Ing Dalan Papunta king Kaligtasan

Ing 'An Outline of Christian Morality' ilalatag na la ding kapanamdaman at ugali a obligasyun para kekatamu, dapot e na kabud ini ing kailangan para asiguru ing kaligtasan tamu. Ing manimuna tamung obra ya pin ing mie tuneng bie agpang king diwa nang Kristo. Dapot nung saguli na mung damdaman ini, pilan la karakal a kalitwan ding lunto, at pilan kalaki ing gabay a kailangan—at halos king balang tuknang!

Tutu pin a makasulat ya ing pekamatas a layunin ning tau—ing pamakikayabe king Dios—at makalarawan ya ing dalan papunta karin: iti ya ing kasalpantayanan a makiabe king pamamintu karing kautusan, king saup ning grasya ning Dios. Malyari mung sabian: eti ya ing dalan! Munta ka!

Malagua yang sabian: 'Ati yu ing dalan, munta ka!' Dapot makananu ya iting gawan? Keraklan, ala ing pamagnasang munta. Ing kaladua, a dadala ning sanumang masidhing pagnanasa, matigás yang tatanggian ing balang pamipilit at balang aus; ililingat na la ding mata na king Dios at e na buri neng lauan. Ing Kautusan nang Cristo e na buri; ala yang gana man para damdaman iti: ing kaladua, anti mong sasabian da, e ya atyu king ustung kabilyan ning isip. Ing kutang, makananu ta pung miras king puntung mibait ing nasa para puntalan ya ing Dios king paralan nang Kristo; makananu tang asiguru a ing batas makatatak ya king pusu at ing metung a tau, a kikimut agpang king batas a ini, kikimut ya king sarili nang kaburian, alang pamipilit, ban ing batas a ini e ya mabayat kaya, nune mamagus ya manibat king kilub na?

Dapot nung ing metung a tau mibalik ya king Dios, at luguran ne ing Kabilang batas; ing mismung pamaglakbe papunta king Dios, ing mismung pamaglakad king dalan ning batas nang Cristo, kailangan na at siguradung magtagumpe ya mu uling nais ta ya mu? Ali. Bukud king pamagnasa, kailangan na mu namang atin yang sikanan at kabyasnan para kumimut: kailangan ing aktibung kabiasnan. Ninu man ing magumpisa king tune dalan ning pamipakaburi king Dios, o magumpisa, king mapagpalang saup ning Dios, a magsikap papunta king Dios king dalan ning itinakdang batas nang Cristo, e na maiwasang arapan ing panganib a malili king sangang-dalan, malili at mapahamak, kabang isipan dang makaligtas la. E la maiwasan ding sangang-dalan a reni uli ning manatili—agyang karing mebago na—a makasalanang hilig at ing pamagulu karing kaisipan ning metung a tau, a agyang king kabilyan a ini, agyu rang ipakit ding bage king baluktut a paralan—a manloku at manira king metung a tau. Karagdagan pa kaniti ya ing pamamie nang Satanas, a e bisang pakawalan ding kayang biktima; at nung ing ninuman ibat king kayang sakup papunta ya king sala nang Kristo, tutukian na la at maglatag yang sari-saring patibung ban akua na lang pasibayu—at maralas, magtagumpe ya kaniti. Uli na niti, agyang para kareng atin nang nasa a tukyan ing dalan a makaturo king Ginu, kailangan pa muring ituru la ding anggang posibling pamaglibut king dalan a ini, ban ing maglakbe mapabala ya, akit na la ding panganib a makasagana, at abalu na nung makananu lang iwasan.

Dening e maiwasan, a karaniwan karing sabla king dalan papunta king kaligtasan, mangailangan lang partikular a panuntunan a gagabay para king bie Kristiyanu, a dapat maglarawan nung makananu akamtan ing makapagligtas a pagnasang makipag-isa king Dios at ing sigasig a manatili kaniti, at nung makananu sumulung a ligtas papunta king Dios king libutad da ring sablang sangang-dalan a malyaring asagupa king balang yugtu ning dalan a ini — king aliwang salita: nung makananu magumpisang mabie bilang Kristiyanu at, potang mekapagumpisa na, nung makananu maging matatag kaniti. Ing pamanantabe a ini dapat nang idala ing tau manibat king kilwal ning Dios, ituru ya papunta Keya, at kaibat idala ya king Keang arapan; Kailangan nang ilarawan ing Kristyanung bye karing kayang pamipahayag, king gawa, manibat umpisa anggang wakas, ita pin, nung makananu ya mabubuntis, susulung, tutungtung at sasampat; o—a pareu mu naman kabaldugan—kailangan nang ilatag ing kasalesayan ning aktibung bye ning balang Kristiyanu, a papakit nung makananu, king balang kasu, dapat yang kumimut ban manatiling matatag king kayang aus.

Ing pamagumpisa at pamanalkus ning bie Kristiyanu maragul ing pamiyaliwa kesa king natural a bie. Ini menibatan ya king makabukud a kalikasan ning bie Kristiyanu at ing kaugnayan na niti king kekatamung kalikasan bilang tau. Ing metung a tau e ya mibabait a Kristiyanu, nune maging ya bilang metung kaibat ning kebaitan. Ing bini nang Kristo mibubulus ya king gabun ning pusung sasalpantak na. Dapot kalupa na ning metung a taung natural a mibait a ating kakulangan at salungat karing kautusan ning Kristianismu—kabang, alimbawa, king metung a tanaman ing umpisa ning bie atyu king pamanyubu ning bini, ing pamigising, anti mo, da ring makatuknang a sikanan—makanyan mu naman, ing umpisa ning metung a tune Kristianung bie king metung a tau atyu king metung a pamanyamasan, ing pamiyabie bayung sikanan at bayung bie. Bukud pa kaniti, isipan tamu na tinggap ya ing Kristianismu bilang metung a batas, ita pin, megawa ya ing pasya para mabye king Kristianung pamibye-bye: ining bini ning bye (initing pasya) e ya makapadurut karing sangkap a makasaup kaniti king kilub ning metung a tau; oneng ing kabilugan ning tau—katawan at kaladua—e ya pa murin handa para king bayung bye a ini, e susuku king pangkarga nang Kristo; inya, manibat king mismung oras a ini, magumpisa ing mabayat a obra ning tau—ban i-hugis ing kabilugan nang pagkatau at ing eganagana nang upaya king paralan a Kristiyanu. Ini ing sangkan, kabang ing pamandagul da reng tanaman, alimbawa, metung yang bagya-bagyang pamandagul ning sikanan, malagua at alang kasakitan, para king metung a Kristiyanu metung yang masipag a pamakilaban king sarili—mabayat at makalungkut—at kailangan nang ituru ning tau ing kayang sikanan king bage nung nu ya e natural a makatutuk: antimo ing metung a mandirigma, kailangan nang agawan balang takbang ning gabun—agyang ing sarili na pa—kareng kalaban na kapamilatan ning laban, gamit ing espadang maki-adwang talim ning pamagpigil king sarili at pamaglaban king sarili. King katataulian, kaybat ning makabang pamagpagal at sigasig, magtagumpe la ring Kristyanung umpisa; manungkulan a alang kalaban, lulub king kabilugan ning kalikasan ning tau, papalualan la karin ding pamangailangan at pagnasan a salungat karela, at darala ne iti king kabilyan a alang pamagnasa at kalinisan, papakiabe ne king ligaya da ring malinis pusu—ing akit ya ing Dios king kilub ning sarili king pinakamatapat a pamakiabe Keya.

Makanian ya ing kabilyan ning bie Kristiyanu kilub tamu. Atin yang atlung dake, a agpang king karelang kalikasan, malyaring lausan lang makatuki: ing mumuna — pamagbalik-loob king Dios; ing kadwa — pamaglinis o pamagbayung-sarili; ing katlu — pamagbanal. King mumunang dake, ing metung a tau liliku ya manibat king dalumdum papunta king sala, manibat king sakup nang Satanas papunta king Dios; king kadwa, lilinisan na ing templu ning pusu na ibat king eganaganang karinat, ban tanggapan ing Ginu Kristo a daratang keya; king katlu, daratang ya ing Ginu, manuknangan ya king pusu at maki-pamangan yang Pangapunan ning Ginu keya. Ining kabilyan ning masayang pamakiyabe king Dios ya ing parasan ning eganaganang pamagobra at pamagsikap!

Ing pamaglatag karing sablang ini at ing pamaglimbag kaniti karing tuntunan ya ing pamagturu king dalan papunta king kaligtasan. Ing metung a kumpletung giya king bageng ini kukuanan ne ing taung makatalakad king sangang-dalan ning kasalanan, gagiyayan na la king mapaling dalan ning pamanlinis, at itatas na la king antas ning kasakdalan a posible para karela, agpang king sukad ning katuparan nang Kristo. Bukud kanita, kailangan nang ipakit:

1) nung makananu yang magumpisa ing bye Kristiyanu kilub tamu;

2) nung makananu ya maging perpektu—maging mas matua at mas masikan; at

3) nung nanu ya king kayang lubus a kasakdalan.

King umpisa ning bie Kristiyanu kapamilatan ning
Banal a Binyag

Kayabe ing gabay nung makananu yang panatilyan ing grasya a ini kabang daragul ya

Makananu ya magumpisa ing Kristyanung bye kilub tamu?

Kailangan tamung aintindian para king sarili tamu nung kapilan at makananu magumpisa ing metung a tune Kristyanung bye, ban akit tamu nung ing umpisa na niting bye mitanam ne kilub tamu, at nung ali, ban abalu tamu nung makananu yang itanam, anggang king makasalalay ya ini kekatamu. Eya pa metung a siguradung tanda ning tune bye kang Kristo nung ing metung a tau ausan ne ing sarili nang Kristyanu at kayanib ya king Pisamban nang Kristo. E la ngan ding sasabing Kaku, 'Ginu, Ginu,' makasulud king Kayarian ning Banua… (Matt. 7:21). At e la naman ngan ding taga-Israel tuneng Israelita (Rom. 9:6). Malyari ing mabilang ka karing Kristiyanu dapot e ka metung a Kristiyanu. Balu da ngan ini.

