mung makaramdam metung a bage kalupa na nini: metung a magaral king Athoniada ing sinabi na king rektor, a atin ranggu bilang obispo: 'Yu Grasia Rektor, misabi tamu antimong pare-pareu tamu.' Wa, wa, miras na ya pin karin! At ing pekamakarok, kaibat na nita e na aintindyan ning kayabangan a anak a ita nung nanu ing mali kanita, at ituluy na pa: 'Nanu pin ing sinabi kung marok? Eku aintindyan." Imbes na itanung na kang Kayang Grasya ing Rector: "Pasensya na pu; pakibie yu pu ing biyaya yu para asabi ku ing metung a isip; dapot siguru ing malapit kung sabian kamangmangan ya," ing sinabi na ning kayanakan, antimo alang mali: "Atin kayung opinyon, at atin ku naman." Aintindyan yu? Makalungkut, ing espiritung ini sinulud ya naman king espiritual a bie at king pamamona. Daramdaman mu nung makananu lang magreklamu ding nobisyu: 'Pekisabian ke ing Elder tungkul kanini, pero e na ku aintindyan. Kahit pa paulit-ulit ku neng pepalala!" — "Makinig ka," nganaku, "bakit mu manaisip mung sabian ing 'paulit-ulit'? Uling king katunayan, king pamanyabi mung ita, ing buri mung sabian, 'E ya migbayu ugali ing Elder.'" — "Nanu, nanu ing problema," ing pakibat na, "e ku wari malyaring magpahayag king opinyon ku?" Potang makaramdam kang makanian, bigla kang sumabug. At para dagdagan pa, kutnan na ka: "Nanu, mimua ka? Sige, pasensya na ka kanaku." Kaya dapat kung patawaran, e para king sinabi na, nune para king pamikainis ku!

Deng tau ngeni miras na la king puntung huhusgahan de ing Dios

— Geronda, ing ugali a manghusga king balang metung at king balang bage, dati na waring atyu kareng tau, o ngeni ya pa linto kareng kayanakan ngeni?

— Ali, e ini milyari kanita; iti ing diwa ning kasalukuyang panaun. Ngeni, ding karaniwang tau pipaghusgaan la, anti murin ding eganaganang tau king pulitika at pisamban, dapot e pa ita sapat — pati na ding banal pipaghusgaan da at ngeni miras na la pa king paghusgaan de ing Dios. "Ing Dios," nganang sasabian da ring makanining tau, "e na sana dapat gewa ing makanian at makanian. Dapat sana gewa na ing makanian at makanian, pero ing gewa na mali ya.' Daramdaman yu ing sasabyan da? 'Kaka, sabian mu kaya kea nung nanu ing gawan na?' — 'Bakit ali? Sasabyan ku mu ing opinyon ku,' ing pakibat na, a e na man apansinan nung makananu ya ka-walang hiya ita. Ing espiritu ning yatu sinira yang marakal a mayap. Ing karokan susulung ya at miras king makasirisiri at makasirisiring kabilyan; miras ya king puntung pamanyirang-dilu. Hahatulan de reng tau ing Dios, at e la man manabala king isip a iti pamanyirang-dilu laban Keya. At ding aliwang masikan a kayanakan kareng e na pigkulangan ning Dios king pangatau—neng atin la man mung ditak a masalese pamisip—magsalita la tungkul kareng aliwa: 'Nanu yang klasing pandak ita? At nanu yang klasing pilay ita? Lawen me ita!'—at alang ninu man ing rerespetu da.

Misan, atin metung a lalaking dinatang king kubu ku at sinabi: 'King makanian a bage, e dapat megi ing Diyos king anti kanitang gewa Na.' 'At agyu mu,' kitang ku keya, 'ing maglambat king metung man mung malating batu king angin? Deng batuin a akakit mu king banua, e la mu pala mangkinang bolang pialungan. Deng deni, katawan la king kalawakan a makagimbal king dagul, mamaragasa king bilis a makapalingo, dapot e la misasagasa o lumilihis king karelang dalan." — "Nanu, king opinyun ku," ngana pasibayu kaku, "dapat aliwa ing pamikasundu." Pakinggan me ita! Talaga waring husgahan ta ya ing Dios? Masyadu nang dakal ing lohika, at mewala na ing tiwala king Dios. At nung sabian mu kareng taung anti kanita a mali la, ing pakibat da: 'Pasensya na, pero sinabi ku ne ing opinyon ku. E ku wari atin karapatan a gawan ita?' Deng bage a kailangan nang tiisan ning Dios ibat kekatamu! Mayap na mu, e na katamu seryoswan.

Sasabian na kekatamu ning Matuang Tipan a ing Dios inutus na la ring Israelita a palayasan la ngan ding Cananeo king labuad a alang alingad.[203] Nung ing Dios minie yang makanyan a utus, mangabaldugan yang atin yang abalu na king hinaharap. Pero sinabi da ring Israelita: 'E ya makataung gawa ita. Paburen ta la na mu ring Cananeo; e ta la dapat lubusan.' Dapot, kabang lálabas ing panaun, uling mekorap la karing Cananeo, mebihag la king imoralidad at pamanyamba karing dios-diosan, at sinakripisyu la karing sarili dang anak karing dios-diosan, anti ing makasulat king salmo.[204] Balu na ning Dios ing daraptan na. Dapot ding aliwang tau alang marine mangutang: 'Bakit lelangan na ning Dios ing parusa ning impyernu?' Ing tau magumpisa yang manghusga at, manibat kanita, mawawala ing mayap nang espiritual a kabilyan. Kulang la [agyang] ditak king Grasya ning Dios para aintindyan ing nanu man king mas malalam a paralan—ita pin, ing aintindyan nung bakit lelangan na ning Dios ing ini o ita. Pamanghusga, kayabangan, kasakiman—ita ing kabaldugan da reng anggang kutang a 'bakit?' at 'bakit makanyan?'

— Geronda, ating mangutang deng kayanakan: 'Bakit kailangan yang ipaku king krus i Kristo? E na wari asagip ing yatu king aliwang paralan, a e na kailangan ing pamamaku king krus?'

— Dapot selalba Ne ing yatu kapamilatan ning Pamako king Krus, at e la mimimot ding tau kaniti! Nanu kaya nung selalba Ne ing yatu king aliwang paralan? At sasabian da ring aliwa: 'Ing Dios Ibpa e Ya menasa king sanumang paralan. Ing Anak ya ing mig-alay king Sarili na bilang sakripisyu." Dapot, king panakit ku, mas buri neng isakripisyu ning sanumang tata ing sarili na kesa king anak na. Mas maragul ing kasakitan a daramdaman ning tata nung akit neng isasakripisyu ing anak na kesa king ya mismu ing isakripisyu na. Dapot nanu ing asabi mu karing tau nung e ra aintindyan nung nanu ing kabaldugan ning lugud?

Atin pang metung a taung sinabi kanaku: "I Adan atin yang adwang anak — i Abel at i Cain. Kaya nu ya menibatan ing asawa nang Cain?" Dapot, king pamamasa king Matuang Tipan, abalu mu na kaybat ning kebait nang Seth, i Adan 'menganak yang lalaki at babai.'[205] At i Cain, kaibat neng pete ing kapatad na, tinakas ya papunta karing bunduk.[206] E na man balu a ing babaying kinua nang asawa, kapatad na ya pala. Inayus na ning Dios para ding tau maging metung la lahi at tribu, ban alang sama ning lub o krimen king pilatan da, ban asabi da: 'Ikatamu anak tamu ring pareung pengari — i Adan at i Eba,' at ini sana ing makasabat king sama ning lub ning tau. Pero, lipat na niti — lawen me ing sama ning lub a atyu king pilatan da ring tau ngeni!

Grabe ing paghihirap ku kareng aliwang tau neng daratang la king kalivahan ku! King tauli [uling akit kung alang kwenta nang ituluy ing pisasabian tamu], sasabian ku: 'Masakit ya buntuk ku, at ala kung aspirin.' At kabang papako la, lalu la pang mimua at misasakit lub. 'Menibat kami pa man king marayu, at sasabyan na mu kekami na masakit ya buntuk,' ing reklamu da, e ra aintindyan nung bakit ku sasabyan na masakit ya buntuk ku. At ding aliwa naman mag-aluk la, 'Nanu, siguru idala mi ka aspirin?'

Ing alang marine papalayu ne ing Banal a Grasya.

Kailangan ing maragul a ingat. Ing marok at alang-pamangalang ugali metung yang sagabal king Banal a Grasya. Ing kakulangan king respeto karing aliwa ya ing pekamaragul a sagabal para lumapit ya ing Banal a Grasya king metung a tau. Nung mas maragul ing respetung papakit da ring anak karing karelang pengari, talaturu, at, king katutuan, karing mas matua king pangkabilugan, mas marakal ing Banal a Grasya ing tatanggapan da. Nung mas maging pasaway la at suwail, mas lalayu karela ing Banal a Grasya. Ing kalayan king yatu pepatabi na e mu ing paggalang, nune pati na ing simpling kagandahang-asal. Deng aliwang anak a lalaki alang alinlangan manigaw king tata da: "Hoy, Tatang! Atin kang sigarilyu? Meyaus ku." Atin wari mekaramdam kanitang makanian a bage kanitang minuna? Kahit pa ing metung a teenager manyigarilyu ya, gagawan na iti king lihim. Pero ngeni — anti mo wari alang malyaring! Kanian, makananu la pa e lubusang mawalan ing mga anak king Banal a Grasya? Ngeni, ding kayanakan a babai, king arapan da ring karelang tata at ima, gagamit lang pinakamarok a amanu para sisian la ring karelang kapatad a lalaki uling pupunta la king pisamban, kabang ing tata da manahimik ya mu. Tinindig ya ing buak ku inyang abalitan ku ini. Kaibat, inyang aku na mu ing mag-isa, megumpisa ku pang misabi-sabi.

Ing makalupang kapaligiran at ding makalupang pengari sisiran da la ding ának. Ing kapaligiran atin yang masikan a impluwensya karing ának. Ditak la reng ának a ating kabanalan at kabaitan. Keraklan kareng mapait lub at matigás a ának maging la kanita uling alang-hiya ing karelang pamikilos. Dakal a pengari ing magdala kareng ának da kanaku at sasabian da, 'Ama, ating demonyu king ának ku.' Dapot akakit ku a alang demonyu karening ának a reni. E sana paintulutan ning Dios! Ditak la mu reng ának a ating demonyu king kilub da. Deng aliwa pa, atyu la lalam ning impluwensya ning demonyu ibat king kilwal. Ing buri nang sabian, ala yang demonyu king kilub da mismu reng ának; manipulian na la ibat king kilwal. Pero agyang king kilwal ya gágawa, gagawan na pa murin ing obra na. At nukarin ya magumpisa ing eganaganang ini? King kawalang-hiya. King alang-hiya rang pamagsalita kareng karelang matua, itatabug da reng anak ing Grasya ning Dios manibat kareng sarili da. At nung mako ya ing Grasya ning Dios, daratang la reng marok a espiritu, at deng anak maging masungit la at magwala la. King kabaligtaran, deng anak a marespetu at magalang, a susunud kareng karelang pengari, mestra, at matua, alang patugut lang tatanggap king Grasya ning Dios. Ing biyaya ning Dios manatili ya karing makanyan a anak. Makapadurut la king Grasya ning Dios. Ing maragul a pamanggalang king Dios, kayabe ning malalam a respeto karing karelang matua, ing mangakit king masaganang Banal a Grasya papunta karing kaladua da ring anak at papanuan na la king Grasya king anting-anting a paralan a ing banal a sala ning Grasya ing maging sangkan nung bakit la makabukud-tangi karing aliwa. Ing grasya ning Dios e ya para kareng mangalating rebelde at e masanting ugali; para ya kareng ának a mayap ugali, makatud, at mapagalang. Deng ának a magalang at mapagalang malagwa lang akilala. Mamirap la mata. At kabang daragul ing rispetu a papakit da karing karelang pengari at karing mas matua karela, lalu yang daragul ing Grasya ning Dios a tatanggapan da. Kabang lalu lang magulu at suwail, lalu yang mamawus ing Grasya ning Dios ibat karela.

Ing anak a ating sama ning lub karing aliwa, ing anak a alang nanumang makapalyari kaya — 'e ini ustu, e ita ustu' — maging ya pung rebelde, maging ya pung demonyu. King katunayan, agyang i Lucifer buri na pang itas ing luklukan na babo ning Luklukan ning Dios. Lawen mu: ding anggang anak a papalubanan da ring karelang pengari king kapritsu, maging lang malating rebelde. At nung ding anak e la manisi, ban makaligtas la king marok a alun a sasaklo karela, nung ituluy da ing karelang alang-hiya a pamag-ugali, kanita—sana e malyari! — ing grasya ning Dios lakwan na la king makadoble. At miras la pa king puntung magsalitang alang galang tungkul king Dios, at kaibat nita atyu na la lalam ning pamamunu da ring marok a espiritu.

"Igalang me ing tata mu at ing ima mu"[207]

Nanu na ing meging ugali da ring ának ngeni! E la makapante metung mung amanu. At ing tungkul king pamagtiis king parusa—kalimutan mu na! Deng ának e la magalang, makasarili la at nerotic. A-abusu de ing karelang kalayan. Sasabian na ning anak kareng pengari na: 'Idala da kayu king pulis.' E pa maluat, metung a labing-limang banuang lalaki ing mekasala king makanyan a kalokuan anya pinakpakan ne ning tata na. Kaybat, minta ya ing lalaki king pulis, minain yang reklamu laban king sarili nang tata, at ing lalaki dinala de king hukuman! King lalam ning paglitis, nganang tata: 'Magbigay kang e makatarungan a hatul kaku. Uling nung eku pinakial ing anak ku, makulung ya sana. At ali ka ing makaramdam king sakit para keya, nune aku." Kaybat nang sinabi ini, sinikmatan ne ing kayanakan a 'magdemanda', pinakli neng makatidwa king lupa at sinabi: "Iharap yu ku king korte para karening pakli a reni, ali para ketang metung. Ikulung yu ku ngeni, uling pinakli ke alang nanu mang sangkan."

Ing buri kung sabian ya pin ing nung makananu la kalaut deng anak ngeni. Ayan ing 'isip' da ngening panaun. Kanitang minunang panaun, sisabian da kami deng pengari mi, mapalyaring paluan da kami sinturun, pero e kami man mig-isip marok tungkul karela. Tinatanggap mi ya pa ing palu ning sinturun bilang paralan ning pamalsinta, a alang pamipate, a alang pamisip nung atin kaming seryosung kasalanan o ali. Paniwalan mi a ing sinturun para ya naman king kayapan mi. Balu mi a kaluguran da kami ring pengari mi at neng kai didiwan da kami, neng kai uungan da kami, at neng kai papakpakan da kami king batal, uling ing pakpak ning pengari, ing diwata ning pengari, at ing uung ning pengari — ing eganaganang ini, makananu kung sabian — ing eganaganang ini manibatan la king lugud. Nung mamakbatan de reng pengari ding anak da, ing sarili dang pusu bilang pengari ing masasaktan, kabang nung ding anak ing papakbatan da reng pengari da, ing pisngi da mu ing masakit. Uli na niti, mas masikan ya ing sakit lub kesa king sakit ning sampal. Nanu man ing gawan ning inda kareng anak na—pamuran na la man, paluan na la o kalambingan na la—gagawan na iti ngan uli ning lugud; manibatan la ngan king metung a pusu ning malugud a inda. Dapot, nung ding anak, e ra ini aintindian, magsalitang magaspang, sasalungat, at magalsa, papalualan de ing Banal a Grasya ibat king karelang sarili. At kaibat na nita, natural mu na mipapailalam la king katumbas a impluwensya ning demonyu.

— Geronda, dapot e wari atin mu namang masasamang pengari?

— Wa, atin la. Dapot, sasaupan na la ning Dios ding anak a ating makanitang pengari. E ya mangamali ing Dios. At agyang ding malyap a pun dutung peras maralas la namang mabayat king bunga. King Bunduk Athos, king lele ning dalan papunta king kaliva ku, atin metung a pun dutung a cherry a ligaw. Sobra ya kabayat ing bunga na anya e mu man akit ding bulung na. Deng sanga na makakurba la king bayat da. Dapot ding pun dutung a tatanam, agyang ispreyan la, [maralas] alang bunga man.

Pamiyaliwa da reng henerasyun

Ing yatu meging yang baleng sira. Deng ának matudtud la king kapitangang bengi, kabang dapat sana matudtud la agad kaibat ning pamaglub ning aldo. Makakulung la karing matas a gusali, makasara kilub ning sementu, mabibie agpang king iskedyul da reng mangatua. Nanu ing dapat gawan da reng ának, at nanu ing dapat gawan da reng mangatua? Deng ának lalapit la kaku at sasabian da, 'E da kami aintindyan ding pengari mi.' Deng pengari lalapit la kaku at sasabian da, 'E da kami aintindyan ding ának mi.' Mika bangin pilatan da ring pengari at ának, at para mawala iti, dapat ilage da ring pengari ing sarili da king pwestu da ring ának da, at dapat ilage da ring ának ing sarili da king pwestu da ring pengari da. Nung e la manirap deng anak kareng pengari da ngeni, potang ila mismu ing maging matua na, deng sarili dang anak e la naman manirap karela. At kabaligtaran: detang masuwail ngeni at manirap kareng pengari da , ila naman ing sirapan da ring sarili dang anak, uling magumpisa nang gumana deng batas ning espiritu.

— Dapot ding aliwang anak, Geronda, sasabian da na milili la uli ning sobrang lugud da ring karelang pengari karela.

— Mali la. Nung ing metung a anak e makasarili, e ya masisira uli ning lugud da ring pengari na. Dapot nung abusuan ne ning anak ing lugud da ring pengari na para king sarili nang kapakanan, masira ya at masira ya lub. Nung ing metung a anak mesira ya uli ning lugud da ring pengari na, kanita, king tutu, sira ne man talaga. Dapat yang pasalamat king Dios para karing pengari na at king lugud da, dapot imbes na, e la kuntentu king mayap a pamanuring tatanggap da. King tutu, atin namang anak a alang pengari! At nanu ing asabi na kanita? Nung ing metung a anak e na kikilalanan ding pengari na bilang kayang talasaup at e na la kaluguran — agyang ding pengari na tatakut la king Dios — makananu na kaluguran at parangalan ing Dios, ing kayang Maragul a Talasaup at ing Ibpa da ring sablang tau? Uling, masakit yang tutu a aintindian ding maragul a biyaya ning Dios king kayanakan.

Kabanata 5.
Tungkul king kaguluan king lub da ring tau at ing karelang itsura

Deng e masayang tau king yatu makasulud la agpang king karelang panlub a kabilyan

— Geronda, dinan mu ku king metung a nasa.

— Ing nasa ku, sana maging kang espiritwal a 'makamaskara', kalupa nang banal a mulalang i Isidora,[208] ban mung akamtan ing mayap a pamagkunwari. Lawen me: ding kalunus-lunus a taung pangyatu pagdiwang de ing karelang pamagkunwari king yatu at miblas la agpang king karelang panlub a kabilyan. Kanitang minunang panaun, ding tau miblas lang kostyum a pang-maskara misan mu king pabanwa — kabang panaun ning Shrovetide. Ngeni, keraklan karing tau makasulud lang fancy dress parati. Kanitang minuna, makakit ka mu karing taung makasulud fancy dress king pitung aldo ning pabanwa—ketang panaun ning Shrovetide—pero ngeni, makakit mu la aldo-aldo. Balang metung makasulud ya agpang king isipan na! Ding tau meging lang masyadung kakatwa. Mebali la buntuk! Ditak la mu ring taung makipamean at mayap ing ugali—lalaki man, babai o anak. Deng bábai lalu na—sobra na la talaga. Ngeni, kabang papasok ku balen, ikit ke ing metung a anti kanitang babai, makabalut king malapad a ribbon—anti ya talagang bendahe—makasulud yang makapagmulalang katas a botas at pekamakuyad a palda. 'Moda ya kasi,' ing paliwanag da kaku. Deng aliwang babai naman, magmamayabang lang lalakad karing makanyan kasipis a takung. Nung sakaling matapak la king maski malating lubak o e panteng gabun, siguradung mapunta la king orthopaedic surgeon. At tungkul naman karing ayus ning buwak, mas mayap nung e na la mu sabian… Mekakit ku pang metung a 'bela'—patawaran na ku sana ning Ginu—nanu yang klasing tau ita! Ing lupa na, mala-malyap. Atin yang sigarilyung makasuksuk king pilatan da reng ipan na!... Pula la mata! Sasabyan da ngeni, gagawan dang patakaran ding tau na e manigarilyu king bale nung mangalati la pa ding anak. Pero detang kalulung anak, kebaitan na lang makasamut king asuk, anti mong herring! At makasama ya mu naman ing kape; pagmukha ra ing e ku pa ikit dati. Ing grasya ning Dios meko ne; lubusan neng likwan ding tau.

Atatandanan ku, inyang panaun ku king Bunduk Sinai, ating daratang a tau a makasulud king paralan a mawawala ku salita. Nung makananu kasakit king lub ku ing manakit kareng babaing turista a daratang king monasteryo! Kasanting dang itsura ! Anti ya mong manakit kang mangalagu a Byzantine icons a mibulus king tapunan basura, ing bukud mung pamiyaliwa, ding tau—ding icons ning Dios—ila mismu ing minulus king sarili da king tapunan basura. Misan, mekakakit kung babaying makasulud king metung a bage a kalupa ning feloni,[209] at sinabi ku: "Ay, salamat king Diyos, atin man mu sanang metung a makasulud a mas o menas disenteng-disenyu. Sige na, e ku na pinansin, paburen me man magsuot yang feloni o melon king balang ku; at least makilala ya karing aliwa." Pero kanita, ing 'babae a makasuot feloni' tinalikud ya para arapan na ku… Nanu ing ikit ku! Lubas yang lubus king arap!

Nanu na ing milyari karing tau! Pepadalaan da kung letratu ning metung a nobya a maki pamanahad a ipanalangin ku para maging masaya ya ing pamakyasawa na. Ing imalan nang pang-kasal lalabanan na ing isip ning disenteng ugali. Ing pamimalan a anti kanita, metung yang pamang-irespetu king Sakramentu at king banal a lugal ning Pisamban. Angga reng taung espiritwal e ra man isipan pa, inya nanu pa ing asahan tamu kareng aliwa? Uli na niti sasabian ku na nung angga reng monasteryo e la maging pwersang makapigil, ala nang aliwang preno a mayakit. Ngeni, deng tau alang pibabawal; ala lang preno.

Kanitang minunang panaun, anyang atin lang banal a mulala para kang Kristo, ditak la mu reng taung mulala king yatu. Kaya marahil dapat tamung maniawad kareng banal a mulala para kang Kristo a pabulan la kareng taung mulala king kalikasan, at lumwal lang pasibayu king yatu bilang banal a mulala para kang Kristo? Nanu pa ing pakinabang a magsalita pa: ngeni akakit at daramdaman mu la reng bage a e mu a-isip. Atin metung a taung sinabi kanaku a ding makabayung tamad ngeni, kukuanan da la ding imalan da, sadyang kiskisan at gasgasan da la karing miyayaliwang parti, kaibat gugupitan da la at tataypan lang butil a makagamit makapal a karayum. Anyang abalitan ku ita, minmarka ku pa. Aba, sige, natural mu para king magobrang tau ing makimalan a makanian. Pero para king tamad!.. At kaibat, atin ya pang sinabi kanaku itang lalaki. "Sabian ku keka," ngana, "Geronda, atin pa mas makagulat. Atin yang asaganan ing asawa ku metung a kayanakan a lalaki ibat king pamilyang kaluguran mi king Soglasia Square [210] . Ikit na ing salol na ning kayanakan makasagat ya mismu king umpisa na ning binti na. 'Bata ku,' nganang asawa ku, 'saguli, takpan me man ing sarili mu gamit ing gamat mu king gulut…' 'Paburen yu ku!' pekibat na ning anak a alang kwenta. 'Ita ing uso ngeni!' Kaawa-awang ának!..

— Geronda, ating taung susulud blusa o baro a ating larawan da reng santo. Pwedi ya wari ita?

— Nung ding santu la ring makalarawan karing blusa o dyaket, paburen la; alang marawak kanita. Mas mayap pa ing magsuot lang larawan da ring santu kesa karing larawan ning demonyu. Dapot e makayagpang ing maglarawan karing santu karing salwal. E makagalang ita. Ating mapilan a debotong tau a buri rang pagandawan ding karelang imalan karing miyayaliwang disenyung Kristiyanu. Alimbawa, inyang atyu ya i Patriarkang Dimitrios king Amerika, ginawa la karin ding blusa at T-shirt a ating larawan na ning Patriarka at ning Pisamban nang Santa Sophia king Constantinople.

— Gewa ra ini uli ning kabanalan?

— Aba, aliwa reng Hudyos ing ginawa kanita, nune reng Kristiyanu. King katunayan, atin taung gagawang mayap, kalupa na murin ning atin mayap a doktor a kayabe da reng manloloko.

— Geronda, ining kakulangan king disensyu king pamanimalan menibatan ya mu naman kareng impluwensya ibat king aliwang bansa?

— Nanu pa, nu ya pa man ibat? Uli na niti, inyang kayanakan ku, sasabyan da reng tau: 'Ala, tau la reng ita ibat Smyrna…' Ing Smyrna metung yang siyudad king lele baybay at dakal lang dayu ding dinatang karin. I San Arsenio masyadu yang istriktu tungkul king pamanimalan. Metung a kayanakan a babai ibat Faras ing mekyasawa at sinulud yang makule a panyu a dela na ibat Smyrna. Paulit-ulit neng pinagsabian i San Arsenio, sasabian na ing itabi na itang pambalubug at magdamit yang mayap, kalupa da ring eganaganang babai ning Faras. E ne pinansin ning malanding kayanakan. Metung a aldo, ikit neng pasibayu San Arsenio a makasulud ya king makuleng pambalubug at masikan neng sinabi: 'Eku kailangan ding karokan a Mantsilangan keti Faras. Tandanan mu ini: nung e ka magbabalik-loob, ding anak a a ipanganak mu mate la kaybat dang mabinyagan. Munta la king Dios a kalupa da ring anghel, dapot ala kang maging sangkan para magsaya king ninuman karela." Dapot agyang kaybat na nita, e ya pa murin migsip, at mete la ding adwa karing anak na. Kanita na mu ya tinahimik, binasura ne ing makule nang pañu, minta ya kang San Arsenius at minyad yang pasensya keya.

— Geronda, ing pamanyulud madalumdum a imalan makasaup ya ba king espiritual a bie ning ninumang magnasang maging monghe?

— Wa, maragul ing saup ning madalumdum a imalan. Sasaupan na ing metung a tau para makatakas ya king yatu, kabang ing makule a imalan maging sangkan ya para kumapit ya ing tau king yatu. Nung ing metung a taung magplanung maging monghe sabian na, 'Potang mako ku king monasteryo, kanita ku magumpisang mamalitang matuling, at kanita ku tukyan ing tuntunan da reng monghe,' kanita, agyang karin pa king monasteryo, gawan neng matuling ing bie na… Dapot, kabang atyu pa king yatu, nung ing metung a tau malugud neng gagawan ing sukat dang gawan ding monghe, at panenayan ne iti king maragul a gana, kanita, akit na ing ligayang ispiritwal agyang king yatu pa mu, at potang kayi, king bie monghe, mabilis yang sumulung, a laltakad adwa o atlung tuknangan king metung a besis.

— Geronda, neng kai ding ának a pupunta king pisamban at makasúlung ing pámimalan, mabibigyan lang masakit a pamanuligsa ibat karing mas matua karela.

— King pamangawa ra kaniti a maki kasalpantayanan at ibat king pusu, papilitan da la pa reng mas matua karela king karelang lugal. Atin kung akilalang kayanakan a babai a makasulud matuling imalan a makabang mangas. Nanu yang galang ing atin na! Metung a besis, metung a matwang babai a masyadung makisabe king uso ing megumpisang manaral kea: "E ka ba makibain, bilang metung a kayanakan a babai, a makasulud kang matuling at makaba mang mangas?" — "Uling e kayu naman, ding mas matua, magsilbing alimbawa anti kaniti kekami," pekibat na ning babai, "anya man, kami na mung kayanakan ing makasulud matuling." At kanita, pepabalen ne king lugal na ing matuang fashionista.

Lawen mu ini: ing metung a babai, kayari nang ilubing ing asawa na, agad yang sinulud makule. Nanu ing asabi mu kanita? Samantalang ing kapatad kung babai, a mebiyuda king edad a adwang pulu't atlu, e ne tinanggal ing kayang imalan a matuling angga king mismung aldo ning kayang kamatayan. Para kaku, aliwa reng babaying makablas a makipaglunus a mamye makasalanan — 'mapang-akit' — a bye ing mapalad, nune reng balo a, king bye a ini, agyang sinulud la pang itim a imalan laban king karelang kaburian, mamye lang malinis at masalang bye at, alang reklamu, mamye lang puri king Dios.

Ngening panaun, imposible nang abalu nung lalaki ya o babai.

Misan, para subukan ya, dinala la ding ának king arapan ning matenakang Solomon—ding lalaki't babai a pare-pareu imalan—baná na la apikilala. Dela na la Solomon ding ának king sibul at sinabi na karela na ugasan da la ding karelang lupa. Kabang pagumasdan na la reng ának a mamasa, pinisali na la. Deng ának a babai maingat at modestu lang migbuhus danum karing mata da, kabang deng ának a lalaki masikan lang migbuhus danum karing lupa da at pinakpak de iti karing palad da.

Ngeni, ding lalaki meging la nang masyadung babai ing ugali anya maralas imposible nong abalu nung lalaki la o babai. Kanitang minunang panaun, abalu mu pa ing lalaki king babai agyang limang dalan a metru ka pa kalaut. Ngeni, neng kai agyang malapit na ka pa, e mu pa rin abalu. E mu abalu: lalaki ya kaya ing taung atyu king arapan mu? O babai? Uli na niti, sasabian na ning propesiya a datang ing panaun a e na malyaring pag-ibian ing lalaki king babai. I Elder Arseny a Manuknangan king Kweba (Elder Arseny the Cave-Dweller) penkutang ne kanitang metung a kayanakan a makabang buak: 'Ninu ka pin? Lalaki ka o babai?' Ing matua mismu e na apikua. Kanitang minuna king Banal a Bunduk, gugupitan de ing buak da. Ngeni, daratang la reng tau nung nanu la man… Pero aku mismu ing gugupit king buak da: gamit ing gunting a gagamitan ku para gupitan ing lana kabang gagawang ku rosaryu. Balu mu nung pilan na la reng agupit ku! Gupitan ku la buwak king patyo king gulut ning pader ning altar. Potang datang la reng makaba buwak a anti kaniti, sasabyan ku karela: 'Ay, saktu na yan! Uling, atin kung mapilan a kalub a kalbu at pinangaku ku ing magdikit kung buwak-artipisyal karela. Mipakita kayung lugud, gupitan ku la buwak yu! Nanu ing gawan ku? Pinangaku ku na karing tau ing salita ku.'

— Payag la, Geronda?

— Depende ya nung makananu mu lang sabian. Eku magmadaling lumapit karela at gulisak: 'Kasiran lahi! Ala kayung hiya! Lalapastanganan ye ing banal a lugal a ini!' — dapot sasabian ku: 'Pakiramdaman yu, anak, kanitang buak a ita, lalapastanganan ye ing sarili yung pagkalalaki. Nung makakit kang guardia ibat king Honour Guard a mamarada king Harmony Square a magdalang retikulu ning babai, nanu ing maramdam mu? Sabian mu kanaku, bage ya wari ing retikulu para king metung a guardia? Gupitan ta ne ing buwak mu!" At ginupitan ke. Balu mu nung makananu karakal buak ing atitipun ku! Neng kai, nung ing metung karela mag-gulu ya at magumpisa yang mangutang miyayaliwang 'bakit' at 'nanu ing sangkan', pakibatan ku: 'Nanu ing 'bakit' a ini? E ku wari monghe? Kaya gagawan ku ing 'tonsures.' King katataulian, obra ku ya yan.' Atin ya ngan king nung makananu me ipaliwanag. Mangawa la ding kayanakan, at ita na ing kailangan ku. Kaybat na nita, gupitan ku la buwak. Ali, e ku alilan lagyu kabang gagawa kung 'tonsure'. Metung mu ing malating anak a lalaki ing binye kung lagyung 'It Is Truly Meet', uling kabang gagawan ke ing 'tonsure' na, ating prosesyon a ating icon a 'It Is Truly Meet!' a dadalan king malapit. At makananu la kasaya ding pengari da ring kakung 'initiates'! Balu mu nung pilan la karakal a sulat a pasalamat ibat karing tata at ima ing tatanggap ku? Wow! Pasensya na ku siguru ning Diyos para kanini mu!

Ngeni, meging uso ing gupitan ya ing buak king babo ning buntuk at mag-iwan mung ponytail king gulut. "Uy, Eagles!" kutang ku, "Nanu ing sangkan da rening ponytail yu?" "Ikami," pakibat da ring "Eagles", "pag-iwan mi la ding kekaming ponytail para pansinan da kami ring tau." — "Metung kayung grupu da reng kakatwa, metung a grupu da reng kakatwa," nganaku karela, "dakal la problema reng tau ngeni anya e da kayu pansinan, agyang bayaran yu la pa!" At ding aliwa, detang masikan a lalaki, mag-areglu la. Dakal ku nang ikit karelang areglu!

— At ding aliwa, Geronda, metung la mung aritos ding susulud da.

— Deng Anarchist makasulud lang metung mung aretes. Ing metung mung aretes simbolo ne ning anarkiya. E re susulud para pamarik, anti mo reng babai. Tutusukan de ing balugbug da at susulud de ing aretes bilang tanda ning protesta. Misan, atin metung a tata a dinatang king kaliva ku kayabe ing kayang anak a lalaking adwang pulu't adwa anyos—makabang buak, maki-balbas at maki-aretes king balugbug. 'E bagay karing kayanakan a lalaki ing aretes,' nganaku keya. 'Dakal la reng taung e makaintindi keka. E ku na kailangan ipaliwanag ini keka, pero e da balu reng tau a anarchist ka, anya magkamali la isip.' Kaybat na nita, likas ne ing aretes at binye ne kaku. Gawa ya king gintu. 'Kunan me,' nganaku, 'dala me king alahero para gawan na kang krus a isulud mu king batal mu.'

'Deng aliwang tau, Geronda, makasulud la pa mung aretes king arung da.'

— Ing kabaldugan na, ing demonyu minulusut yang singsing king arung da. Eya mu akakit ing singsing. At ding aliwa naman, makasulud lang malapad a gintung kadena king batal da — a makasapin-sapin. Metung karela, sinabian ke, kinuldas ku la ngan ding alahas a ita at sinabi ku: 'Ibie me ining gintu king metung a ulila. O ibye me kang ima mu para apasa na iti king ninumang kalulu.' Kaybat kung binalik ke king itsurang mas maka-Diyos, kinutang na kaku, 'Nanu ing gawan ku?' — 'Magsimula ka,' nganaku, 'king pamanyulud krus a makasabit king simpling kadena.' Isipan mu pa mu—ding lalaking makasulud alahas a gintu! Atyu ya karin arapan mu, makislap king gintu, a ating adwa o atlung makapal a kwintas a gintu king batal na—ni reng prinsesa e la man makasulud makanyan—at atyu ya karin, magreklamu ya pa tungkul karing problema na! At ita mismu ing problema! Deng problema na ila ing penitensyang daralan na. Kareng aliwa, aku mismu ing magtanggal kareng alahas a reni; kareng aliwa, sasabyan ku karela na ila mismu ing gawa. Mengawala na ing sukat da king isip da reng tau. Megi lang lubus a alang kwenta. Deng aliwa, susulud lang zodiac sign king batal da. 'Nanu yan?' kutang ku king metung karela. 'Ini ing mumunang besis kung menakit anti kanini.' 'Iti,' ngana, 'metung yang malating animal—ing zodiac sign ku.' King umpisa, inisip ku metung yang icon ning Indu ning Dios. "Nung makanyan," nganaku, "maliari mu namang sabian a kayung mismu mangalating animal kayu ibat king zoo, nung susulud yu la rening zodiac sign?" Ay, ing kabilyan da… Ing kaguluan king kilub da sasalpantak ne. Manalangin tamu sana a ilawan na la ning Dios ding kayanakan at panatilyan na ing ditak a lebadura.

Manasa la reng tau king kasimplehan

Mayap a bage a mangarasan la reng tau king kasimplehan. Miras la pa king puntung gewa reng uso ing kasimplehan, agyang alang ditak man a bakas na niti king kilub da. Deng aliwa daratang la king Banal a Bunduk a makasulud lang luma at gasgas a imalan, at kukutnan ku ing sarili ku: 'Bakit la makasulud anti kanita? King tauli na ning eganagana, e la naman magobra kareng asikan, ali wa?" Ing metung magsalita ya king simpling diyalekto ning baryu uling natural mu kaniti kaya, at ikatula mung damdaman ing bulung-bulung na ning amánung pang-baryu. Ing metung naman, magkunwari ya, pilit nang gágáyan ing pángasabi 'anting metung a ortelanu', pero ing kayang 'amánung pang-ortelanu' makasuka ya. At ding aliwa lalto la king Banal a Bunduk a makasulud kurbata… Manibat king metung a problema papunta king aliwa… Ing metung a kalupa nang 'pilgrímu' migdala yang anam o pitung kurbata papunta Athos. King abak, kabang magsadya ya para puntalan na ku, sinulud yang kurbata at suti — makasulud yang antimong para king parada. 'Nanu ing gagawan mu karin?' kutang ning metung kaya. 'Munta ku para akit ke i Father Paissios,' pekibat na. 'Bakit ka maka-pormal a susulud?' 'Para,' pekibat na, 'parangalan ke.' Ay, nanu na ing milyari!

Kulang la king kasimplehan ding tau. Ini ing sangkan nung bakit ding kayanakan megumpisa lang maglibut-libut a alang direksyon, palipat-lipat, at e ra akit ing karelang lugal king yatu. At ding taung espiritwal, uling e la makapanabye king simpleng paralan, a masyadung istriktu, ala lang asaupan kareng kayanakan. Ding kayanakan ngeni ala lang taung pagkalalan bilang alimbawa, anya magumpisa lang mibie-bie bilang maglibut-libut. Ini uling, king pamakakit da kareng Kristiyanu bilang taung 'makabutones anggang batal', taung makasikip a kurbata, mayabang at mapagkunwari, akit da reng kayanakan a alang pamiyaliwa pilatan da at da reng tau kening yatu, at uli na niti, magrebelde la laban karela. Nung akit da ing kasimplehan kareng taung espiritwal, e la sana miras king makanining kabilyan. Dapot ding kayanakan ngeni makikilala la king espiritung pangyatu, kabang ding Kristiyanu naman makikilala la karing ugali a pangyatu. 'Dapat tamung Kristiyanu lumakad anti kanini, gawan ita king makanining paralan, at ini king makanining paralan...' Ing pamag-ugali da ring Kristiyanu anti kaniti e manibat king pusu, e manibat king pamigalang, nune uling 'makanyan ing dapat a ugali.' At ding kayanakan, a makakit kanini ngan, sasabian da: 'Nanu ini? Munta king pisamban a makatakap ing batal? Sige na, laku na tamu keni!' Itatabi da ing eganagana at maglibut lang makapangas. Mibagsak la king kabaligtaran a sukdulan. Aintindyan yu? Deng kayanakan gagawan da ing eganaganang ini bilang pamagprotesta. Deng kayanakan atin lang idealismu, pero ala lang alimbawang tukyan. Makalunus la. Uli na niti, kailangan atin magsalese king karelang kapanamdaman, at damutan la king karelang kasimplehan. Mamua la ding kayanakan neng akit da pati na ding taung espiritwal, pati na ding pari, a susubuk lang pigilan la gamit ding pamamaraan ning yatu. Dapot, neng asaganan de ing kabanalan, pati na ing kasimplehan at katapatan, ding kayanakan titigil la para magmunimuni. Uling nung ing metung a tau tapat ya at e na ining sarili na ing mumuna, kanita, simple ya at mapagkumbaba. Ing eganaganang ini magdalang kapayapan ya king mismung tau, dapot king parehong panaun, kitang-kita ya naman kareng aliwa. Aramdaman na ning aliwang tau nung tune me pakikamal o nung magkunwari ka. Mas mayap ya pa ing metung a pulubi kesa king Kristyanung magkunwari. Uli na niti, ing kailangan aliwa ya ing magkunwaring 'ngiting lugud', nune ing natural a ugali; aliwa ing marok a isip at pamagkunwari, nune ing lugud at katapatan. Mas makapukaw ya king lub ku ing taung maayos king lub—ita pin, ing ating respeto at tune lugud para karing aliwa, at kumikilos king simpling paralan kesa king agpang karing mitatag a 'modelu ning pamag-ugali'. Uling nung ali, makatutuk ya mu ing tau king itsura king lual at maging yang taung pangkilual—ita pin, metung na mung karaniwang magmaskarang Shrovetide.

Ing kalinisan king lub ning malagung kaladua ning metung a matulid a tau ing papalagu king kayang itsura, kabang ing banal a kayumuan ning lugud ning Dios papayumuan na pati ing kayang lupa. Ing espiritual a leguan king lub, espiritual neng papalagu at papabanal ing metung a tau agyang king lual; kapamilatan ning banal a grasya, ipapabalu ne iti kareng aliwa. Bukud pa kanita, papasantingan na at papasantu na agyang ing simpling imalan a susulud ning metung a tau ning Dios a mitmung Grasya. I Padre Tikhon [211] ya mismu ing sasalí karing skullcap gamit ing makapal a karayum ibat karing tirang tela ning kayang kasuk. Dening skullcap itsura lang mangalating bola, dapot nung susuluran na la, magkislap lang maragul a Grasya. Nanumang imalan ing isulud na ning Elder—matuang man o bayu, maluwang man—e la lultong pangit, uling king kayang kilub a espiritual a leguan, gewa na la muring malagu. King metung a pamikatagun, kinunan neng letratu ning metung a bisita ing Elder nung makananu ne man ikit — maki malating bag king buntuk na imbes na skufia at makasulud yang metung a klasi ning pyjama a binabalag na mu king abaga na, uling ikit nang marimla ya ing pari. At angga ngeni, detang makakit king litratung ini isipan da makasulud ya ing Elder king imalan ning obispu, kabang king tutu metung ya mung lumang pyjama a mantsa-mantsa! Deng tau, angga reng basahan nang Padre Tikhon igagalang da la at tatanggapan da la bilang biyaya. Ing metung a lalaking makabusni, a menaliwa king kayang kalooban at meging banal, atin yang mas maragul a dangalan king lual kesa kareng eganaganang taung alang patugut a manalili king karelang itsura (ita pin, ing karelang imalan), kabang king kalooban da, papanatili de ing karelang dating sarili kayabe ding 'kasalanang pang-prangkataun'.

'Ing lalaki e ya dapat manakmul imalan babai, at ing babai e ya dapat manakmul imalan lalaki'[212]

— Geronda, makananu ta lang tratuan ding babaying daratang king monasteryo a makasulud pantalon? Maralas dang sasabian a ing pantalon e mu mas komportable nune mas modestu ya pa kesa kareng makuyad a palda.

— Deng bábai ngeni, mángasul la miniskirt o pantalon! Mamili la king metung kareti! Samantalang ing Matuang Tipan malinaw yang tutu king bágeng ini, at detalyadu pa! 'Ing lalaki e dapat makasulud imalan babai, at ing babai e dapat makasulud imalan lalaki.' Ayan ing batas. Dapot agyang isantabi ta pa ing batas, ing pamanyulud imalan ning kasalungat a kasarian e marangal. Mas ditak la reng lalaking makasulud palda kesa kareng babaying makasulud salol.

— Dapot, sasabian da ring bábáing magobra king marangle a mas malaya la mung makagaló kabang magobra la nung makasulud lang salwal.

— Pasalabat la mu deni ngan.

— Geronda, sasabian da reng ima na mangasul la reng babai para e la sipunan.

— Ala la waring aliwang aisip? Nanu, ala waring mapaling tights? Sige, isulud da la reng mapaling tights para e la karimlan. Ating paralan para makalagpus king sanumang problema — nung atin mung kaburyan.

— Geronda, nanu ing gawan tamu potang datang la ding opisyal king monasteryo, a kayabe de ing babaying makasulud pantalon?

— Ipaliwanag mu karela. Kutnan mu la nung buri da ing gawang konsesyon para karela, ing siran ing nakagawiang kaayusan at paburen ing kaguluan king monasteryo?

— Misan, Geronda, atlung pulung babaying mestra ding dintang a makasulud salol, at pepalyari mi lang lungub king monasteryo.

— Kamali ita; e mu sana dapat gewa ita. Dapat sinabi mu karela: 'Pasensya na, pero atin kaming patakaran keni king monasteryo: bawal la reng babaying makasulud pantalon.' Uling nung ali, munta la kareng aliwang monasteryo at sabian da na ing metung a monasteryo pepasulud la kabang makasulud lang pantalon. Ika, uling e mu la buri isakripisyu, meging maluag ka karela, pero ila naman ing isakripisyu da ka. Magkabit kayung karatula king pasbul a ating kaugneng sipi ibat king Matuang Tipan. Manahi kayung limampulung palda at maluman at mabait nung makananu yu lang iyampang kareng babaying makasulud pantalon o makuyad a imalan a, e ra balu reng patakaran ning monasteryo, at mumunang besis lang bibisita kekayu.

— Geronda, nanu ing gawan tamu potang datang la reng magaral king high school at makasulud lang pantalon deng anggang babai?

— Idala yo ing pamangan da king pasbul.[213] Ini ing magpaisip karela. O, nung pasabi da kekayu a datang la, babalaan yo la king teleponu: 'Pakisiguraduan yu a deng talaturu at deng magaral e la manyulud pantalon.' King paralan a ita, aintindian da a dapat dang igalang ing monasteryu. Eya ini pisamban ning parokya. King metung a parokya, dapat nong turuan ding pari ding bábai ban aintindyan da nung bakit é la dapat susulud maong at ban ipakita da ing karelang sarili king marangal at maka-Dios a paralan. At nung, pamisan-misan, ating bábai ibat king aliwang parokya a daratang king pisamban na a makasulud maong, kanita, dapat yang manakit paralan para asikasuan iti. Ing Pisamban metung yang inda, é metung a madrasta.

— Geronda, dapot, dakal la reng taung sasabing: 'King pamag-istriktu yung anti kanini, papalayu yu la reng tau king Pisamban.'

— Dapot nung atin utus ibat king Dios king Lumang Tipan a magbawal karing babai a magsuot imalan panglalaki, nanu pa ing kailangan da? Dapot ila, akit mu, sasabian da: 'Bakit e malyaring mag-salol ing babai? Bakit e la malyaring makalukluk deng ateista karing konseho ning parokya — uling ing Pisamban at ding tau metung la mu naman?' Pero nung makanian, ing kapalaran ning Pisamban makasalale ya karing desisyon da reng taung alang Diyos! Ing maging wakas na, gawan da lang aklatan, bodega, at aliwa pang kalupa nita deng pisamban, uling ing basehan da king sabla ya pin ing karelang 'bakit.' At nanu ing asabi mu kanita?

E la naman kailangan tiisan ding monasteryo ding turistang kulang king imalan. Alang saysay ing ipangatwiran iti king pamanyabing ing perang mitipun karing turista gamitan ne ning monasteryo para imalan la ding kalulu—metung ya ining patibung ning marok, a magnasang ilayu ya ing monghe karing biyaya ning Dios at gawan neng taung makamundo. King kabaligtaran, ing tune pamikawani ning metung a monghe king yatu, a gagawan para kang Kristo, papanaplitan ne karing birtud.

— Geronda, pilitan da ka bang magdikit kareng angkop a pabalang para kareng turista king Stomion Monastery?

— Wa, migkabit kung mapilan a malating karatula. Ing metung, a makasulat 'Welcome', atyu king pasbul ning monasteryo. Adwa pa ing makasabit king mas malaut, manga adwang pulung minutu ing lakad manibat king monasteryo. Ing metung makasulat: 'Nung e ustu ing imalan — puntalan ya ing ilug', a ating pana papunta king ilug. Ing metung naman mabasa: 'Nung maka-modest ka imalan, puntalan me ing banal a monasteryo,' a ating pana papunta king monasteryo. Masalese ku pin gewa, aliwa?

— Geronda, nanu ing dapat tamung gawan neng kaleldo? Ngening panaun a ini, dakal lang babaying daratang king monasteryo a makabuklat la likud.

— Ah, tahian la mung shawl para takpan de ing karelang gulut. King paralan a ita, aintindian da a dapat dang igalang ing lugal a puntalan da.

Kosmetiku — mantsa king larawan ning Dios

Nanu na ing kababaan a asasaklo da ring tau ngening panaun a iti! Deng bábai ngeni, magpapagawa la king sari-saring chemical perms, at ing buak da makatinduk ya — anti mong me-starch. At ing bau da! Saktu na para magka-allergy ka. Potang makakit kung mundanung babai, a makadekorasyun king mundanung paralan at mabau king mundanung pabanglu, mararamdaman ku ing malalam a pamangilabut.

Misan, sinabian da ku a ating metung a babai a meko Germany para magaral cosmetology. 'At nanu ya pin ing cosmetology?' kutang ku. 'Deng cosmetologist,' paliwanag da kanaku, 'gagawan dang kayanakan deng matuang babai!' Kanita ku aganaka a mekapakakit kung metung a matwang 'kayanakan a babai' a ating sugat a pabalagbag king kayang noo. 'Nanu ing sakit na, kalulung babai?' ing kutang ku kaibat king metung karing kakilala na. 'Ala namang dapat ikabahala,' ing pakibat na. 'Mipag-plastic surgery ya para ing balat na king lupa , masikan ya at mawala la ding kulubut na.' At isipan ku pa kanita a ing kalulung matwang babai me-aksidenti ya at me-seryosung operan. Angga nu la miras ding tau ngeni!

'Ngeni, Geronda, ing cosmetic surgery e ne tuturing kasalanan.'

— Wa, abalu ku na ita. Bayu ku pamung akit ing metung a babaying kakilala ku kanita. Dati, itsura yang anghel, pero ngeni, makapal ing make-up na, e ke man akilala. "Ing Dios," nganaku keya, "lalang na ing eganagana king maragul a kabiasnan, dapot mekamali ya king metung a maragul a bage keka." — "Bakit, Father?" kutang na, a mengapamulala. "Uling," nganaku, "e na ka 'pepasanting' king mangalalam a bilug king lalam da ring mata mu! Yan ing kamalian Na! Lilikha yang malagu kareng aliwang tau, pero mekamali Ya keka! E me wari aintindian ini king sarili mu, kawawa ka? Uling king sablang make-up a ita, sisiran me ing sarili mung lupa! Anti ya mong kuanan me ing metung a Byzantine icon at pahiran meng pintura king miyayaliwang parti, pipintahan me, sisiran me. Inya, ipahid ta ya wari ing pintura king larawan ning Dios [— ing sarili tamu]? Isipan mu, atin metung a artistang migpinta king metung a malagung larawan, kaybat atin metung a taung alang balu king pamagpinta a datang, kuanan ne ing brotsa at magpahid yang sari-saring makasirisiring a gulis king pinta—king aliwang salita, siran ne ing obra ning sining. Exaktung anti kanita ing daraptan mu. King pamangamit mung make-up a ini, ing epektibung sasabian mu king Dios: 'Ika, Dios ku, e meku gewang masalese. Itama ke ing kamalian Mu.'

Atatandanan ku ing metung a babai. Dinatang ya kanaku a makabangku lang malutu — kasing kaba ning kuku ning lawin — at megumpisa yang manigad: 'Masakit ya ing anak ku. Ipangadi me, Papa. Manalangin ku mu naman, pero…' — 'Nanu klasing panalangin ing gagawan mu!' Pigtalnan ke ing sasabyan na. 'Kareng kuku mung a-anti mong kuku ning agila, papilatan me i Kristo! Nung buri meng kumayap ing anak mu, pututan mu pa ing kuku mu. Para king kayapan ning anak mu, gawan mu man mu ini: pututan mu la ring kuku mu at ilako me ing barnis kareti.' 'Pwedi ku la waring pinturan puting barnis, Padre?' — "Sasabyan ku keka: ilako me ing polish kareng kuku mu at gupitan mu la. Gawa kang kahit nanung klasing sakripisyu para king kalusugan ning anak mu. Nanu wari ini, ha? Uling nung ita ing kailangan, ginawa na ka sanang Dios a maki-malutung kuku manibat pa king umpisa..." — "Kaya, ing kabaldugan na nita, kulayan ku la king maputing nail varnish, Papa?" Hay, talagang makapagtaka ya. "Wa," isip ku king sarili ku, "mabawi me ing kalusugan mu—ika ampo ing anak mu..." Higit king nanu pa man, ing ima ya ing sangkan nung bakit 'manikmatang ispiritwal' la ding anak potang ya mismu e makasulud king kahinhinan at, bukud pa karin, sisikapan na pang 'ilako' o agawan la ding sarili nang anak king kahinhinan.

Mapalyaring e ya masyadung malagu ing metung a tau o atin yang kapansanan. Balu na ning Dios a iti makasaup ya talaga karela king aspetung ispiritwal.

King tutu, ing Dios mas makatutuk ya e king katawan nune king kaladua. Atin tamung sari-sariling birtud, dapot atin ta mu namang mangalating kapintasan at kakulangan. Deni e la man krus, nune mangalating krus. Dening mangalating krus sasaup la kekatamu king kaligtasan da ring kekatamung kaladua.

Ika-apat a Dake.
Tungkul king Pisamban king kekatamung panaun

"Ing Pisamban ya ing Pisamban nang Kristo, at Ya ing mamahala kaniti. Ing Pisamban ali ya templung gagawan da ring taung deboto ibat king batu, balas, at apug, at sisiran da ring barbaro king api. Ing Pisamban ya mismu i Kristo."

Kabanata 1.
Tungkul king Edukasyun

Ing Amanung Griego

— Geronda, bakit la linako ding accent king gramatikang Griyegu?[214]

— Nung makananu reng taung ngeni e na la makapante king nanu man at mamamuk na la king balang metung, makanian mu naman deng letra e na la makapante king nanu man — ni acute accent ni circumflex accent! Deng letra meging lang kalupa da reng tau: mamarua lang mabilis at e la man mag-iwan kuwit king karelang likuan.

Nanu klasing amanu ing susulat da reng aliwang tau! King metung a makabayung salin ning Bayung Tipan, abasa ku: 'Tinawag ku ing anak ku ibat king Ehipto.'[215] Kaluguran kung kapatad, makananu yang maging ustu ita! Ing banal e dapat paghiwalayan king karaniwan. Susulat la kanini para kanu 'i-standardize' ya ing amanu, para maging pare-pareu ya. Dapot ninung tau, agyang man ibat king pekamarayung baryu, ing e makaintindi king kabaldugan ning 'Tinawag Ku king Anak Ku ibat king Ehipto'? At misan, king Banal a Bunduk, kabang ating babasan ibat king metung a banal a ama king refectory—king metung a salin king Modernung Griegu—dindam ku la reng amanung 'tinape', 'binu', Ing 'Banal a Komunyon' alilan de kareng makabayung, pangkaraniwan a malating amanu a gagamitan king pang-aldo-aldong pamagsalita. Dapot ding makanitang amanu e la bage [para iparating ding banal a konsepto]! Makananu ita? Ninu ing Griegong e makibalu nung nanu ing kabaldugan ning 'artos' at 'ino'?[216]

— Geronda, sasabyan da planu da kanung alilan ing alpabetung Griegu king alpabetung Latin.

— Eka mag-alala, e ita malyari. E la makalusut kanita. King masanting a palad, ing Dios gagawa yang mayap agyang ibat pa kareng baluktut at marok. Nung ali, malili tamu. Ing tradisyun at amanu e la mewala agyang kanitang panaun a ing eganaganang makasulat a rekord sinulat la king gamat, anyang alang photocopier o aliwang teknikal a gamit. Kaya bakit pa la man mewala ngeni, a dakal la reng teknikal a gamit a atyu? Ali, ing tradisyun at amanu e la mewala — agyang makananu la pa man pilit siran la. Lawen la reng Griegung emigrante ibat Russia — nung makananu reng penatili ding karelang kaugalian! Balu re ing Pontic a amanu, at iti mekasaup ya karela. King paralan a ini, apanatili da la reng karelang tradisyon. Dapot likwan de ing Russia para manintun kalayan, agyang mirinan la naman ditak a kalayan karin mu naman king Russia. Nung e la meko, mebie la sanang anti mong ayup a mepalwal king kulungan at paburen dang liparan king malualas king kwartu. E wari mekalungkut itang ayup king kwartu? Isipan mu na mu nung nanu ing milyari kareng kalulu rang Pontian kanita!

Atin la naman ding magnasang gawang bayung amanu. Dapot, ing amanung Griegu menibat ya ing 'amanu' na karing dila ning api king Banal a Pentekostes.[217] Alang aliwang amanu ing makapagdalang karing dogma ning kekatamung kasalpantayanan. At kanita, king Kapamilatan ning Probidensya ning Dios, ing Matuang Tipan me-translate ya king Griegu kareng Pitungpulu, at ing Ebanghelyu mesulat ya naman king Griegu. Nung ing ninuman, a e makibalu king Matuang Griegu, sumabak ya king dogmatika, malyari yang magkamali. Oneng inalis ta ya ing Matuang Griegu king kurikulum ning eskwela! E na maglwat at ding German magumpisa na lang datang karing kekatamung unibersidad para ituru kekatamu ing Ancient Greek. Kanita, kaybat dang mumunang meging paksa ning katatawanan, a-apresyar da ring kekatamung intelektwal ing ulaga ning Ancient Greek at sabian da: 'Lawen yu ita—anya pin e ya alang sangkan ing pamanyalikut ning Pisamban king Ancient Greek!'

Pagsikapan dang siran la ding kekatamung taung Orthodox. Aintindyan mu nung nanu ing kabaldugan na nita? Ing maging taung Orthodox ngeni metung yang maragul a bage. Dati, atin tamung pilosopiya. Pepatahimik na la i Santa Catalina ding pilosopo kapamilatan ning pamangamit king pilosopiya.[218] Deng pilosopo ing miglatag king dalan para king Kristianismu. Ing Ebanghelyu mesulat ya king Griegu at mekalat king mabilug a yatu. Kaybat, k , ding Griegu pinaslag da la ding Slav. Ing mismung pamagyagyu ning Hellas metung yang maragul a tusuk king tagiliran da ring aliwang tau. "Iti," nganang sasabian da rening taung areni, "makasakit ya kekatamu. Kailangan yang siran."

Deng Problema king Edukasyun

— Geronda, maralas mung sasabyan ngeni balang metung sisikapan nang siran ing eganagana. Kayabe ya wari karin ing sistema ning edukasyun?

— Wa. E me wari akakit nung nanu ing malilyari? Talaga waring eskwela la reni? Ing ituturu da karing ának ngeni, amanu tamu ya wari? Ini wari ing kasalesayan tamu? At nung tungkul naman king teolohiya, isipan mu waring mas mayap la pa? Ing metung a ateista a ating digri king teolohiya, papayagan yang magturu king Kautusan ning Dios.

Dapot alang man-check nung nanu ing ituturu na kareng ának — ing Batas ning Dios o atheism. 'E mi ya malyaring tanggalan,' nganang ding mamuntukan. Dapot nung ing metung a philologist buri nang magturung maths, paintulutan de kaya?

Ing metung a graduate ning Faculty of Theology e na papaintulutan deng tau a tumanggap Banal a Komunyon, para e la mituran AIDS. Ining 'teologo' metung ya kareng mepalista king Faculty of Theology e uli ning aus, nune 'uling king computer allocation'. Ing makanining kabiasnan e ya kabiasnan tungkul king Dios. 'Mibait ya ing anak ning banal a siyensiya,' — anti ing sasabian da kanitang minunang panaun, uling ing pamagaral metung yang banal a gawa kanita. Dapot ngeni, makakit kang propesor ning teolohiya a e maniwala king Dios, a manirang puri karing propeta king arapan da ring kayang estudyanti, dapot e ya tatanggalan king pamanuru. Dapot, ginu ku, nanu ing kalingwan yu king Facultad ning Teolohiya? Nanu klasing teologo ing ilwal yu?

At nanu ing impluwensya da ring Protestanti at Katoliku kekatamu? Nung makananu kalalam sinulud ing espiritung alang Diyos king Katolisismo! Dagdag-dagdag, sisikapan da ring Katoliku ing pababan la ring santu. 'I Santa Catalina,' ngana da, 'e ya maragul a santu: ing tata na, aba, metung ya mung malating prinsipe.' I San Nicolas metung yang banal a alang ulaga. I San Jorge a Maragul a Martir metung yang mitu; i Arkanghel Michael e ya talaga mekyabie—metung ya mung pamipahayag ning Dios. Makanian mu naman king Arkanghel Gabriel." Kaybat, sabian da na i Kristo e ya Dios, na metung ya mung maragul a Talaturu. Kaybat, miras la pa king puntung ausan de ing Dios a metung a puersa, at kaybat ideklara rang ing Dios ya ing kalikasan. Dakal la reng malinong supernatural a milyari, dakal la reng propeta at propesiya, dakal la reng mabibye a milagru, dapot lipat na ning eganaganang ini, deng aliwang Kristyanung Orthodox miras la pa king puntung paniwalan de ing makanining kalokwan.

Misan, atin metung a kayanakan a lalaking dinatang kanaku para manikwang basbas para king kayang pamagaral king Italy. Magplanu yang magaral liturhiya karin at sumulat disertasyun. "Atin ka bang saktung isip?" ing kutang ku keya. "Planu mung munta kareng Heswita para isulat ing thesis mu, oneng kanaku ka pa manikwang basbas? E da man balu ing malilyari king sarili dang hanay! King tauli na ning eganagana, ing pamanuru karin darala de ring Uniate, Jesuit at ninu pa ing makibalu!" Nung tungkul naman kareng kayang kayanakan a magaral king aliwang bansa, kailangan maging mapagbanté tamu king balang aspetu. Uling ini ing malilyari: deng kekatamung magaral pupunta lang magaral king England, France at aliwa pang bansang Western, mitatalan la kareng 'germs' a European, at kaibat susulat lang nanu mang klasing disertasyun. Alimbawa, pagaralan da la ring Greek Fathers karing salin king amanu ning Western Europe. Dapot ding talasalin a Western—o uling e ra agyung iparating ning ustu ing kabaldugan ning orihinal, o uli ning malisya—midagdag la sarili rang maling opinyon karing sinulat da ring Banal a Ama. At kanita, ding kekatamung Orthodox a iskolar, kaibat dang megaral kareng dayung amanu, asasalap da la rening dayung 'germs' king Albugan at darala da la pabalik keni. At kaibat, ipapasa da la naman kareng aliwa rening 'sakit'. Syempre, nung ing metung a tau mapansin ya, malagua nang apiyaliwa ing gintu king peke.

— Geronda, deng aliwang kayanakan a mapapamisa, uling e la mekatanggap king unibersidad keni Gresia, mipapunta la king aliwang bansa para magaral at mawawala ing kasalpantayanan da.

— Sigi, makipagsalita ku kareng mapilan kung kakilala tungkul kanini. Pakiusapan ku la bang magbukas la pang mapilan a unibersidad keti Gresya ban e na kailangan pang munta king aliwang bansa ding kekatamung kayanakan. Paburen ta lang magaral keti. Nung ali, malili la ding anak, maging pabayat ya king pinansyal kareng karelang pengari, at dakal a pera ing mapupunta king bulsa ning dayu.

Kareng kayanakan a pupunta king aliwang bansa para magaral, pane kung sasabyan ini: 'Munta ka, nung ita ing buri mu. Pero mag-ingat kang e mu akalingwan ing kasalpantayanan mu. Alang aliwang dapat mung akamtan kundi ing kabiasnan kabang atyu ka karin. At ing pinakamahalaga: e me kakalingwan ing mibalik ka king kekang sariling bansa kaibat. Manenaya ya keka ing Hellas.

Tungkulan yu ing sumaup kaya. Ing lugal mu atyu keni — kayabe da ring kapara mung kabalen, ban e la mapilit magdusa kabang manintun la king aliwang bansa para king metung a doktor o espesyalista king sanumang larangan ning siyensiya. Ingatan mung e ya tumimang ing pusu mu. Ding Europeo mapusang tau la. At king Amerika mu naman — karin malyari kang maging mayaman king materyal a bage, dapot king espiritu, masira ka."

— Geronda, nanu ing kasiran a darala da ring welga da ring talaturu! Ding ának e la papasok king iskwela king metung a buung bulan at maglibut-libut la mu karing dalan.

— Sasabian ku karing talaturu na e la dapat magwelga, maliban karing kasung nung nu iti kailangan, alimbawa, para magprotesta laban karing planung ilako ing Batas ning Dios, ilako ing panalangin bayu mag-aral,[219] , ilako ing krus king banderang Griegu, o gawang kalupa na nita. Karing makanian a kasu, dapat lang magprotesta ding talaturu. Dapot ali king aliwang kasu; nung ali, nanu ing gewa da reng ának para maging karapat-dapat lang maulanan aral?

— Kaya, Geronda, ing kasalukuyang sistema ning edukasyun, makapanyira ya wari?

— Ngeni, ding kaladua da ring dakal a ának malumpo la uli na ning sistemang ini, dapot ing Mayap a Dios e na la husgahan a istriktu agpang king letra ning batas. Isipan na nung nanung kabilyan ing atyu la sana nung e la mibagsak king marok a impluwensyang ini, nung ing kasamang ini e meganap karela. Nanupata, kailangan tamu mu namang manalangin a masikan para kareting kalulung ának, banang makialam ya at saupan na la ning Dios, banang e la masugatan king espiritu, nune magkaroon lang masikan a kalusugan king espiritu at makamtan da la ring birtud.

Ing Teorya ning Ebolusyon

Nanu la kasalangang kabalbalan ding sasabian da kareng ának king iskwela ngening panaun a iti! Ing teorya nang Darwin at aliwa pang kalupa nang kabalbalan… Deng magturu kareng ának king anggang kabalbalan a reni, e la man maniwala kaniti para karela. Dapot pupunan de ing isip da reng ának kaniti ban impektuan la king lasun a ini at ilayu la king Pisamban. Misan, ing metung a makanining 'siyentista' pegumpisan na kung kwanan kareng kwentu na: 'Sabian ta na mu, ing yatu atin yang miyayaliwang sangkap at mikroorganismo, a ginamit ning Dios para lalangan ya ing tau...' — 'Inya,' nganaku, 'nung ala kanita, e ne man alalang ning Dios ing tau?' Isipan mu mu nung makananu yang kalitong a usapan ita!" — "Pero isipan ta," ing patuluy na king pamangatuwiran na, "a kinwa Ne ing unggoy at perpektu Ne?" — "Sige, — pekibat ku, — e na wari agawa ning Dios ing Kanyang perpektung lelangan — ing tau — agad-agad, a alang unggu? King katunayan, miglaan Ya pang metung a mabilug a aldo para king pamaglalang king tau! O kailangan na pa waring tipunan ding kailangan a sangkap? Basan ye ing tungkul king pamaglalang king tau king propesiya nang Job, a daramdaman tamu king pisamban king Matins king Maragul a Huwebes.[220] Pati na ing siyensiya ngeni tatanggian na la reng anggang pabula tungkul kareng unggu. Pilán nang banua ing milabas manibat inyang mekulipad la reng tau papunta king Bulan? Ha? Oneng, king kabilugan da reng banua ning karelang 'evolusyon', e la man mu mekapag-ice-skating agyang misan deng unggu. E ku pa man pisasabyan ing tungkul king metung a unggung menimbentu king bisikleta at menake kaniti. "Ikit mu ne ing unggu a makasake skate? Aliwa ya ing usapan nung ika, a tau, kuanan me ing unggu, idala me king ice rink at, kapamilatan ning pamanese, ituru meng mag-skate." — "Wa," ing kakung kausap a e ya mekatikim, "pero nung isulung ta ya ing makatuking palagay, a yapin ing..." — "Eka muna gagawang sariling isipan," nganaku. "Manahimik ka na mu. Ita ing pinakaseguradung gawan."