Ating metung a penandit—at metung a talagang malinong penandit—a masalang lalto king kabang malilyari ing bie tamu, nung kapilan ing metung a tau magumpisa yang mie bilang Kristiyanu. Ini ya ing penandit nung kapilan ding makabukud a katangian ning bie Kristiyanu magumpisa lang lunto king taung ita. Ing bie Kristiyanu bibilugan ne ning sigasig at ing sikanan para manatili king aktibung pamakikayabe king Dios, kapamilatan ning kasalpantayanan king Ginu tamung i Hesukristo, king grasya ning Dios, at king pamitupad king Banal nang kaburian, para king ligaya ning Pekabanal nang lagyu. Ing diwa ning bie Kristiyanu atyu king pamakikayabe king Dios kapamilatan nang Kristo Jesus a kekatamung Ginu—metung a pamakikayabe a, king umpisa, keraklan makasalikut e mu karing aliwa nune pati na king sarili. Ing akakit, o mararamdaman king kalooban, a patune ning pamisanmetung a ini ya ing sigasig ning aktibung kasigasigan, a makatutuk mu king pamipakatuwa king Dios bilang metung a Kristiyanu, kambe ning lubus a pamiyain king sarili at pamamua king eganaganang salungat kaniti. Inya, potang magumpisa ya ing sigasig a ini, mitatag ya ing bie Kristiyanu; at ninu man ing parating gagana kaniti, mabibie yang Kristiyanung bie.

Dapat tamung mas malalam a suryan ining makabukud a katangian.

'Minta ku para magdalang api king yatu,' ngana ning Manatbus, 'at nung sanu ku pa sana maslag ne!' (Lucas 12:49). Pisasabyan na ing bie Kristiyanu, at sasabyan na ini uling ing kayang makakit a testimonya ya pin ing sigasig a palubagan ya ing Dios, a sinindî king pusu ning Espiritu ning Dios, a anti mong api; uling nung makananu neng lalamunan ning api ing bage nung nu ya linub, makanian mu naman lalamunan na ning sigasig para king bie king Kristo ing kaladwang tinanggap kaniti. At anti mo king silab, a nung nu ing api sasakupan ne ing mabilug a gusali, makanian murin ing api ning sigasig, potang misindi ya, sasakupan na at pupunan ing mabilug a pagkatau ning metung a tau.

King aliwang lugal, sasabian na ning Ginu: 'Ing balang metung asinan ya king api…' (Marcos 9:49). At iti metung yang pamanggit king api ning Espiritu, a, kapamilatan ning sigasig, lulub ya king kabilugan ning kekatamung pagkatau. Nung makananu ing asin, king pamanyusuk na king metung a bage a malyaring masira, ingatan na iti king pamagbuluk, makanian murin ing diwa ning sigasig, king pamanyusuk na king kabilugan ning kekatamung pagkatau, papalual na ing kasalanan—a manyira king kekatamung kalikasan king kaladua at katawan—manibat king pekamalating suluk at pipagtaguan na, at kanita iligtas na katamu king moral a pamanyira at kaburyan.

Ing Apostol Pablo ingat na: 'Eyu apaten ing Espiritu' (1 Tes. 5:19), at 'e kayu saupan king pamangawang mayap'; maging mapali king sigasig (Roma 12:11)—ini ing utus na karing eganaganang Kristiyanu, ban dang aganaka a ing pamamali ning espiritu, o ing alang-pabayat a sigasig, metung yang e malyaring mawala a katangian ning bye Kristiyanu. King aliwang dake, sinabi na tungkul king sarili na: 'Kalingwan kw ing atyu king likuran at magpursigi ku papunta king atyu king arapan, pupursigi ku papunta king parasan, para king premyu ning banuang aus ning Dios king Kristo Jesus' (Fil. 3:13–14); at papasikan na lub ding aliwa: 'Mamulayi kayu king paralan a manyambut' (1 Cor. 9:24). Inya, king bie Kristiyanu, bilang bunga ning masidhing sigasig, atin metung a partikular a kasiglaan at sikanan ning espiritu a nung nu gagawan ning metung a tau ding obrang makapalyaw king Dios, itatanggi ya king sarili na at kusang-lub nang iyampang king Dios ing eganaganang klasing obra, a e na papainawan ing sarili na.

Base king pamangaintinding ini, malagua mung isipan a ing pamamintu kareng patakaran ning Pisamban a alang sigasig king pusu, pati na ing kaayusan king pamangimut a tutukuy ning isip a mamilang, at ing sipag, kaayusan, at katapatan king ugali, e la pa sapat a palatandanan a ing metung a tune Kristyanung bye ya ing gagana kilub tamu. Mayap la ngan deni, dapot nung e na sasagisagan ing diwa ning bie kang Kristo Hesus, ala yang alaga king arapan ning Dios. Deng gawang anti kaniti, anti la mong dios-diosan a alang kaladua. Ing metung a mayap a relo, tuluy-tuluy ya pamag-andar; dapot ninu ing magsabi a ating bie king kilub na?! Makanian mu naman keni: maralas ausan la mung 'bie', kabang king katutuan mete la (Pahayag 3:1). Ing makanyan a kaayusan king panlual a ugali ya ing maralas magdalang pamaglinlang. Ing tune nang kabaldugan makasalalay ya king panlub a disposisyon ning metung a tau, nung nu ring maragul a pamaglayo king katutuan malyaring malyari agyang gagawa kang matulid a bage. Nung makananu ing metung a tau malyaring e ya gagawang makasalanan king lual kabang king pusu na makakabit ya pa murin o makakaramdam yang ligaya kareti, makanian mu naman, kabang king lual gagawan na la reng mayap a dapat, malyari namang ala yang tuneng kapanibatan king pusu para kareti. Ing tuneng sigasig mu ing manintun gawang mayap king kabilugan at kalinisan na, kabang tatabayan ne ing kasalanan angga king pekamalating aninu na. Papanintunan na ing mumuna anting pang-aldo-aldong pamangan, kabang ing kadwa naman tratu na anting mortal a kalaban. Ing metung a kalaban, e na mu ing kalaban na ing kamuan na, nune pati na ring kamaganak at kakilala na, pati na ring pibandian na, ing paboritu nang kule—king makuyad a salita, ing eganaganang nanumang paralan a magpagunyat kea tungkul kea. Makanian murin ing tune kasigasigan para king pamipakayap king Dios: tutukian na ing kasalanan king pekamalating pamipaganaka o pahiwatig na niti; uling masigasig ya para king lubus a kalinisan. Nung e iti, makananu karakal a karinat ing malyaring mamilat king pusu!

At nanu ing tagumpeng asahan nung alang masidhing sigasig para king Kristyanung pamanyerbiu king Dios? Ing e mangailangan pagsisikap, magawa ya pa mu rin; dapot potang ing nanumang bage mangailangan masusing pamagsikap o nanumang pamagsakripisyu, agad-agad ing pamangayid, uli ning e na na akontrol ing sarili. Uling kanita, alang maging sandalan para itulak ing sarili king mayap a gawa; ing pamagkawa king sarili ya ing sumira king eganaganang suporta. Nung, makanian man, ating aliwang motibo bukod king mebanggit a makaladlad, gawan na pang marok ing metung a mayap a gawa. Ding espiya a pinadala nang Moises mitakutan la uling kinawa la king sarili da. Deng martir kusang lub lang minta king karelang kamatayan uling sinilab la ning api king kilub da. Ing metung a tune masigasig e na mu tutukian ing batas, nune pakiramdaman na pa ing payu at balang mayap a inspirasyun a lihim a me-ukit king kaladua; e ya mu kikimut agpang king daratang king isip na, nune mapamaraan ya para king kayapan, lubus a makatalaga king metung a bukud, manatili, tune at alang anggang kayapan. "Kahit nukarin," nganang San Juan Crisostomo, "kailangan tamu ing sigasig at maragul a kagiwan ning kaladua, a makasadya makilaban angga king kamatayan; uling nung ali, imposible yang akamtan ing Kayarian" (Homiliya 31 king Gawa da ring Apostol).

Ing dalan ning kabanalan at pamakikayabe king Dios metung yang mabayat at masakit a obra, lalu na karing mumunang dake. Nukarin akit ning metung ing sikanan para gampanan la rening anggang obrang reni? Kapamilatan ning saup ning grasya ning Dios—king masigasig a sigasig. Ing metung a negosyanti, metung a sundalus, metung a hukom, metung a iskolar, gagawa la ngan katungkulan a mitmung alalahanin at mabayat a obra. Makananu reng papanatilian ing sarili da karing karelang obra? — Kapamilatan ning sigasig at lugud king karelang obra. Alang aliwang paralan para papanatilian ing sarili king dalan ning kabanalan. Nung ala ini, akit tamu king pamagsilbi king Dios ing pagal, mabayat a obra, pamamungit, at kakulangan gana. At ing mabagal a lelangan lalakad ya, dapot maki kasakit, kabang para king mabilis a chamois o ing masiglang ardilya, ing pamangalo at pamaglakbe metung yang ligaya. Ing masigasig a pamagsilbi king Dios metung yang masaya at makapasiglang pamaglakbe papunta Keya. Nung ala iti, ing kabilugan a pamagsikap malyaring masira. Kailangan tamung gawan ing eganagana para king kaluwalhatian ning Dios, laban king kasalanan a manuknangan king kekatamung kalooban; at nung ala ini, gawan ta la mu ring eganagana uli na mu ning ugali, uli na ning ustu mung gawan, uling makanyan ing parati nang gagawan at ing gagawan da ring aliwa. Kailangan tamung gawan ing eganagana; nung ali, ating gawan tamung bage at paburen la reng aliwa, at saka, alang kamalasan lub o agyang pamangilala kareng kekatamung e megawa. Kailangan tamung gawan ing eganagana mitmung atensyon at ingat, antimo sanang iti ing pinakamahalagang dapat gawan; nung ali, gawan ta la reng bage-bage king alang pakialam.

Uli na niti, malino a nung alang sigasig, ing metung a Kristiyanu, metung yang Kristiyanung palpak—matamle, maluag, alang bye, e mapali o marimla—at ing makanining bye, e ya man bye. Uling balu tamu ini, pagsikapan tamung ipakita ing sarili tamu bilang tune masigasig karing mayap a gawa, ban maging tune katamung makaligaya king Dios, a alang karinat o bisyu, o nanu pa mang kalupa na niti.

Inya, ing tune tanda ning bie Kristiyanu ya ing api ning aktibung sigasig para akaluguran ya ing Dios. Ing kutang ngeni: makananu yang misindi ing aping ini? Ninu la reng magpasindi kaniti?

Ing makanining sigasig bunga ne ning pamangimut ning grasya, dapot e ya malyari nung alang pamakiabe ning kekatang malayang kaburian . Ing bye Kristiyanu e ya natural a bye. Makanian mu naman dapat ing keang umpisa, o ing keang mumunang pamigising. Nung makananu ing bye ning tanaman mimising ya king butil potang ing basa at pali lungub la king sumisibul a makasalikut king kilub na, at kapamilatan da—ing sikanan ning bie a magbalik king sabla—makanyan murin ing banal a bie mibubusni ya kilub tamu potang ing Espiritu ning Dios lungub ya king pusu at itatag na karin ing pundasyun ning bie agpang king Espiritu, lilinis at titipun na la ding makulimlim at mebasag a aspetu ning larawan ning Dios. Mibangun ya ing pamagnasa at ing malayang pamanintun (pauli ning impluwensyang ibat king kilwal); kaibat, ing grasya bababa ya (kapamilatan da ring Sakramentu) at, nung misanmetung ya king kalayan, mamanganak yang masikan a sigasig. At e dapat isipan ning ninuman a agyu rang ilwal ing makanining pwersang mamye bie king sarili da: kailangan ipanalangin iti at maging handa para tanggapan ya. Ing api ning sigasig a maki upaya ya ing grasya ning Ginu. Ing Espiritu ning Dios, kabang lulub ya king pusu, magumpisa yang gawa king kilub na niti e mu king sigasig a makasunog, nune king metung a sigasig a makalaganap king eganagana.

Misanisip da reng aliwa: bakit kailangan ya ing obrang ini ning grasya? E ta wari makagawang mayap a dapat king sarili tamu? Ngeni, mekgawa na katamung mayap a dapat. Mabie pa katamu at gawa tamung aliwa. Mapalyaring ditak la reng e menuknang para isipan ing kutang a ini. Sasabian da reng aliwa na ala tamung agawang mayap king sarili tamung kabiasnan. Dapot keni, ing pisasabian aliwa ya tungkul kareng indibidwal a mayap a gawa, nune tungkul king pamibait pasibayu ning kabilugan ning bie ning metung a tau, tungkul king bayung bie, tungkul king bie king kabilugan na—metung a magdala king kaligtasan. Neng kai, e masakit ing gawang metung a bage, agyang metung a pekamayap pa, kalupa na ning gewa da reng pagan. Dapot nung ing ninuman kusang-lub yang magdesisyun a gawan ing kayapan a alang pamagkulang, itatag ing kaayusan na agpang king Salita ning Dios—ali para king metung a bulan o banwa, nune para king mabilug a bye—at magdesisyun a matatag a tukyan ining kaayusan; at kanita, nung menatili lang matapat kaniti, ipagmaragul da sa ing karelang sikanan; dapot nung ala ini, e wari mas mayap ing manahimik la na mu? Pilán la karakal ding tangkang mag-isip at mag-organisa king Bie Kristiyanu king sarili mung paralan, at magpátuluy pa angga ngeni? At ding eganagana kareti meyari la, at magpátuluy lang mayayari, king alang kabaldugan. Ing metung a tau magpátuluy ya king malagwang panaun king bayu nang piniling paralan ning pamibie-bie — at kaibat, isuku ne. At makananu ya wari maging aliwa? Alang sariling sikanan. Ing alang anggang upaya na mu ning Dios ing makapagsustinir kekatamu ban manatiling matatag king kekatamung determinasyun, king libutad da ring alang tuknang a alon ning pabagu-bagung panaun. Uli na niti, kailangan tamung mapnu kaniting upaya, paintunan ya at tanggapan agpang king ustung kaayusan—at itas na katamu at iligtas na katamu king kaguluan ning kasalukuyang panaun.

Mibalik tamu king karanasan at isipan: kapilan la lalto ding makanining isip ning pamikakuntentu king sarili? Nung ing tau atyu king kapanatagan, nung alang makabalisa keya, alang manuksu keya o mangayayat keya papunta king kasalanan, kanita handa ne para king pinakabanal at malinis a paralan ning pamibie-bie. Dapot king oras a mika-kilabut ning pasion o tukso—nukarin la ngan detang pangaku?! E wari ing metung a taung mabibye king malikot a bye maralas nang sasabyan king sarili na: 'E ku na ini gawan pasibayu'? Dapot potang mepawi ne ing gana, lalto ya ing bayung pagnanasa, at atupan na lang mibalik king kasalanan. Mayap mung pisasabyan ing pamagtiis king insulto nung ing eganagana papunta ya king kekatamung kaburyan, at e makasakit king kekatamung kapalaluan. Karing makanian a sitwasyun, ing pamamua o pamikainis a daramdaman da reng aliwa balamu kakatwa ya. Dapot nung itamu mismu ing atyu king kalupa nang sitwasyun, agyang metung mung liling—e pa man pisasabyan ing amanu—makapamua yang tutu kekatamu. Inya, king kekatamung kumpiyansa king sarili, malyaring managinip tamung agyu tang mamie bie Kristiyanu king sarili tamu, a alang saup ibat king banua, nung ing espiritu tamu atyu king kapayapan. Dapot nung ing karokan a menatiling king lalam ning pusu miyagyag ya anti mong alikabuk king angin, kanita ing balang metung abalu na, king sarili nang karanasan, ing pamanyumpa king sarili nang kayabangan. Potang ing metung a isip kasunod ning metung, ing metung a pamagnasa kasunod ning aliwa—a ing balang metung mas marok ya kesa king tauli—magumpisa nang guluan ing kaladua, kanita ing balang metung kalimutan ne ing sarili na at e na namang sadyang gulisak kayabe ning propeta: '…ding danum miras la king kaladua ku. Mibabad ku king malalam a burak' (Salmo 68:2). O Ginu, iligtas mu ku! O Ginu, magmadali ka! (Salmo 117:25).

E wari maralas malilyari a ing metung a tau managinip yang manatiling matatag king kayapan, a mitmung tiwala king sarili? Dapot kaibat, ating lalto king isip a itsura ning tau o bage, mibait ya ing metung a nasa, mibangun ya ing metung a pasyun; madala ya ing tau at mibagsak ya. Kaibat na niti, ing mitagan na mu yapin ing lawen me ing sarili mu at sabian: 'Kaingal na ning kalagayan a ini!' Dapot kaibat, ating lalto a pagkakataun para king pamaglibang, at makasadya ya na namang pasibayu para mabating ya. Bukud pa kanita, nung ating manirang-puri karela, magumpisa ing pamipate, pamipamungutan at pamanghusga; nung ating e makatarungan dapot makikinabang a kasunduan a lunto, agaw-agawan de iti: papakababan de ing metung a tau, makikipag-abe la king aliwa, itutulak de ing katlu king gilid—at ing eganaganang ini kaybat dang ipagmaragul ing karelang kagiwan a magpakatama, a alang partikular a saup manibat king babo. Nukarin, kanita, ing sikanan? — 'Mabulas ya ing espiritu, dapot maina ya ing laman' (Mateo 26:41). Akakit me ing mayap dapot gagawan me ing marok: 'Uling eku gagawan ing mayap a buri kung gawan, dapot ing marok a eku buri gawan—ini ing parati kung gagawan' (Roma 7:21). Atyu tamu king pamagkasiping: tubus mu kami, O Ginu!

Ing metung karing mumunang pamanyirang puri ning kalaban laban kekatamu ya pin ing isipan ning tiwalang sarili—ita pin, nung ali man lubusang pamagtabug, kanita ing kakulangan king kamalayan king pamangailangan king saup a mitmung grasya. Balamu sasabian ning kalaban: 'Eka pupunta karin—papunta king sala, nung nu ra buri kang dinan bayung sikanan! — Ayus ka mu nung makananu ka kaku.' At kanita, ing tau susuku ya king pamagkuntentu. Samantala, ing kalaban—keti magbato ya (kapigaganakan), karin papunta ne ing metung king madulas a gabun (ing pang-akit da ring hilig), at king aliwa namang lugal, mananam yang makasalikut a patibung a makablas a sampaga (metung a masala at masayang kapaligiran). Ala nang pamaglawe king likuran, ing tau magpursigi yang mas marayu pa, e na balu a lulbug ya palalam, angga king king wakas miras ya king pekamalalam a dake ning karokan — king , ing pasbul ning impyernu. Nung makanian, e ta la wari dapat ausan, anti ing gewa ta kang Adan a mumuna: 'Tau, nukarin ka? Nukarin ka mekalili?' Iti mismu ing aus a iti ing bubuu king obra ning grasya, a mag-udyuk king makasalanan para suryan ne ing sarili na king matapat a paralan.