Ing metung a propesor king unibersidad sadyang tuturu ne itang pareung teorya ning ebolusyon. Misan sinabi ku keya: 'Nung alagaan me ing metung a butil, bagya-bagya ya mung maging mas masanting a butil. Ing balensenas, nung alagaan ya, maging mas masanting yang balensenas. Ing bakulaw, nung pakwanan me at alagaan, maging mas masanting yang bakulaw. Eya malyaring maging tau. Nung ing metung a matuling manuknangan ya karing marimlang bansa at iwasan ne ing aldo, ing kule ning kayang balat magbayu ya ditak. Pero eya tuknang maging matuling." At nung isipan ta pa murin a i Kristo mibait ya king tau, king Pekabanal a Indu ning Dios! Nanu ing kabaldugan na nita: agpang king teorya ning ebolusyon, mangabaldugan wari a ing ninunu nang Kristo metung yang bakulaw? Nanu nang pamanyirang puri! Dapot ding susuporta kaniting teorya e ra balu a manyira la puri. Mamilipak lang batu at, e ra isipan nung pilan la karakal a buntuk ding mabuyak, ipagmaragul da: 'Mas marayu ke mepukpuk ing batu kesa kareng aliwa.' Yan mismo ing daraptan da ngeni—pupurian da la reng mas marayu makapukpuk batu kesa kareng aliwa. Dapot reng taung anti kanita, e ra isipan nung pilan la karakal a buntuk ding mabuyak kareng mituran na niti.

— Geronda, atin maniwala a ding makanining teorya makasaup la para palapitan la ding Marxist king Pisamban.

— King umpisa, malyari lang lumapit ding Marxist king Pisamban, dapot kaibat 'agpang king disiplina ning partido, makiabe la karing kayan.' At kaibat ila na ing magdesisyun nung kapilan la munta king pisamban at nung kapilan ali, nung kapilan gawang metung a bage at nung kapilan ing aliwa. Umpisan da nang kontrolan ing eganagana, at king tauli sabian da: 'Ninu ing sinabi kekayu a atin Diyos? Ala yang Diyos. Lilinlang da ka ring pari.' Ini ing paralan da ring Marxist king pamangamit kareng susuporta king teorya ning ebolusyon ban akamtan da la ring karelang layunin. At e ra iti apapansinan ding taung deta. Ding Marxist a mayap lub daratang la king Pisamban agyang alang teorya ning ebolusyon; manisi la at kukumpisal. Pero detang e mayap lub, e ra ne man alilan ing karelang ugali.

Deng ának pálalayu la king Pisamban

Anyang malati ku pa, nung makananu na ku saup ning pamanyimba! King primarya, atin kaming metung a mayap a mayap a mestru. Tinulungan na kami mu naman, tinuru na kami kareng tradisyunal a kantang Griegu at kareng himno ning pisamban. Neng Dominggu, kinanta mi ya ing Great Doxology king pisamban, 'Kapamilatan ning Pamanalangin ning Indu ning Dios…', 'Banal a Dios', at ing Kanta da reng Kerubin.

— At mekanta la mu naman deng babai?

— Wa, ding anggang ának mikakanta la. Ing pisamban sadya atyu ya king lele ning eskwela, at sadyá kami mamyalung king bakuran na. Karing aldong pista, dadala da kami ring mestra king pisamban, agyang leksyon pa. Mas buri na pang laktawan ning mestra ing leksyon para makapanalangin la ring ának king serbisyu. Makanian la megaral ding ának, mebautismu, at meging 'kordero'. Ing metung karing talaturu mi Hudyú ya, dapot e na kami tinuru king Kautusan ning Dios; ing metung a talaturu dinatang ya para turuan kami king Kautusan ning Dios. Nanupata, agyang Hudyú ya, ing talaturung ini dadala na kami king pisamban. At kaibat, ding eganaganang ának makatalakad lang matimpi at tahimik kabang ating serbisyu.

At ngeni, ngening aldo, ding ának lalakuan la king Pisamban, at akakit ku nung makananu la kasungit. Uling king Pisamban, maging la lang tahimik at mabait a ának, úling king Pisamban ing metung a ának tatanggap yang biyaya ning Dios at misantós ya. Ngeni, e la papaintulutan deng ának a munta king pisamban, ban e la 'mabagsak king espiritual a impluwensya,' dapot king pareyung panaun, e la protektadu king balang klasing kalokwan. At e la mu e protektadu, nune tuturu la pa king balang klasing kalokwan. Siguradu, e naman masakit aintindian a nung ding ának, king tutu, mipailalam la king 'espiritual a impluwensya', king tauli, tuknang na lang magmaling ugali at maging lang matinu at masipag a magaral, imbes na maging lang sira-ulo anti ing itsura da ngeni. At kabang daragul la, ding ának a kayabe king Pisamban maging lang responsabli at mayap a mamamayan ning karelang bansa. E la m , makisalamuha kareng marok a tau o makisangkot king droga, at e la maging palamuti. E wari sapat ing eganaganang mebanggit para siguraduan a maging mayap lang tau kabang daragul la? Agyu da kayang itanggi pa dening magdalá karela palaut king Pisamban ing bage a ini? Wala la talagang pakialam?

Dapot ngeni, ing layunin da ya ing ilayu la ding ának king Pisamban. Deng ának lasunán la, tatagkulan karing miyayaliwang teorya, at ing kasalpantayanan da sisiran ya. Sasagkalan la king pamangawang mayap, ban maging la alang silbi. Sisiran la manibat king kayanakan da. At syempre, ding ának manibat kareng malating kordero maging lang anak a kambing. Kaibat, magumpisa lang takután ding karelang pengari, mestra, at detang úli ning utus da gagawan da iti kapamilatan da ring karelang kalokuan. Babaligtaran de reng ának ing eganagana — gagawang demonstrasyun la, sasakupan de reng eskwela, at e la bisang manigaral. Dapot king katataulian, pati na detang mag-udyuk kareng ának king karokan, magkamalay la naman — nung deng ának a sinira da miras la king puntung gilitan de reng masamang mestru da.

Deng ának masyadu lang babaratan king masyadung

Akit ku na e ne bayu a e mu kabud kareng menayari king high school, nune pati na reng graduate king unibersidad, ing susulat lang e makaintindi at magkamali la spelling. Kanitang panaun mi, kaibat ming meyari king primarya, e kami gagawang makanitang kamalian. Ngeni, deng estudyanti mu king facultad ning filolohiya at abogasya ila deng mas-o-mas literadu.[221] Kareng aliwang facultad, e da man balu nung makananu sumulat a alang kamalian. Samantalang kanitang minunang panaun, ing walung-banuang eskwela halos anti ya mong...

— Anti mong unibersidad, Geronda!

— Tutu pin, nung ding ának mekatipun lang masyadung kabaluan king primarya, bakit pa kailangan ing walung-banuang sistema! Dapot ngeni, ding ának masyadu lang makababo at makalubug king metung a bunton a kalat. Masyadu lang makabusug karing paksang akademiku, kabang ing kabila ning timbangan—ing espiritual a panig—meka-iwan yang alang laman. Kareng eskwela, dapat mumuna rang ituru kareng ának ing takut king Dios. Deng ának a malati manigaral lang Ingles, Pranses, Aleman — dapot e la manigaral Lumang Griyegu. Manigaral lang musika, at sari-saring aliwang bage, ini at ita... Dapot nanu ing dapat dang unan a pagaralan? Ngeni, letra at numero mu ing pagaralan da, kabang ing kailangan dang abalu tungkul king sarili dang bansa—ing pekamahalagang bage—e ya ituturu. Ala mu ring kantang makabayan o nanu pa mang kalupa na nita.

Patuknangan me ing sanumang anak ngeni at kutnan me: 'Nukarin ya ing kekang baryu? Pilán la ding táung makatuknang karin?' E da ka asagutan. 'Aku,' isipan da, 'munta ku king bus station, sumake kung bus, at idala na ku king baryu mi. Nung nu ya ing baryu ku, dapat balu ne ning konduktor ita. Sabian ku keya papunta ku king baryung-baryu, magbayad ku para king tiket ku, at idala na ku ning bus karin." Kanitang primarya, kabisadu mi ya ing mabilug a mapa ning yatu. Ing metung a magaral king primarya asahan lang kabisadu la king lub ding lagyu da ring syudad king balang bansa a ating populasyun a lampas limang dalan a libu. Bukud pa karin, kailangan ming kabisaduan nung sanung ilug karing bansang aeta ing pekamakaba, ing pekamalapad, ing pangadwa, ding lagyu da ring pekamatas a bunduk king yatu, at dakal pang aliwa. At nung para naman king Greece, e na man kailangan pang banggitan! Pero ngeni! Mekatagpu ku e mu kabud kareng ának nune pati na kareng mangatua – estudyanti – a e ra balu ing populasyun ning siyudad nung nu la magaral. Kitang ke ing metung a estudyanti nung nanu ya ing pekamatas a bunduk king Greece. E ya mekibat. Nanu ya ing pekamalapad a ilug king ? T Tahimik. Nanu ya ing pekamalati? T Tahimik. Metung a magaral – at ala yang balu tungkul king sarili nang labuad! At kaibat, potang datang la reng 'kaluguran' tamu, reng 'mayap a siping-bale' tamu, at sabian da, 'Ali ya ini ing labuad yu, kekami ya,' pakibat na, 'Wa, tama kayu, makanyan pin talaga.' Aintindyan me ini? Papunta tamu diretsu karin. Pero, nung kutnan mo la reng ának ngeni tungkul king football o telebisyon, akit mu na balu da ing eganagana angga king pekadetalyi.

King aliwang banda, ding ának a menibatan Albania – Northern Epirus – biasang lang mamasa at sumulat. Kutnan mu la, 'Nukarin ka man megaral mamasa at sumulat?' – at ing pakibat da, 'King sukulan.' Dening kalulung déng táwu ginawa lang eskwela karing sukulan. Samantalang ding anak tamung Griego gewa rang kulungan ding eskwela. Sinakup da la ding eskwela at kinandadu la king kilub. Ding anak ngeni, lalu na ding teenager, miras na la king puntung mabaliw – lalu na karing middle at upper secondary a banwa. King unibersidad, mas matua la isip ding kayanakan, at saka, dadalo la karing lektura nung kapilan da buri.

Dapot imbes na gawan da la ding kailangan a hakbang tungkul king sistema ning edukasyun, lalu da ya mung sisiran. At ing aspetung ispiritwal ya ing lalong misisira. Pakiramdaman ye mu ining panalangin ibat king antolohiya ning pamamasa king elementarya: 'O Birheng Maria, ing Malati Mu ya ing pekamasanting king mabilug a yatu!' Ay, nanu na ing kabilian tamu! Ing ituturu kareng ának dati king iskwela at ing ituturu karela ngeni:

Ing malati kung kambing,
E me pakabanga ing buntuk mu, malating kambing.
Pakanan mo reng malati mung anak,
Ikayu reng malating demonyung sipsip...
... bang magpalit lang gatas
Kareng malating apu mung babai,
Deta reng malating maki-sungay,
Malating anak a demonyu.[222]

Malyari ya kayang isipan ing ituru la reng ának a malati king makasumaming karinatang anti kaniti! Dapot gagawan da iti sinadya — banasan la reng ának king demonyu, ban mas malagwa para kareng Satanista ing gawan ing karelang obra. Nawa'y isabye na ning Dios ing Keyang gamat, uling ngeni deng ának e la makatanggap king saup a kailangan da para magbayu para king mayap, dapot magiging biktima la ning paman-sipunan.

Deng ának makakwa lang kabaluan king paralan a e la manigaral gumamit buntuk. Uli na niti, e la gagamit utak. Dapot nung ing utak e ya gagamitan, mamuung ya king malabug a ulap. Alimbawa, deng menimbentu—ginamit da ing karelang utak. Nung makayarap la king problema, isipan da nung makananu reng solusyunan. Dapot ngeni, keraklan karing tau lalon da mu ing makasulat karing panutu. Manatili la king lebel a ini ding tau: ala nang aliwa nung e ding letra at numero, at ala nang aliwa pa. 'Ini ya ing tornilyung numero uno, ini ya ing arandilyang numero dos'… At nung ing tornilyu e ya kasya king busbus at ing makina e ya gumana, agad-agad lang manaus engineer. E ra aintindyan a kailangan da mung kumanan malating file, file-an de ing busbus ditak mu, at makabage ne ing tornilyu. At nung, king aliwang banda, masyadu yang maragul ing busbus, kailangan mung kumanan ditak a insulating tape, ibalut me king tornilyu, at e ne magkalampag-kalampag. Ali, king malating problema, agad-agad: 'Tawagan ta ya ing inhinyeru.' Nanu ing asabi mu kanita? Ing telebisyon at aliwa pang modernung teknikal a gamit ginawa la kareng tau a maging automaton a alang isip. Angga reng taung matenakan, maging la mu namang kalupa da reng cassette tape [papatugtug la mu king nanu man ing me-record karela]. King aliwang salita, buri kung diinan a ing tau dapat yang gumamit king isip na. Ayan ing kabilugan a pundasyun. Uling nung e la gagamit isip, mapalyaring atin lang abalu ngeni, dapot bukas ila na namang isamut iti king aliwang bage. Inya pin, ing parasan ya ing p , para ing utak ning tau ya mismu ing gawang ideya at manakit solusyun para king sarili na. Ing utak a alang sariling gawang bage, metung yang e lubus a mepaunlad a utak.

Ing propesyon ning metung a mestra sagradu ya

— Geronda, neng kai aliwa la reng estudyanti nune reng sarili dang ka-obra ding magdalang pekamaragul a problema kareng mestra king iskwela.

— King panaun tamu ngeni, ing taung magnasang magpamiral king ustung paralan kareng kayang ka-obra mangailangan yang maragul a kabiasnan at kaliwanagan. Maragul a ingat at banal a kaliwanagan ing kailangan king balang indibidwal a kasu. Neng kai, e man kailangan ipakit karing aliwa a metung kang maniwala, nune ing gampanan mu ing sarili mu king tahimik at kausapan la reng keka mung ka-obra tungkul king kasalpantayanan e masyadung kapamilatan da reng amanu nune kapamilatan ning alimbawa ning keka mung tune Ortodoksung pamibie-bie. King paralan a ini, ing metung a tau makasaup ya karing aliwa a e na la babuisitan. Lalu yang tutu ini king metung a lugal a pang-edukasyun: karin, deng aliwang problema anti la mong bukul — neng kai e mapanganib, at neng kai naman mapanganib. Nung lapitan ta ya ing metung a problema basi king lohika, ing kalalabasan, dakal ing kasiran a darala tamu imbes na gawang mayap. Nung ing bukul malignant ya, magumpisa neng kumalat kaybat ning operasyon. Uli na niti, mas mayap yang pasikanan maingat ing makanyan a bukul.

— Geronda, e pane malagwa para kareng talaturu a magnasang gawang mayap, uling makagapus la at limitadu la king karelang pagpilian.

— Nung ing metung a tau buri na, parati yang makakit paralan para gawang mayap. Deng aliwa, menakit lang anti kaniting oportunidad agyang lalam la pa kareng rehimen a alang Diyos. Kaya bakit e la makakit keni? Ing metung a Griyegong lalaki minsan meko ya papuntang Bulgaria (ketang panaun a atyu ya pa lalam ning rehimen a alang Diyos) at megumpisa yang mamye krus kareng ának malapit king metung a eskwela. Dapot, ikit ne ning metung a Komunista a makatalakad king malapit. Ing mestra, anyang ikit na ing Komunista babanten na la, pegumpisan na lang kuanan ding krus karing ának, at sinabian na lang pasibayung-sibayung sinita uling kinua la. Dapot anyang meko ne ing Komunista, ing mestra mismu ing minye karing krus karing ának. Akit me nung makananu neng iniiwasan ning mestru ing pamipate king batas at king Dios? At nanu naman kareng Griegung mestru king Asia Minor? Nanu la karakal binye kareng tau kareng masakit a banuang deta! At iti ngan uling megobra la ibat king pusu, masigasig la king karelang adhikain, debotu la, at sinakripisyu de ing sarili da. At makananu ya kabiasnan meging kimut i San Arsenius ning Cappadocia king Faras![223] Kaybat nang migsadya kuwartu para king eskwela, imbes na maglatag yang lamesa, linatag ya kareng makapal a balat ning kambing at tupa king salug. Makalukluk la kareng balat a reni, ding ának mekiramdam la king leksyon. King kayang matalinung pamangimut, e na la pepanduda ding Turku i San Arsenius. Angga man inyang asakmal da la ding ának kabang magaral la, inisip da ding Turku a manalangin la. At inyang buri na lang idala i San Arsenius ding kayang magaral king marangle para magpaynawa, dadala na la king kayang lote ning gabun, a anti mong hardin, king sangkan a magobra — at sasabian na: "Nung makakit kayung Turku, magumpisa na kayung magobra, gawa kayung metung a bage. Mamutut kayung sanga kareng dutung ban isipan na lilinis yu ya ing hardin." At ita pin ing gewa da ring kalulung ának. Uling nung abalu da ring Turku a dela na la ning santu ring ának king marangle, malala ing maging problema na. Metung a tune sikretung eskwela! At potang meko ne ing Turku, magumpisa lang pasibayung mamialung ding ának. At neng kaleldo, kabang bakasyun, titipun na la naman San Arsenius ding ának king kayang lugal — ban e ra akalingwan ing ugali rang magaral at e ra akalingwan ing tinuru na karela.

— Geronda, bakit i San Arsenius sinulat ya king Turku kabang magaral la, dapot gagamit yang letrang Griegu?

'Para abalu da mu naman ding ának ing amánung Turku at makabie la kayabe da ring Turku. At saka, nung asakmalan de ring Turku ing santu a manuru kareng ának mamasa at ikit da la ring letrang Griegu, dapot kaibat dimdam de a mamasa king amánung Turku, makatáwad la lub. Inya megaral la ding ának, at e la mebalisa ding Turku. Ing eganaganang katangian nang Santa Arsenius — ing kayang matatag a paninindigan king Orthodoxy at ing kayang pamanggalang — pinalaganap na kareng kayang alagad.

Uli na niti, sasabyan ku na nung ing metung a tau buri na, makagawang mayap para karing ának — nukarin man la manakit. Misan, atagpuan ke ing metung a makapagmulalang libru tungkul king Pangulung Epirus, a sinulat ning metung a mestru a mekapunta king lugal a ita. Ing metung a mestru a anti kanita, katumbas ne ning limang dalan a lalaki! Kayang-kaya na lang apasagutan ding ideolohistang Albanian! Lubusan na lang sinambut. Mayap a gawa!

Ing metung a tune talaturu metung yang maragul a bage, lalu na kening panaun tamu. Deng ának anti la mong blankung cassette tape. Malyari lang i-record karing malawang a kanta o karing makapagmulalang himno Byzantine. Banal ya ing misyon ning metung a talaturu. Maragul a responsibilidad ing makasandal king talaturu, at nung magmalasakit la, malyari lang tanggap maragul a gantimpala ibat king Dios. Tungkulan da ing magsikap a ituru kareng ának ing takut king Dios. Dapat lang manakit paralan ding mestra para ipasa ing kaalaman tungkul king Dios at king Bansa kareng ának. Itanam da la ding bini. E re wari akakit a tutubu? E na mahalaga. Alang lalabas a e mag-iwan bakas: datang ing panaun at tutubu ya ing bini.

At dapat parati deng tratun deng ának king kabaitan, pasensya, at lugud. Pagsikapan dang gisingan ing diwa ning lugud karing ának. Ing metung a ának magnasa yang lugud at lambing. Dakal a ának ing lubusang mawawalan kanini king bale. Nung kaluguran da reng mestra deng ának, kaluguran da la naman deng ának. At kanita, mas maging mayan para karing mestra ing gawan ing karelang obra. Ing mestru mi, nung magwaldas kami, mapalyaring pipalu na kami. Pero kaluguran na la reng ának, at kaluguran da ya naman. Alang sarili nang ának ining lalaking ini, at sobra na lang kaluguran deng ának.

Uli na niti, detang pengaring, king kapamilatan ning pamikabait da king dakal a anak, maging tata at ima da reng maragul a pamilya, karapat-dapat lang purian; dapot mas maragul a puri ing nararapat kareng tune talaturu a magpasigla king marakal a anak at maging 'tata at ima da reng dakal' king kabaldugan a ini. Bibie da king lipunan ing bayung henerasyun da reng taung mipasigla, at king paralan a ini, ing lipunan maging mas mayap a lugal.

Kabanata 2.
Tungkul karing Pari at ing Pisamban

— Geronda, bakit e ka meging pari?

— Ing layunin tamu ya pin ing miligtas. Ing pagka-pari ali ya paralan ning kaligtasan [para king taung kukuang kaniti].

— E ka wari dinan pamikatagun a maging pari?

— Pilitan da ku king ini dakal a besis. Anyang menuknangan ku king metung a komunidad da reng monghe, pilitan da kung kumuang banal a orden at kumuang maragul a schema. Dapot ing parasan, maging monghe ya manibat king kilub. Ita mismu ing ikakabalisa ku — ala nang aliwang atyu king isip ku. Kahit anyang anak ku pa, kabang layku ku pa, mekaranas kung mapilan a makapagmulalang milyari at inya, anyang linub ku king monasteryo, sinabi ku: 'Saktu na kaku ing simpling mie bie monghe.' Ini ing pekaprioridad ku, at eku mig-alala king kutang nung kapilan ku matonsura para king Maragul a Eskema o nung maging pari ku. At bayu-bayu pamu, ating lalaking dinatang king sela nang Panaguda, nung nu ku makatuknang, at masikan yang pepilit a dapat kung ma-ordena. Minta ya pa pin king Ecumenical Patriarchate tungkul kanining bage, at inyang dintang la ring Exarchate ibat Constantinople king Banal a Bunduk, linapit ya karela a maki pareung kutang. Dapot ding obispu pekibat da keya: "Sabian me kang mismung Padre Paissios ing tungkul kanini. E mi buri ing sitwasyun a magdesisyun kami tungkul king kayang ordinasyun, dapot pota tumakas ya kekami." Inya dinatang ya kanaku. Anyang abalitan ku ini, sinigawan ku pa. Kaybat, ngana kanaku: 'Maging ka sanang pari, ban abasa me ing panalangin ning kapatawaran para kareng taung daratang keka. Tutal, sasabian da keka e mu ing tungkul kareng karelang problema, nune pati na murin kareng karelang kasalanan. E ka wari mengreklamu kanaku tungkul king kalitwan a darala da ring taung magkakaibang sinasabi da tungkul kareng karelang problema king espiritu? At e wari malilyari a sasabyan mu karela na ipagsabi de ing metung a bage king karelang kumpesor o obispo, pero kapitna mu ing sasabyan da? Inya dapat kang maging espiritual a tata ka mismu: pakiramdaman la ding karelang kasalanan at basan me karela ing panalangin ning kapatawaran, ban ding karelang kasalanan mapatawad la at ding karelang espiritual a problema masolusyunan la mu naman." Ya, kaluluwa, sinabi na ing eganaganang ini king mayap a intensyon, pero ing isusuhestiyon na ali ya para kaku.

— Kaya, Geronda, nanu ing dapat gawan ning metung a lalaki a panamdaman nang e ya sapat a matatag para king pagkasaserdote, dapot isusulung de reng aliwa papunta kaniti?

— Sabian na karela ing atyu king pusu na. Alang malyaring pilitan king pamagpari o king maragul a schema. Dapot, nung tanggapan na ning metung a lalaki ing inampang kaya uli ning pamamintu at kababan lub, at nung magdagdag yang ditak a debosyon at ditak a lugud kaniti, kanita itama na la ngan ning Dios ding sabla. Bukud kanita, ding tau mismu atin lang e maling pamantayan: akilala da la reng meging pari uli ning lugud para king Dios at para magsilbi king Keang Pisamban. King tutu, atin mu namang magnasang maging pari uli ning pagnasang sumikat. Nung ding makanining pari miras la king sanumang kasakitan, magdusa la, uling e la saupan i Kristo — liban na mu nung magpakumbaba la at magsisi. Dapot, nung ing metung a lalaki magnasa yang maging pari a alang pamanintun kareng kapagnasan ning yatu, kanita king oras ning kapahamakan, saupan ne i Kristo. Dapot king pangkabilugan, agpang king [espiritual] a batas, kailangan kang ausan king pamag-pari; kailangan deng pagnasan deng aliwa, at kailangan neng pagnasan ning Pisamban. Kanita, ing Kristo ing mag-ingat keka, at nung atyu ka king masakit a sitwasyun, datang la reng aliwa para ipamingwa ka, at ing Kristo Mismo ing sumaup mu naman.

Syempre, bihira ya iti, at ditak la mu reng taung lungub king kaparihan para king sangkan a e makabukal. E ku man pisasabyan reng makanyan a tau. Ing keraklan lungub la king kaparihan a maki mayap a intensyon. Dapot kanita magumpisa ya ing diyablo king kayang obra, at akit mu nung makananu yang magkaroon ing metung a pari king lugud king kaluwalhatian, metung a masidhing pamagnasa para makaras king mas matas a ranggu, at kakalingwan na na ing sabla. Deng aliwa miras la pa king puntung gamitan la reng tau, koneksyon, at talapamilatan para mitulduan lang rektor ning pisamban, mibotu bilang obispo, o mibie king sanumang puestung pang-simbaan...Magsimula la para king Kristo, dapot mayayari la para king metung a gintung krus… Gintung krus, gintung mitre, pektoral a krus a maki-diamante… Nanu man liban king tutu nang kailangan. Nung makananu na katang lilinlang ning demonyu nung e tamu mag-ingat!…

— Geronda, nanu ing buri ning Dios king metung a pari, at nanu ing buri da ring tau keya?

— Ing buri ning Dios metung yang maragul a bage; mas masanting nung e mu ne pisasabyan ita. Nung para naman king buri da ring tau… Kanitang minunang panaun, ding pari migsikap la king karelang obra, matulid la ugali at banal la, at rerespetu da la ring tau. Dapot ngeni, adwa la mu ring buri da ring tau king metung a pari: ing maging malaya ya king kasakiman at mitmu ya king lugud. Nung akit da reng tau reng adwang kalidad a reni king metung a pari, tuturing de yang santu at magmadali lang munta king pisamban king pekamabilis a agyu da. At uling magmadali lang munta king pisamban, maliligtas la. Kanita, ing Dios, king Kayang pakalulu, iligtas na murin itang pari. Pero makanian man, ing metung a pari dapat atin yang maragul a kalinisan.

Susubukan neng palunan ning demonyu ing metung a monghe kapamilatan ning e pamikuntentu at pamag-ungol, ban e ne makagalo at ban ilako ing kabilugan a sikanan a espiritwal king kayang panalangin. Para ing metung a monghe atin yang Grasya ning Espiritu Santo, kailangan maging metung yang tune monghe. Kanita ya pa mu atin karapatan a binye ning Dios at, kapamilatan ning kayang panalangin, masanting yang makasaup kareng tau. Dapot ing metung a pari, agyang eya atyu king matas a kabilyan ning espiritu, makasaup ya pa mu rin kareng tau — kapamilatan ning karapatan ning kaparian a binye kaya. Sasaupan na la kapamilatan ning pamagkumpun kareng Sakramentu, pamangasiwa kareng serbisyu ning panalangin at serbisyu para kareng alala, at pamitupad kareng aliwang katungkulan ning kaparian. Angga man ing metung a pari paten ne ing tau, ding Sakramentung ibibie na manatili lang balidu angga king ma-defrock ya. Dapot, nung ing metung a pari atyu ya king matas a kabilyan a ispiritwal, kanita metung yang tune pari at mas dakal ya asaupan.

Potang sasagut ku kareng paring mangutang nung makananu lang makasaup kareng karelang parokyano, at makanian mu naman kareng pisasabyan ku a nanu mang tau a ating kapanagutan a pastoral, bibigyan ku diin ing makatuki: kailangan neng pagsikapan ning metung a tau ing pagbayuan ing sarili na. Dapat gampanan ning metung ing kayang nakatakdang rutina ning panalangin, dapot e dapat maglimita mu kanita; dapat magpagal king espiritwal a paralan 'lampas king karaniwan' ban parating atin kang espiritwal a reserba. Ing espiritwal a pamag-obra king sarili, king pareyung panaun, metung yang tahimik a obra para king kapakinabangan ning kapwa tamu, uling ing mayap a alimbawa, ya na ing magsalita para king sarili na. At kaibat, aligen da ring tau ing kayapan a akakit da at matulid la. Nung e tamu mekatipun king kailangan a espiritual a pibandian para mabie king 'interes espiritual' kareng panaun a kailangan tamung magobra para kareng aliwa [king espiritual] 'alang bayad', itamu ing maging pekamakalunus at pekamapanglaw karing tau. Uli na niti, e tamu dapat isipan a ing pamagpasanting king sarili metung yang pamagsayang oras—nanuman ing maging anyu na ning obrang ini: makuyad, maluat o alang patugut—a maglambat king mabilug a bye. Uling ining misteryosung pamagsikap atin yang upaya para idala ing metung a misteryosung pamanialita ning Salita ning Dios karing kaladua da ring tau. Ing taung mepaboran ning Dios papasa na ing Banal a Grasya kareng aliwa at babagwan na la reng makalaman. King kapamilatan ning pamagpalaya karela king kaalipan da reng karelang hilig, dadala na la iti papalapit king Dios, at maliligtas la.

Ing metung a pari atin yang maragul a responsibilidad

Ing metung a pari e dapat isara ing pasbul ning kayang bale karing aliwa. Ing metung a pari atin yang maragul a responsibilidad. Deng aliwa miras na la king kawalan pag-asa, deng aliwa masakit la at mangailangan saup, deng aliwa atyu na la king kamatayan… Deng aliwa dapat lang tanggapan ning pari, deng aliwa dapat neng dalawan mismu. Eya malyaring tumanggi ing metung a pari. Ating peligrung atyu kareng kaladua da reng tau, at kailangan na lang saupan. Nung e na la saupan dening kaladua at kunan na la ning Dios kabang e la makaprepara, ninu ing magdalang responsibilidad para kanini? Aliwa wari ing pari? Bilang monghe, malyari kung isara ing pasbul ku at mako na ku. Malyari kung maglaho king panimanman da ring tau at sumaup king yatu a e mapapansin kapamilatan ning panalangin. Uling ing pamagkalas king masalimuut a problema da ring tau ali ya kakung obra. Ing kakung obra ya pin ing mag-alay panalangin para king yatu. E ku meging pari o spiritual director para mu sumaup kareng tau king aliwang paralan, king paralan a monastiku.

Nung metung kung pari king sekular a yatu, eku man makasara karing pasbul ning kakung bale. Kailangan kung parating mamye karing sabla king kailangan da, a alang pamiyaliwa-liwa karing tau. Mumuna, asikasuan ku la ring kakung parokyano, at ing sanumang sobra [ning oras, sikanan, pibandian] ibye ku karing aliwa—detang mengadi saup kanaku. Maging malisangan ku e mu para kareng maniwala, nune pati na murin kareng e maniwala at ateista, pati na kareng kalaban ning Pisamban. O nung metung kung amang espiritwal at ating taung magreklamu kanaku tungkul king aliwa, ausan ke murin ing metung a tau para kanaku, ban ayusan ing karelang relasyun. Tawagan ku la reng tau para abalu nung kumusta ne ing metung a taung dati nang arapan ing tukso, o nung makananu neng arapan ning metung a taung mekaranas problema. Malyari ku kayang mie tahimik at payapang bie king libutad na ning sablang ini?

Kailangan nang manguna ning metung a pari ban ding manalig makatuki la keya. Kalupa ne ning metung a kawan: ing manimunang tupa ya ing manimuna, at ding aliwang tupa tutuki la. Ing manimunang tupa itutuk na la ding sungay na king wanan, at ding eganaganang tupa lilingun la king wanan. Ding eganaganang tupa tutukian de ing pamunu ning kawan—ing karelang pekapun. Uli na niti, ding tupa e la mangalili king kawan—ing metung a tupa tutukian ne ing aliwa. Ing manimunang tupa ya ing magtakda king direksyon; ding tupa tutukian de.

— Geronda, makananu nung ing metung a pastul mas kaluguran ne ing metung a partikular a tupa—ing mayap at masunuring—kesa king aliwa, itang masyadung mapilit; makatud ya wari ita?