Inya, nung buri mung magumpisang mie bilang Kristiyanu, paintunan me ing grasya. Ing penandit a ing grasya bumaba ya at misanmetung ya king kekang kaburian, ya ing maging penandit ning kebaitan ning bie Kristiyanu—a masikan, matatag, at mabunga.

Nukarin ya akit, at makananu yang tanggapan, ing grasya a mamye bie? — Ing pamangamtan king grasya at ing pamanyantu king kekatamung kalikasan kapamilatan na niti, magawa la karing Sakramentu. Keni, isusuku ta ya ing sarili tamu king kimut ning Dios, o ihaharap ta ya ing kekatamung e karapat-dapat a kalikasan king Dios — at Ya, kapamilatan ning Keyang kimut, babayu ne iti. Mepalub ya ing Dios, ban asupil la ding mapagmataas tamung isip, itagu ing Kayang upaya lalam ning tabing ning simpling materya king mismung umpisa ning tune bie. E ta aintindyan nung makananu iti malilyari, dapot ing karanasan ning mabilug a Kristianismu magpatutu ya a e malyaring aliwa.

Ating adwang sakramentu a manimunang makaugne king umpisa ning bie Kristiyanu: ing Binyag at ing Kumpisal. Uli na niti, ding tuntunan tungkul king umpisa ning metung a tune Kristiyanung bie makatipun la, king metung a banda, king palibut ning Binyag, at king aliwa, king palibut ning Kumpisal.

Makananu yang magumpisa ing pamibie-biayang Kristiyanu kapamilatan ning sakramentu ning binyag?

Ing Binyag ya ing mumunang sakramentu king Kristianismu, a gagawang karapat-dapat king metung a Kristiyanu para makiabe kareng biyaya kapamilatan da reng aliwang sakramentu. Nung ala iti, eya makapapasok king yatu ning Kristianismu — maging miembru ning Pisamban. Ing Alang-Anggang Karunungan menalakad yang bale para king sarili na keti king yatu: ing pasbul a papunta king baleng ini ya ing sakramentu ning binyag. Kapamilatan na ning pasbul a ini, e mu makalub king bale ning Dios, nune makasulud ya pa mu namang imalan a karapat-dapat kaniti; makatanggap yang bayung lagyu at metung a tanda a makatatak king kabilugan ning pagkatau ning babinyagan, a kapamilatan na niti, agyang ding lelangan king banua at king yatu, akilala de at akayaliwa ya.

…'Ing ninuman a atyu kang Kristo, metung yang bayung lelangan,' ing turu ning Apostol (2 Cor. 5:17). King kapamilatan ning binyag ya maging ing metung a Kristiyanu king bayung lelangan a ini. Ing taung lulwal king lababun ning binyag, lubus yang aliwa kesa king taung linub karin. Nung makananu ing sala salungat ya king dalumdum, at ing bye salungat ya king kamatayan, makanian la naman ding mebinyagan kareng e mebinyagan. Mebuntis king kasamaan at mibait king kasalanan, bayu ing binyag ing tau darala na king sarili na ing kabilugan a lason ning kasalanan, kayabe ing kabilugan a kabayat da ring bunga na niti. Atyu la king e mayap a panimanman ning Dios, king kalikasan da anak la ning mua; sirâ, magulu king sarili da, king balansi da ring karelang kaisipan at upaya, at king karelang hilig, a keraklan makatutuk king pamandakal ning kasalanan; masasailalim king impluwensya nang Satanas, a masikan ing kimut na king kilub na uli ning kasalanan a manuknangan king kilub na. Uli na niti ngan, potang mate ya, alang duda ing laput na king impyernu, nung nu ya magdusa kayabe ning prinsipe na at ding kayang alagad at talasuyu.

Ing Binyag iligtas na katamu karing eganaganang karokan a reni. Lako na ing sumpa king kapamilatan ning upaya ning Krus nang Kristo at ibalik na ing biyaya: ding mebinyagan anak la ning Dios, uling ing Ginu Mismo ing minye karela king karapatan a mayaus la at maging makanian. At nung anak la, kanita manamana la—manamana ning Dios at kapareung manamana kang Kristo (Roma 8:17). Ing Kayarian ning Banua para ya king taung mababinyagan uli na mismu ning binyag. Mikaligtas la king sakup nang Satanas, a ngeni mawawalan yang upaya karela at ing kayang abilidad a gawang kaburyan king kilub da. King pamanyulud king Pisamban—ing bale ning santungan—magsaran la ding pasbul para kang Satanas king bayung binyagan. Keni la anti mong atyu la king metung a ligtas a kulungan.

Dening eganagana espiritual la at panluwal a benepisyo at regalu. Nanu ing malilyari king kilub? — Ing pamanulu king sakit at kasiran ning kasalanan. Ing upaya ning grasya lulub ya king kilub at ibabalik na ing banal a kaayusan karin king kabilugan nang leguan; papagalingan na ing kaguluan king pamibuu at pamiyugnayan da ring upaya at parti, at king manimunang pamag-oriente manibat king sarili papunta king Dios—para king kaluwalhatian ning Dios at king pamidakal da ring mayap a gawa. Ini ing sangkan nung bakit ing binyag ya ing pamibait pasibayu o bayung kebaitan, a maglalagay king tau king metung a bayung kabilyan. Ikukumpara na ning Apostol Pablo ding eganaganang binyagan king Misasalbang a Mibangun, a papakit a ila mu naman atin lang kalikasan a kasing-liwanag king kayang pamanayun anti itang pepakit na ning katauan king Ginu Jesus kapamilatan na ning Kayang pamanyubling mebie king ligaya (Roma 6:4). Ing direksyon ning bie ning metung a binyagan mibayu ya naman, at iti malinaw ibat karing amanu ning pareung Apostol, a sasabing e na la mabibie para king sarili da, nune para Keya a mete para karela at mekabangun pasibayu (2 Cor. 5:15). Uling agyang mete Ya, metung ya mung kamatayan ing mete Na para king kasalanan; dapot nung mabie Ya, para Dios Ya mabibie (Roma 6:10). Mekutkut tamu Kayabe na kapamilatan ning binyag king kamatayan (Roma 6:4), at: ing kekatamung dating sarili mekrusipisyu ya Kayabe na, ban ing katawan ning kasalanan mawalan yang upaya, ban e na katamu maging alipan ning kasalanan (Roma 6:6). Kanian, kapamilatan ning upaya ning binyag, ing mabilug a dalan ning bye ning metung a tau mililihis ya manibat king sarili na at king kasalanan papunta king Dios at king katuliran.

Makapagmulala la ding amanu ning Apostol: 'ban e na katamu maging alipan ning kasalanan'… at ing metung pa: 'E dapat mag-ari ing kasalanan kekayu' (Roma 6:14). Ini ing magdalá kekatamu king pangaintindi a itang, king kekatamung sirâ at mibagsak a kalikasan, ing bibilug king sikanan a magdala kekatamu king kasalanan, e lubusang mitatanggal king binyag, nune midala ya mu king metung a kabilyan nung nu ala yang upaya kekatamu, e na katamu panibalan, at e ta ya pagsilbiyan. Manatili ya king kilub tamu, mabibie ya at kikimut, dapot ali bilang metung a panginuan. Manibat ngeni, ing pamangasiwa atyu king grasya ning Dios at king espiritung kusang-lub a susuku kaniti. I San Diadochus, kabang ipapaliwanag na ing upaya ning binyag, sasabian na a bayu ing binyag, ing kasalanan manuknangan ya king pusu, kabang ing grasya kikimut ya manibat king lual; dapot kaibat ning binyag, ing grasya itatanam ya king pusu, kabang ing kasalanan manlilibang ya manibat king lual. Palwal de iti king pusu, anti mong kalaban ibat king kuta, at manuknangan ya king lual, karing parti ning katawan, nung nu ya kikimut king pira-pirasu kapamilatan da ring pamisan-misan a pamanyalakay. Uli na niti, manatili yang alang tuknang a manuksu at manyilaw, dapot e ne metung a mamunu: gugulu na at babagabag, dapot e ya mamunu.

Makanian ya mibabait ing bayung bie kapamilatan ning binyag! Ing kailangan king tau tungkul kanini, o nung makananu yang mibayu ing tau kapamilatan ning binyag, makalarawan ya king *An Outline of Christian Morality*, lalu na king kapitulu a 'The Standard of the Christian Life'. E ne iti paulit-ulit keni, uling ing metung a atyu king edad a tatanggap binyag kaparehu ne ning metung a makasalanan a meko king Diyos king pamagsisi; at ing tauling paksang iti pisabian ya king mas malalam a paralan potang kayi, king kadwang dake. Kanita, ing pamangilala ning balang metung tungkul kaniting bage lubus nang misapatan.

Keni, itutut ing pansin king nung makananu yang magumpisa ing bye Kristiyanu kapamilatan ning binyag kareng mebinyag a bingut, a ya ing keraklan a malilyari kekatamu. Uling keni, ing umpisa ning bye Kristiyanu makikilala ya king metung a partikular a katangian a manibatan king relasyun ning grasya at kalayan.

Balu yu na ing grasya mibabagsak ya king malayang kaburian at pusung manintun, at king kapamilatan mu ning karelang pamisanmetung a magumpisa ing bayung bye ning grasya, a bagay king grasya at king kalikasan ning malayang lelangan. Ing Ginu magkalub yang grasya bilang metung a regalu; dapot kailangan na ing metung a tau manintun ya kaniti at kusang-lub neng tanggapan, at itatalaga ne ing sarili na king kabilugan king Dios. Ing katuparan na ning kondisyun a ini malinaw ya king pamagsisi at binyag da ring mangatua. Dapot makananu ya itutupad king binyag da ring bingut? Ing metung a bingut ala yang pamangamit ning rason o malayang kaburian; uli na niti, e na agawang tuparan ing kundisyun para king umpisa ning bye Kristiyanu king sarili nang panig, ita pin, ing nasa a italaga ing sarili na king Dios. Dapot ining kundisyun siguradung kailangan yang tuparan. Uli na ning paralan nung makananu yang mitupad ining kundisyun, ing umpisa ning bye kapamilatan ning binyag da ring bingut magaganap ya a maki metung a partikular a katangian. Iti pin:

Ing grasya bababa ya king kaladua ning bingut at gagawa ya king kilub na niti lubus-lubusan king sarili nang kaburian, anti mo bang kayabe ya naman ing kalayan kaniti, king bukud mung sangkan a king daratang a panaun ining bingut—a king kasalukuyan e na pa balu ing sarili na at e ya kikimut king sarili nang kaburian—neng datang ya king kamalayan, kusang-lub yang mag-alay king Dios, masayang tanggapan ing grasya potang abalu na ing pamag-obra na niti king sarili na, magalak ya uling atyu iti karin, pasalamatan na ing gewa para keya, at ipagtapat na, nung dinan de sanang isip at kalayan king oras ning binyag, e ya sana meging aliwa ing gewa na kesa king milyari, at ala yang aliwang inasa. Para king kapakanan ning makanining malayang pamiyain king Ginu king paintungulan at ing pamisanmetung ning kalayan king grasya, ing banal a grasya ibibye ya king kabilugan na king bingut at, agyang e ya makialam, darala na king keya ing eganaganang nararapat nang idala, makabasi mu king kasiguraduan a ing kailangan a nasa at pamiyain king Ginu e la magduda, — metung a kasiguraduan a bibie da ring ninung kasulud king arapan ning Pisamban king Dios a ing bingut a ini, potang miras ne king hustung edad, gamitan ne ing kayang kalayan agpang mismu king kailangan para king grasya, at kanita, akuan ne ing katungkulan a idala ya ing bingut king kabilyan a makatanggap.

Kanya, kapamilatan ning binyag, ing bini ning bie king Kristo itatanam ya king bingut at manuknangan king kilub na; dapot e pa iti, antimo, sarili na — iti ing magsilbing sikanan a mamorma kea. Ing espiritual a bye, a siniklab ning grasya ning binyag kilub ning bingut, maging sarili na at ipakit na ing kabilugan nang anyu, agpang e mu king grasya nune pati na king kalikasan ning metung a makatwirang lelangan, manibat king penandit a, anyang mika-kamalayan ne, ya, king kayang malayang kaburyan, inalay ne ing sarili na king Dios at, king masayang masayang at mapagpasalamat a pamananggap, asisipsip na ing upaya a mitmung grasya a mayayakit king sarili na. Angga kanita, ing metung a tune Kristyanung bye gagana ya kilub na, dapot anti mong e na balu; gagana ya kilub na, dapot e pa talaga sarili na; dapot manibat king penandit ning paman-kamalayan at pamamilî, maging sarili na ya—ali mu king kapamilatan ning grasya, nune pinili na murin king malayang kaburian.

Uli na ning pamitaning panaun—a malyaring mas makaba o mas makuyad—pilatan ning binyag at pamiyala king Diyos, ing umpisa ning moral a bye Kristiyanu, kapamilatan ning grasya ning binyag, makayagpang ya karing bingut, king mas makabang panaun, king masabi mung paralan, king e siguradung kaba ning panaun, nung kapilan ing bingut daragul ya at ing kaladua na mibubuu ya bilang metung a Kristiyanu kilub ning Banal a Pisamban kayabe ding Kristiyanu, kalupa na ning sadya yang mibubuu king katawan king sinapupunan ning ima na.

Tatagan me king pusu ing isip a ini, kaluguran a mamamasa. Maragul ing kailangan tamu kaniti potang pag-isipan nung makananu reng dapat tratun ding pengari, ninung, at talapamingwa ing binyagan a bingut a pepagkatiwala karela ning Banal a Pisamban at ning Ginu.

E na kailangan sabian pa, kaybat ning binyag ning anak, atin maragul a responsibilidad a makatas king arapan da ring pengari at ninung: ing giyahan ya ing mebinyag a anak king paralan a, potang miras ne king edad, akilala na king sarili na ring upaya ning grasya, tanggapan na la reti king masayang pagnasá, pati na ring katungkulan a makaugne kareti at ing paralan ning pamibie-bie a kailangan da. Ini ya ing magdala kekatamu king kutang tungkul king pamipalagul a Kristiyanu, o pamipalagul agpang king pamangailangan ning grasya ning binyag, a ing layun na, ing mapanatili ya ing grasya a ita.

Para linawan nung makananu ya dapat tratuan ing metung a bingut a binyagan para kareng layuning mebanggit, kailangan tamung gaganakan ing puntung sinabi tamu kanita: a ing grasya bababa ya king pusu at manuknangan ya karin nung ating pamaglayu king kasalanan at king sarili papunta king Dios. Uli na ning disposisyun a ini, a aktibung papakit, na ipapamie la ding eganaganang aliwang regalu ning grasya at ding eganaganang benepisyo da ring bendisyunadu: ing pabor ning Dios, ing pamaki-mana kang Kristo, ing kaligtasan ibat king sakup nang Satanas, at ing kalayan ibat king kapahamakan ning pamikasumpa king impyernu. Dapot kabud mabawasan o mawala ining kapanandaman ning isip at pusu, agad-agad magumpisa yang talnan pasibayu ning kasalanan ing pusu; at kapamilatan ning kasalanan, mipatung la ding gapus nang Satanas, at mikukua ya ing pabor ning Dios at ing pamaki-mana kang Kristo. Ing grasya king bingut sasakup na at sasakal ing kasalanan; dapot malyari yang mie pasibayu at talakad nung mirinan yang sustu at kalayan. Uli na niti, ing kabilugan a atensyun da reng atin katungkulan a ingatan ing Kristyanung anak, a tinggap ibat king batis ning binyag king kayang kabanalan, dapat itutuk king pamanyiguradu a ing kasalanan e ne pasibayung magtagumpe laban king anak, a pipigilan at papahinan king balang paralan, kabang papasikan at papatibayan ing hilig ning anak papunta king Dios. Kailangan ing maingat a pamag-ingat ban siguraduan a ing makanining disposisyon tutubu ya kilub ning mag-maturang Kristiyanu—agyang lalam ning pamanantabe da ring aliwa, dapot king sarili nang kaburian—ban ya mas sanayan king pamanagumpe laban king kasalanan at pamanlupig kaniti para king pamipakayap king Dios, at king pamangamit karing upaya ning espiritu at katawan king paralan a e iti obra para king kasalanan, nune serbisyu king Dios. Ing pamikakaya na niti, malinaw ya ibat king katutuan a ing metung a mibait at mebinyagan, king kabilugan na, metung yang bini para king paintungulan o gabun a mitmung bini. Ing bayung ugali a tetanam ning grasya ning binyag e ya mu imahinasyun o isinasabing atyu, nune tutu; ita pin, metung ya namang bini ning bye. Nung ing balang bini tutubu ya agpang king kayang naturalesa, kanita ing bini ning bye ning grasya kilub ning taung binyagan malyari ya namang tumubu. Nung ing bini ning pamagbalik king Dios—a manaluntad king kasalanan—métanam ya kilub da, kanita iti malyari ya namang palaguan at dalan king pamibunga, kalupa da ring aliwang bini. Kailangan mu ing gumamit epektibung paralan para kanini o tukuyan ing ustung paralan para impluwensiyan ing bingut a binyagan.

Ing parasan nung nu dapat itutuk ing eganagana yapin ing bayung taung ini, potang miras ne king hustung edad, kilalanan ne ing sarili na e mu bilang metung a tau, metung a makatwiran at malayang lelangan, nune pati na murin bilang metung a taung linub king kasunduan king Ginu, a Ninu ing keang alang-anggang kapalaran e makakawani; ali mu para kilalanan na ing sarili na bilang makanian, nune pati na murin ing akit na ing sarili nang agyu nang gawa agpang kaniting pangaku at damdaman na king kilub na ing metung a manimunang pamikiling kaniti. Lalto ing kutang: makananu iti agawa? Makananu ya dapat tratuan ing metung a binyagan ban, potang miras ne king hustu nang edad, ala nang aliwang nasa nune ing maging metung a tune Kristiyanu? O—makananu ya dapat palakwan ing metung a anak king kasalpantayanang Kristiyanu?

Bilang pakibat kanini, e ta subukang suryan ing eganagana king detalyi. Magkuntentu tamu king pangkabilugan a pamaglawe king kabilugan a paksa ning pamipalaking Kristiyanu, para ipakit nung makananu, king balang kasu, ing pasikanan at patibayan ing kayapan karing ának at nung makananu namang pahinan at supilan ing karokan.

Keni, mumuna king kabilugan, ing kekatamung pansin makatutuk ya king bingut king duyan, bayu pa man migising ing sanumang kayang kagiwan. Mabie ya ing bingut; uli na niti, malyari yang impluwensiyan ing bie na. Keni la lulub deng Banal a Sakramentu, a tutukian ning kabilugan ning bie king pisamban; at kayagnan da reti, ing kasalpantayanan at kabanalan da reng pengari.

Ing eganaganang ini, nung pisasabyan, maglalang yang makapagligtas a kapaligiran para king bingut. Kapamilatan da ring eganaganang paralan a reni, ing biyayang mipnu king grasya a mibunga kilub ning bingut misteryosung mitatanam (mipainspira, mipamye. Ed.).

Ing maralas a pamananggap kareng Banal a Misteryu nang Kristo (malyari pang dagdagan: king pekamaralas a malyari) masigla at epektibung piyayabe ne ining bayung miyembru ning Kayang Katawan king Ginu, kapamilatan ning Kayang pekadalisay a Katawan at Dayâ; papasantu ne ing anak, magdalang kapayapan king kayang kaladua, at gagawan neng e matatablan kareng puwersa ning karalumduman.