— Lawen me: sabian ta kang pastul. Dakal ka karnerung kordero king kekang kawan. Deng aliwa payapang mangagat king dikut at maligayang mangag-ag, kabang deng aliwa — deng maina o masakit — makatipun la king metung a gilid. Ninu la reng mas alagaan mu? Syempre, detang maina? At nung ating mangasukal a manyakup kareng mapilan a kordero at magumpisa lang mag-iwag a makalunus, ninu la reng agad mung saupan? Detang masayang mamangan at payapang mag-iwag, o detang makalunus a mag-iwag, mamangisawang proteksyon laban king manyakup? Mas masakit ing panamdaman ning metung a pastul para king metung a tupa a mesugat, at espesyal neng aalagaan anggang kumayap ya. Pareu la dapat lugud ding maggawa king milagru at ding mesugat ning kalaban—ing demonyu—king pareung lugal king kekatang pusu. E ta la dapat kamuan king lub ding tauling mebanggit. Uling kareng sadyang mabibie king kasalanan dapot ngeni sisikapan dang supilan ding karelang hilig, mas maragul ing lugud at kalungkutan a daramdaman ku kesa karetang e dadanas king pamag-alipugut da ring hilig. Parati ku lang isipan ding mumuna. Nung ing metung a tau atin yang panlub a lugud, abalu na murin ini ning kayang kapwa, uling ining lugud papatamis na murin ing kabilugan ning kayang panlual a tau—papagblasan na la kapamilatan ning Banal a Grasya, a e malyaring isalikut, uling lalto ya.

Mayap sana para kareng pastor, maging pari la man o obispo, a gaganakan da mu naman i Moises, at ing pamakipaglaban na king metung a balen a paliku-liku a bilang adwang milyun. Nung makananu ya malugud a menalangin para karing kayang tau, at nung makananu karakal a kalungkutan ing binahagi na karela karing makabang banwa ning pamaglakbe king disyerto, angga king dela na la king Pangakung Lupa. King pamag-isip kareng eganaganang ini, ding Kristyanung pastor makakuha lang e mauubus a sikanan at e la man kumanan tungkul king sarili dang kasakitan — a alang kwenta neng ikumpara kareng penandaman nang Moises.

Ing Sekularisasyun da ring Pari

— Geronda, kailangan na wari ning metung a sexton ing pane makasulud kasuk, agyang kaleldo, king petang? Pane ku mung mababasa king pawas king kasuk ku nung mapali.

— Aba, aba… Makanyan na ing monastisismo ngeni!… Nanu pa ing sabian… Ing Kagalang-galang Athanasius ning Bunduk Athos, kabang daraptan na ing kayang asceticism, sinulud yang makapal a imalan at mabayat, masyadung mabayat a krus, at itamu… Nanu na ing apupuntalan tamu ngeni! Anyang atsu ku Australia, mekakakit kung metung a sexton a makasulud shorts king pisamban. 'Deng tau makanyan la imalan,' nganaku keya, 'para munta king beach at mamaligu king dagat.' 'Pero para kaku,' pekibat na, 'mas komportable ya kanini.'

Magsimula la kanini, bagya-bagya lang susulung, at bandang tauli sasabian da: 'Tuknangan ta la reng kasukulan tamu ban e katamung pasukan ning aldo.' Makasagabal ya ing manto? Tuknangan me! Makasagabal ya ing panyu o ing estola apostolika, o mamasa ka? Tuknangan mu la murin den, sus! Wa, wa, ita ing papuntalan tamu. Kapatad ku, dapot nung mapali, kanita balang monghe dapat isipan na ing sarili na. Magsulud ya sanang mas ditak a imalan lalam ning kasuk na.

— Geronda, pwedi ya waring tanggalan ing monghe king kasuk ya at magsuot ya mung mantel?

— At paburen ta la ring pari a tanggalan kasukun at manatili la mu king salol da, ne? Nanu ing asabi ku kanita… Ing manto, imalan ne ning metung a monghe. Ing metung a monghe a tatanggap king mas mababa o mas matas a schema, makasulud ya kaniti. King oras ning tonsura, ing ninung ning kandidatu makasulud ya king manto. Kaybat nang isulud ing kasak ing bayung-gupit a monghe, ilalako ne ning sponsor ing mantel ibat keya at isulud ne king novice. Anyang atyu ku Alexandria, mengapansin ku king ding aliwang babaying lokal makasulud lang matuling manibat buntuk anggang bitis. Ita ing karelang tradisyon. At ita pa king mapali! At nanu naman kekatamu — e ta wari agyung tiisan ing kasuk a tinggap tamu ibat karing tata tamu?

— Geronda, ating mangutang: 'Ing kasuk ya pin ing gagawang pari king metung a tau?'

— O sige, lawan me, alimbawa, ding adwang pun dutung a oliba — ing metung atin yang bulung, ing metung ala ya. Ninu kareng adwa ing mas buri mu? Atin yang bulung o ala? Kabang manuknangan ku king skete ning Banal a Krus, minsan kinuldas ke ing balat ning katawan ning metung a pun dutung a oliba a tutubu king patyo at sinulat ku: "Tinanggal da na ding pun dutung ing karelang pambihis — lawen ta nung makananu la karakal mamunga!", at king siping na: "Ing pari a alang kasuk — siguradung metung yang imoral a ." Kanitang panaun a ita, ating masiglang debate tungkul king pamaglakwan king pamanyulud kasuk da ring pari, at ating dinatang a tau, a manayang tanggapan ing bendisyun ku para kanini!

— Geronda, atin metung a lalaking migdala king kekatamung monasteryo ning metung a paring Orthodox a makasulud pantalon. Dapat ta waring kinanwan ing bendisyun na?

— Nanu yang bendisyun ing pisasabyan mu! Ninu man ing migdala kaniting pari keka, dapat sinabi mu kaya: "Pasensya na, pero patakaran mi keni king monasteryo ing mamye kamisang pang-pari kareng pari. Makananu yang makasulud salol ing metung a pari at lungub king monasteryo da reng babai? E ya ustu." Nung ing taung migdala keya keka o ing mismung pari e ya menandam, bakit ka pa maindaman a ibye keya ing kasuk? Misan, king airport, akit ke ing metung a kayanakan a archimandrite a makasulud pangkaraniwang imalan a papunta king aliwang bansa. "Aku i Father So-and-so," ing pakilala na ning archimandrite kaku. "Aba, nukarin ya ing kasuk mu?" kitang ku keya at, syempre, eku tinanggap ing biyaya na.

— At ding aliwa, Geronda, sasabian da a king pamaging mas moderno, mas maragul ing maging benepisyo da ring klero.

'Inyang i Patriarch Dmitry, kabang atyu ya Amerika, dinalo ya king Holy Cross Theological School, at ding mapilan a masigasig a estudyanting Americanu linapit la keya at sinabi: "Kabanalan, king kekatamung panaun, ding klero dapat lang maging mas makabayu!"' At pekibat na la ning Patriarch: 'Sasabian nang San Cosmas ning Aetolia a nung ding pari maging la mung karaniwang tau, ding karaniwang tau maging la mung demonyu!' Eya wari minye masanting a pakibat karela? Misanad ya lang maringal a kwartu para keya, a maki marangyang kama at magarbung kasangkapan, dapot inyang ikit na ing eganaganang ini, ngana: 'Nukarin yu ku ikama? Kening kwartung ini? Mas masanting nung idala yu na mu ing makatiklop a kama. King pamaging makamundo, ing metung a pari maging kandidatu ne ning demonyu.'

— Geronda, dapat ta la waring itahi ding mas simpling kasuotan pang-liturhiya? Marahil ding kasuotan a dakal burda e la makasaup karing pari?

— Maging papuri ya keka nung sabian mu karing kekang suki: 'Deni la reng simpling kasuotan a gagawan mi. Malyari kaming gawang masalimuut a kasuotan a maki burda, pero e mi gagawan, uling magaganaka kami a baka liliguan mi la reng tau.' At saka, pati reng e maniwala gagamit la naman kaniti. Dindam mi ing sasabian da reng tau: 'Ala kami man pangasaling tinape, dapot ding pari dakal la kasuutan.' Nung gawa kang kasuutan a simpli ing burda, ding respetadung pari saliwan da la keka. Nung para naman kareng paring makalupa ing isip, nung saling lang kasuotan ibat keka a maki-marangyang burda, ila mismu maging itsurang payasu la, at idatnan da kang marok a puri. Dapot, ding kasuotan para king banal a altar at ding takap para kareng banal a gamit malyari lang pamarngayan king mas mayaman a burda. At subukan yung e manayad krus o larawan da ring santo kareng mababang dake da ring surplice, sticharia at felon. Maglageng kayung simpling simbolo a e sagradu kareng dake a reni da ring kasuotan. Uling nung ali, ding pari diretsu lang lukluk babo da ring santo at krus… Metung yang kakulangan king respeto ini.

"Ninu ing manakdal kanaku tungkul kening kasalanan a ini?"

— Geronda, nung ing metung a pari mibagsak ya king kamatayang kasalanan, mawawala ya wari ing Banal a Grasya a atyu kea?

— Ali, makananu yang mawala? Ing Banal a Grasya eya malyaring mawala, dapot malyari yang lumayu. Ing metung a paring mesuspindi king ministeryu e ya mawawalan kaparihan, dapot ding Sakramentung gagawan na e la balidu. Ing makanitang pari ala ne upaya para gawan la reti. Ing pekamaulaga ya pin ing Grasya. Nung, nanupata, mibawi ya ing suspensyun, kanita ding Sakramentung gagawan na balidu la.

Kailangan ing maragul a pamag-isip-isip tungkul kareng paring ating canonical a sagabal king pamagpari. Dapat lang ispesyal a ingatan bang siguraduan a ing e makatwirang katigasan e ya magdalang tukso karing manalig; at ing pamilya ning pari e ya magumpisang gulwan ding makabalisa isipan. Kailangan yang tumuknang king pamag-alay king Misa king makatwirang paralan, ban, imbes na gawang mayap, e ya makasakit kareng manalig. Uling ing Dios at ing pari balu da la reng sagabal king kanunigan, at nung bigla na mung ituknang ing kayang ministeryung pang-pari, king metung a kalabas, kanita ing pareung manalig at ing kayang pamilya magumpisa lang gulwan kareng duda, at mas maragul ing maging kasiran.

Neng kai, akakit ku nung makananu neng papaburen ning Dios a ating mapilan a pisikal a sakit—antimo ing pamandaya king arung, sakit king atyan o kalupa na niti—a datang karing debotong klero a ating kanonikong sagabal. Masaya la rening paring areni uling ing kalalabasan na ning situasyun, kailangan da nang tuknangan ing pamag-celebrate king Misa. Neng kai, ating paring ating canonical impediment a daratang king kuwartu ku, at akit ku king kailangan neng lakwan ning kalulu ing pagkapari. Dapot neng kai, aliwa ing opinyon ning obispo na tungkul kaniti. Nanu ing malyaring sabian? Ing mitagan na mu, manalangin ya ing Diyos ya ing sumabat. Atatandanan ku ing metung a partikular a kasu. Pinayuan ke ing metung a pari a lakwan ne ing pagkapari at inandam ke para king hakbang a ini. Dapot inyang sinabi na ini king kayang spiritual father at king kayang obispo, e la mekyagpang. Kaya tinuluy ya king pagkapari, agyang atin yang canonical impediment. Kaybat ning malagwang panaun, mesagasaan ya king kotse. Ing kotse linyas ya king dalan papunta king bangketa nung nu ya lalakad at sinagasaan ne, at pete ne. "Makakilabut a bage ing mibagsak king gamat ning mabie Dios!"[224]

Ing kekatamung Pisamban a Orthodox alang kapintasan. Ing bukud mung kapintasan a makasira king lagyu ning Pisamban manibat ya kekatamu, nung itamu—manibat king pamunu ning hierarkiya angga king karaniwang maniwala—e ta ya irerepresenta ing Pisamban king ustung paralan. Mapalyaring ditak la reng mapili, dapot e dapat iti maging sangkan ning pamag-alala. Ing Pisamban ya ing Pisamban nang Kristo, at Ya ing mamahala kaniti. Ing Pisamban ali ya templung gagawan da reng taung deboto ibat king batu, balas, at apug, at sisiran da reng barbaro kapamilatan ning api. Ing Pisamban ya mismu i Kristo — 'at ninu man ing mitumba king Batung ini, mapira-pirasu ya, at ninu man ing tumumban na, malapok ya.'[225]

Ngeni, titiisan nang Kristo ing malilyari. Titiis Ya, at ing Banal a Grasya magobra ya para karing tau. Lalabas tamu king bagyu, dapot ing sitwasyun maging mas malino ya. Ing malilyari ngeni e ya maglambat. Atatandanan yu ing makasulat king Ebanghelyu: 'Eku patdan ing maningning a sulu, ni eku baliyun ing makapinsang tubu.'[226] Sinabi niti ning Kristo ban e tamu mika sangkan king Aldo ning Pamangusga. Balu mu, nung maubus ne ing laru king lalagyan ning sulu at ditak na mu ing mitagan king pabilu, malapit neng mamate ing sulu, agyang ing api na 'kikislap'—neng kai maslag yang susulu, neng kai halos e ne makikita. Ing makanyan a sulu anti ya mong taung makakera king kamatayan, nung kenu makikita la pa ding tauling sinag ning bie. Dapot, e na buring pamanawan i Kristo ing sulung ini, uling kanita, ing apatay a sulu magsalita ya: 'Magsulu ku pa sana, dapot pinisyan mu ku at pematay me ing api ku!' At nanu wari ing pisyan na? King tutu, ala namang laru ing sulu mu! At e na naman buring salingap ning Kristo ing metung a maki-balingking a tangke, uling potang lubus neng mebali, magreklamu ya ing tangke: 'Ika ing sinalingap kanaku, at uli na nita mebali ku!' Dapot uling ika mismu kapitna ka nang mebali, halos e na ka makatalakad at malapit nang mibali king sarili mung kaburyan, bakit mu ne sisisian i Kristo king pamandait na keka at pamamali na keka?

King pamagkulang tamung mie agpang king Ebanghelyo, itamu—ding monghe, at pati na ring klero—mikalat katamung kawalan ning kasalpantayanan. Kailangan da ring tau ding kekatamung birtud, aliwa ring kekatamung bisyu. At ing alimbawang papakit da ring monghe para karing layku, atin yang partikular at maragul a ulaga. Manintun lang sangkan ding layku para ipagtwiran ding karelang kasalanan, inya kailangan ing pamag-ingat. Isipan me ini: e tamu agawang ulitan kaybat nang Kristo ding amanung, 'Ninu ing makasumbat kanaku tungkul king kasalanan?'[227] — dapot asabi tamu, 'Ninu ing makasumbat kanaku tungkul king tukso?' Sinabi nang Kristo ding amanung areni tungkul king kasalanan uling Ya ing Sakdal a Dios at Sakdal a Tau. Dapot tau tamu mu. Atin tamung kakulangan, at tutungku tamu — makanita talaga. Dapot e tamu dapat maging sangkan para malili ya ing ninuman.

Sinabi na kanaku ning metung a heneral a nung e na sana menamana ing keang kasalpantayanan ibat king keang ima, nawala ya sana iti kabang atyu ya Cyprus anyang panaun a ita.[228] Atin metung a utus a mag-utus kekaming tratwan la king makataung paralan ding payapang populasyun a Turku, dapot ining heneral a ini dimdam na king sarili nang balugbug ing metung a pari a sisigaw king teleponu: "Pate yu la reng Turku!" — basta mu, alang nanu mang sangkan. At ding Pharasioi, a minalis manibat Asia Minor papuntang Greece, melili la kareng sekta a megumpisang mekalat keti kareng banwang ita, uling ikit da la reng obispu at paring alang galang. King pamakakit da kareng taung aliwa klasi king Pisamban—detang e menibie king espiritwal a bie—ding refugee ibat Asia Minor melili la, uling king karelang sariling bansa, aliwa klasing uri ning klero ing akilala da. At agad-agad, anting sinadya, linto la ding heretikal a 'ebanghelista', a sasabing papalyari da kanu ing Ebanghelyu king karelang bie, at ding kalulung refugee mesila la king sektaryanismu.

Dapot nung ing obispo, ing pari o ing monghe ya ing mipapamalanan, e ya mipapamalanan i Kristo. Dapot ding tau e la masyadung malalam mag-isip tungkul kaniti. 'Ali ya wari,' ngana da, 'metung a kinatawan nang Kristo?' Wa, dapot ing kutang ya pin: magdalang kapanatagan ya wari ing kinatawan a ini king Keya a kakatawanan na? O e da wari isipan ding tau nung nanu ing manenaya king makanyan a kinatawan nang Kristo king bie king daratang? Uli na niti, ding aliwa, uli ning pamagkamali da king uli da ring mapilan a e makayap a milyari king bie da ring alagad, miras la pa king pangawala ning karelang kasalpantayanan. E ra aintindyan ding kalulung makalunus a deni a nung ing metung a pulis ing atin kasalanan, e la dapat sisian ding kayang tau, at nung ing metung a pari ing atin kasalanan, e ya dapat sisian ing Pisamban. Dapot, detang mesisilaw dapot mayap la lub, a-intindyan de ini nung ipaliwanag ya karela. Deng makanining tau atin la mu namang mabayat a kabilyan, uling mapalyaring mesalikut la king karokan, at atin lang bage e ra talaga a-intindyan.

— Geronda, bakit alang lantaran magpahayag king karelang paninindigan tungkul kareng dakal a tukso a malilyari kilub ning Pisamban?

— Tungkul king malilyari king Pisamban, e malyari ing lantaran mung ipahayag ing posisyun king balang isyu. Malyari mung tiisan ing malilyari, magpasensya kabang papakit na ning Dios nung nanu ing dapat gawan. Ing pamanatiis king malilyari metung yang bage, dapot ing pamag-apruba kaniti—kabang e malyaring apruban—aliwa neng usapan. Kareng kasu nung nu kailangan magsalita, dapat gawan iti king mayap a paralan at mitmung tapang — aliwa ing magbuga king makamandag a amanu king mua o gawan ing isyu a pampublikung palabas. Dapat sabian ing kailangan sabian, king pribadu, king taung pisasabyan. Dapat magsalita king kalungkutan, uli ning lugud, ban mas maging maingat la kareng mapilan a bage. Aliwa ya ing taung isisigaw na ing katutuan king lupa ning metung a tau, o itang ipapasiag na iti king mabilug a yatu, ing taung matapat at prangka, nune itang, uling atin yang lugud at mabibie agpang king katutuan, magsalita ya agpang king katuliran nung nanu ing dapat sabian at nung kapilan iti dapat sabian, king tamang oras.

Deng manuligsa kareng aliwa a alang pamag-isip atyu la king kabilian ning espiritual a dalumdum at, makalunus, lalon da la reng tau anti mong la reng pun dutung o troso. Dening taung alang isip a reni alang-awang pupututan da la reng aliwang magdusa at makasakit. Dapot dening nalilingung 'master ning Cubism' magsaya la king katutuan a, ibat lalam ning palak ning karelang pamanyumpa, lulwal la ding makinis, diretsung-sulung a tukud-taung. Para mu king taung atin masikan a demonyung makasake, atin katuliran ing ilantad la ding tau king publiku at ibulgar ing karelang nakaraan, ban gulwan la ding maynang kaladua. Syempre, ing tauli para ya mu karetang atin yang karapatan ing demonyu. Malino a ing ipapabanté ning marusing a espiritu ( ) e ya ding kabanalan da ring tau, nune ding karelang kainan. Kabaligtaran, ding taung mekalaya king karelang sariling hilig, ala lang marok a nasa at uli na niti, lalabanan de ing marok king mayap. Nung makakit lang dinat king metung a lugal a e malyaring ilako, sasakpan de reng taung anti kaniti king metung a bage ban e ya makasuka king ninuman. Dapot detang mangalikut king basura at dinat da reng kasalanan da reng aliwa, anti la mong inuk a mangukudkud king, aba, balu mu na...

King kasalukuyan, king pamag-[229] , dakal ing gagawan ning demonyu para magkalat, manirang puri, at siran ing dangalan. Magdalang yang grabing kalitwan, dapot king katataulian, mabigu ya. Dalanan la ding banua, at ding matulid sumlag la. Maging kapansin-pansin la, agyang payak mu ing karelang kayapan, uling kanita, maragul a dalumdum ing manungkulan king yatu at ding tau lumapit la karela. Para naman kareng kasalukuyang magpaligaw kareng aliwa, nung mabie la pa at akit da la ding panaun a ita, malumud la king kahihiyan.

Ing Ustung Panimanman Kareng Isyu ning Pisamban

— Geronda, potang ating lalto masalimuut a problema king Pisamban, nanu ya ing ustung paralan para arapan la?

— Dapat iwasan la reng sobra-sobra. E la masosolusyunan deng problema kapamilatan ning pamanyobra. Kanitang minunang panaun, ing metung a groser gagamit yang kutsara para sukdan ing asukal, gisantes o aliwa pang kalupa na niti, at idagdag na la reti king timbangan ditak-ditak. King paralan a ini, meging eksaktu ya, at mibalanse ya ing timbangan. E ya magbubu dakal a bigla king timbangan o kakanan na la ngan bigla at padalus-dalos. Pareung adwang sukdulan ing parating menamdam king Indung Pisamban. At detang makakapit kareting sukdulan, magdusa la naman, uling balang sukdulan karaniwan yang manamdam king masakit a pasakit ning kayang mataram a gilid. Anti mong, king metung a banda, metung a taung makademonyu—metung a taung alang marine king espiritu a kamwa na king eganagana—makakapit ya king kayang sukdulan, kabang king sumangid naman, metung a mabaliw, a ing kamangmang nang inggit makasabe ya king makitid a isip, pipilitan na ing sarili na king kayang sukdulan. King aliwang salita, ing taung alang marine king espiritu e ya kapilanman makipagkasundu king metung a masidhing relihiyosu a kinan ning kamulangan a inggit. Deng taung areni kananan de at saktan ing metung at metung, uling pareu lang alang Biyayang Ibatan king Dios. At kanita — sana e malyari! — deng adwang sukdulan malyaring saktan at sugatan ing metung at metung alang patugut, a alang kapupusan a akakit. Dapot detang makapaglapit karing sepu da ring adwang sukdulan—ban misanmetung la—at king makanian, miras la king pamisanmetung ning isip at mipayapa la—pinyakulan na la nang Kristo karing adwang korona a e malalanta.

Kailangan tamung mag-ingat ban e gumawa king problema kilub ning Pisamban o ban e pasobrahan deng malating kapintasan ning tau, ban e tamu makagawa king mas maragul a perwisyu at ban e tamung ibye sangkan king Masama para magtula ya. Ninu man, potang makakit yang malating gulu, maging alborutu ya at, king mua, magmadali yang itama iti, kalupa ne ning metung a mangmang a sakristan a, potang makakit yang kandilang tutulu, magmadali yang mabilis para ayusan iti, at king prosesu, mitutumba la ding manalangin, mitutumba la ding kandelabru at magdalang pekamaragul a gulu kabang magaganap ing serbisyu. Makalungkot, king kekatamung panaun, ing Indung Pisamban makasagupa ya kareng dakal: ding aliwa—ding megaral—sinikmat la king dogma king isip da, dapot ali king espiritu da ring banal a ama. Deng aliwa—deng alang pormal a edukasyun—mikit la naman king dogma, dapot karing ipan da. Uli na niti, pagiritan da la reng ipan da kabang pisasabyan da la reng partikular a isyung pang-iglesia, at king paralan a ini, mas maragul ing kasiran a daranas na ning Iglesia kesa karing kalaban ning kekatamung Ortodoksiya. Mayap para king ilug ing e masyadung mabilis, uling nung ali, dadala na la ning danum ding dutung, batu, at tau; at e naman masyadung malati, uling nung ali, maging ya iting metung a latian a e mamagus at dakal lang nune.

At atin namang taung ing pakialam da aliwa ing para king pangkabilugan a kayapan, nune ing manuligsa king metung at metung. Ing taung anti kaniti mas makatutuk ya karing aliwa kesa king sarili na. Manaya ya nung nanu ing sabian o isulat ning kalaban na, ban na kaibat abatan neng alang-awang; kabang nung ya mismu ing magsabi o sumulat king pareung bage, suportan na la naman ding keang argumento karing dakal a sipi ibat k , king Banal a Kasulatan at karing sinulat da ring Banal a Ibpa. Ing karokan a gagawan ning makanining tau maragul ya uling, king metung a banda, gagawa yang kawalan-katarungan laban king kayang kapwa, at king aliwa naman, pipisakan ne king arapan da ring mananampalataya. Bukud kanita, ing makanining tau maralas nang liligawan ding kaladua da ring maina at uli na niti, mananam yang kawalan-paniwala king karelang lub. Deng aliwa, king pamag-justipika king karelang karokan, sisihin da la reng aliwa imbes na ing karelang sarili at, king pamagkamali king kabaldugan da reng amanu ning Ebanghelyu a 'ing pamamunu ning Pisamban' ([230] ), ilantad da la reng mapilan a isyu king kilub ning pisamban para king kahihiyan ning mabilug a yatu, papalwal da king balang suluk deng bage a e man dapat pisabian. Magsimula la pa mu dening taung areni king sarili dang malating pisamban—king karelang pamilya o komunidad monastiku—at nung agyu da ita, saka da isunod ing pamanyira king Inang Pisamban. King isip ku, ding mayap a anak e la man mu sadyang manisi king karelang ima king nanu man.

Kailangan na ning Pisamban ding sari-saring klasing tau. Balang metung—pariu na ring mayap a ugali at detang masias ing timpla—mag-ambag la king karelang serbisyu king Pisamban. Ing katawan ning tau kailangan na ing miyayaliwang pamangan—mayumu at maaslam; angga ring mapait a bulung ning dandelion kailangan la. King katataulian, balang pamangan atin yang sariling espesyal a sustansya at bitamina. Kanian mu naman, ing Katawan ning Pisamban mangailangan yang taung miyayaliwa ugali. Ing metung a tau kakumpletuan ne ing ugali ning aliwa. Balang metung kekatamu obligadu yang magpigil e mu karing kakatwang ugali ning kapara tang espiritwal, nune pati na karing kayang kainan bilang tau. Dapot, makalunus, atin lang aliwang mag-asang e makatwiran kareng aliwa. Buri da ing balang metung kaparis na ing karelang espiritual a kabilyan, at nung ing aliwang tau aliwa ya karela—alimbawa, uling mas mapagbigay ya o mas masungit ya ugali—agad-agad dang isipan a metung yang taung e espiritual.

Tungkul king Matas a Puestu at Kaluwalhatian ning Tau

Mámamulala ku nung bakit mas bibigyan da reng aliwa ing ulaga king kaluwalhatian ning tau kesa king kaluwalhatian ning Dios, a manenaya kekatamu nung 'lumayu tamu king kaluwalhatian ning tau'. Kahit pa miras tamu king pekamatas a ranggu king mabilug a yatu, at kahit pa ing mabilug a yatu makasadia yang mamuri kekatamu, nanung pakinabang ing idala na nita kekatamu? Itaas na katamu ning puri ning yatu papunta king Paraiso, o itulak na katamu papunta king kalalalamnan ning impyernu? At nanu ing sinabi nang Kristo? 'Eku tatanggap puri ibat karing tau.'[231] Nanu ing pakinabang a idala na kanaku nung, imbes na metung kung simpling monghe, maging metung kung hieromonk, obispo, o patriarka? Sana makasaup ya ing mas matas a ranggu para miligtas ku? O kaya mas mabayat ya king mainang i Paissius at itulak ne king kasakitan ning impyernu? Nung alang bye kaybat na niti, kanita ing makabuang a pamanintun king mas matas a ranggu mapalyaring atin pa muring katuliran king sanumang paralan. Dapot, itang manintun kaligtasan ning sarili nang kaladua 'alang-alang na ing eganagana' ([232] ) at e ya manintun mas matas a ranggu.

I Moises pepadala ne ning Dios ban iligtas la ding tau ning Israel. Dapot, agyang makanian, e ya mebilang karapat-dapat a lungub king Pangakung Labuad, uling mengungut ya laban king Dios para karing kayang tau. Mebie ya i Moises king libutad ning alang patugut dang pamangungut at pamagreklamu, at king metung a aldo, ya mismu ing mengungut. "Dening taung areni," ngana, "mángádwang lang danum kaku. Nukarin ku kumuang danum para karela?"[233] Makananu? E pa malambat, tinampaling me ing batu, mekalual danum at pinainum mu la! Masakit wari ita? Dapot i Moises, uling lubus yang mebabad karing miyayaliwang administratibung bage at problema da ring kayang tau, kelingwan na nung makananu karakal ing danum a dati nang pepalual ibat king batu. E na abalu ing kamalian na at e ya meniad pasensya king Dios. Nung meniad ya sanang pasensya, pinatawad ne sana ning Dios. Ing e na pamikaloob king Lupang Pangaku metung yang malating parusa ibat king Dios, metung a penitensya para king pamagreklamu na. Syempre, dela ne ning Dios i Moises king Paraiso. Pinarangalan ne kapamilatan ning pamipadala keya, kayabe ing propeta Elias, king Bunduk Tabor inyang panaun ning Pamagbayu-itsura ning Ginu . Dening eganaganang milyari ibat king Banal a Kasulatan sasaupan da katang aintindian nung makananu yang maragul a sagabal king dalan a papunta king Paraisu ing matas a katungkulan a ibie kaya—at ing responsibilidad a kayabe na niti.

At ding aliwa dapat mu ing tula ing panamdaman da king kilub at ipalwal de iti, uling iti ing inandam ning Dios para karela ban ala lang nanu mang responsibilidad. Dapot king kabaligtaran, ding taung anti kaniti, sisikapan da ing katungkulan at ing mas matas a pwestu; at nung ing anti kaniting pwestu e ya mibiye karela, sisiran la king pamagkasakit at sisiran de ing karelang kaladua, at kambe na niti ing karelang katawan, a agpang kang Apostol Pablo, metung yang templu ning Dios.[234] Kabang ing Kristo magsadya yang himalang banua para karela, buri da namang lungub king Paraiso kapamilatan ning himala ning tau.

Nanupata, atin sigurung makapangutang kanaku: 'Nung makanian, bakit ding aliwa mumuna lang papurian ding tau, at kaibat na mu papurian ning Dios?' Dapot king katutuan, nung ing tau manintun yang puri ibat king tau, e ne papurian ning Dios. E dapat manintun ing tau king responsibilidad para king sarili na. At nung milako ya king responsibilidad, dapat yang magsaya. Uling agpang karing [espiritual a] tuntunan, ing responsibilidad a daralan ning metung a tau dapat metung yang pasanin para keya. Nung ing metung a tau e ya magsaya king pamaglako king responsibilidad, mangabaldugan yang atin yang makasalikut a kapalalwan king lub na. E tamu dapat manintun matas a ranggu, titulu o pwestu para makatanggap dangal king makanining paralan, uling ing makanining pagnasan metung yang tanda ning malalang sakit. Papakit na niti a, king kekatamung sakit, tutukian ta ya ing dalan a aliwa king kayabayan a delanan da ring Banal a Ibpa at nung nu la miras king Paraisu.

Atin tamung dakal a santo a likwan da ring miyayaliwang uri ning kapanagutan: ing pwestu ning abbot, ing pamagpari, at ing pamaging obispo. Deng aliwa karela pinutut de ing sarili dang gamat, deng aliwa ing karelang arung, deng aliwa ing karelang balugbug, at deng aliwa pa ing karelang dila—ban maging la e ganap king katawan at iwasan ing pamag-ordina. Atin lang santung inyangat da pauli ing bubungan da reng karelang kubu ban makapari la manibat king babo; atin lang santu, anti i San Amphilochius, a pinari manibat king marayu. Dening lalaking areni mekyaral la; atin lang kabanalan. Dapot, king pamangilala king maragul a dangalan ning kaladua, at king mabayat a pabayat ning responsibilidad a maging maragul a sagabal king kaligtasan ning metung a tau, iniiwasan de ining responsibilidad. Ing dalan a ikit da rening tau mekasaup ya karela king espiritual a paralan.

At king Banal a Bunduk, atin lang tuturing ing pagkasaserdote bilang sagabal king espiritual a bie. Uling, bukud pa karing aliwa rang katungkulan, ding hieromonk kailangan lang maglakbe papunta karing aliwang monasteryo para akit de ing obispu; paralan la potang aldo ding pista ning katedral… Syempre, deni espiritual lang pista, pero ditak mu ing kapanatagan a bibie ra king lub. King pamibie-bie ku king metung a komunal a monasteryo, akilala ke ing metung a hierodeacon. Mematua ya at mete kabang atyu pa murin king ranggu na bilang hierodeacon. Anyang kayanakan ya pang monghe, alang diakono king monasteryo, inya inordenan de. Kaybat na nita, ating grupu da reng mas anak a mongu a mekyabe king monasteryu. Me-ordena la bilang diakunu at pari, kabang ing diakunu, a me-ordena bayu la, parati yang mamye dalan kareng aliwa at menatili ya king pareung ranggu. Anyang inudyukan deng maging hieromonk, pekibat na: 'Ing monasteryu ala yang makanitang kailangan king kasalukuyan. Salamat king Dios, atin pang kapatad a mas anak kesa kanaku." Kaybat na nita, mirinan yang katungkulan king opisina ning monasteryo. Anyang dintang la ding edukadung nobisyu king monasteryo, minyad yang ilako ya king katungkulan na king opisina at kinanwa yang aliwang obra. At inyang ing monasteryo dadalan ya king masakit a panaun, ing debotong hierodeacon megumpisa yang maniawad king metung a mayap a hieromonk a payag yang mihalal bilang abbot. "Bakit me likwan ing responsibilidad?" ing kutang na ning hieromonk keya. "Pinili meng ibugnus kaku ing pabayat? Gawan ta ini: ika na ing maging miyembru ning Spiritual Council, at aku na ing maging abbot." Inya ing metung meging abbot ya, at ing metung mekyabe ya king Spiritual Council. Dapot inyang mekalma na ing eganagana at masalese neng mamalakad ing monasteryo, ing kekaming diakono likwan ne murin ing Banal a Sinodo. Ing diakono a ini maragul yang saup kaku. Atin yang dakal a Grasya ning Dios . Balang ating masakit a isyu a pisasabyan king Banal a Kinot ning Banal a Bunduk, imbitan de karin ban ibye ing kayang makabaluan a opinyon.

— Geronda, nanu, kanita, ing sangkan nung bakit ding taung espiritwal, agyang e la malugud king pera, sisikapan de ing kasikatan? Balamu tutu la ding amanu da ring sinaunang Griegu: 'Dakal la ding mengamua king kayamanan, dapot alang mengamua king kasikatan?'[235]

— Ing sangkan, uling ing buntuk da alang laman, agyu meng dalanan bola. Ini mismo ing kabaldugan ning alang kwenta at mayabang a kaluwalhatian. Deng amanung 'dakal la reng mengasamang king kayamanan…' papakit la king panimanman a pang-yatu. Ala yang lugal ini king espiritual a bye. Deni deng amanu da reng sinaunang Griego, a e ra kilala ing Tuwung Dios. King espiritual a bye, ing kaluwalhatian dapat yang mawala. Atin na waring taung menasa king mas maragul a kahihiyan kesa king penasa nang Kristo? Ding Ama penintun de ing kahihiyan, at ing Dios ginantimpalaan na la king dangal. Dapot detang manintun dangal para king sarili da atilu pa king larangan ning yatu — ita pin, king istadyum. Magsigaw la king pialung football: 'Gloria para kang Spartak!' Dapot king gloria a sasabyan king Ebanghelyo, atin yang lugud at kababan lub. 'Parangalan Me ing Anak Mu,' nganang Kristo, 'at ing Anak Mu parangalan Na ka... Ini ing alang-anggang bye, a kilalanan da Ka, ing bukud mung tune Dios."[236] King aliwang salita, pekisabi nang Kristo king Dios Ibpa a sana akilala de ring tau ing karelang Talapagligtas at kanita miligtas la. Dapot ngeni, keraklan karing tau sisikapan dang akamtan ing glorya nukarin man malyari. Kaluwalhatian king kaili, kaluwalhatian king wanan, at kaibat mangagapang la king pareung wanan at kaili a bitis. Ini ing sinabi nang Kristo: "Pagtanggap kaluwalhatian king metung at metung,"[237] "manloku at maloloku."[238] Makasuka ya kanaku ing makanining kaluwalhatian; eku makabie agyang metung mung aldo king makanining kapaligiran.

Ing kapanagutan para kareng aliwa metung yang maragul a sagabal king espiritual a bie. Deng magnasang makisangkot king espiritual a pamagsane iwasan de ing kapanagutan. Karaniwan, detang magsikap para king matas a pwestu at upaya, marok ing karelang katapusan. Dudurut la ding pansariling motibu at kasakiman, at kaibat ding pekapun magumpisa lang mipate-pate at mipate-pate kareng sarili da. King tutu, atyu ing kasakiman kareng adwang pekapun a reni. Dapot, detang magobra alang pansarili, a e ra papalub ing sarili da at ilalako de ing karelang 'sarili' king balang dapat, ila ring makasaup king aliwa king pinakamabisa; uling kanita la mu makatagun kaluluwang mangailangan saup, at kanita la mu ring kaluluwa da ring sasaup makakit kapanatagan king kilub king bie ngeni at king bie a daratang.

Kanitang minunang panaun, ding banal a ama mag-retiro la king ilang at, kapamilatan da ring pamagsikap a ascetic, lilinis de ing karelang sarili karing makamate a hilig. Alang gagawang sarili rang planu o proyektu, sinuku la king gamat ning Dios at iniiwasan de ing matas a pwestu at kapangyarihan — agyang miras na la king metung a antas ning kabanalan. Ing aliwa mu kanita ya pin ing ing Indung Pisamban atin yang kailangan. Kanita, sinunod la king kaburian ning Dios, at ing lagyu ning Dios meparangal ya kapamilatan da ring karelang banal a bye. King aliwang salita, mumuna, king pamamye da king disyerto, pamapasikan da ing sarili da king masustansyang pamangan a ispiritwal at pamamye lalam ning maingat at pang-amang pamaningat da ring karelang ispiritwal a ama, ding Banal a Ama mekamit lang masikan a kalusugan a ispiritwal; at kaibat na mu kanita ila mismu ing meging ispiritwal a talaturu.

Nung Makananu yang Panibalan ing Pisamban

Ing Pisamban a Orthodox parati neng inorganisa ing bie na kapamilatan da ring Konseho. Ini ya ing diwa ning Orthodox: kilub ning Pisamban, ing Banal a Sinodo ya ing dapat mamahala, kabang karing monasteryo, ing konseho da ring matua ya ing dapat mamahala. Ing Primate ning Pisamban at ing Sinodo dapat lang magdesisyun a misasanmetung. Ing abbot o abbess ning metung a monasteryo dapat yang gawang desisyun kambe ning espiritual a konseho ning monasteryo. Ing Primate ning Pisamban ya ing mumuna karing kapante na. Ing Patriarka ali ya papa; atin yang pareung ranggu [king pangkura] kalupa da ring aliwang hierarku. Ngeni, ing Papa—wa—metung yang tau ning aliwang uri. Ya makalukluk ya king matas a trono, kabang ding aliwa dudunan de ing bitis na. Dapot ing Patriarka ali ya Papa; makalukluk ya kasiping da ring aliwang hierarku at pibabagayan na la ding karelang gagawan. At ing abbot o abbess ning metung a monasteryu, kaugnayan karing aliwang miyembru ning espiritual a konseho, ya mu naman ing mumuna karing pare-pareu.

Ing Primate ning Lokal a Pisamban o ing abbot ning metung a monasteryo e na malyaring gawan ing nanumang buri na. Ing Dios papaliwanag ya king metung a obispu o miyembru ning konseho da reng matua tungkul king metung a bage, at king aliwa naman tungkul king aliwang bage. Isipan yu pa mu rin, a ding apat a Ebanghelista kukumpletuan de ing metung at metung. Makanian mu naman nung pisasabyan ya ing metung a bage king Banal a Sinodo o king espiritual a konseho ning monasteryo: balang metung ilalad ne ing kayang opinyon, at nung ing opinyon ning metung aliwa ya karing aliwa, iti isusulat ya king katitikan ning konseho. Uling nung ating desisyun a megawa a salungat karing utus ning Ebanghelyu at ating e sasang-ayon kaniti, kanita, nung e ra pilitan a isulat ya ing karelang opinyun karing katitikan ning konseho, ing maging impresyun ya pin ing mekyagpang la king mali. Nung ing metung a miyembru ning Banal a Sinodo o ning espiritual a konseho e ya sasang-ayon king metung a maling opinyon dapot pinirma ya king pangkabilugan a desisyun a e na pepalagay ing sarili nang opinyon king katitikan, magkamali ya at atin yang kapanagutan. Kening kasung ini, ya ing atin kasalanan. Samantalang, nung sinabi ne ing sarili nang opinyon, agyang e la sasang-ayon keya ring keraklan, e ya magkasala king arapan ning Dios. Nung ing Sinodo king Lokal a Pisamban o ing espiritual a konseho karing monasteryo e ya gagana king ustu, kanita, kabang magsalita la karing amanu ning Ortodoksung diwa, king gawa atin tamung diwang papal. Ing diwa ning Ortodokso ya ini: dapat yang magsalita at isulat ning balang metung ing opinyon na, kesa king manahimik uli ning takut o pamagnasang ingatan ing dangalan na—ban manatiling mayap ing pamiyabe king Primate ning Pisamban o king abbot ning metung a monasteryo.

Dapot agyang detang kleru a, king kayanakan da pa, atin lang pwestung pamunu king Pisamban, makasakit la king sarili da. Sasayang de ing karelang potensyal king alang kabaldugan—agyang atin lang kalidad a kailangan para king karelang pwestu.

Mipipigilan la at misasangkot la karing pakanan ning administrasyun at burukrasya, at alang espiritual a pakinabang a akukua da, agyang atin lang kailangan a kualipikasyun para kaniti. Nung e da sana sinayang ing sarili da king alang kabaldugan, dapot imbes, inukol de ing sarili da king pamagpasulung king sarili dang espiritual a pamanalkus, ding aliwa karela sana meging lang maragul a espiritual a pibandian ning Pisamban. King e ra pamag-asikasu king sarili da—king mayap a kabaldugan na niti, ita pin, king e ra pamag-obra para king sarili da—ing tau maging ya anti mong metung a negosyanting abala king pamanyali at pamamisali, dapot e na balu nung makananu karakal ing utang na. At king tauli, ing makanyan a negosyanti mibantak ya king kulungan da reng mangutang.

Masyadu kung malulungkot potang daramdaman ku na ding kayanakan a pari ila na ding atyu king pwestu ning autoridad. Nung sana penaytud da pa ing pamangaku king pabayat ning pamamunu, ing karelang saup karing aliwa mas maragul sana ing meging benepisyo na kaibat. Dapot, maralas, aliwa la reng bihasang pari, a makagawang gawang ispiritwal para king karelang kawan, a maging kapelan ning parokya, nune reng kayanakan a pari. Ini ing magdalang adwang karokan. Ing mumunang karokan ya pin ing reng kayanakan a pari, a e pa minuna king gawang ispiritwal para king sarili da, sasagulan de ing responsibilidad para kareng aliwa. Uling e la pa mekatipun king kayamanan a ispiritwal, atyu la king pwestung mag-utus karelang ipamie iti kareng aliwa. Ing kadwang karokan ya pin ing deng mas matwang miyembru ning kleru, a alang pwestung maki-responsibilidad kilub ning Pisamban, e ra apamahagi ing karelang maulagang karanasan at banal a kabiasnan kareng aliwa.

Ing Banal a Misa

— Geronda, potang gaganapan ya ing Banal a Liturgiya, kailangan bang laging ating makikomunyon?

— Wa. Uling ing manimunang layunin ning Banal a Liturhiya ya pin para karing Kristiyanu—agyang detang ditak a makasadya para kaniti—ban tanggapan de ing Banal a Komunyon. Deng eganaganang panalangin ning Banal a Liturhiya makatukuy la king ' '—deng mapanalig a tatanggap king Banal a Komunyon. Uli na niti, dapat atin man lang metung a tatanggap Komunyon a atyu king Liturhiya. Syempre, neng kai malilyari a alang ninuman kareng manalangin king Banal a Liturgiya ing handang tumanggap Komunyon. Aliwa yang usapin ita, dapot mayap pa mu rin nung atin man mung metung a tumanggap Komunyon — mapalyaring metung a malating anak, o metung a bingut. Nung alang metung man a kumuniyun, ing Banal a Liturgiya gaganapan ya para mu king kapari bang tanggap king Banal a Komuniyon at bang gawan ing pamag-alala karing lagyu da ring manalampat. Dapot ini dapat ya mung maging pambihira at aliwa ing karaniwan.

King balang Banal a Misa, mabibie pasibayu ding milyari king Bayung Tipan. Ing Banal a Altar ya ing Bethlehem; ing Banal a Trono ya ing Pekabanal a Kuweba ning Ginu; ing Krusifikso king gulut ning Trono ya ing Banal a Golgota. Kapamilatan ning Banal a Misa at ning presensya nang Kristo, ing mabilug a lelangan mipapabanal ya. Deng Banal a Misa ila ing sasalikut king yatu! Makapagmulala ing binye na ning Dios kekatamu! E kami karapat-dapat kaniti. Ating mga paring daranas kaniting makapagmulalang Sakramentu king balang Misa. Sinabi na kanaku ning metung a klero nung makananu ing metung a simpli at mabait a pari ing minahagi keya: "Masakit para kanaku ing tanggapan la ding Banal a Handug. Eku asagka ding kakung 'makarine' a lua. Diretsu lang mitutulu king Banal a Kális, at lubus kung malulungkut kaniti." At mekiyak ya pin! "Pakisabyan me i Kristo," nganang sinabi ning kakilala na kaya, "ban dinan na ku naman mapilan kareng 'makarine' a lualang deta."

— Geronda, bakit ka lalako king stasidia kabang ing pari manalangin ya king pamuklat?

— Lulual ku king stasis uling, kabang manalangin ya ing pari, ing Dios bibie Neng Banal a Grasya para iligtas ya karing kayang kakapuyan at dinan neng sikanan para isadya ing Banal a Misteryu. King pareyung oras, ding mananampalataya kailangan la mu namang manalangin mitmung galang ban tanggapan ing Banal a Grasya.

Ing Banal a Misa magumpisa ya king Proskomedia. Nung makananu ya ka-probidensyosu ing Dios neng kai king pamag-ayus na karing bage ban aintindyan ta mu naman nung nanu la ding Banal a Misteryu at damdaman la! Anyang magsilbi ku pa bilang sakristan, atin milyaring makapagmulalang bage kanaku. Metung a besis, anyang ing paring mag-Proskomedia sinabi na ing: "'Anti ing kordero a darala king pamakamate,' dimdam ku ing pangangatal ning Kordero king banal a diskos. At inyang sinabi na ning pari ing: 'Ing Kordero makasacrifice ya, ing Anak ning Dios…,'[239] dimdam ku ing ungul ning metung a kordero a manibatan king banal a altar. Makapangilabut ya pin ita! Uli na niti, sasabyan ku kareng pari a ing Kordero e dapat ilwal at buskusan bayu ing Proskomedia, nune kanita ya mu idatag king banal a diskos kayabe ding amanung: 'Ing Kordero ning Dios sasakripisyu ya' at 'Anting tupa a dadalan king pamamate.' Kabang sasabyan la rening amanu—at e mas maranun—kanyan ya dapat kumang ing pari king banal a sibat at gilitan ne ing prosphora. King aliwang salita, potang asabi ne ing amanu a 'Ing Kordero ning Dios sasakripisyu ya,' kanyan ya dapat malyari ing 'pamanagalt' ning Kordero king altar.

Potang, kabang daralanan ya ing Proskomedia, ing pari magkampana ya king kampana [240] at tahimik na lang gaganakan ding lagyu, ing pusu mu dapat makibahagi ya king kasakitan ning balang kaladwang gaganakan mu, mabie la man o mete na la. Isipan mu la ngan ding pangkabilugan a pangangailangan ning tau at, partikular na, ding pangangailangan ning taung panalanginan mu, at maniawad ka: 'Gaganakan Mu, O Ginu... Maria, Nicolas… Ika, Ginu ku, balu mu nung nanung kasakitan ing daralanan da. Saupan mu la." Isipan mu la ding lagyung binye keka para king pamag-alala kareng miyayaliwang Banal a Misa — ding aliwa atlu la, ding aliwa lima. Isipan mu la ding mitagan a lagyu bilang kadwang prayoridad. Nung ali, nanu ing punto — gaganakan mu la reng aliwa parati, kabang reng aliwa, a mangailangan panalangin a saup, e la man gaganakan? Eku aintindyan ining a ini. Deng lagyu da reng Katoliko, Jehovah's Witnesses at aliwang heretiko e la dapat gaganakan kabang gagawan ya ing Proskomedia. E dapat kumang kapirasu para karela o gawang serbisyung pamag-alala. Dapot malyari tamung manalangin para king karelang kalusugan at kaliwanagan, at malyari pa ngang kantan ing kanon ning panalangin.

— Geronda, sasabian da reng aliwang pari na e la bisang masyadung maralas mag-celebrate ning Misa, ban e la masanay.

— E dapat magsalita ing metung a pari king anti kanitang bage. Mali ya. Anti ya mong sasabian na: 'E ku parating bibisita kareng kamaganak ku ban mas masigla ing pamanyatang da kanaku potang datang ku.' Nanupata, dapat magsadya para king Banal a Liturgiya. Ing Banal a Komunyon papakayap ya at papasantu kareng magsikap king kasalpantayanan. Dapot makananu na lang asopan detang e magsikap? Nanu ing malyaring alilan ning Kristo nung ing metung a tau e ne alilan ing sarili na? Kanitang minuna, king Bunduk Athos, king kweba ning Kagalang-galang Athanasius, atin menuknangan a elder kayabe ding adwang novice, ing metung metung yang hieromonk at ing metung naman metung yang hierodeacon. Metung a aldo, ding novice minta la king malating pisamban para gawan ing Misa. Ing pari masyadu yang inggit king diakono, uling ing huli mas matalino ya at mas magaling kesa keya king balang aspetu. Dapot, ing mismung diakono ya ing lalo pang pepasilab king inggit a ini uli ning sarili nang makasariling ugali. Kaya, king panlual, ing pari migsadya ya para isagawa ing Banal a Misa: binasa na la ding tuntunan para king Banal a Komunyon at gewa na ing eganaganang kailangan. Dapot, king kamalasan, e na agawa ing pekamahalagang bage — e ya mekapag-sadya para king Liturgiya king kalooban na. Ing buri nang sabian, kailangan neng magpakumpisal king mapagkumbabang paralan ban ilako ing inggit at pamangselos king pusu na. Uling agyang magsuot tamung malinis a imalan at mangugas tamung buak, dening hilig a reni e la mamako kekatamu. Kaya, ing hieromonk meparati ya mu king lual para king pamagselebra ning Liturgiya; linub ya king santuwaryu, nung nu ya inaalay ing Banal a Sakripisyu, at malapit na sanang umpisan ing Proskomedia. Dapot bigla, mika masikan a kulug, at ikit na ing banal a diskos a tinas manibat king altar at mewala.[241] E ra ayari ing pamagselebra ning Liturgiya. Isipan ku a nung e ya sinabat ing Mayap a Ginu king paralan a ini, at ing pari, a atyu king e karapat-dapat a kabilyan ning espiritu, tinuluy na ing pamagsadia ning Banal a Liturgiya, metung a makatakut a kapahamakan ing sana mepababa kea.

— Geronda, nung ating e asahan a malyari kabang malilyari ya ing Banal a Liturgiya, malyari ya bang patuknangan?

— Nung megumpisa ne ing Banal a Misa, e ne malyaring patuknangan ning pari king libutad — nanuman ing malyari. Angga man nung mika gera, kailangan neng ayari ing Misa. Kailangan neng ayari ing Misa, angga man nung ding kalaban lumapit la king pisamban. Ing pekamatas a agawa na king makanining kasu ya pin ing subukang ayari iti king pekamabilis a malyari. Dapot dapat atin yang kasalpantayanan king Dios at e dapat matakut.

Ing metung a ministro ning Pekamatas a Dios dapat yang kilalanan uli ning kayang maragul a pamaningat, kalinisan, at e matitinag a integridad.[242] Mas matas la reng pari kesa kareng anghel. Kabang gaganapan ya ing Sakramentu ning Banal a Eukaristiya, sasaklo de reng banal a anghel ing karelang lupa kabang gagawan ne ning pari ining Sakramentu.

Kabanata 3.
Kareng piyesta at aldo ning pamagpaynawa

Itamu, ding matapat, pagdiwang ta ya ining espiritwal a piesta[243]

King pamanangat na kekatamu king katas-taasan a espiritwal kapamilatan ning Keyang maragul a lugud at Keyang maragul a tula, a ibubus na karing kaladua da ring matapat king kapamilatan da ring Keyang anggang piesta, i Kristo tune na katamung binyag at binalik king bie. Dapot mu nung itamu mismu makyabe tamu karening kapistahan at atin tamung espiritual a hilig para maging la sanang metung a espiritual a selebrasyun. Kanita, makipagpista tamu king espiritual a paralan at mababo tamu king espiritual uli ning alak a ibat banua a dela da ring banal, a ibibye da kekatamung inuman.

— Geronda, makananu neng maranasan ning metung a tau ing aldo ning piesta king espiritual a paralan?

— Para maranasan ya ing metung a pista, kailangan yang ilubug ning metung a tau ing isip na karing mismung banal a aldo, imbes na karing obrang dapat tamung gawan para karing banal a aldong areni. Kailangan yang magnilay-nilay ing metung a tau karing milyari king balang banal a aldo—maging Pasku, Theophany, Maleldo o sanumang aliwang pista—at sabyan ya ing Panalangin kang Jesus, a pupurian ne ing Dios. King paralan a ini, pagmasusian ta la ring balang piesta king maragul a pamigalang. Deng taung makamundo pagnasan dang aintindian ing kabaldugan ning Pasku kapamilatan ning inasal a babi, ning Maleldo kapamilatan ning inasal a kordero, at ning Shrovetide kapamilatan ning confetti. Dapot, deng tune monghe, daramdaman da la ring banal a milyari king aldo-aldo at parati lang magsaya. Balang dominggu mabibie la anti mong Semana Santa. Balang Miyerkules, Huwebes, at Biyernes daranas da ing Maragul a Miyerkules, Maragul a Huwebes, at Maragul a Biyernes — ita pin, ing Pasyon ning Kristo. At balang Dominggu daranas de ing Pasku ning Pamanikabli — ing Pamanyubling Mebie nang Kristo. Kailangan pa wari talagang manenaya king Semana Santa para aganaka ing Pamagpasakit nang Kristo? O, kalupa da ring taung makamundo, kailangan ta pa waring manenaya king Pasku ning Pamanikabli a ating inasal a kordero para aintindyan nung nanu ing kabaldugan ning 'Mebie ya i Kristo'? Nanu ing sinabi nang Kristo? 'Maging handa kayu' ([244] ), aliwa ing 'Magumpisa na tamung magsadya ngeni.' Manibat king oras a sinabi nang Kristo ing salitang 'maging handa', balang tau—at lalu na ing metung a monghe—dapat maging handa king kabilugan ning oras. Dapat nang parating tuklasan at damdaman ding banal a milyari. King pamanialugsug kareng kaganapan ning balang piesta, natural mung magising ya ing isip ning tau at manalangin ya king mayap a pamigalang. Bukud kanita, ing isip tamu dapat lubus yang makalubug kareng kaganapan a pagdiriwang, at dapat tamung tukyan a maki-pamagalang ding stichera at troparia a kakantahan. Nung ing isip ning metung a tau makatutuk ya kareng banal a kabaldugan, daranas na la ding banal a kaganapan at uli na niti, magbayu ya. Nung, kabang atyu tamu king estadung ini, magmunimuni tamu, alimbawa, tungkul king metung a partikular a santo—metung a partikular a paggalangan tamu o ing alala na pagmasusian tamu—kanita, ing isip tamu mas lalawut ya pa: sasaka ya king Banua. Nung isipan ta la ring santo, isipan da la naman katamu ring santo at sasaupan da katamu. King paralan a ini, ing metung a tau makikipagkaluguran ya kareng santu, at ing makanyan a pamikakaluguran mas mapagkatiwalan ya kesa king sanumang aliwa. Kanita, kabang mag-isa yang mabibie, ing metung a tau agyu nang misanmetung a mabie kayabe da ring sabla—kayabe da ring santu, ding Anghel, at ing mabilug a yatu. Ing mag-isa—oneng king metung a paralan, mararamdaman neng tutu ing eganaganang makanyan a pamakikalamang a mapagkaluguran! Bie ya ing presensya da ring santu. Ding eganaganang santu anak la ning Dios, at itamu ding makalunus a anak ning Dios, at sasaupan da katamu.

Para tanggapan ing saup a ini, kailangan tamung parating gugunita king mayap a paralan ding santu a migbuhus king karelang daya, pawas o lua para king lugud nang Kristo. At kailangan tamung makiramdam king babasan ibat king Synaxarion: "King aldong iti gaganakan ta ya i Santa..." — kailangan tamung talakad, kalupa da ring sundalus a makatalakad a makatutuk neng babasan la ring lagyu da ring karelang ka-sundalus a mete bilang bayani: "King aldo a ita ning bulan, ing metung a sundalus mete yang matapang king prenteng ita."

Para tune maranasan ing makapagdiwang okasyun, e dapat magobra king aldo ning piesta. Alimbawa, nung ing metung a tau buri nang damdaman at maranasan ing metung a bage king Biyernis Santu, kanita king aldong ita, dapat makatutuk ya mu king panalangin. King mundung sekular, ding kalulung tau king yatu abala la king obra at gawa-gawa ustung Semana Santa, at king Biyernis Santu magumpisa lang magpamie pamiyayabut a Pang-Easter king metung at metung: 'Many happy returns!', 'Stay well!', 'May God send you a bride!…' E iti ustu! King Biyernis Santu, isara ke ing sarili ku king sela ku. Kaybat ning pamagpagupit king paralan a anghelikal, ing bayung mepagupit a monghe kailangan yang manahimik kilub ning metung a dominggu. Dening aldo ning katahimikan maragul lang saup keya, uling ing Banal a Grasya papasikan ne ing kaladua na, at aintindian na ning monghe nung nanu ing milyari keya. Ing katahimikan maragul ya mu namang pakinabang karing aldo ning pista. Kareng aldo ning piesta, bibyean katamung mayap a pagkakataun para magpaynawa ditak, para magbigay-galang at manalangin. Kanian, malyaring ating mayap a isip a datang kekatamu; malyari tang lawen king kalalaman ning kekatamung sarili; malyari tang maglaan oras para king Panalangin kang Jesus; at king kapamilatan na ning eganaganang ini, maramdaman tang masalese ing banal a kabaldugan ning piestang pagdiriwang.

"Mas mayap ing ditak para karing matulid..."

Makalungkut, ngeni gagamitan ta ya ing kalayan tamu e para king kayapan, e para king pamanintun king kabanalan, nune para king kayabangan ning yatu. Kanitang minunang panaun, ing mabilug a dominggu metung yang aldo ning pamagobra, at ing Dominggu metung yang aldo ning pamagpainawa. Ngeni, ing Sabadu gewa da na muring aldo ning pamagpainawa. Nanupata, mas mabibie la waring espiritwal deng tau ngeni, o mas dakal la kasalanan? Nung gamitan da reng tau ing karelang oras para karing bage espiritwal, aliwa ing maging itsura ning eganagana—mas makasentru la. Dapot itamu, ding makalunus a tau, magnasa tamung manako king kapirasu ning espiritual, ban akamtan ing kapirasu nang Kristo. Nung ding layiku kailangan lang magobra king karagdagang aldo, mikakasundu la king sarili da a gawan iti king Aldo. Manintun lang bakanting Aldo para king 'Aldong Aldobrang', o nanu mang pampublikung bakasyon para king 'Sabadung Aldobrang', at kanita ing mua ning Dios mibabagsak ya karela. Makananu la, kanita, asopan ding santu? Ing Dominggu o ing piesta para ya wari king obra? At nung ding taung makamundo buri da kaming saupan, kami reng monghe, king sanumang paralan, e sana king pamag-obra king Dominggu, nune king aliwang klasing saup.

E ta papaintulutan ing Dios a giya kekatamu. At nanu man ing gawan a alang kasalpantayanan king Dios, ala yang kaugnayan king Dios. Uli na niti, ing gagawan tamu kulang ya king bendisyun ning Dios, at uli na nita, e ya magdalang mayap a resulta. At kaibat sasabian tamu: 'Kasalanan ne ning demonyu.' E ne kasalanan ning demonyu; imbes, itamu mismu ing e papaintulutan ing Dios a sumaup kekatamu. King pamag-obra karing aldo a, agpang karing tuntunan ning pisamban, e tamu dapat mag-obra, bibye tamu king demonyu ing upaya laban kekatamu, at lalakwan ne ing gagawan tamu manibat pa king umpisa. 'Mas mayap ing ditak para king matulid kesa king pibandian da ring dakal a makasalanan,'[245] — ngana ning salmo. Ita ing magdalang bendisyun; ing sabla pa, malating bage la mu, alang kabaldugan. Dapot, kailangan atin kang kasalpantayanan, lugud, at pamigalang; kailangan mung ipagkatiwala ing sabla king Dios a maki-kumpiyansa. Nung ali, agyang karing pista, magobra ka mung alang gana, at karing aliwang aldo, sasayang mu ing oras mu king alang kabaldugan.

At lawen mu – ing Dios e na la paburen deng matapat Keya. E ku man megobra neng Dominggu o pampublikung bakasyon, at e na ku man paburen ning Dios; binendisyunan na ing obra ku. Atatandanan ku kanitang misan a dintang la ding combine harvester king baryu mi para mamupul trigu. Sinabi da kang tata ku a king asikan mi la magumpisa, at kaibat la na mu isundu. Aldo ning Dominggu ita. 'Nanu ing gawan tamu?' ing kutang nang tata ku kanaku. 'Dinatang na la ding combine harvester.' 'Aku,' nganaku, 'e ku magobra nung Dominggu. Manaya kami anggang Lunes.' 'Pero nung e ta ya samantalanan ining oportunidad,' nganang tata ku pasibayu kaku, 'masisikitan tamung mamupul gamit ding kabayu potang kayi.' 'Eya problema,' ngana ku, 'mamupul ku anggang Pasku.' Minta ku king pisamban, anti mung alang datang a combine harvester. Pero meko la para king pamamupul. Aba, mesira la agad-agad, kabang atyu la pa king dalan! Kaybat, ding operator ning combine mibalik la kang tata ku at sinabi da: 'Pasensya na kayu, mesira la ding combine mi. Mako kami ngeni Yanina para ipagawa, at potang mibalik kami king Lunes, magumpisa kami agad kekayu.' Inya inurung de ing pamamupul manibat Dominggu anggang Lunes. Dakal ku nang asaksian a makanining milyari king sarili kung mata. Nung itamu reng monghe e ta la tratun deng pista kalupa ning nararapat, nanu pa ing mitagan para kareng layku?

Nanu la kasanting a diwa ding dati karing monasteryo! Atatandanan ku nung makananu, king sekular a yatu, ding tau, kaibat dang selebran ing Pamanangkin ning Banal a Krus agpang king bayung kalendaryu, magdalang ubas la papunta king Banal a Bunduk. Dapot, ding bangka da neng kai miras la king pampang ning Athos king mismung aldo a pagselebran mi ya ing Pamanangkin agpang king lumang kalendaryu. Nung malyari ini, ding monghe e la man mu magbubuhat kareng ubas king aldo ning piesta. Ibalik da la o iwanan de ing barge a makakarga ubas king pantalan. Nung langis o dutung ing midala king aldo ning piesta, makanyan mu naman ing malyari. Oneng ding monasteryo malati la. Dapot ding monghe ning Banal a Bunduk makanyan ing karelang pangatuwiran: "Nanu ing sabian ning metung a layiku nung akit na lang magobra ding monghe king aldo ning piesta?" Para karing monghe, mas mayap pa ing masira ya king bagyu kabengi ing bargehang e ra pa mebaba, ban mawala la ding ubas at ding troso, kesa king ibaba la king aldo ning piesta, a nung nu e ra apagdiwang ing piesta at, bukud pa kanita, atuksuan la ding kaladua da ring tau.

At ngeni… King bisperas ning metung a piesta, atilu ku king metung a monasteryo. Magbubuhat lang ubas ding monghe. Kaybat na nita, tinipun de ing mabilug a komunidad para pitpitan la. Dapat sana ating bignya kanitang bengi, pero inurung de anggang king tutuking aldo! Oneng metung yang marangal a piesta! 'Uli ning pangangailangan,' ngana, 'angga ing batas malyari yang isantabi...' King aliwang monasteryu, kaibat ning silab, ding mesilab a gusali sasalakitan la neng Dominggu. Sige na, kanita—masilab la namang pasibayu. Oneng akakit da ini ding layku at sasabian da: 'Dening anggang aldo ning pista ala lang gaanung ulaga.' Dapat tayang mag-ingat a e magobra karing aldo ning pista. Ini lalu yang para kekatamu rang monghe, uling king pamag-obra karing aldo ning pista, e mu tamu makasalanan para king sarili tamu, nune maging tukso tamu pa karing layku. King pamangawang anti kanita, makasalanan tamung makatidwa. Deng layku manintun lang sangkan para ipagtuliran ding sarili dang kasalanan. Mapalyaring ila mismu magobra lang aldo't bengi, at e ra papansinan ding okasyun. Pero kaibat, akit da ing metung a madre o monghe a magobra king aldo ning okasyun uli ning maragul a pangangailangan. Kaibat na nita, sasabyan na la ning demonyu: 'Lawen yu, pati reng pari magobra la karin! Inya bakit makalukluk ka mu karin a alang gagawan?" Nung makakit lang madre a mamaspas kumot neng Dominggu, sasabian da ring layku: 'Nung magobra la ring madre, bakit e kami man magobra?' Inya kailangan tamung mag-ingat a e tamu maging batu-balani karing aliwa.

— Geronda, nanu nung, king aldo ning piesta, alimbawa king Pamanlub nang Santa Maria king Templo, datang ya ing metung a negosyanti king monasteryo para gawang obra?

— Ing Presentasyun ning Pekabanal a Theotokos, at ating magobrang propesyonal king monasteryu?! E ya bagay! E ya dapat magobra.

— Geronda, milyari ini uling ing madre a manibala king obra e na isipan a sabian keya na e ya datang.

— Nung makanian, dapat yang parusanan agpang king patakaran ing kapatad a babai a ita.

— Geronda, nung king aldo ning piesta, kaybat ning pamag-puyat, mabayat la ding mata king pagal, pwedi ya waring manaydam kabang babasâ ya king Panalangin kang Jesus?

— Siguradung e malyari ing luhud? Para eka matudtud, mas mayap ing luhud kesa king manayi.[246]

— At king Dominggu? Nung abasa ne ing patakaran ning monasteryo, e pa murin malyari, alimbawa, ing gawang rosaryu?