Deng gagawang anti kanini mapapansin da na king aldo a makatanggap ya Komunyun ing metung a anak, malalagay ya king malalam a kapanatagan, a alang masikan a pamipakita da ring eganaganang natural a pangangailangan, pati na detang mas kapansin-pansin karing ának . Neng kai, mapupunu ya king tula at mapaglarung espiritu, nung nu handa yang akap ing balang metung anting sarili na. Ing Banal a Komunyon maralas kayabe la ding milagrung mangyayari. I San Andres ning Crete e ya migsalita king malambat a panaun inyang kayanakan na. Inyang ding kayang pengaring maligalig na la migdasal at ginamit la karing paralan ning grasya, kabang makatanggap ya king Banal a Komunyon, ing Ginu, king kapamilatan ning Kayang grasya, binuklat ne ing kayang dila, at kaibat na nita, pinunu ne ing Pisamban king daloy ning kayang kayanang magsalita at kabiasnan. Metung a doktor, basi king kayang obserbasyon, testimonya na king keraklan karing sakit king kayanakan, dapat lang dalan ding ának para tumanggap Banal a Komunyon, at malagad neng ikit a kailangan pang gumamit lunas kaybat na nita.

Ing maralas a pamamunta king pisamban, ing pamanyaling king Banal a Krus, ing Ebanghelyu at ding icon, at ing pamanyispray king banal a danum atin lang maragul a impluwensya karing ának; makanyan mu naman king bale — maralas lang iparap kareng larawan, maralas gawang tanda ning krus, isabug lang banal a danum, sumindi lang insensu, bendisyunan ing kuna, ing pamangan at ing eganaganang makaugne karela kapamilatan ning tanda ning krus, tanggap bendisyun ibat king pari, idala la reng larawan manibat king pisamban papunta king bale at gawang serbisyu ning panalangin; King kabilugan, ing eganaganang makaugne king Pisamban milagru nang papali at papasikan ing bye ning grasya ning anak, at pane yang magsilbing pekamaluat at pekamatibeng depensa laban karing tukso da ring e makikit a puwersang madalumdum, a laging makasadya para lungub (lumusub, mananam. Ed.) king kaladwang daragul ban impektuan ya king karelang hininga.

Lalam na niting akakit a proteksyun, atin metung a e akakit: ing Anghel a Tagapagbanté, a tinuldu ning Ginu king bingut manibat king mismung oras ning binyag. Babantayan ne ing anak, e akakit a mamapáwâ king bie na kapamilatan ning kayang presensya, at, nung kailangan, bibie yang inspirasyun karing pengari tungkul king nung nanu ing dapat dang gawan para king karelang anak karing panaun ning matinding pangangailangan.

Dapot dening eganaganang masikan a depensa, dening mayupaya at epektibung inspirasyun, malaring masira at ing bunga ning sabyan mawalayan kareti uli ning kawalan-paniwala, kapabayan, kawalang-kabanalan, at marok a pamibie-bie da ring pengari. Metung a sangkan kaniti, uling karing makanining kasu, dening paralan e la man gagamitan o e ustu ing pamangamit kareti; dapot lalu na iti uli ning metung a panlub a impluwensya. Tutu pin a malunus ya ing Ginu, lalu na karing inosenti; dapot atin koneksyon pilatan da ring kaladua da ring pengari at ding karelang anak a e tamu aintindian, at e tamu asabi nung anggang nu ya miras ing impluwensya da ring pengari karing anak; o, king kabaligtaran, nung anggang nu, king arapan ning makasirang impluwensya da ring pengari, ing lunus at pasensya ning Dios miras ya karing anak. Misan-misan, mayayari ing ituknang ne ning impluwensyang ini, at kanita, ding sangkan a mitipun-tipun, mamunga la. Uli na niti, ing diwa ning kasalpantayanan at kabanalan karing pengari dapat yang ituring bilang pekamasikan a paralan para ingatan, palaguan, at patibayan ing bye ning grasya karing karelang anak.

Ing espiritu ning metung a bingut, antimo, e pa aktibu kareng mumunang aldo, bulan, o agyang banua. E malyaring miparatingan kea ing nanumang bage para akwa na kapamilatan da ring karaniwang paralan. Dapot malyari yang impluwensiyan king e diretsu.

Ating metung a espesyal a paralan nung makananu lang makipag-ugnayan ding kaladua kapamilatan ning pusu. Ing metung a espiritu makaimpluwensya ya king aliwa kapamilatan ning kapanamdaman. Ing makanining impluwensya king kaladua ning bingut lalu yang mabisa kabang mas lubus at mas malalam ing pamiyuklung da ring pusu da ring pengari king bingut. Ing tata at ima makalingad la king sarili da king anak at, anti ing sasabian da, lubus lang makatalaga kea. At nung ing karelang espiritu makapnu ya king kabanalan, imposible ing e na apektuan ing kaladua ning anak king sarili nang paralan. Ing pekamasanting a panlabas a daluyan para kanini ya pin ing panimanman. Kabang ing kaladua manatili yang makasalikut karing aliwang panamdam, ing mata ilantad ne iti king panimanman ning aliwa. Keni ya pin ing lugal nung nu ing metung a kaladua akakit ne ing aliwa. Paburen la reng kaladua ning ima at tata, a mitmung banal a panamdam, a lumabas king pasbul a ini papunta king kaladua ning anak. E la malyaring e ya pahiran king banal a langis a ini. Importanti a ing karelang titig sumlag ya e mu king lugud—a natural mu naman—nune pati na king kasalpantayanan a atatalan da king karelang gamat e mu metung a anak, at king pag-asa a Ya, Ninu ing migtiwala king pibandian a ini king karelang pamaningat, bilang metung a sisidlan ning grasya, ya ing magkalub karela king sapat a sikanan para ingatan ya, at, king tauli, metung a panalangin a alang patugut a yampang king espiritu, a pignawan ning pag-asang mibait king kasalpantayanan.

Nung ding pengari palibutan de ing kuna ning karelang anak king espiritung iti ning matapat a debosyon, at nung, king metung a banda, ing Anghel a Tagapagbanté, at king aliwa naman, ding Banal a Misteryu at ing kabilugan ning Pisamban, kikimut la king anak pareu manibat king lual at kilub, metung a espiritwal a kapaligiran a katutubu ning bayung sibul a bye ing mabubuu king paligid na, a magkalub king sarili nang karakter king anak, kalupa na ning daya—ing penibatan ning bye animal—a maragul ing pamagsalale king kayang katangian king angin a makapaligid. Sasabyan da ing metung a bayung gawang sisidyan tatalan ya, king malambat a panaun nung e man kapilanman, ing bau ning sangkap a mibuhus keya kanita. Makanian mu naman ing dapat sabian tungkul king pamag-ayus a milarawan keni para karing ának. Sasapnan na iti, king paralan a mitmung grasya at makapagligtas, ding sisibuk a porma ning bye ning ának at itatak na ing sarili nang tatak karela. Keni mu naman, atyu ing metung a e matalus a sagka laban king impluwensya da ring marok a espiritu.

Nung inumpisan ya ing makanining gawi manibat king kuna, dapat yang ituluy iti kaibat king kabilugan ning panaun ning pamipalaki: king kayanakan, king pamagdalaga, at king kayanakan. Ing Pisamban, ing bie relihiyosu at ding Banal a Misteryu anti la mong tabernakulu para karing ának, nung nu la dapat parating manatili. Papakit da ring alimbawa nung makananu ya makapagligtas at mabunga ini—i Samuel (ing propeta; 20 Agostu—Ed.), i Theodore ning Sikeon (22 Abril) at ding aliwa pa. Ini kabud ing makapanyalili, at king tutu, mapalitan na la ring aliwang paralan ning pamipalaki king masanting a resulta. Ing matuang paralan ning edukasyun keraklan makabasi ya kanini.

Potang magumpisa lang magising ding kagiwan ning metung a anak, metung-metung, kailangan dang doble ing atensyun ding pengari at talaturu. Uling kabang, lalam ning impluwensya da ring mebanggit a paralan, ing pamikiling ning anak papunta king Dios daragul ya at papasikan, a dadala la ding kagiwan kayabe na, king mismung oras a ita ing kasalanan a manuknangan kilub da e ya matutud, nune sisikapan nang sakupan detang mismung kagiwan a ita. Ing e maiwasang bunga na niti ya ing pamakilaban king kilub. Uling ding ának e la makapaglaban king pamakilaban a ini king sarili da, ding karelang pengari king kabiasnan ila ing manalili. Dapot uling ing pamakilaban a ini kailangan yang labanan karing sarili dang sikanan ding ának, ding pengari kailangan lang masusing bantayan ding mumunang pamangising da, ban ibie karela, manibat king mismung mumunang penandit, ing ugali a makatugma king manimunang layunin nung nu la dapat ituru.

Keni ya magumpisa ing laban da ring pengari laban king kasalanan a manuknangan kilub ning anak. Lipat ning ing kasalanan a ini ala yang paninindigan, aktibu ya pa murin at, ban makakua yang mas matatag a pwestu, pagnasan nang sakupan ding upaya ning katawan at kaladua. E tamu dapat paburen iti; dapat tamung, antimo, agawan la rening upaya ibat karing gamat ning kasalanan at ibye la king Dios. Dapot ban gawa e alang basehan, nune maki malinong pamangaintindi king katibayan ning piniling paralan, kailangan tamung malinong aintindyan nung nanu ing panintunan ning mitagan a kasalanan, nung nanu ing magparakal kaniti, at king nanu mismung paralan nung makananu na katang akukwa. Deng manimunang impulsu a magdala king kasalanan ila pin ing sariling kaburian (o pamangutang-kutang) king isip, sariling kaburian king kaburian, at pamibibigay king sariling laman. Kaya, dapat tamung giyahan at ituru ing paralan karing sikanan a susulung ning kaladua at katawan bang e la isuku king pangalipin ning pamanulid king laman, pamanialam, sariling kaburian, at pamipakasawa—uling iti maging yang makasalanang pangalipin— — dapot, king kabaligtaran, sanayan ing sarili a talikdan la at lampasan la, at kanita, anggang king malyari, gawan lang alang upaya at alang kapahamakan. Ini ya ing pekapun a prinsipyu. Ing eganaganang edukasyun dapat neng itugma kaniti. Surian ta la, a maki-layuning ini, ding manimunang gamit ning katawan, ning kaladua, at ning espiritu.