— Bakit la lalagnat? Bakit e me papasikan ing sarili mu king espiritwal king aldong ita? Makalunus, agyang karing monasteryo, dadaluslus ya ing metung a mundanung espiritu. Abalitan ku a karing aliwang monasteryo, neng Dominggu at karing mangaragul a piesta, kaybat mismu ning ugtu, ding monghe mamako la para gampanan ding karelang katungkulan. Isipan mu pa, balamu mangamate la king danup ding anak da at ing monasteryo pisasale ya king subasta! Makanian ya ing grabing pangangailangan!.. Ing arkhondarichny, ing kusinero — aliwa ya ita. King arkhondarichny,[247] king kusina, atin dapat gampanan ing tungkulan da neng Dominggu at piesta. Dening lugal a reni e la malyaring paburen alang tau.

Neng kai, nung ating magdalang asan king kaliva ku, sasabyan ku king taung migdala: 'Balik me at mako ka na.' Nung magumpisa lang magdalang asan ding tau kaku—atin mabie, atin mete—nanu ing malyari?

At nung atin lang daralang asan keni king monasteryo para king pista at kailangan mu pang paghirapan ing pamaglutu kaniti, nanung saya ing akwa mu king pistang ita? Atatandanan me pa i Father Mina ibat king Skete of Saint Anne? Metung a abak ning Dominggu, atin mangasan a migdalang asan para king pista ning kayang kalibudtan at sinabi na: 'Oini ing mapilang sariwang asan, Geronda.' 'Teka saguli,' nganang elder a mengapamulala, 'dapot ngeni Dominggu! Kapilan me ikua, a makanian ya kasariwa?' 'Ngening abak,' pekibat ning mangingisda. 'Ibasura me!' payu nang Father Mina. 'Iskalatung ya ing asan a ini! Nung buri meng akit king sarili mu, ibugnus me ing metung karing mangalating asan king pusa. Akit mu na e ne kanan." At tutu pin, inyang binugnus ne ning mangingisda ing metung karing asan king pusa, ing pusa linisyaw ya kaniti king pamangilabut! Makanyan ing kasensitibu da ring kekatamung ninunu!

Dapot ngeni, kareng mangaragul a piesta kareng monasteryo, akit mo reng talapagobra at mangagawa… Misan, inyang Piesta ning Dormition, metung a grupu da reng talapagobra ing mamutut dutung gamit ing chainsaw malapit king metung a monasteryo. King umpisa, alang ni metung a ulap king banwa, dapot bigla, linto ya ing metung a ulap, dinatang ya ing bagyu, at kildap ya malapit kareng mamutut dutung. Pepaslagan ning kildap ing gubat, at ding talapagobra tinakas la karin king sobrang takut a e da man sinabi kaninu man iti. Sobrang sikan ning silab ning api a ding bumberu kinatatakutan da pang patdan iti. Nanu wari ing isipan yu: king tutuking Dominggu, ing kalugkug da ring chainsaw maramdam ya naman pasibayu king gubat! Ngeni, adwang grupu da reng magputul ing dinatang para pututan la reng pun dutung. Pero uling magputul tamung pun dutung neng Dominggu at pampublikung bakasyon, dening silab a reni, galit la naman ning Dios. At ing problema, e ta iti apapansin. Nalagpasan ta na ing angganan ning pasensya ning Dios.

Nung ating kailangan, manalangin la ring monghe kapamilatan ning rosaryu—dalan a buhol—at ing Dios magbigay yang kabiasnan king metung a tau, a kaibat magpadala kareng monghe ning metung a ralan a libung drachma. Ing aus ning metung a monghe yapin ing panalangin. Ninu ing magtiwala king Dios nung e man itamu, ding monghe, gawan iti? Deng layko? Nung ing metung a monghe ipagkatiwala ne ing bie na king Dios, siguradung pakiramdaman ne ning Dios. King komunidad a monasteryo nung nu ku menuknangan king umpisa ning kakung pamag-monghe, ing abbot atin yang metung a katulong king selda. Kayabe karing obra na ing pamagsadya king bulwagan para karing pulung da reng kapatad. Nung masakit ya o abala ya king aliwa, aku ing menibala king obra na. Ing talasikad king silid e ya masyadung mabilis isip; bukud pa keta, makatalakad ya parati king Banal a Misa angga king mismung wakas, dapot agawa na pa murin ing eganagana nang obra. Mas mabilis ku kesa keya. Para mika oras kung ihanda ing bulwagan bayu la datang ding kapatad, lalakuan ku ing Banal a Misa nang maranun, dapot ing eganagana para kaku, magulu ya. King metung a saglit, mibaldug ya ing takuri ning kape at mitapang ing kape, king tutuki, mitud ya ing tasa, kaibat ding basung danum mikalag la karing gamat ku… Talagang magulu ing eganagana! Nung ing talasuyu naman ning selda, kaybat nang menatili king pisamban angga king mismung wakas ning Banal a Misa, magkrus ya at manalig a saupan ne ning Dios. At nung asabian ya [uling e ya meko para gampanan ing kayang katungkulan king tamang oras], tinanggap na iti king kapakumbaban. Ing mongheng ini atin yang kapakumbaban, at ing benepisyung ikwa na kaniti adwa ya.

Makanian man, king e pamandikit kareng bage-bage a malyaring laktawan a alang kapahamakan, ding tau makatanggap lang maragul a pakinabang at magparangal lang espesyal kareng santung pagmasusian. Maging maingat tamu anggang king agyu tamu ban siguraduan a alang nanuman a gagawan tamu a makasira king kekatamung espiritual a bye. Ban ing eganagana tamung obra masantu la, at ban atin tamung bendisyun ibat king Dios—ing espiritual ing dapat manimuna. Itutuk ta ya ing manimunang atensyun aliwa karing materyal a bage, nune king espiritual a bye. Nung ding obra at kapigaganakan ning metung a mongke ing manimuna, kabang ing panalangin kadwa ya mu, kanita mas maragul ya alaga para keya ing obra kesa king espiritual a bie. At king ini, atin kayabangan at kakulangan king respeto. Ing metung a obra a gagawan dapot king pamangawa kaniti, espiritwal yang makasira king gagawang ita, e ya banal. Nung itutuk ta ya ing manimunang pansin king espiritual, ing Dios ya na ing mag-ayus king eganagana. Nung itamu, bilang mongheng makasulud king kekatamung kasuotan, e ta man igagalang ding banal a tuntunan, dapot lalakaran ta la at lalapastanganan ing eganagana, nanu na ing mitagan para kareng layku? Nung e ta gampanan ding kekatamung espiritual a katungkulan, e ta man maniawad saup kareng santo, kanita ninu pa ing maniawad karela? Inya, sasabian tamung maniwala tamu king Dios, dapot king katutuan, ala tamung tiwala Keya. Nung itamu, ding mongheng makasulud king imalan tamu, e ta man rerespetu ding banal a tuntunan, dapot tatapakan ta la at babastusan ing eganagana, nanu ing kabaldugan ning bie tamu?

Deng tau magobra la neng Dominggu at piesta, at sasalpantay la karela ding kasiran palad

Agpang karing patakaran, tuknang ing eganaganang obra bayu ing Vespers king bisperas ning okasyun o king Dominggu. Mas mayap, nung malyari, ing magobra pang mas malambat king minunang aldo ban e na magobra kabang atin at kaibat ning masayang Vespers. Nung, uli ning maragul a pamangailangan, atin gawang simpling obra a gagawan malapit nang bengi king Dominggu o mismung okasyun, aliwa ne itang usapan. Dapot agyang ing makanian kayan a obra kailangan yang gawan king ustung pamangonsidera. Kanitang minunang panaun, agyang ding magsasaka king marangle, potang damdaman da ing kampana para king Vespers, magkrus la at tuknang lang magobra. Makanian mu naman ing gagawan da ring bábai a mititipun-tipun para king karelang pángatayi malapit karing karelang bale king siping-balayan. Manikwa la ibat karing karelang bangku, gagawa lang tanda ning krus, at itabi de ing karelang pamangabit o aliwang obra. At binindisyunan na la ning Dios. Masikan la katawan at masaya la king bie. Dapot ngeni, binalewala da na ring tau ring piesta, likuan de ing Dios at ing Pisamban, dapot king tauli, sasayang da ing eganaganang perang kikita da karing doktor at ospital. Misan, atin metung a tata a dinatang king kalivaku at sinabi: 'Ing anak ku maralas yang masakit, at e ra abalu ding doktor nung nanu ing sakit na.' 'Tuknangan me ing pamag-obra neng Dominggu, at ing eganagana ayus na ka-dwa,' ing pakibat ku. At tutu pin, mekiramdam ya, at ing malati nang anak e ne mekasakit pasibayu.

Pane kung papayuan ding layiku a tuknang lang magobra neng Dominggu at pampublikung bakasyon ban e la dalan kapahamakan. Ninu man malyari yang mag-organisa king kayang obra. Ing sabla makasalalay ya king espiritual a sensitibidad. Nung atin yang sensitibidad ing metung a tau, makahanap yang paralan palabas king sanumang sitwasyun. At nung ing solusyun a ini magdalang ditak a pangawala, ing bendisyun a tanggapan da rening taung areni lalu yang dagul. Dapot, dakal la reng e makaintindi kanini at e la man makadalo king Banal a Misa neng Dominggu at pampublikung piesta. Ing Banal a Misa ya ing magbanal king tau. Nung ing metung a Kristiyanu e ya pupunta king pisamban neng Dominggu, makananu yang mabanal?

Dapot, makalunus, bagya-bagya lang papunta king metung a sitwasyun nung nu ala nang mitagan man kareng aldo-pista o king Tradisyun. Akit mu nung makananu: ban kalimutan da la reng santu, babayuwan da la pa reng lagyung Kristiyanu. Ing Vasilika meging Vika ya. Ing Zoe meging Zoz ya, at ing resulta ali ya mu metung a animal, nune adwa![248] Inimbentu de ing Aldo ding Indu, 1 Mayu, 1 Abril… Ena maglwat, sabian da na: 'Ngeni Aldo ne ning Artichoke, bukas Aldo ne ning Cypress, at ing aldo kaibat, alala ya ing menimbentu king atomic bomb o ing taung menimbentu king football…' Pero, nanuman ing malyari, e na katamu paburen ning Dios.

Kabanata 4.
King Tradisyun a Ortodokso

"I Hesukristo ya ing pareu napun at ngeni at anggang kapilanman"[249]

— Geronda, maralas yang daramdaman ing pamagsalita tungkul king pamanyubling pasibayu ning Pisamban. Anti mo sanang ing Pisamban, tutwa ya naman at mangailangan yang pasibayung pamanyubli!

— Mematua ya? Malaut king katutuan! Angga reng alang debosyun dapot atin man lang ditak a isip king buntuk da e la kuntentu kareng bayu, modernung gawa, nune ing panintunan da ya ing katwa. Alimbawa, deng bayung pinturan a icon e la tatagkil king pusu da reng taung anti kaniti — aintindyan da ing dangal ning metung a matuang icon. Nung pati na detang makatud la mu gagawa la anti kaniti, nanu pa ing asabi tamu karetang atin tuneng kabanalan! Ing pamikumpas a ini papakit na nung makananu la kalingad-lingad deng anggang pisasabian tungkul king pamagbayu king Pisamban at deng anti kaniting bage.

Ngening panaun, nung ating taung susubuk ing Tradisyun king sanumang paralan — king pamag-ayunu, e pamagobra karing aldo ning piyesta, at panga-mabulas — sasabian da ring aliwang tau: "Menibat ya wari king bulan o nanu? King tutu, deni ngan la ding ala na king panaun! Luma na la ngeni!" At nung subukan mu lang pasabian, ing pakibat mu maramdam: "King sanung panaun ka wari mabibie? Deng eganaganang ita bage na la ning milabas!" Dagdag-dagdag, ing Tradisyun ning Pisamban babaliwalaan de anting kwentu-kwentu. Dapot nanu ing sasabian ning Banal a Kasulatan? 'I Hesukristu ya ing pareu napun at ngeni at anggang kapilanman.' Nung ing metung a tau e na agyung panatilian ing Tradisyun, kanita, sabian na man mu sana: 'Mekasala ku, O Ginu kung Dios!' Kanita, ing Dios magmalasakit Ya king taung ita. Dapot ngeni, uling atin lang sarili dang kahinaan, buri da reng tau pilitan ing karelang kapwa para makiabe ya kaniti, uling nung ing karelang kapwa ala ya kaniting kahinaan, ilantad na ing makasala. Kunan me ing metung a lalaking atin demonyu at idala me king sanumang klasing espiritwal a kapaligiran. Akit mu—magsimula yang kumabag-kabag anti mong makatuklu king karayum, e makapayapa. Uli na ngan ning ing espiritwal a kapaligiran ing makabalisa keya. Makanian murin, ding taung mabibye king kasalanan—ing matulid a pamibiebie da reng aliwa ilantad na la at guluwan na la. Sisikapan dang apatahimik ing sarili dang konsensya at uli na niti, magsalita lang eganaganang kabutangan tungkul karing 'bakas ning nakaran'. Sasabian da pa pin a ding [alang-anggang] ulaga lipas na la at buri da lang alilan king kalaswaan. Metung a maragul a kasiran ing malilyari king yatu! Ing leguan a ispiritwal tuturing deng pangit. Ing buri nang sabian, para karing tau ning mundung ini, ing leguan a ispiritwal, agpang karing pamantayan ning yatu, lalto yang e kaakit-akit. Dapot kunan me ing sanumang monghe at gupitan meng makuyad ing buak na! Nung makananu ya pangit lunto! Dapot ding tau ning mundung ini akala da ing pangit a ini leguan ya.

At lawen yu: ngeni mismu lalabanan de ing Pisamban, sisikapan deng siran ya. Sige, isipan ta na mung e la maniwala dening taung areni. Isipan ta na mung tuturuan da la reng aliwa para maging alang Diyos. Pero makananu rang e akilala ing kayapan a bibye na ning Pisamban kareng tau; makananu rang agyung labanan iti? Maragul ing kasamaan a atyu kaniti. Alimbawa, makananu rang e akilala a ing Pisamban magmalasakit ya kareng ának, a sasaupan na la para maging mayap a tau imbes na maging la reng klasing hooligans? Dapot itutulak da la reng ának king karokan; bibie rang malayang gawan kareng mangasira kareng ának. Dapot nanu ing ituru na ning Pisamban kareng kayanakan? Ing maging metung a matalinung anak, ing igalang la reng aliwa, ing panatilyan ing sarili nang kalinisan, ban makasulud king lipunan bilang metung a tune tau. Dapot [lipat da ring pamagsikap da ring manira king Pisamban] ing eganagana mibalik ya king ustung lugal na. King Russia, agyang lalam ning rehimen a alang Diyos, metung a matwang babai ing linub king pisamban, linuhud king gulut ning metung a haligi at megumpisang manalangin. Kabayatan nita, atin metung a babai—a kayanakan—a atyu king pisamban. Lipat ning kayanakan na, metung ne yang kilalang akademiku. Anyang ikit ne ing matwang babai a manalangin makalukluk, sinabi ning kayanakan, 'Deni ngan bage la ning milabas a panaun.' Ing matwang babai kanita pekibat na: "Kening mismung haliging ini, nung nu ku ngeni manalangin at kakiyak, keni ka muring datang balang aldo para kumiyak. Uling ing sarili mung paralan ning pamibie-bie, anak ku, datang ya at mewala ne: atyu ya keni ngeni, dapot bukas matubuan neng dikut. Dapot ing Kristianismu—ali, eya kapilanman matubuan dikut."

Respetu king Tradisyun

Dakal a banal a martir, agyang e ra balu ding dogma ning kasalpantayanan, sasabian da: 'Manwala ku king tinatag da ring Banal a Ibpa.' King pamanyabing ini, ing metung a tau magpatutu ya kang Kristo at meging martir ya. King aliwang salita, ing metung a Kristiyanu e makapagbigeng patune king katutuan ning kasalpantayanang Kristiyanu para akumbinsi la ding mamerseku keya, dapot atin yang kasalpantaya karing Banal a Ibpa. 'Makananu kung e manalig karing Banal a Ibpa?' isipan na. 'King tutu, mas maalam la at mas mabait [kesa kanaku], santu la. Makananu kung payag king makanining kalokwan at paburen ing pamanyirang puri laban karing Banal a Ama?' Kailangan tamung magtiwala king Tradisyun. Ngeni, makalunus, ing European 'political correctness' mekalat ne mu naman keni, at ding tau masigasig lang ipakit ing karelang sarili bilang mayap. King karelang pamagnasang ipakita ing karelang 'pekamatas a dangalan', magbaba la king arapan ning demonyung adwang sungay. 'Mika metung mung relihiyon,' ngana, at pisasabyan da ing eganagana. Mapilan a taung maki makanining pananaw ing dinatang mu naman king kakung kalibudtan. 'Ikami—ita pin, ding eganaganang maniwala kang Kristo,' nganang sinabi kanaku, 'kailangan tamung misanmetung king metung mung relihiyon.' 'Anti ya mong sasabyan mung tipunan ku la ding mapilan a karat ning gintu at ing mapilan a karak ning tansu a makakawani ibat ketang gintu, para gawang metung a alyansa pasibayu ibat karela,' pekibat ku. 'Dapot makatud ya wari ing isamut ya pasibayu ing gintu kareng mababang uri ning metal? Kutnan me ing metung a alahero: "Malyari yang isamut ing basura king gintu?" King tutu, masyadu ing meging pamagsikap para linisan ing dogma king basura.' Balu da reng Banal a Ibpa ing gagawan da. Pepagbawal de ing komunyon kareng heretiku uli ning mayap a sangkan. Dapot ngeni, manawagan la para king pamisanmetung a panalangin e mu kambe da reng heretiku, nune pati na murin da reng Budista, mangarok a api, at Satanista. 'Deng Ortodoksung Kristiyanu,' ngana da, 'dapat la muring makiabe kareng ekumenikal a pamisanmetung a panalangin at kumperensya. 'Metung yang testimonya ini!' Nanu klasing 'testimonya' ita! Resulban da reng taung areni ing eganaganang problema kapamilatan ning lohika; manakit lang katuliran para kareng bage a e dapat atin katuliran. Ing diwa ning Europa maniwala ya a agyang ding bage espiritwal malyari lang ipisali kareng puestu ning Common Market."

Deng aliwang Kristyanung Orthodox a, uli ning karelang panga-bastos, magnasang "isulung ing Orthodoxy," 'maglunsad lang aktibidad a misyunaryu', mag-organisa lang pi-abe-abeng kumperensya karing e-Ortodoxung Kristiyanu — ban makagawang maragul a isyu — at isipan da king makanining paralan — king pamiyabe karing heretiku king metung a misasamutsamut a grupu — 'ipapasa de ing Ortodoksiya!' Kaibat na nita, ding 'super-zealots' magumpisa na lang kumilos. Deni mahuhulug la king kabaligtaran a sukdulan: miras la pa king puntung magmura la karing Sakramentu da ring Lokal a Pisamban a tutukian de ing Bayung Kalendaryu, at aliwa pang kalupa na niti, a king makanian, masikan lang tatuksuan ding debotong at makaisip-Ortodoxung kaladua. Samantala, ding e-Ortodoxo, dadalo la kareng anggang makanyan a pi-abe-abe rang kumperensya, magkunwaring talaturu la, pipilinan de ing mayap a hilaw a materyal a ispiritwal ibat king dimdam da kareng Ortodokso, proseswan de iti king sarili dang laboratoryu, kulayan de agpang king sarili dang panlasa, ibabo de ing sarili dang tatak at ipasa-pasang iti bilang ing tunay a bage. At ding makapagmulalang taung makabayu, a mabibighani kareng makanyan a kakatwang bage, espiritwal lang masisira. Dapot, potang datang na ing panaun, itaguyud na la ning Ginu di Marku ning Ephesus at i Gregorio Palamas, a mitipun-tipun la ngan ding kapatad tamung mesugat king tukso—para king pamangumpisal king kasalpantayanan, para king pamipatune king Tradisyun, at king maragul a tula ning Indung Pisamban tamu.

Nung mabie tamu agpang karing turu da ring Ama, itamu ngan magkaroon tamung masikan a kalusugang ispiritwal. At ding eganaganang ating aliwang kasalpantayanan, a manginwa king kalusugang ini, lakwan da la ding karelang e masustansyang pamaglaram at maligtas la a e na kailangan pang mangaral. King kasalukuyan, ing kekatamung banal a tradisyun patristica e na la kikimut, uling buri da ing akit da kekatamu ding alili da ring banal a tata, ban akit da ing kekatamung tune pamikakapatad karing kekatamung santo. Tungkulan ne ning balang metung a Ortodoksung Kristiyanu ing itanam king isip da reng taung aliwa kasalpantayanan ing metung a malusug a pamagmalasakit, ban aintindian da ing magkamali la at e la maglinlang king sarili da, at kanita e da la agawan ding masaganang biyaya ning Ortodoksiya king bie a ini, at king bie a daratang—ding mas maragul pa, alang anggang biyaya ibat king Dios. Deng mapilan a kayanakan a lalaking Katoliku daratang la king kakung hermitage—mayap la lub at makasadya lang manigaral tungkul king Orthodoxy. 'Buri mi sanang ating sabian kekami, para saupan mu kami king espiritual,' ing adwan da. 'Gawan yu ini,' ing payu ku karela, 'kuma kayung libru tungkul king kasalesayan ning pisamban. Akit yu pareu, a sadya tamung misanmetung, at nung makananu kayu kalaut king dalan manibat kanita. Maragul ya sa ining saup kekayu. Gawan ye ini, at king tutuking pamikita tamu, misabi tamung masalese."

Kanitang milabas, ding tau papahalagan da la ding mapilan a gamit a menibatan karing karelang apu at maingat da lang isisimpan bilang pamana. Atin kung akilalang metung a mayap a tau, metung a abogadu. Ing bale na makikilala ya king kayang kasimplehan. Ining kasimplehan migbalik yang sikanan e mu keya nune pati na karing kayang bisita.

"Pilán nang banua ing milabas, Papa," ing kwentu ning abugadu, "tatawanan da ku ring kakilala ku uli da ring luma kung gamit bale. Pero ngeni, daratang la at paghangaan da la bilang antig! Masaya kung gamitan la rening lumang gamit bale. Masaya ku kareti uling papaganaka na la kanaku i tata ku, i ima ku, at ding apu ku. Dening alalang areni papali la king kaladua ku. Dapot ding kakaluguran ku mangolekta lang sari-saring lumang basura para karing karelang flat, gagawan deng anti mong tindahan ning second-hand ing karelang sala, ban malibang la karing eganaganang bage a reni at, agyang saguli mu, tuknangan dang isipan ding karelang problema keti yatu." Ing malating gintung barya, a tinggap ibat king ima o ingkung, sadya, itratrusu ya anti mong maragul a pibandian. Dapot ngeni, nung ing metung a tau atin yang, alimbawa, gintung barya a Griego ibat king panaun nang Aring George a menibatan king apu na, at ing baryang ini mas mababa yang dinalan a drachma kesa king gintung barya a Ingles ibat king panaun nang Reyna Victoria, isalili ne ing mumuna para king kadwa. Ing makanyan a tau e na rerespetu o isasaalang-alang ing ima na o ing tata na. Lalto ya ining diwa a Europeo, at tahimik na katang darala king metung a pare-pareung kaguluan.

Atatandanan ku, inyang mumuna kung miras king Banal a Bunduk, akit ke ing metung a matua ibat king metung karing komunidad da reng monghe. Metung ne yang matuang lalaki, kilala king kayang maragul a kabanalan. Uli ning kayang kabanalan, e na la mu binasura deng kamelaвки,[250] a sinulud da reng 'matua'—deng menuna kaya—nune pati na reng de-dutung a pormang gagamitan para gawan la reng kamelaвки a reni. Deng miyayaliwang antigung librung masanting pagkagawa at manuskritu, sininup na la king metung a maingat a makakandadung aparador-libru. Protektahan na la king alikabuk. E na la gagamitan dening libru at sininup na la lalam ning kandadu at susi. 'Aku,' ngana, 'e ku man karapat-dapat mamasa kareng makanyan a libru. Binasa ku la dening simpli keni — ing 'Libru ning Ibpa' at ing 'Agdanan'." Kanita, atin metung a kayanakan a monghe a mekyabe king karelang komunidad (king tauli, e ya menatili king Banal a Bunduk) at megumpisa yang manisi king makatua: "Bakit ka mangolekta karing anggang basurang areni keni?" Tinipun na la ding lumang hulma para karing kamelavkas at binalak na lang ibugnus king api. 'Deni kanu la ning kakung ingkung king espiritu,' ngana ning matua kaya, kabang kakiyak, 'pakananu da ka ginulu? Dakal la naman kwartu keni! Isalikut mu la mu king metung a suluk." Uli ning pamigalang, ining matwang monghe e na mu sininup ding libru, reliquias at kamelauki, nune pati na ring mangatwang bloki! Nung atin pamigalang karing mangalating bage, kanita atin mu namang maragul a pamigalang karing mangaragul a bage. Nung alang pamigalang karing mangalating bage, kanita ala mu namang pamigalang karing mangaragul a bage. Makanyan ing paralan da ring Ama king pamanyinup king Tradisyun.

Ingatan ta king bie monghe ing mesubuk na ning karanasan

— Geronda, nung ing metung a madre atin yang bayung katungkulan at makakit yang metung a mitatag a kaayusan karin, malyari na waring alilan ing nanu man tungkul king kaayusang ita?

— Ali, king umpisa e ya dapat magbayu nanuman, agyang ya mung magdala kaniting katungkulan. Deng pamagbayung sasabyan mu gewa la da reng bayung komunidad a monastiku a dinatang kareng lumang monasteryu. E ra rerespetu ing karanasan da reng menuna karela. King pamagsimula ra king karelang obra a maki makanining ugali—pamagpakilala king sarili rang iskedyul para karing banal a serbisyu at pang-aldo-aldong gawa kabang kakalasan da la ding matuang patakaran monastiku—ita pin, ing sadya nang kaayusan, a sinubukan at pinatunayan ning karanasan at mekasaup king bie monastiku—dening mongheng areni ala la mu king Tradisyun, nune pati na king respeto para king Tradisyun. Potang kayi da pa mu aintindian ing kayapan ning eganaganang binayu da. Deng mitatag king metung a kaayusan o tuntunan king bie monastiku, balu da ing gagawan da. Ing mepapanatili king monastisismo manibat pa kanitang minunang panaun, maingat yang pinag-isipan at sinubukan ning karanasan. Isipan ye ini: king sanumang sining o gawang-kamay, kailangan talang tukyan ding tuntunan. Dati kung anluagi at balu ku na ing katas ning metung a standard a lamesa dapat walung pulu, at ing lapad ning balitang eran adwang pulu't pitung sentimetru. Ing eganaganang ini sinubukan ne ning karanasan, meging patakaran, at ing aprentis dapat na mung tanggapan iti king kapaniwalan—e na kailangan ipaliwanag kea nung bakit makanian at aliwa. Dening pamantayan menibatan la king karanasan. Kailangan ning mag-aral ing magtiwala ya king mestru at igalang na ing kayang karanasan. Ninu man ing e magbigay-galang karing tuntunan ning obra e ya makagawang masanting a obra. Gawa yang lamesa a masyadung mababa o masyadung matas; siguradung atin yang agawang mali.

Dakal na kung pinalitang kaliva king bie ku; meging kung tune 'kavsokalivit'![251] Neng kai, potang miras ku king bayung lugal, gagawan kung pamagbayu — isara la ding e kailangan a pasbul, ilako la ding sobrang pako... Pero kaibat, aintindian ku na ing eganaganang gewa da reng minuna atin yang kabaldugan. Kaya ngeni, potang miras ku king bayung tuknangan, e ku mumunang babayu ing nanumang gewa da reng minuna kanaku, agyang makasagabal ya pa kanaku. Eku man kalag metung a paku karing dingding. Nung, uli ning kakulangan ku king karanasan, ilako ku la ding pakung makapaku king dingding, kaibat, kaybat ding alang-sasabing pamanyubuk a pakuan la king aliwang lugal—at mekasira ku pa king palitada king prosesu—mapilitan ku pa muring ibalik lang pakuan king pareung lugal nung nu la manibat. King tutu, ninu man ing menuknangan keni bayu ku, kinatkat na la karin, uling kailangan na la para king praktikal a gamit. Potang ing metung a pako mekatkat ne king dingding, kailangan ya karin — para isabit ing T-shirt, ing kasuk, o para king aliwa pang gamit. King metung a selda nung nu ku menuknangan saguli, atin makatukud a makapal at baluktut a patpat king balang suluk. Sadyang bibye ku la rening palu kareng bisita ku, pero kaibat a-realize ku nung para sanu la. Dakal lang ubingan king selda a ita, at ing taung menuknangan karin bayu ku, ya ing miglagay kareng palu king balang suluk — para e na la kailangan pang abala pang manintun nung sakaling kailangan na la.

Ing pinakamahalaga ya pin ing manatili king nung nanu ing napatunayan na ning karanasan. Nung ali, mawala ya ing Tradisyun at ing mitagan na mu ing pamagtaksil.[252] Ikumpara la ding salitang 'Tradisyun' at 'pamagtaksil'! Nanu la kasaliwa king metung at metung! Ing pamagtaksil king Tradisyun, malyari ya kayang maging Tradisyun? Ngeni, deng aliwang monasteryo gagawan da ing buri da at paniwalan dang iti kayabe ya king angganan ning Tradisyun. Uli na niti, kaugnayan king Tradisyun, dening monasteryo mibayu la manibat king pagiging talapamingwa angga king pagiging traidor. Dapot nung alang espiritual a sensitibidad, makananu yang lunto ing espiritual a pamagpili? King katataulian, ing bye monastiku kailangan yang tukyan ing aliwang dalan. E ya man bagay kekatamu, ding monastiku, ing metung a kolumna da reng sundalus a mamarada, o ding bakas ning aktibismung panlipunan, o ing metung a linya ning produksyon a anti king pabrika o collective farm. Ing bye monastiku mangailangan yang dalan a monastiku, a sinubuk at mepatunayan na ning karanasan, a atin tatak ning karakter ning dalan da ring Banal a Ibpa. Neng kai, ating aliwang dalan a ausan da muring 'patristic'—ing e tutung dalan ning 'theoretical monasticism', ausan dang makanian uling ding talatuki na, binasa da lang masalese ding Banal a Ibpa, dapot ala lang personal a koneksyon king lub da kareng Ibpa o king monasticism king kabilugan.

Deng aliwang bayung monasteryo ngeni, mamie lang anti mong organisasyun a mapagkawanggawa. Syempre, atin lang rason—e ra ikit ing lebadura. Pero sana menkutang la tungkul king pamamunastiku kareng mas matuang monasteryo. Anyang, kaybat ning pamanyakup da ring Turku, ding mumunang monasteryu king Gresia megumpisa lang mie pasibayu, alang 'pulis' karin mu naman. Ding Bavarian a administrador [253] buri da lang siran ding kasalukuyang monasteryu at sakman ing karelang pibandian. King karelang sigasig a siran ding monasteryu, miras la pa king puntung magpalwal utus a mag-utus karing monghe a mikasal! Dapot, king aliwang banda, ding mismung Ortodoksung Griego e la bisang manintun king tradisyun monastiku ning dati, ban akit da nung nanu ya iti, at mibalik king Tradisyun. King pamakakit da king ding monasteryu atin lang baka at baka-bakang, sasabyan da ring Griego: "Kaya anti kaniti ya pala ing pamag-monastiku! Atin la mu namang baka at baka-bakal!" Dapot, ding eganaganang bakang iti, baka-bakal at babi-babi atyu la karing monasteryo uling, lalam ning pamanyakup da ring Turku, ding kalulung laik inasa da la ring karelang pibandian, animal at aliwa pa karing monasteryo ban proteksyunan la laban karing Turku. Deng taung masakit at pilay daratang la para mangan king tinape ning monasteryo. Pápakanan da reng monghe deng kalulu at deng mamamalimos; ding eganaganang kalulu mititipun la karin. Ala pang organisasyun a mapanyaup kanitang panaun a ita, anya pin deng monghe kinailangan lang mag-alaga animal — para sumaup kareng tau. Dapot kaybat, inyang e na la kailangan ding monasteryo ing gawang makanian kalapad a gawang kawanggawa, sinunud la pa murin manalaga karing baka, baka, at tupa, at tinuluy da ing pamamalage karing eganaganang animal. Kanita, anyang ikit da ini, dakal a espiritwal a tau kanitang panaun ing megumpisang manisi: 'Lawen yu mu nung nanung klasing monastisismo ing atin tamu!' — at, anyang itutuk de ing karelang panimanman king Albugan, inumpisan deng gawan modelung karelang panuladan ing istilung Albugan a monastisismo, a maki-diin king obrang misyunaryu.

Pegumpisan dang alig ing eganaganang ibat Albugan. E la mibalik king sarili tamung Tradisyun ban, kaibat dang ikit ing milyari at pinagmunian de iti, masasabi da sanang: 'Sigi, dening eganaganang mitagan menibatan la king panaun ning pamanyakup da ring Turku. Kanita, ding monasteryu ala lang pagkakataun a isabye ing bie monastiku anti ing dapat sanang gawan da. Metung yang sakit ibat pa kanitang minunang panaun. Ngeni, kailangan tamung mibalik pasibayu king Tradisyun.' Ali, e la mibalik king kekatamung Tradisyun, nune tinukoy da na ing kabilyan da ring monghe king Albugan. Menikuang lang alimbawa karin, a buri dang gamitan keni. E la mibalik king Tradisyun, at karin ya mekabili ing karelang pamagkamali. King tutu, agyang ding Turku igagalang da la pa murin ding bage ning Pisamban, uling ila mismu mekasaksi la karing milagru a gewa da ring kekatamung santu karing dakal a pamikatagun. At karing monasteryu, ding Turku e la menintun malugud a pamananggap, nune banal a saup.

Mibalik la ding tau karing sadya rang paralan

Lipas ing panaun, at aintindyan da ring tau a ding Kristiyanu ngeni papanatili da ing dangal, kasalpantayanan, at kadakila ning Pisamban. Akit yu — mibalik la ring tau karing sadya rang ugali. King tutu, ing pareung bage milyari ya naman king pamagpinta karing icon. Atin panaun a ing sining a Byzantine e ya aintindian. Ginamit da ring tau ing pahilis para ukitan la ding lumang fresco ibat karing dingding ban apulisan da la at pinturan lang pasibayu agpang king istilung Renaissance. Ngeni, kaybat ding dakal a banua, kikilalanan na ing maragul a alaga ning sining a Byzantine. Angga ring dakal kareng alang respeto, angga ring e maniwala king Dios, bagya-bagya lang mibabalik king sadya rang paralan at tatanggalan de ing palitada a istilung Kanluranin a sinaklo kareng matuang fresco a maki-gasgas ibat king pamag-ukit. King pareung paralan, ding tau bagya-bagya lang magumpisang paintunan ding mismung bage a itatabi da bilang e kailangan ngeni.

At lawen mu nung makananu lang mibabalik king karelang lugal ding eganagana king kantung pang-simbahan a Byzantine! Ngeni, anggiyang ding ának a malati mekatutu lang magkanta king istilung Byzantine. Dati, masakit yang manakit ninuman a makibalu king kantung Byzantine. Pero ngeni anggiyang ding ának a malati balu de, at ding mangatua, king pamakakit da kaniti, pag-isipan de. At nanu la kasanting, kayumung 'ornaments' ding atin ya ing Byzantine chant! Lalu na karing purung komposisyun a Byzantine. Deng aliwa anti la karing malinamnam a kulyo ning nightingale, deng aliwa naman anti la karing maluman a pamanampaling ning papalapit a alun, kabang deng aliwa naman bibie de ing metung a espesyal a kadakila king melodiya. Ing balang metung kareti magdalang at bibigyan diin la karing banal a kabaldugan. Dapot, e la maralas daramdaman dening malagu a 'ornaments'. Keraklan karing talakanta, kakantahan da la ring obra musikal a e kumpletu, king pinaikling at pormularyung paralan. Ating pa ring kakulangan at alang laman a parti king pamagkanta. At ing pinakamahalaga, kakantahan da la a e ra bibigyan pansin ing diin. Mámamulala ku: siguradu ku, ding karelang hymnals e la kulang king markang pang-diin, anti mu king makabayung gramatika? Keraklan karing talakanta mag-perform la king lubus a mababaw at paulit-ulit a paralan — anti mong ing metung a road roller dinalan ya babo ning karelang sheet music at ing pinalapad na ing eganagana. Puru 'pa-ni-zo' at 'pa-ni-zo,' '[254] ' dapot alang kabaldugan. Deng aliwang talakanta bibigyan dang diin deng atin diin a pantig, dapot alang kapanamdaman at king matinis a siwala. Atin mu namang bibigyan dang diin deng pantig king masikan a paralan, dapot pare-parehu mu, magaspang — anti mong mamako lang paku. Wa, tutu ya: o kaya kakanta lang alang diin man, o kaya bibigyan deng diin ding pantig, pero masyadu lang masakit. Deng makanyan a talakanta e la makainspirasyun, e da ka babagwan. Pero ing purung Byzantine chant—nanu ya kasamyu! Magdalang kapayapan at papalambutan ne ing kaladua. Ing ustung dasal-sambitla ning pisamban metung yang panlabas a pamipahayag ning panlub a espiritual a kabilyan. Iti banal a tula ya! Ing buri nang sabian, pasayan neng Kristo ing pusu, at ing metung a tau, king tula ibat king pusu, makipagsalita ya king Dios. Nung ing metung a magdasal-sambitla tutu yang makatutuk king kayang sasambitlan, kanita—king mayap a kabaldugan ning amanu—pareu yang mibayu, ya mismu at detang makiramdam keya. Kanitang dakal a banua na ing milabas, metung a matwang cantor, a menibatan king sekular a yatu papunta king Banal a Bunduk, mengapamulala ya. Ding monghe ning Banal a Bunduk kinanta la king lumang istilu. Pekisabyan de ing makikanta karela, dapot kinanta ya a alang 'ornaments', uling e na la balu. Dapot, ding monghe ning Banal a Bunduk, abalu da la agpang king Tradisyun. Kaybat na mu kanita, ining cantor a ini, at ding aliwa pa, megumpisa lang mengamot buntuk king pamikakunu. Metung a masanting a kapanamdaman ning pamagmalasakit ing sinakup karela; megumpisa lang menintun, menbasa king literatura, at mekiramdam kareng matuang cantor a magkanta agpang king Tradisyun. King paralan a ini, dening cantor ibat king sekular a yatu megumpisa la naman magkanta a maki 'ornaments'.

King tutu, mengutang la mu naman ding Turku king karelang musika ibat Byzantium inyang miras la king Asia Minor. Ini ing sangkan nung bakit makatagkil la king pusu ding makiramdam ding kantang-bayan da ring Turku. Atin pa ngang kasabian karing tau: 'Kantawan la ding kanta king Turku, magsalita king Pranses, dapot sumulat king Griegu.' E naman anti mong ding anggang Turku masanting la bosis, ali. Dapot agyang detang Turku a e masanting bosis, magkanta la king lub, a maki-panamdam. At ding aliwang Griegu, a e ra balu a ding kantang-bayan a Turku menibat la king Byzantium, sasabian da, sasabian da, kinopya mi ya ing pamagkanta a Byzantine karing Turku! Dapot inyang dintang la ding Turku king Byzantium ibat king kalibudtan ning Asya, ala lang musika o pamagkanta! Ala lang nanuman kanita. Kinwa da la ding karelang melodiya ibat king tradisyun a pang-liturgiya ning Byzantine.

— Geronda, bakit mas buri da reng Katoliko ing armoniyang Europeo?

— Bakit? Sasabian da ing makanitang klasing musika mas madali yang a-access da ring tau. Atatandanan mu la reng madre Catolica king France a menalbe 'Christ is Risen' kabang mag-modern dance la a atin icon? Pagmasusian de ing Pasku ning Pamanukyat! At ing mismung Madre Superior ya pa ing tatalan king icon! Pinalitan de ing eganagana, pinalit de ing metung a bage king aliwa — at lawen mu nung nukarin na la mitatapos ding eganagana! Misan, mekaramdam kung monghe a kakanta king doxology. Ing tono na, para kanaku, kakatwa ya. 'Nanu wari ing kakantawan na?' isip ku. 'Ninu ing doxology a kakanta mu?' kitang ke kaibat. 'Ing kang Peter of the Peloponnese, *[255] *,' pekibat na, 'bisa mung inayos ke bagya.' 'Inayos me ing doxology nang Peter of the Peloponnese?!' "Nanu, bakit ali," ngana, "ala ku waring karapatan gawan ita?" — "Nung buri mu, malyari kang sumulat sarili mung himno, pero e me siran ing gawa ning aliwa!" Kanita mismo — pinalitan ne ing tono ning himno ning aliwa, at kaibat, sigurado ku, ing sarili nang obra inaus neng 'Svyatogorsk'. Kailangan mag-ingat a mayap. E dapat alilan ing megiwa na kanita pa. Nung buri na, malyari yang gawang sarili na at ibye ing sarili nang lagyu. Atin yang karapatan ing tau para gawan ita. Dapot ing kumanan king metung a bage a luma at alilan ya — ita, kawalang-galang ya. Anti ya mong atin taung alang kabalu-balu king pamagpinta king icon a magnasang alilan ing metung a matuang icon. Nung ita ing buri da, magpinta la sanang sarili dang icon, dapot e ra dapat siran ing king aliwa.

Nung alang kasalpantayanan, ing yatu e makatalakad.

[256]Deng awtoridad a alang Diyos peniniwala ra king ing kasalpantayanan makasira ya king lipunan at penintun deng ilako iti. Ngeni, bagya-bagya rang aintindyan a nung ing metung a tau ala yang kasalpantayanan, ala yang pamanigil at ing metung a animal a makasulud king sibilisadung lipunan maging yang mabangis; aintindyan da a ing metung a tau eya makatalakad a matatag nung ala yang prinsipyu. Misan, kinutang ne ning metung a peryodista ing metung a matwang pulitiku a Komunista: 'Nanu ing dapat pansinan da ring pulitiku ngeni ban e la mabigu at magtagumpe la?' 'Mebigu kami uling linaban kami king Pisamban,' ing pakibat ning matwang Komunista. King aliwang salita, ding komunistang e maniwala, a alang materyal a interes o ispiritwal a pagnasan, abalu da na e ra agyung labanan ing Dios. Ngeni, ding komunistang e maniwala, karing mapilan a rehiyon ning Serbia, megumpisa lang mitikdong pisamban. Apansinan da ring awtoridad ning Yugoslavia na, base king estadistika, nung nu atin pisamban, mas ditak la ding taung ating problema king kaisipan, mas ditak la ding krimen at aliwa pa. Dening taung areni e la maniwala king Dios, dapot para e la magpakargang tableta para king schizophrenia, gagawang lang pisamban para karela. Pati i Ceaușescu, agyang metung yang 'walang-hiyang korporal'[257] a inaus ne ing Kristianismu 'opium da ring tau' at migsalitang aliwa pang kalupa nang pamamuska, kasabay na niti sinabi na naman a ding Kristiyanu mayap lang tau. Ini uling detang maniwala atin lang 'pigil' at e la gagawang gulu. Ing mitagan, ding e maniwala, sinira de ing eganagana anggang maging gabun. At pilan la karakal a santu ding sisinag kekatamu manibat Russia! Ngeni, mipasiag ing gera laban king komunismu. Dapot atin mu namang mangasikan sangkan para king eganagana. 'I Lenin at i Marx,' nganang sasabian da rening taung areni, 'mikasundu la kang Kristo, dapot e re aintindian ing Keang espiritu at uli na niti, mekgawa lang krimen.' Sasabyan da ini uling ding Kristiyanu pepasikatan de ing karelang siwala, a sasabing buri dang mibalik king karelang matuang Tradisyun, king karelang kasalpantayanan. Inya pin, uling e da na akontrol ding tau anti ing sadya, ding komunista, manawagan la naman karela: 'Mibalik tamu king kekatamung Sinaunang Tradisyun!' Anti mo sanang ding komunista gewa da la ngan detang karok a dapat anyang panaun at kaybat ning rebolusyon uling mu e da aintindyan ing espiritu nang Kristo!

Dating ing panaun a e mu deng maniwala, nune pati na reng e maniwala, aintindian da a nung alang kasalpantayanan, e ya makatalakad ing yatu. Kanita, pilitan da la reng tau a maniwala king metung a bage, ban asupil la. Dalan la reng banua, at datang ing panaun a nung e ka menalangin king sanumang aldo, ikulung da ka. Kailangan lang mag-ulat ding tau king mamuntukan nung menalangin la o ali!… Makanyan ya ing maging kaayusan ning eganagana.

Kailangan tamung mag-iwan metung a mayap a Tradisyun

— Geronda, bakit king mapilan a rehiyon, baryu, at suluk, ating mabubuting tau?

— Uling ding taung menuknangan karin dati, mayap la. Menalakad lang mayap a lahi, at ngeni magpatuluy ya ing mayap a Tradisyun. Isipan mu wari a ing gabun karin sadyang mabunga ya para karing mayap a tau? Ali, ali ya usapin ning gabun. Nung atin Tradisyun king metung a lugal — mayap man o marok — magpatuluy ya iti. King Epirus, malapit king angganan ning Albania, atin metung a baryu nung nu ding manuknangan karin pupunta la king pisamban para king Vespers at king Banal a Liturgiya — kapilan man iti gaganapan. Dinalo la pa pin king Matins. Dening taung areni — makananu keng sabian — mebie la king paraiso kabang atyu la pa keti king bie, at, potang lumipat na la king tutuking bie, makasá la naman king Paraiso. Tinulungan da ing sarili da at ing tutuking henerasyun, uling mitatag lang maulagang pamana. Potang yakapan de ring supling ing maulagang Tradisyun, magpatuluy ya itang maulagang Tradisyun. E marayu karin, atin metung a aliwang baryu. Deng sabla karin mangawat la. Metung mu ing paring menibatan karin, dapot pati ya menako yang larawan king pisamban! Ing punto aliwa ya ing gabun king baryung ita ing mababa, nune deng tau karin atin lang marok a ugali. Inya mekayan la reng marok a lahi, at ituluy na ing marok a tradisyun a ini. Maragul a sigasig ing kailangan para idala ing metung a mayap a tradisyun kening baryung mapanako. At lawen me: nung ing metung a taung e mabait manuknangan ya king metung a lugal , sisikapan da reng aliwang manuknangan karin a patunayan a ali ya katutubu ning lugal, at sasaliksikan de ing malalam a ugat ning kayang lahi. Dapot nung tungkul ya king metung a banal a tau, magkandarapa la ngan ding tau para sabian a kamaganak de. Alimbawa, i San Cosmas ning Aetolia—agyang ibat ya talaga king kalibudtan ning Greece—miyabe ya karing santu ning Epirus uling ing tata na tinalunton ne ing lahi na pabalik king metung a baryu king Epirus. At kanita, king e na man sadya, i San Cosmas meging yang Epirote.

Atin kung kakilala, ing pamunu ning metung a pamilya, a parating kikibut-kibut ing kayang taliri kabang magsalita ya. Kaybat, ding anak na naman, kikibut la mu naman ding karelang mangalating taliri kabang magkwentu la. Uling ding anak, alilan da la ngan ding ugali ning tata da; eksaktu deng gagayan. Dapot ing parasan, ding mayap a bage mu ing dapat tanggapan. Nung ali, ing marok manatili ya at mag-ugat king malambat a panaun. Atatandanan ku ing metung a kayanakan a lalaking linub king komunidad da reng monghe bilang nobisu, dapot e ne ikatuwa karin. "Teka, anak ku," nganang sinabi ning mas matua kaya, "e ka paalis; mibayu ya ing eganagana." "Makananu yang mibayu, Geronda?" ing tututul ning nobisu. 'King tutu, ing novice ning kaninuman a elder ya mismu ing kopya na. Ing novice nang Father So-and-so, kalara ne naman ning kayang talaturu. Makananu ya man mibayu ing nanuman?" Nung atin malalam a ugat a karokan king metung a monasteryo o komunidad da reng monghe, at ding novice, uling e la makapakit tuneng malasakit, simpli da mung 'gagayan' ing akakit da, kanita itang negatibung kabilyan maging yang pangmalawatan. Dapot, nung ding novice papakit lang tune malasakit, ing negatibung kabilian malyaring maging positibu. King paralan a ini, ing mayap at ing marok malyaring maging alang angga.

Atin kung abaluan a metung a bage: ing eganaganang atin tamu—maging tradisyun man iti da reng Banal a Ibpa o detang makasulat king Patakaran—metung ya mung malating pirasu [nung ikumpara king sadya]. King aliwang salita, ing eganaganang ini malyari yang ikumpara kareng ditak a bugkus ning ubas a mitatagan king ubasan kaybat ning pamamupul. Uli na niti, kailangan tamung mag-ingat ban mapanatili ing ditak a lebadura. Ini ing kekatamung Kristiyanung katungkulan. Ala tamung karapatang mag-iwan king e masustansiyang pamana.

[258]Pilán nang banua ing milabas, ding miyayaliwang teologo, propesor king unibersidad, at aliwa pang kilalang tau migpulung la king Geneva para king metung a 'pulung bayu ing konseho'. Pinasyan dang ilako ing pamag-ayunu para king Pasku at San Pedro, at pakuyaran ya ing Maragul a Kuwaresma king adwang dominggu — uling e na man mag-ayunu ing tau. Mekyabe la naman kening pulung ding kekatamung propesor. Anyang migbalik la manibat karin, dinatang la para akit da ku at penimulan dang isalita kaku ing eganagana tungkul kanita, masyadu kung mimua anya sinigawan ku la pa. 'A-realize yu wari nung nanu ing daraptan yu?' nganaku. 'Nung ing metung a tau masakit ya, atin yang rason para mangan karne kabang Kwaresma — ding pangkabilugan a tuntunan e la para keya. Nung ing metung a tau mengan yang pamangan a bawal king Kwaresma ali uli ning sakit nune uli ning kaynan [espiritwal], kanita kailangan neng manalangin: 'Patawaran mu ku, Ginu kung Dios,' kailangan neng pakumbaba ing sarili na at sabian: 'Mekasala ku.' E ne parusan ning Kristo ing taung anti kanita. Dapot, nung ing metung a tau masikan ya, kanita kailangan yang mag-ayunu. Para naman kareng alang pakialam, mangan la mu nung nanu ing buri da, at alang bage makapaga-alala karela. Ing eganagana magpatuluy mu kalupa ning sadya. King tutu, ing keraklan e la mag-ayuno, uling alang wastung sangkan para gawan iti. At itamu, king pamagnasang pasayan ining keraklan, buri tang ilako ing pamag-ayuno king kabilugan? Dapot makananu tang abalu nung nanu la reng maging susunud a henerasyun? Makananu nung mas mayap la pa kesa king henerasyun ngeni, at agyu rang talakaran ding turu ning Pisamban a alang pamag-kompromisu? King nanung karapatan, kanita, ilako ta ya ing eganaganang ini? King tutu, simpli ya mu naman! Kareng Katoliku, ing ayunu bayu kumunala metung ya mung oras. Paburen ta ya wari ing pareung espiritu? Dapat ta la bang bendisyunan ding sarili tang kakapuyan at kakulangan? Dapot uli da ring kekatang kakapuyan, ala tamung karapatang i-ayon ing Kristianismu karing sarili tang pamantayan. Kahit pa ditak la mu ring makatupad king mitatag a ritwal, dapat yang mapanatili para karing ditak a ita. Nung ing metung a masakit atyu ya karing e na kakilala, mangan ya sanang karne king paralan a e re akit ding aliwa at e la mapanuksu. Sali ya sanang sour cream para keya at kanan na king sarili nang kwartu." — "Hipokresya ita," pekibat na kanaku ning metung kareng propesor a i . "Nung makanian, bakit, para mas maging matapat ka, e ka lumwal king plasa at magkasala karin?" — ita ing kutang kung pekibat keya. King nanung panimanman ne ipapakit ning demonyu ing eganaganang ini karela! Gagawa tamu king sarili tamung 'Ortodoksiya' at, king diwa na niting 'Ortodoksiya', bibie tamung kabaldugan ding Banal a Ibpa at ing Ebanghelyo. King kekatamung panaun, nung kapilan dakal la ding edukadung Kristiyanu, ing Ortodoksiya dapat maslag yang maslag! Lawen me i San Nicodemus a Hagiorite [259] — nung makananu karakal ing agawa na! Pilán la karakal a amanu ing sinulat na, pilán la karakal a libru! Tinipun na la ding Bie da ring Eganaganang Banal! Ing Reverendo balu na ing balang aklatan angga king tauling kuwit, agyang ala yang photocopier o computer.

Ing tau, anggang king agyu na, dapat maging metung yang tune Kristiyanu. Kanita, mika-diwa ya ning espiritwalidad; kanita, maramdam ya king mas maragul o mas malating sakit para king Ortodoksiya at king Bansa, at aintindyan na ing kayang katungkulan bilang anak karela. King kalagayan a ini, potang abalitan na ing metung a milyari, ing metung a Kristiyanu papakit yang pamagmalasakit, magmalun at manalangin ya. Dapot, ing metung a Kristiyanu a kailangan parating itulak – 'Ngeni, interesan me ini, at kaibat ita' – anti ya mong metung a gurit a gulung a, para makausad, kailangan ya namang parating itulak. Ing parasan, ing sigasig manibat ya king mismung lub ning tau. Kanita, tuluy-tuluy ya ing pamangalo na — anti mong mabilug a gulung. Nung ing metung a tau maging yang tune Kristiyanu, nung ing sigasig manibat ya king kayang lub, kanita, ipakita na la pa ning Dios ding mas dakal at mas malawak a bage kaya kesa king metung a taung magbasa mu [king dyaryu]. Ing makanining tau, e na mu ababalu ing makasulat, nune pati na murin ing malapit nang isulat. Aintindyan mu ini? Ing banal a kaliwanagan daratang ya king tau, at ding eganagana nang dapat mapapaliwanag la.

Ala tamung karapatan a sayangin, king kekatamung panaun, ing maragul a pamana a likuan na kekatamu ning Kristo. Magsulit tamu kang Dios. Itamu, ding malating taung Griego, menwala tamu king Mesias; mipagkalub kekatamu ing biyaya a paslagan ing mabilug a yatu. Dinalan a banwa bayu ing pamanyatang nang Kristo king yatu, ing Matuang Tipan mesalin ya king Griego. At nanu ing penandaman da ring mumunang Kristiyanu? Parati dang pibabalyan ing karelang bye. At nanu ing katamaran a manungkulan ngeni! Makananu kang manatiling katamaran ngeni, nung agyu tang paslagan la ding tau a alang kasakit-sakit, alang peligrung king bye? Balu yu nung nanu ing penandaman da ring kekatamung ninunu para king yatu nung nu tamu manuknangan ngeni? Balu yu nung pilan la karakal ding taung mig-alay king sarili da? Nung e ra gewa itang sakripisyung ita, ala tamung nanuman ngeni. At uli na niti, magkumpara ku: kanita, king pamipanganib da king bye da, penatagan de ing karelang kasalpantayanan — kabang ngeni, a alang nanumang prisyun, pare-pareu la mu para kareng tau ding eganagana! Deng taung e pa mekalas king kalayan ning karelang bansa, e ra aintindyan nung nanu ing kabaldugan na. 'E sana paintulutan ning Diyos a datang la reng barbaro at disganan da katamu!' — sasabyan ku kareng taung areni, at ing pakibat a daramdaman ku: 'Nanu wari ing mawala kekatamu kanita?' Pakiramdaman yu mu yan! Sumpan kayu sa, ikayung taung alang kwenta! Makanyan la reng tau ngeni. Dinan mu lang pera at saken, at e da na papansinan ing kasalpantayanan, dangal, o kalayan.

Ikami reng Griego, utang mi ya ing kekaming Ortodoksung kasalpantayanan kang Kristo at kareng banal a martir at ama ning kekaming Pisamban. At ing kekaming kalayan, utang mi ya kareng bayani ning kekaming Bansa a migbubu king daya da para kekatamu. Dapat tamung parangalan ing banal a pamanang ini. Dapat tamung ingatan ya, aliwa ing siran king sarili tamung panaun. Metung yang maragul a trahedya nung ding makanitang tau mapapahamak la! At ngeni, akakit tamu nung makananu neng ausan ning Dios ding tau kapamilatan ning personal a aus, kalupa ning pamipadala da ring aus kareng konscript bayu magumpisa ing gera. Gagawan na ini ning Dios ban ating mapanatili, ban ing Kanyang lelangan miligtas ya. E na katamu paburen ning Dios; dapot, dapat mu namang gawan ing agyu tamu king makataung paralan. At para kareng bage a e agawa king makataung paralan, dapat tamung manalangin a ibie na ning Dios ing Kayang saup.

[1] Ing pamipalitan populasyun ning 1924, nung kapilan ding Griegong ibat Asia Minor minuknangan la king Gresya, kabang ding Turkung manuknangan king Gresya minuknangan la king Turkey. – Tala ning magsalí

[2] Ing Gyerang Sibil ning Gresia ning 1944–1948 pilatan ning hukbung gobyernu at ding komunistang rebelde. – Tala ning talapagsalin.

[3] Agpang king kalendaryong sibil. – Tala ning magsalî.

[4] Ibat karing stichera a manuna king Synaxarion para king panganam a ode ning canon king Matins, Eneru 1. – Tala ning Migsalî.

[6] Pankinia (Griyegu: πάντες ἀπὸ κοινου – sabyá-sabyá, pangkabilugan) – metung a obra nung nu makyabe la ngan ding manuknangan king metung a monasteryu o skete. (Manibat ngeni, ding nota da ring Griyegung talalimbag ibye la nang alang sanggunian.)

[10] Ing palayaw a 'Maccabeus' (a malamang mangabaldugang 'ing mamate kalaban') binie ya king pekapun ning pamag-alsa da reng Hudyos (166 BC), i Judas, at kareng menalili kea. Ing pamagalsa laban ya kang Antiochus IV Epiphanes, ing pekapun ning dinastiyang Seleucid. Ding Maccabee linaban lang alang pansariling interes para king kasalpantayanan da ring karelang ninunu at king kalayan pulitikal ning Israel (lawen la ding Libru da ring Maccabee).

[11] "Deng martir ning tauling aldo mas dakila la kesa kareng mumunang martir." San Cirilio ning Jerusalem. Homilies, ika-15 a Homily. Moscow, 1855. p. 261.

[12] Philotimo (Griego: φιλότιμο) – alang katumbas para king salitang ini king makabayung Russian. King pangkabilugan, malyari yang isalin bilang kabiasnan lub, metung a ugali a makayarap king pamagsakripisyu, o pamagbalewala kareng materyal a bage king pamanintun king metung a ispiritwal o moral a ideyal. Ing salitang ini maralas lalto kareng sinulat nang Elder Paissios, a bibigyan diin ing ulaga ning philotimo king ispiritwal a bye. – Tala ning Magsalin.

[13] Ing salitang "κοσμικός" kareng kasulatan nang Elder Paissios, at king Griegong amanu king kabilugan, keraklan ing kabaldugan na 'metung a taung e kayanib king Pisamban, o kayanib mu king lagyu'. King kasalukuyang teksto, ing salitang ini keraklan isasalin ya bilang 'metung a taung makamundo' o 'metung a tau ning mundung ini', kabang ing salitang 'layperson' katumbas ne ning Griegong λαϊκός, a mangabaldugan metung a Kristiyanung mulat a mabibye king yatu. – Tala ning Misalin.

[14] 'Kanonarch', ita pin, ing metung a magmungkahi nung nanu ing dapat gawan. Ibat king salitang 'kanonarch' – metung a talabasa a, kabang ating banal a serbisyu, ipapasiag nung nanu ing kantan ning koro.

[15] Tangalashka (Griegu: ταγκαλάκι) – ini ya ing palayo a binye ning Matua king demonyu.

[17] Lawen ya ing 2 Maccabees 1:19–22.

[21] Χαμώς – 'diyos' da reng lahi nang Moab, ing panganay a anak nang Lot (lawen 3 Ari 11:7); χαμός (Modernung Griegu) – pangawala, pangasira, perwisyu. – Tala ning Migsalî.

[24] Lawen ya ing Lucas 8:26–33.

[25] Ing salin a Ruso milimbag ya king Holy Trinity St Sergius Lavra inyang 1997. – Tala ning Manialin.

[26] King 'lohika', ing buri nang sabian ning Elder ya pin ing racionalismu, ing pamag-isip a makabasi king rason.

[27] Mibye anyang Hunyu 1985, inyang ing Elder manuknangan ya king 'Panaguda' cell.

[28] Ing pamagpalayas kareng marok a espiritu (exorcismo o ritwal ning exorcismo) metung yang ritwal a telakad ning Pisamban, nung nu ing metung a pari, kabang babasanan na la reng espesyal a dasal a anting anting, papalayasan na la reng marok a espiritu ibat kareng taung tutuknangan da reti. Dininan neng diin ning Matua a ing taung biktima ning demonyu a manintun saup king exorcism kailangan neng magtubang lub, ikumpisal la ding kayang kasalanan king metung a amang espiritwal, at maging determinado yang mie bilang Kristiyanu. Ing mas detalyadung impormasyun tungkul king pamibiktima ning demonyu at exorcism makabili ya king Kaduang Dake (Volume III) ning 'Ding Sabi' nang Matua Paissios. – Tala ning Migsalî.

[29] King aliwang salita, ing tangalashka papanatili na ing tau a abala karing 'bagay a alang kabuluhan' – magtanim yang isip karela ban laging 'abala', manatili king kabalisan, at e la makapagsagawa king obrang ispiritwal. King paralan a ini, papalunus ne ning demonyu ing tau.

[30] 'Miyuyukud kami king Krus Mu, O Ginu, at pupurian mi ing Banal a Pamanyubling Mebie Mu' – stichera para king Banal a Krus.

[31] Stichera ning Dominggu ning pang-walung tonu para karing Puri.

[32] Lawen ya ing The Ancient Paterikon, Moscow, 1899. pp. 343–344.

[33] Abba Evagrius. Deng Turu king Aktibung Bie. King: Ing Lugud ning Kayapan (pamisaling Ruso). Bol. I. Holy Trinity St Sergius Lavra, 1992. p. 637.

[34] Anti ing abalu kaibat, ing mongheng ini ya mismu i Elder Paisius.

[37] Deng kabaldugan ning salitang 'κόσμος' king Lumang Griyegu: 1. pampasanting, pamarayu; 2. kaayusan; 3. yatu, kalibutan; 4. ing eganaganang makayatu at makalupa. Lawan ya i A.D. Weisman. Greek–Russian Dictionary. St Petersburg, 1899. p. 725.

[38] Binibie ne ning Matua ing alimbawang ini ban ipakit nung makananu kasanmetung tang tatanggapan ing karokan o kasalanan nung pasikretu lang lulub king bie tamu, metung-metung a takbang. Nung ing karokan o kasalanan bigla lang lungub king bie tamu, labanan ta la; dapot, king paunang pamiyuyuk king karokan, masanay tamu kaniti at king tauli, lubus neng alipan. – Tala ning Migsalî.

[42] "Dinatang ya kekatamu ibat king katasan, ing kekatamung Tagapagligtas, ing Albugan ning mga Albugan, at itamu a atyu king dalumdum at lilung ikit ta ya ing Katutuan, uling ing Ginu mibait ya king Birhen" – himno para king pang-9 a ode king Matins king Kapanikuan nang Kristo.

[45] "Ing sala da reng monghe ila ring Anghel, at ing sala para karing sablang tau ya ing bie monghe; at uli na niti, dapat magsikap la ring monghe a maging mayap a alimbawa karing sablang bage, a e makasakit lub ninuman king nanu man, kapamilatan ning gawa o amanu (2 Cor. 6:3). Dapot nung ing salang ini maging yang dalumdum, kanita ing dalumdum a ita—ita pin, ding atyu king yatu—lalu yang dumalumdum." Ing Kagalang-galang Ibpa Abba Juan, Abad ning Bunduk Sinai, *Ing Tuktuk* (pamisaling Ruso). Banal a Trinidad St Sergius Lavra, 1898. p. 181.

[47] Lawen ya ing Memorable Tales of the Ascetic Life of the Holy and Blessed Fathers. Holy Trinity St Sergius Lavra, 1993. p. 27.

[50] King Bunduk Athos at king Greece king kabilugan, ding labi da reng meangu bie kakalban la ibat king kutkutan kaybat ning atlu anggang apat a banua ning kamatayan, uasan la at ilulan la karing espesyal a silid-imbakan para karing labi. Nung ing bangke ning mete e ya nabubuluk, itiklo ya pasibayu king kutkutan at lalakasan la ding panalangin para king kapaynawan ning meangu. – Tala ning Migsalin.

[51] Lawen ya ing The Great Service Book. Panalangin para karing Masyakit at e Makatudtud. Moscow: Synodal Printing House, 1884. Fol. 165 ob.

[54] King e pamamyeng resibu, sasaklo de ring mangalakal ing transaksyon kareng awtoridad ning buwis, at ing sasalî e na babayaran ing kailangan a buwis, a king Gresya, masyadung matas (angga king 25 porsyentu ning alaga da ring kalakal). – Tala ning Mig-translate.

[56] Deng empleyadu ning gobyernu king Gresia manumpa la para gampanan deng karelang katungkulan king matapat a paralan. – Tala ning Migsalîlat.

[57] Afoniada (Akademyang Simbahan ning Bunduk Athos) – metung a eskwela para kareng lalaki a ating dormitoriu a atyu king Bunduk Athos. Mitatag kanitang 1753. Bukud kareng asignaturang kayabe king kurikulum ning sekundaryang iskwela, ding magaral king Athoniada magaral la mu namang disiplina king teolohiya at eklesiastika (Banal a Kasulatan, ding bye da ring santo, liturhiya, Lumang Griyegu, kanta ning pisamban Byzantine, iconography, at aliwa pa). – Tala ning talapagsalin.

[61] "Ing maparusan keni uli ning kayang kahihiyan, atikman ne ing sarili nang Gehenna." Ibat karing Banal a Kasulatan ning Ibpa tamung Isaac a taga-Syria. Amanu ning Pamanigpit king Sarili. Moscow, 1993. p. 365.

[62] Ing pun da reng anam a baryung Griyegu king Caesarea ning Cappadocia. Ing lugal a kebaitan ning Kagalang-galang Arsenius ning Cappadocia at ning Biyayang Matwang Paissius.

[63] Ini ing lagyung binye da ring manuknangan king Faras kang Kagalang-galang Arsenius ning Cappadocia.

[64] Ing tata nang Elder Paisios ya ing pamuntuk ning baryu.

[66] Lawen ya ing Euchologion A'. Agiasmatarion. Bunduk Athos. 2001. p. 161. Paulit-ulit neng penigkas ning Matua a ing panalangin a 'Ibat king kabulag da ring mata' malyari ya mung basan ning metung a pari.

[68] Epirus – metung a rehiyon king albugan ning Gresya – Tala ning Manialing.

[69] Metung a lunsud at daungan king mauli-albugan ning Gresia – Tala ning Migsalita.

[70] Metung a balen king mauli-albugan ning Gresia – Tala ning Migsalin.

[71] Chalkidiki – metung a peninsula at yunit a administratibu king pangulung-aslagan ning Gresya. Ing metung karing sepu ning Chalkidiki ya ing Bunduk Athos. – Tala ning Mig-salin.