Mumuna, mibangun la ding pangangailangan ning katawan, at kaibat manatili lang alang patugut at aktibung gagana angga king kamatayan. Uli na niti, lalu yang kailangan ing ilage la king ustung angganan at patibayan iti kapamilatan ning ugali, ban mas ditak ing gulung idulut da king daratang a panaun. Keni, ing gamit a pekamaulaga king bye ning katawan ya pin ing sustansya. King moral a panimanman, iti ing luklukan ning pagnasang makasalanan para king pamikakuntentu ning laman, o ing lugal para king kayang pamanyulung at pamanustentu. Uli na niti, ing metung a anak dapat yang pakwanan king paralan a kabang papalago na ing bye ning katawan at bibye sikanan at kalusugan kaniti, e na papalagab ing pagnasa para king plehuring sensual king kaladua. E dapat isipan a masyadu yang anak ing malati — manibat pa king pekamumunang banua, dapat nang umpisan ing pamagpigil king laman, a makasandig king mababangis a bage, at isane ya ing anak king pamagpakitang pamanibala kaniti, ban king kayang pamagdalaga, kayanakan, at kaybat na nita, ining pamangailangan a ini malyari nang apamahalaan king malagwa at malaya. Ing mumunang pundasyun maragul ya ulaga. Maragul ing makasalale king pamangan ning metung a anak king kayang pamikatagun. Ing lugud karing mayumung bage at ing e pamipigil king pamangan—adwang uri ning kasakiman, dening ugaling makasira king katawan at kaladua—malyari lang mibubuu king e mu apapansin kapamilatan ning pamangan.

Uli na niti, pati ring doktor at talaturu magpayu la: 1) mamili king masustansya at angkop a pamangan, a isasaalang-alang ing edad ning anak a palaguan: uling ing metung a klasi ning pamangan angkop ya para king sanggul, aliwa para king paslit, pre-teen, at kayanakan; 2) isailalim ing pamamangan king makatuldung patakaran (pasibayu, makabage king edad ning anak), a dapat magtakda king oras, karakal, at paralan ning pamamangan; at 3) kaybat na nita, e lumisyas king meging rutina a iti nung alang mayap a sangkan. King paralan a ini, ing anak abalu na ing e pamamilit king pamangan balang buri na, nune ing manenaya king makatakdang oras; Keni mu naman, atyu la ding mumunang tangka king pamagsane king pamipigil sarili arapan ding sarili nang kapagnasan. Nung ing metung a anak pakakanan ya balang yangang, at kaibat balang ya maniawad pamangan, masyadu yang mesira a kaibat, tanggi ya mu king pamangan nung masakit ya. Kabayatan na niti, masasané ya ing anak a maging pasaway, uling akakamtan na ing eganaganang buri na kapamilatan ning pamanagyat o pamanangis. Ing pareung prinsipyu dapat yang gamitan king pamanudtud, king pali at dimla, at karing aliwang kaginawan a natural a kailangan para king sustansya, kabang atatad king isip ing pamangailangan a e pasiklab ing hilig para karing makamundung ligaya at sanayan ya ing anak a itanggi ing sarili na. Dapat yang istriktung talakaran king kabilugan ning panaun ning pamipalaki—a babagayan, syempre, ding tuntunan king pamangamit kareti imbes na king kabaldugan da—angga king ing anak, a matatag nang mitatag kareti, ya na ing manibala king sarili na.

Ing kadwang gamit ning katawan ya pin ing pamangalo; ing kasangkapan na niti ya pin ing kalamnan, nung nu la mayayakit ing sikanan at sigla ning katawan—ding kasangkapan king obra. King kaugnayan king kaladua, iti ing luklukan ning kaburian, at maragul ing kayang agawa king pamipalabung king sariling kaburian. Ing timbang at maingat a pamag-unlad na niting gamit, king kapamilatan na ning pamamye sikanan at sigla king katawan, sisane ne ing metung a tau king pamagobra at papasikanan na ing katamtaman. King kabaligtaran, ing maling pamag-unlad, nung paburen ya mu, magdalang sobra-sobrang sigla at pamag-aliwa-liwa king mapilan a tau, at king aliwa naman — katamaran, kakulangan gana, at pamag-idle. Ing mumuna papasikan na at gagawan nang institusyon ing pamaglabas-labas at pamag-suway, a kayabe ning pamagpadalos-dalos, pamag-galit-galitan at alang-pugung pamagnasa. Ing kadwa naman itatapon ne ing tau king karning pamisip at isuku ne king makalupang ligaya. Uli na niti, mahalaga ing tandanan a kabang papasikan ya ing sikanan ning katawan, e dapat palambutan ing sariling kaburian, o siran ing espiritu para mu king laman. Para kanini, ing susi ya pin ing katamtaman, disiplina, at pamanantabe. Paburen yang magpalipas-palipas ing anak, dapot king tamang oras, king tamang lugal, at king paralan a tinuru kaya. Ing kaburian da ring pengari ya ing dapat gumabay king balang kimut na, natural mu, kilub ning makatwirang angganan. Nung ala ini, ing ugali ning anak malagua yang masisira. Kaibat nang maglarung pabigla-bigla, ing anak parati yang e bisang tumuki, agyang king pekamalating bage. At ini metung pa mung besis; nanu pa kaya ing masasabi nung ing aspetung ini lubusan yang e pinansinan? Nung makananu kasakit ilako ing kaburyan potang mekatuknang ne king katawan, anti mong atyu king metung a kuta. Ing batal e ya makyuk, ding gamat at bitis e la kikimut, at ding mata e la man lumawe nung nu la sinabi. Kabaligtaran, ing metung a anak maging yang masunuring tutu king sanumang utus nung ding kimut na e la pepaburen a maging magulu manibat pa king umpisa. At saka, alang mas mayap a paralan para mibiasa kang kontrolan ing sarili mung katawan nune ing pilitan yang gawan ing makayagpang king utus.

Ing katlung gamit ning katawan tungkul ya karing uyat. Deng uyat a panamdam ila ring kasangkapan ning pamagmasid at ing panggatung ning pamangutang. Dapot tungkul kanita, kaibat ta pa pisabian. Ngeni, isipan ta ya ing aliwang pangkabilugan a gamit da ring uyat: bilang luklukan ning pamanamdam ning katawan, o ing kagiwan a tanggap karing panlabas a impresyun a makaligaya o makasumami para kaniti. Tungkul kanini, dapat maging tuntunan ing isane ya ing katawan para tiisan na alang kasakit-sakit ing sari-saring impluwensya ibat king kilwal: ibat king angin, danum, pamagbayu ning temperatura, kabasa, pali, dimla, sugat, sakit at aliwa pa. Ninu man ing mekatagun king makanining kagiwan ya ing pekamaligayang tau, a makagawang pekamahirap a obra, king sanumang oras at king sanumang lugar. King makanining tau, ing kaladua ya ing lubus a Ginu ning katawan; e ya magpaliban, mag-alangan, o lakwan ding kayang gagawan uli ning takut king pisikal a e kaginawan; kabaligtaran, sasaganan na pa ing nanumang makapamiglo king katawan. At iti, napun ya ka-importanti. Ing manimunang karokan kaugnayan king katawan ya pin ing lugud king kaleldo at ing ugali a ingatan ya ing katawan. Lalako na ing kaladua king kabilugan a upaya na king katawan at gagawan neng alipan ning katawan; kabaligtaran, ing taung e na papalampasan ing katawan na, e ya mapigilan king kayang gagawan uli da ring takut a manibatan king bulag a pamamingwa king sarili. Makananu ya kaswerti ing taung sané kanini manibat king kayanakan! Kayabe keni ing payung medikal tungkul king pamandilu, ing oras at lugal ning pamaglakad-lakad, at ing imalan; ing manimunang puntu ya pin ing e pamag-alaga king katawan king paralan a makaranas ya mu karing masanting a panamdam, nune isailalim ya karing makabalisa. Ing mumuna papalambing ne ing katawan, kabang ing kadwa papasikan ne; lalam ning mumuna, ing anak tatakut ya king sabla, kabang lalam ning kadwa, makasadya la king nanu man at agyu rang magtiyaga king pasensya king nanu mang penimulan da.

Ing makanining pamanibala king katawan ya ing makasulat king pedagogy. Keni, papakit tamu mu nung makananu ya naman makabage ining payu para king pamanyulung ning bie Kristiyanu, uling ing masigasig a pamamintu kaniti sasagka ya king pamanyulud king kaladua ning makalasun a samut da ring pambalighung ligaya, pamagpalub-lub, pagnasang laman, o pamagkawa king sarili; papasikan na la ding ugali a salungat kareti at, king kabilugan, ituru na ing pamagpigil king katawan bilang metung a kasangkapan imbes na maging sakup na niti. At iti ing pekamaulaga king bie Kristiyanu, a king kayang kalikasan makakawani ya king sensualidad at king eganaganang pamagpalub king laman. Uli na niti, ing pisikal a pamandagul ning anak e dapat paburen mu king tsamba, nune dapat panatilyan ya king masusing disiplina manibat pa king umpisa, ban ing anak potang kayi mapagkatiwala ya king pamaningat ning taung magpalaki keya, a sané na king bie Kristiyanu imbes na maging kalaban na niti. Deng Kristyanung pengari a tune malugud kareng karelang anak, e la dapat magkulang king nanuman—agyang pa ing sarili dang pusu bilang pengari—ban ipagkalub ing bendisyun a ini karela. Uling nung ali, ing eganagana dang tutuking gawa ning lugud at pamag-alaga, ditak mu ing maging bunga o maging alang bunga man. Ing katawan ya ing luklukan da ring pasyun, at keraklan, ding pekamabangis, kalupa na ning kasakiman at mua. Ya mu naman ing organung pipaglusutan da ring demonyu para lungub king kaladua o manuknangan king kilub na niti. E na kailangan sabian pa, king pamangawa kaniti, e dapat kalimutan ing Pisamban, o ing nanumang atyu king kilub na niti a malyaring gamitan king katawan; uling kanita ing katawan maging banal ya at ing masikan nang kalikasan a animal mapigil ya.