[72] Ing Balat ning Pekabanal a Theotokos – metung karing pekamahalagang relikya ning Kristiyanismu, a makatagu king Vatopedi Monastery king Bunduk Athos. – Tala ning Migsalîlat.

[73] Lawen ya ing Josue 13:1–2 at Ukom 3:1–4.

[76] Lawen ya ing 4 Hari 24 at ding tutuki.

[77] Ing Tua tutukuyan ne ing AIDS (sinabi anyang Nobyembri 1984)

[78] Lawen ya ing 3 Hari 18:17–40.

[82] Nafplion – metung a balen at daungan king Peloponnese (mauling Gresya). – Tala ning Manialing.

[83] Elenos – metung a ilug king Kalibudtang Gresya. – Tala ning Manialing.

[85] Mibye anyang Nobyembri 1990 kabang ating masikan a kaleldo.

[86] Metung a lawa king mauli-albugan ning Gresya – Pikukwanan danum ning Athens. – Tala ning Mig-translate.

[87] Metung a ilug king Thessaly. – Tala ning magsalí.

[88] Ing Evros metung yang ilug king pangulung Greece (ausan dang Maritsa king Bulgaria). – Tala ning magsalî.

[89] Uling masyadung malangi ing gabun. – Tala ning magsalî.

[90] Lawen ya ing Genesis 5:32 ff.

[91] Ing Panalangin karing Alay king Maragul a Pamaglub kabang ating Banal a Liturgiya nang San Juan Crisostomo.

[93] Agpang king kalendaryung Old Style, ita pin king mismung aldo ning Pamagkera ning Pekabanal a Indu ning Dios. – Tala ning Migsalî.

[94] Lawen ya ing Mateo 25:1–13.

[96] Ing tekstung Griegu atin yang makapagmulalang pamamyalung amanu: διαφέρουν ὅσο διαφέρει καὶ τὸ ἄυλον ἀπὸ τὸ νάυλον (literal: 'miyayaliwa la king metung at metung anti mo ing pamiyaliwa ning imaterial king polyethylene'). – Tala ning talapagsalin.

[97] Ing pamanyakup king Gresia anyang 1941–44 ning Alemanya, Italia at Bulgaria. – Tala ning Migsalîlat.

[98] Ing stremma metung yang yunit ning sukat a katumbas ning 1,000 m². – Tala ning talapagsalin.

[100] Ing propesiya nang San Cosmas tungkul ya karing taung megaral a alang takut king Dios. Lawen ya ing: Ing Bie at ding Propesiya nang Cosmas ning Aetolia. – Moscow, Holy Mountain, 2007.

[101] Lettuce – metung a klasi ning saladang makakan. – Tala ning Mig-translate.

[102] Ing tinutukuyan na ning Elder ya pin ing pangmalawut a supersonic a eroplanu para karing pasaheru kalupa na ning 'Concorde'.

[103] King Bunduk Athos at king Greece king kabilugan, ding labi da reng meangu bie kakalban la ibat king kutkutan kaybat ning atlu anggang apat a banua ning kamatayan, uasan la at ilulan la karing espesyal a silid-imbakan para karing kutkutan. Nung ing bangke ning mete e ya nabubuluk, itiklo ya pasibayu king kutkutan at lalong papasikan la ding panalangin para king kapaynawan ning meangu. – Tala ning Migsalîlat.

[105] Deng kulungan a sadya rang atyu kilub da reng pader ning kuta ning siudad ning Thessaloniki.

[106] Ing Kagalang-galang Arsenius ning Cappadocia babasaan ne ing mumunang salmo kabang mamitan yang dutung at tanaman – ban ing tinanam magbunga yang mayap.

[107] Sinabi inyang panaun ning masikan a kalangian anyang Nobyembri 1990. Anyang Hunyu ning pareung banwa, dakal la reng ulad king Gresya.

[108] Ing pamamasa kaniting kapitulu papaintindian na ing matinding espiritu ning pamagkukulang king sarili a katangian ning Kapatad Paisios mismu, at ing pamagmalasakit a naramdaman na a ing espiritu ning pamagkukulang king sarili ning mabilug a komunidad monastiku malyaring mibayu. Ing Elder e ya tututul king kultura, dapot buri nang diinan a e ing kultura ing dapat mamahala king tau, nune ing tau ya ing dapat mamahala king kultura. Ngana ning Elder, ding monghe, partikular, dapat lang iwasan ing maging dependenti king makabayung teknolohiya at gamitan de iti king ustung paralan, ban a-direkta da ing karelang sikanan king espirituwal a laban.

[110] Ing Bunduk Sinai, a ngeni administratibung dake ne ning Ehipto, kanitang panaun a ita atyu lalam ning kontrol ning Israel.

[111] Metung a espesyal a disenyung lamparang kerosina a maslag a maslag ing sulu. – Tala ning magsalî.

[112] Ing Kagalang-galang Arsenius ing Maragul mibait ya king Roma manga banuang 354. Kilala ya king kayang kabiasnan at kaburyan. Inaus de 'ibpa da ring ari' uling pinagkatiwalaan neng Emperador Theodosius king pamanese kareng adwa nang anak a lalaki. Kanitang 394, kaybat ning banal a aus, minukyat ya king disyertu ning Ehipto. Lipat ning dati nang bye karing palasyu, bilang metung a monghe, mekilala ya king pambihirang kasakitan at pamagkipagkras.

[113] Ing Kagalang-galang a Athanasius ning Athos (†1000) – talatátag ning Maragul a Lavra king Banal a Bunduk ning Athos, tata ning komunal a monastisismo king Banal a Bunduk, metung a ascetic a mitmung grasya a mirinan king biyaya ning pamangawang milagru kabang mabie ya pa at kaybat ning kamatayan na. – Tala ning Talasalin.

[114] Nung pisasabyan la reng Europeo at ing Albugan, ing Matua e na la bababanan ding tau ning America at Albugang Europa, dapot buri nang isumbung ing espiritung alang-Diyos at racionalistang mamayani kareng bansang aeta.

[115] Napoleon Zervas (1891–1957) – pekapun ning kilusang anti-fascist a 'National Greek Democratic Union', a linaban karing Nazi king Epirus at karing aliwang rehiyon ning Greece. – Tala ning Mig-translate.

[116] Pamangalbag ning sciatic nerve. – Tala ning Manalili.

[117] Metung a balen king Cyprus. – Tala ning Migsalîlat.

[119] Ing tutukuyan nang Elder Joseph ya ing sabun a panglaba a 'CLEAN'.

[120] Kanitang minunang panaun, king pamanigobra, ing 'mad wheel' ya ing terminung gagamitan para king metung a gulung a e gagana nung nu la makakabit ing drive belt ban patuknangan ing makina a e na-sindi ing motor.

[121] Ding Oras (Mumuna, Katlu, Kanam, Kasyam) – metung a makakawaning makuyad a serbisyung liturhikal a bage ning pang-aldo-aldong siklu liturhikal. – Tala ning Mig-translate.

[124] I Elder Paisios ipamie na la ding gamit a dela kaya karing aliwang monghe a mangailangan kareti.

[125] George II (1890–1947) – Ari ning Gresya manibat 1922 anggang 1929 at manibat 1935 anggang 1947.

[127] Reyna Maro (1418–1487) – anak ning Serbian a despot a i George Branković (1375–1456), a ya ing kadwang ktitor ning Monasteryu nang San Pablo king Bunduk Athos. I Maro mekyasawa ya kang Sultan Murat – ing tata nang Sultan Mehmed, ing sinakup king Constantinople. Kaybat ning pangabagsak ning Constantinople, i Reyna Maro dinonate na king Monasteryo nang San Pablo ding maulagang regalu da ring Magi, dakal a banal a relikya at ding labi da ring santo ning Dios.

[128] Metung karing adwang pulung komunidad a monasteryu ning Bunduk Athos.

[129] Ing Kagalang-galang Pachomius a Dakila mibait ya manga banuang 280 AD king Thebaid (Upper Egypt). Kaybat nang ayari ing serbisyu na king militar, menuknangan ya king metung a mekalating templung pagan at megumpisa yang mibie king pamagkipag-sakit. Uling penamdaman na ing pamangailangan para king metung a gabay a ispiritwal, linapit ya king eremita ning Thebaean, ing Kagalang-galang Palamon, at tinggap ne niti bilang alagad. Manga banuang 320 AD, kaybat ning metung a banal a pangit, telakad ne ning Kagalang-galang Pachomius ing mumunang monasteryo da ring Tavenniotes king Upper Thebaid. King kabilugan, ing Reverendo mitatag yang siyam a monasteryo para karing lalaki at adwa para karing babai, a maki kabilugang manga 7,000 a monghe. Miyabayan ya karing banal a biyaya. Mete ya king Ginu anyang 346.

[131] Asketirion (Griegu: Ἀσκητήριον) – metung a makakubling tuknangan da reng monghe, metung a lugal para karing pagsikapan king pamagpigil king sarili. – Tala ning Mig-translate.

[132] Nitria – metung a bunduk at ing kasiping nang disyerto king pangulung-albugan ning Ehipto. Manibat pa king panaun nang San Macarius a Dakila (ika-4 a siglu), meging paboritung lugal ya para king monastic asceticism. – Tala ning Mig-translate.

[135] Ing manimunang daungan ning Gresya. – Tala ning Manalili.

[137] Ing eremitang i Photini mibait ya kanitang 1860 king Damascus (Syria) king metung a pamilyang Griego. Manga kanitang 1884, minukiat ya king Disyertu ning Transjordan. Kanitang 1915, uli ning Mumunang Gerang Pangyatu, napilitan yang minalis king Jerusalem, nung nu ya menatili anggang mibalik ing kapayapan. Kaybat na nita, menuknangan ya king disyerto king albugan ning Dagat a Mate, nung nu ya mebie bilang eremita anggang king kamatayan na. Ing bye ning eremita makalarawan ya king libru: Archimandrite Ioakeim Spetsieris. Ing Eremita Photini. Banal a Kubu da ring Banal a Anargyroi, Bayung Skete, Bunduk Athos, 1994.

[138] Ing Banal a Martir at Kapante da ring Apostol Cosmas ning Aetolia (1779; pamanialita ning kayang pamamartir keng Agosto 24). Mekadakal ya panaun a migobra king Banal a Bunduk ning Athos. Kaybat ning kayang banal a aus, linto ya king yatu at miglakbe ya karing balen at baryu ning Gresya, a atyu lalam ning pamamunu da ring Turku, a mangaral king Ebanghelyu. Menuru ya king Ebanghelyu, mitatag yang eskwela, at sinupak ne ing pamag-Islam karing Griegu. Mekagawa yang dakal a milagru at likuan neng dakal a propesiya tungkul king paintungulan ning kabilugan ning katauan. Ustung tuturingan ya bilang metung a maragul a propeta ning makabayung panaun. Pinaltrug de ring Hudyus king arapan ning pasha a Turku at mete ya bilang martir. Lawen ya ing: Ing Bie at ding Propesiya nang Cosmas ning Aetolia. – Moscow: Banal a Bunduk, 2007. – Tala ning Magsalin.

[139] Lawen ya ing The Ancient Paterikon. Moscow, 1899. p. 21.

[140] Hesychasterion (Griegu: ἡσυχαστήριον) – metung a monasteriung espesyal a klasi. Ing lagyu menibat ya king salitang 'ἡσυχία' – katahimikan. – Tala ning Migsalîlat.

[141] Ing ka-angkupan ning alimbawang binye ning Banal a Kuma Paissios makumpirma ya karing datos a pisyolohikal. Ing e mararamdamang, alang-patnang pawas at pamangisnawa ning balat ila ring mekanismung mag-regulate king temperatura ning katawan ning tau. Nung takpan ya ing mabilug a balat ning katawan ning metung a tau king sanumang materyal a makasabat king pawas, at uli na niti e ne makasingap ing balat, ding bunga na niti e la agad lunto; dapot, kaibat ning mapilan a panaun, ing pamagbalugad king balansi ning temperatura ning katawan magdalang seriosung problema karing pekamaulagang gamit ning katawan. Ing pamiparisan king panalangin at katahimikan diretsu ya. Ing misteryosu, e masabing panalangin – ing katahimikan – e mapapansin dapot alang patugut yang sasaup king metung a tau para manatili king masustansyang espiritual a kabilyan. Ing kakulangan king katahimikan magdala ya king metung a Kristiyanu – at lalu na king metung a monghe – king mga espiritual a bunga a e mapapansin king mumunang lawe, dapot makasira la pa murin. – Tala ning Migsalî.

[142] Isos (ibatan king Griegong ἴσος – pante, kapante, kalupa) – ing pekamababa, 'pang-basi' a siwala king kanta ning pisamban Byzantine. – Tala ning Migsalî.

[143] Charalampos Papanikolaou – metung a talakanta at talasulat musika ning Byzantine ibat king tauli ning ika-19 anggang umpisa ning ika-20 a siglu, ibat king Griyegung siudad ning Kavala. Nilevs Kamarados – metung a talakanta ning Constantinople king libutad ning ika-19 a siglu, talasulat at teyorista ning musikang Byzantine. – Tala ning talasalin.

[144] King terminolohiyang monastiku, ing salitang 'εὐχή' mangabaldugan yang makuyad a panalangin a bibilugan da ring mapilan a amanu, a paulit-ulit a sasambitla kabang manalangin gamit ing rosaryu. Karaniwan, ini ya ing Panalangin kang Hesus: 'Ginu Hesukristu, Anak ning Dios, kaasian mu ku,' dapot bukud kanini, ing 'εὐχή' malyari ya namang tumukuy king panalangin king Pekabanal a Indu ning Dios: 'Pekabanal a Indu ning Dios, iligtas mu ku, metung a makasalanan,' karing Banal: 'Banal (lagyu), ipanalangin mu ku king Dios,' king Banal a Krus, karing Anghel, o metung a panalangin a inampang king kalupa nang paralan para king kapayapan da ring meangu bie, para king pamanulu da ring masakit, at aliwa pa. Ing salitang ini malyaring isalin bilang 'Ing Panalangin kang Jesus', 'panalangin a gagamit rosaryu', 'panalangin', 'litanya' at aliwa pa – dependi king kontekstu. Ing 'magsadya king panalangin' king kasalukuyang teksto mangabaldugan yang gawang panalangin a anti kanini. – Tala ning Talasalin.

[149] Lawen ya i Elder Paisios. The Holy Mountain Fathers and Stories from the Holy Mountain. Holy Trinity St Sergius Lavra, 2001. pp. 13–39.

[150] Ikumpara king Exodo 1:13–14.

[151] Lawen ya i Elder Paisios. The Fathers of Mount Athos and Stories from Mount Athos. Holy Trinity St Sergius Lavra, 2001. pp. 140–141.

[152] King kasalukuyang terminolohiyang monastikung Ruso, ing salitang 'obedience', bukod king 'pamagpasakup king sarili nang kaburian' (Griyego: ὑπακοή), malyari ya namang mangabaldugan metung a partikular a serbisyu a mitakda king metung a monastiko (Griyego: διακόνημα). King kasung ini, ing terminu gagamitan ya king mumunang kabaldugan. – Tala ning Migsalî.

[153] Para king karagdagang impormasyun tungkul kang Elder Trifon, lawen ya i: Elder Paisius. The Fathers of Mount Athos and Stories from Mount Athos. Holy Trinity St Sergius Lavra, 2001. pp. 120–125.

[154] Lawen ya ing Mat. 6:33 at Lucas 12:13.

[156] Lawen ya ing Mateo 25:1–13.

[159] Lawen ya ing Galacia 5:22–23.

[160] San Gregorio ing Dialogista, Papa ning Roma (540–604) – metung a santo ning Pisamban a Orthodox. Ing aldo ning kayang kapistahan gaganapan ya king ika-12 ning Marsu.

[161] Lawen ya ing 3 Aring 19:13–18.

[162] Dimitrios – Ekumenikal a Patriarka manibat 1972 anggang 1991 – Tala ning Talasalin.

[163] Ing tutukuyan nang Elder Paisios ila reng kumperensyang teolohikal nung nu la pisasabyan deng isyu a ating siguradung posisyun patristiku ing Pisamban, pati na reng isyu a e man kailangan pisabyan.

[165] King Griyegu, ing salitang 'Ascension' (Ἀνάληψη) babai ya. – Tala ning Mig-salita.

[168] Lawen ya ing Exod. 32:1–6.

[169] Lawen ya ing Memorable Tales of the Asceticism of the Holy and Blessed Fathers. Holy Trinity St Sergius Lavra, 1993. p. 18.

[171] Potang pisasabyan ne ing 'common sense' at babatikusan ne, ing buri nang sabyan ning Elder Paisios aliwa ya ing biyayang mitmung grasya a gewang parangal ning Dios king katauan, nune ing racionalismu, o, anti ing mismung sinabi ning Elder, ing 'e masustansyang panamdam', ita pin, ing 'panamdam' alang kasalpantayanan king Dios, a e tatanggap king Banal a Pamanibala at babaliwala na ing posibilidad ning metung a milagru. – Tala ning Migsalî.

[172] Ing ospital para kareng sira buntuk king Thessaloniki.

[173] Ing Theotokarion (Griegu: Θεοτοκάριον) metung yang koleksyon da reng kanon a pang-liturhiya para king parangal ning Pekabanal a Indu ning Dios, a tinipun nang Kagalang-galang Nicodemus ning Bunduk Athos at minunang milimbag kanitang 1796. Atin yang anam a pulu't adwang kanon, a sinulat da reng adwang pulu't adwang himnograpo ibat kareng miyayaliwang panaun. – Tala ning Magsalin.

[174] 'Ing Kasalesayan da reng Manggugustu king Dios' – metung a libru da reng talambie da reng ascetic a taga-Syria, a tinipun nang Beatus Theodoret ning Cyrrhus. "Evergetinos" – metung a sistematikung koleksyon da reng turung patristik king apat a bolyum, a tinipun anyang panaun a Byzantine ning mongheng i Paul Evergetis ning Monasteryu ning Constantinople at mumunang milimbag king kawakasan ning ika-18 a siglu ning Kagalang-galang a Nicodemus ning Bunduk Athos. – Tala ning Migsalîlat.

[175] "Kinutang da ring matua kang Abba Arsenius, 'Bakit e me papalitan ing danum karing sanga – mabau ya?' Pekibat na, 'Uli ning insinsu at pabanglu a peniknangan ku king yatu, kailangan kung tiisan ining bau.' Ing Matuang Paterikon, Moscow, 1899. p. 45.

[178] Kanitang Agosto 15, 1940 (ing Pista ning Pamagtudtud ning Pekabanal a Indu ning Dios agpang king kalendaryung Bayung Estilu), ing barkung pandigma ning Hukbung Dagat ning Gresia a 'Elli', a makatali king daungan ning isla ning Tinos, Gresia, linasak ne ning metung a submarinung Italyanu. Binangga deng torpedo ding Italyanu ing 'Elli' kabang ding marinung Griegu lulual la king barku para makiabe karing selebrasyun para king Pekabanal a Indu ning Dios (ing Tinos ya ing tuknangan ning metung karing pekasucul a milagrosung larawan ning Indu ning Dios king Gresia). Ing traydor a gawang ini milyari adwa't kapitnang bulan bayu ya migdeklarang gera ing Italy king Greece. Kaybat ning pangalbug ning 'Elli', anyang abalu da na e maiwasan ing gera laban king Italy, ding Griyegu megumpisa lang masigasig a magsadya para ipamingwa ing karelang bansa. – Tala ning Migsalî.

[182] Dati, kareng unibersidad a Griego, ding aplikante malyari lang kumuang entrance examination para kareng mapilan a faculty king metung a pamikatagun. Ngeni, metung na la mu ing malyaring kuanan.

[184] Karyes – ing sentrung administratibo ning Bunduk Athos, nung nu la mayayakit ing Banal a Kinot, ing opisina ning gobernador, ing istasyun pulis, ing post office, ding tindahan, at aliwa pa – Tala ning Manialing.

[187] Metung a balen king Kalibudtang Gresia. – Tala ning Manialing.

[188] Ding Rehiyon ning Gresya. – Tala ning Manalili.

[189] King kadwang kapitna ning ka-20 a siglu, ing Pisamban a Griego menibabo ya king ideolohiya da reng ausan dang organisasyun a extra-ecclesiastical o kapatiran. Agpang king ideolohiyang ini, a Protestanti king kalikasan, ing monastisismo tuturingan yang metung a penomenon a dayu king Pisamban. Ding Banal a Ibpa, lalu na retang sinulat tungkul king kalalman ning espiritual a bie, mekalimutan la. King libutad da ring dekada 1960 at 1970, ining ideolohiya megumpisa yang mawala at megumpisa ing pamagbalik king tradisyun patristiku. – Tala ning Talapagsalin.

[191] Lawen ya ing Hukom 15:14 at ding tutuking talata.

[192] Lawen ya ing 3 Aring 3:9–12.

[193] Para king karagdagang impormasyun tungkul kang Elder Augustine, lawen ya i: Elder Paisius. The Fathers of Mount Athos and Stories from Mount Athos. Holy Trinity St Sergius Lavra, 2001. pp. 76–83.

[194] Lawen ya ing Lives of the Saints. Pebreru, aldo 13. Ing Bie ning Kagalang-galang Martinian at ding Banal a Asawang i Zoe at i Photinia.

[195] Metung a isla king Dagat Aegean. – Tala ning Migsalin.

[196] Ing sundalus a ini i Arsenios Eznipedis ya – ing maging Banal a Kapatad Paisios. Ing insidenting milarawan milyari ya anyang Gyerang Sibil ning 1944–1948. – Tala ning Mig-translate.

[197] Sodium borate. – Tala ning Magsalin.

[198] Ing Matua ginawa yang makapagmulalang pamamyalung amanu: παρρησία – prangkang pamagsalita, tapang; Παρίσι – Paris king transkripsyon a Griegu. – Tala ning Manialingad.

[199] Lawen ya ing The Works of Our Holy Father Abba Isaac the Syrian. Words of Asceticism. Sergiev Posad, 1911. p. 528.

[204] Lawen ya ing Salmo 105:37: "At penangan da la ring sarili dang anak a lalaki at babai king karelang kaburyanan."

[206] Lawen ya ing Genesis 4:14–15.

[208] I Banal Isidora menuknangan ya bilang madre king Tavenisiot Convent, a tetag ning Kagalang-galang Pachomius a Maragul inyang umpisa ning kapat a siglu king pampang ning Ilug Nile king Upper Thebaid. King pamagsane na king asceticism ning banal a kaburyanan para kang Kristo, ing Biyaya nagkunwaring maburyan ya at makademonyu, at pepababa ne ing sarili na. Imbes na magsulud yang pang-monasteryung kupya, sinaklo ne ing buntuk na king basahan, linakad yang makasapak, at tinanggap yang pamamintas at pamanasa ibat karing aliwa a alang reklamo at mitmung kababan lub. Ing kabanalan ning Biyaya mibulgar ya king metung a pang-anghel a panyawup kang Abba Pitirim a eremita, a ya namang sinabi kareng eganaganang madre ning kumbentu tungkul keya. Kaybat na niti, uling buri nang iwasan ing kaluwalhatian ibat king tau, ing Biyaya lihim yang meko king kumbentu at mebye ya king pamagkalingo angga king mismung aldo ning kayang kamatayan. Ing pamag-alala kang Kagalang-galang Isidora pagmasusian ya king ika-10 ning Mayu. Lawan ya ing 'Lives of the Saints', Mayu, king ika-apulung aldo.

[209] Felon – imalan ning pari. – Tala ning Mig-translate.

[210] Ing sentral a plasa king Athens. – Tala ning Migsalî.

[211] Para king impormasyun tungkul kang Elder Tikhon, lawen ya i: Elder Paisius. The Fathers of Mount Athos and Stories from Mount Athos. Holy Trinity St Sergius Lavra, 2001. pp. 13–39.

[212] King salinang Ruso: 'Ing babai e ya dapat manyulud imalan a panglalaki, at ing lalaki e ya dapat manyulud imalan a pangbabai, uling ing ninu man gawa karening bage a reni, kasuklam-suklam ya king Ginu mung Dios' (Deut. 22:5) – Tala ning Migsalin.

[213] Agpang king tradisyun ning pamag-isti, kareng monasteryu ning Gresya balang dayung daratang sasalubungan de king pampalamig – loukoum o aliwang mayumung pamangan at metung a basung marimlang danum. – Tala ning Mig-translate.

[214] King salitang Griyegu, atin atlung klasi ning accent: acute, grave at circumflex. Kanitang 1982, mipatupad la ding bayung tuntunan king pamagbaybay king Gresya, nung nu metung mung klasi ning accent ing menatili king Modernung Griyegu. Kasabay niti, mika dakal pang aliwang artipisyal a pamanyimpli, a maragul ing pamanbaba king pamantayan ning gramatika ning modernung salitang Griyegu. Lawen ya mu naman ing footnote 221. – Tala ning Migsalî.

[216] Ἄρτος (Ancient Greek) – tinape, οἶνος (Ancient Greek) – alak a ubas – Tala ning Manialing.

[218] Lawen ya ing The Life and Martyrdom of Saint Catherine the Great Martyr. Lives of the Saints, Nobyembri, 24.

[219] Kareng eskwela ning Griyegu, metung a panalangin a Orthodox ing babasan king masikan a siwala kareng silid-aralan king umpisa at wakas da reng leksyon. King umpisa ning paruminggu king eskwela, ing pambansang bandera ning Griyegu maseseremonyang itatas king palaruan ning eskwela king arapan da reng eganaganang magaral, at king wakas ning paruminggu, ibababa ya. – Tala ning Mig-translate.

[220] "O kinwa ka bang pitek king gabun at ginawang mabie a lelangan, at tinukud me ining lelangan a magsalita king babo ning yatu?" (Job 38:14)

[221] King makabayung Griyegu, atin adwang istilu ning amanu: ing Dimotiki (literal a kabaldugan 'amánu da ring táu') at ing Katharevousa ('malinis' a amánu). King aspetu ning gramatika at bokabularyu, ing Katharevousa mas malapit ya king Sinaunang Griyegu, nung nu la pareung mebangun king kasalesayan ding adwang istilu. Angga kanitang 1974, ing pamanuru kareng unibersidad a Griegu gagawan ya king pananalitang pampanitikan – ing Katharevousa. Ngeni, king keraklan kareng institusyon ning matas a edukasyun king Gresia, ing pamanuru gagawan ya king Dimotiki, a sadya metung a istilung pang-aldo-aldo. Nung isama ya king artipisyal a pamagpasimpli ning spelling (lawen ing footnote 214), ing maleparan a pamanyulud da reng dayung salita king Modernung Griyegu, at aliwa pa, ing pamaglakwan king Katharevousa bilang amanu ning iskwela meging sangkan ya king maragul a pamagbaba ning antas ning edukasyun da reng modernung Griyegu. – Tala ning Mig-translate

[222] Mangaman kami kareng kekaming talabasa king e mi pamagbayu king bersung sinipi ning Elder king pamaglikas – agyang kasuklam-suklam ya. Dapot, ing espiritwal a laman ning isyu mas makatakut ya kesa king makapangilabut nang itsurang pang-panlupa. Ing mebanggit a kapirasu menibat ya king metung a textbook king sariling amanu a opisyal a inirekomenda ning Ministri ning Edukasyon ning Gresya para king kadwang banwa ning primaryang iskwela; anya malino a ding ának ning Gresya makayarap la king pareung tinutuk a espiritwal a gera anti mo ring karelang kaparang Rusyano. Uli na niti, ding paralan ning espiritwal a depensa a minungkahi ning Biyayang Kura Paisios kening kapitulu malyari la mu namang gamitan da ring pengari at talaturu a Ruso. – Tala ning Talasalin

[223] Lawen ya i Elder Paisios ning Bunduk Athos. Ing Kagalang-galang Arsenius ning Cappadocia. Holy Trinity St Sergius Lavra, 1997. pp. 30, 33–34.

[226] Ikumpara king Isaias 42:3 at Mateo 12:20.

[228] Anyang Hulyo 20, 1974, sinakup de ring tropang Turku ing Cyprus at inukupa de ing pangulu nang dake. – Tala ning Migsalîlat.

[235] Metung a kasabian nang Cleobulus – metung a tiranu ning Lindos king Rhodes – metung karing pitung matuang pantas (6th century BC). – Tala ning talapagsalin.

[239] Agpang king librung liturhikal a Griegu. – Tala ning talapagsalin.

[240] Agpang king tradisyun ning Bunduk Athos, kaibat ning panalangin ning Katlung Oras, ing paring gagawang Proskomedia tutunug yang malating kampana a atyu king altar, at mitituknang ya ing serbisyu. Lulwal la ding monghe ibat karing karelang stasidia at tahimik dang gaganakan ding lagyu da ring mabie at ding meangu bie. King panaun a ini, kukuwa na ning pari ding partikula, kabang sasabian na: 'Tandanan mu, O Ginu.' Kaibat, magpatuluy ya ing mesagkalan a serbisyu. Lawen ya ing The Holy Mountain Rule of Church Order. Holy Trinity St Sergius Lavra, 2002. p. 33. – Tala ning Mig-translate.

[241] Lawen ya i Elder Paisios. The Fathers of Svyatogorsk and the History of Svyatogorsk. Holy Trinity St Sergius Lavra, 2001. pp. 102–104.

[242] Ing salitang 'uncompromising' keni katumbas ne ing salitang Griegung 'ἀκρίβεια' (literal: katumpakan, istriktu). King teolohiyang Orthodox, ing akrivía mangabaldugan ya king prinsipyung patristik ning istriktung pamamaraan karing Banal a Canon (at, king mas pangkabilugan, king Tradisyun ning Pisamban), nung nu ing literal at eksaktung pamangamit da kikilalanan yang kailangan. – Tala ning talapagsalin.

[243] Lawen ya ing panganam a ode ning kadwang canon para king Presentasyun ning Pekabanal a Theotokos (21 Nobyembri).

[246] Agpang king tradisyun ning Bunduk Athos, ding pamagbaba e la gagawan king patakaran ning pamag-monje king silid-tuknangan nung Dominggu mu at kabang atyu ing Masayang Paruminggu. Karing aliwang aldo ning piesta, kayabe la ding Labing-adwang Maragul a Piesta, gagawan la ding pamagbaba king silid-tuknangan. – Tala ning talapagsalin.

[247] Archondariki – metung a lugal a pipagtanggapan para kareng bisita kareng monasteryung Griyegu. – Tala ning Migsalî.

[248] Ing Matua ginawa yang pamaglaru karing salita a makabasi king pamikakaparalan ning lagyung bayung gawa Ζωζώ (metung a pangasira ning Ζωή – 'bie' – katumbas ning lagyung Rusong Zoya) at ing salitang 'ζωο' – 'animal'. – Tala ning Migsalî.

[250] Ing pamukud a susulud da reng pari at monghe. – Tala ning magsalî.

[251] Ing salitang Griyegu 'kavsokalivitis' mangabaldugan yang 'manusug kareng kalivas'. Ini ing lagyung binye king santung Athonite ning ika-14 a siglu, i Venerable Maximus (pag-alala king Eneru 13), a menibye-byeng ascetic, maralas yang lilipat-lipat lugal, gagawang sarili nang malating kalivas—kubung—at kaibat susugdan na la. – Tala ning talapagsalin.

[252] Ing Matua ginawa yang pamaglaru karing salita: παράδοση – tradisyun; παράβαση – krimen, pamaglabag, pamanyira. Kening kasung ini, bilang pambihira, inalisad mi ya ing tauling salita bilang 'pamanikil'. – Tala ning Manalili.

[253] Kanitang 1833, ing menor de edad a Prinsipe Otto ning Bavaria meyalal yang Ari ning misagip a Gresya. Kayabe ne at ing kayang regency council, dakal a Germanu ing miras king Gresia, a linukluk king keraklan karing manimunang pwestu king gobyernu, hukbu, at ekonomiya ning Gresia. Kanita megumpisa king Gresia ing panaun ning ausan dang dominasyun Bavarian, a king dakal a paralan mas masakit para karing Gresu kesa king mibagsak a gapus ning Turku. Ing pamanyakup da reng Bavarian meyari ya inyang Setyembre 3, 1843 king pamagwakas ning absolutistang monarkiya at ing pamagtanggap king Konstitusyon ning Gresya. I Ari Otto at ing keraklan kareng Bavarian pepalayas la king bansa. – Tala ning Talapagsalin

[254] Pamanulat ning musikang Byzantine.

[255] I Peter ning Peloponnese (mete 1777) – metung a bantug a talasulat musika para king pisamban a Byzantine king panaun kaybat ning Byzantine. – Tala ning talasalin.

[257] Pialungan amanu: ing apelyidu ning pulitiku at General Secretary ning Romanian Communist Party, i Nicolae Ceaușescu (1918–1989), neng isulat ya king Griegu, metung yang homonimu ning pariralang 'τσαούσης του αἴσχους', a ing literal a kabaldugan na 'walang-hiya a korporal'. – Tala ning talapagsalin

[259] Ing Kagalang-galang Nicodemos ning Banal a Bunduk mibait ya kanitang 1749. Metung ya karing pekamátulid a táwu ning kayang panaun. Pinagsama na ing pambihirang galing karing siyensiya at ing alang-kapintasang kalinisan ning kasalpantayanang Orthodox. Manibat kanitang 1775, mebie ya bilang monghe king Banal a Bunduk ning Athos. Keni na sinulat ding dakal a libru, a bibilug king gintung pibandian ning teolohiyang Orthodox at asceticism. King direktang pamakiabe nang Venerable Nicodemus, ding *Dobrotolyubie*, *Evergietinos* at aliwa pang obrang patristic inedit la at inandam para king publikasyun. Meko ya king Ginu inyang Hulyo 1, 1809. Keraklan karing obra nang Reverend Nicodemus e la pa me-translate king Russian. – Tala ning Translator.