E la ngan mebanggit keni; ing pangkabilugan a paralan king pamakibage king katawan ya mung tinuru. Ding detalye maging malino la king praktika para kareng mangailangan kaniti. Manibat king balangkas a ini, malino mu naman nung makananu ya dapat tratuan ing katawan king kabilugan ning bie: uling ing paralan tamu kaniti pareu ya mu.

Kayabe ning pamanyulput da ring pangangailangan ning katawan, ding mababang kapangyarihan king kaladua agad lang lalto agpang king karelang natural a pamituki-tuki. Lawen me, ing anak magumpisa yang itutuk ing kayang panimanman king metung a bage o king aliwa, mas malambat king metung at mas saguli king aliwa, antimo sanang mas buri ne ing metung at ing aliwa mas ditak. Deni reng mumunang kimut ning pamangamit kareng panamdam, a agad tutukian ning pamangising ning imahinasyun at panalala. Dening kagiwan a reni atyu la king salapungan ning pisikal at mental a kimut at , at kikimut lang misanmetung, anya ing gagawan ning metung agad yang misasabi king aliwa. Nung isipan ing ulaga da king bie tamu ngeni, makananu ya kapakinabang at makabuti ing banalnan la reng mumuna dang kimut kapamilatan da reng bage ibat king yatu ning kasalpantayanan. Deng mumunang impresyon manatili lang malalam a makatatak king panalala. Dapat tandaan a ing kaladua lungub ya king yatu bilang metung a puersang alang laman; kaybat na pa mu iti daragul, maging mas mayaman ya king laman king kilub, at maging miyayaliwa la reng kayang gagawan. Ing mumunang materyal, ing mumunang sustansya para king kayang pamagbuu, tatanggapan na iti manibat king kilwal, manibat kareng panamdam, kapamilatan ning imahinasyun. E na kailangan sabian nung nanung klasing kalikasan ing dapat atin la ding mumunang bage ning panamdam at imahinasyun, ban e la mu makasagabal, nune mas lalo la pa ngang pasulungan king pamibie-biayang Kristiyanu a mabubuu. Uling balu nang balang metung a nung makananu ing mumunang pamangan atin yang maragul a impluwensya king pangatawan, makanian mu naman ding mumunang bage a akakit ning kaladua atin lang masikan a impluwensya king ugali na o king direksyun ning kayang pamibie-bie.

Deng daragul a panamdam magkalub lang materyales para king imahinasyun; ing imahinasyun a bage mitatabi ya king alala at, antimo, ya ing laman ning kaladua. Pabustan la reng panamdam a tanggap kareng mumunang impresyun ibat kareng banal a bage: metung a iconu at ing sulu ning sulu para kareng mata, banal a himnu para kareng balugbug, at aliwa pa. Ing anak e pa makaintindi king nanuman tungkul king atyu king arapan na, dapot reng mata at balugbug na masasané la kareng bage a reni, at kabang sasakupan de ing pusu, uli na niti, itutulak da la king gilid reng aliwang bage. Uli na niti, ding panamdam at ding mumunang pagsasané ning imahinasyun maging banal la; mas malagwa para king anak a isipan la rening bage kesa kareng aliwa: deni ding kayang mumunang hilig. Kaybat na nita, king daratang a panaun, ing leguan—a king metung a aspetu, atin yang likas a kaugnayan kareng porma ning panamdam at imahinasyun—akit ne mu ning anak king banal a porma.

Inya, proteksyunan de ing anak karing sari-saring banal a bage; dapot ilako de ing nanumang makasira king anak kapamilatan da ring alimbawa, larawan o bage. Dapot kanita, at king kabilugan ning panaun kaybat na nita, ing pareung kaayusan dapat panatilyan. Kilala ing masikan a pamanyira da ring larawan king kaladua, king nanu mang porma la man makasagid kaniti! Kaingal ing anak a, kaybat nang mekiput mata o mepaburen ya at mebabad king sarili nang isip, sasalpukan ne ning dakal a e karapat-dapat a larawan—mapangarap, makaganyat, at mitmung pasion. Ing ini king kaladua, anti ya mong asuk king buntuk.

E tamu naman dapat kalimutan ing kalikasan ning kimut da rening pwersa. Ing gamit da ring panamdam ya pin ing manakit, makiramdam, damdaman, at king kabilugan, ing makaranas at tuklasan. Uli na niti, ila ring manimunang magpasiklab king kuryosidad, a kaibat, para karela, lulub king imahinasyun at alala at, potang mekatamnan ne karin, maging metung yang e matagumpeng tiranu ning kaladua. E malyaring mabuhay ing tau nung ala la ding panamdam: uling kapamilatan da mu abalu tamu ding bage a dapat tamung abalu, para king kaluwalhatian ning Dios at king sarili tamung kayapan. Dapot, king pamangawang iti, e maiwasan ing pagnasang mangutang—metung a e mapigilang hilig a manakit at makiramdam, alang nanu mang sangkan, nung nanu ing malilyari, nukarin, at nung makananu la mangyayari ding bage. Makananu, ngeni, ing dapat gawan? Ing mismung pamanyubuk, king sarili na, metung yang uri ning pamangamang. Ing pamangamang ya pin ing pamagsikap a abalu ing eganagana king alang ayus at alang parasan, a e na pag-ibaan nung kailangan ya o ali. Uli na niti, dapat la mung gamitan deng panamdam king katamtaman at king ayus, a ituturu la king metung mung kailangan a parasan at agpang king malay a pamangailangan—kanita ing pamangamang e makakit sustansya; Ing buri nang sabian, dapat sanayan ya ing anak a maranasan na mu ing tuturing a kailangan para keya; at lumayo at iwasan ing eganaganang aliwa. Kanita, king mismung pamag-eksperyensya, dapat bagya-bagya ing pamamalapitan—e magtalun-talun manibat king metung a bage papunta king aliwa, o manibat king metung a katangian papunta king aliwa, nune, suryan la reng metung-metung, at mag-ingat a makabuu king ustung larawan king isip tungkul king bage kaybat. Ing makanining klasing pagsasanay ilako na king anak ing hilig a ma-distract agyang king libutad da ring bage a paintulutan; at ituru na karela ing pamanibala kareng karelang panamdam, at kapamilatan da reti, ing karelang imahinasyun. At e la laltong-laltong manibat king metung a bage papunta king aliwa nung alang kailangan; uli na niti, e la mangarap-arap o ma-distract kareng larawan, a makasira king kaladua at makalabug kaniti king pabayu-bayung daloy da ring karelang malilyung panimanman. Ing anak a e makapigil king kayang emosyon at imahinasyon siguradung ma-aliwa ya at pabagu-bagu ing isip, pipisabian ning e pamikakayap a magdala keya king metung a bage papunta king aliwa angga king maubus ing kayang sikanan, at alang mayap a bunga.

Kayagnan da rening kagiwan a reni, lalto la ding pasyun king anak at magumpisa lang magdalang problema keya manibat king kayang kayanakan. Ing anak e pa makapagsalita o makapaglakad; kabud na pa abalu ing lukluk at kumanan kareng pialungan, oneng magalit ne agad, mimwa ne, pag-angkin na la ding bage para keya, magtutungo ya at aliwa pa—king makuyad a salita, papakit na la ding epektu da ring kayang pasyun. Ing kasamaan a ini, a makaugat king kalikasan a animal, makasira ya; inya, dapat yang labanan manibat pa king mumuna nang pamagpakit. Masakit yang abalu nung makananu iti gawan. Ing kabilugan a bage makasalalay ya king katinuan da ring pengari. Nanupata, malyari yang gawan ing makatuki: 1) pigilan ing pamanyulput da rening damdamin (Ed.) king balang posibling paralan; 2) kanita, nung ating pasyun a lunto, kailangan yang agad apatda gamit ding subuk at napatunayan a paralan. Ini ing makasawil king pamanyulput da, o king pamikaka-ugali kareti. Ing pasyun a maralas lulunto kailangan yang lunasan a maki partikular a atensyun, uling malyari yang maging manimunang a mamunu king bie ning metung a tau. Ing pinakamaasahan a paralan para lunasan la ding hilig ya ing pamangamit karing banal a paralan. Dapat lang ipanalangin deti king kapaniwalan. Ing hilig metung yang penomenon ning kaladua, dapot ding pengari king umpisa ala lang paralan para impluwensiyan ing kaladua… Uli na niti, mumuna king kabilugan, dapat manalangin king Ginu banang agawa na ing Kanyang obra. Ing karanasan ya ing magsilbing karagdagang giya para king masigasig a tata, ima o yaya. Potang ing anak atin neng ditak a pangaintindi, malyari no gamitan ding pangkabilugan a lunas laban karing pasyun. Dapat lang gamitan deni king balang paralan manibat pa king umpisa at ituluy ing pamangamit kareti king kabilugan ning pamipalaki ning anak, ban ing anak abiasa ya at masane king pamanalo kareti, uling ding makasirang pamanyalakay da rening pasyun e la tuknang angga king kawakasan ning bie.

Nung istriktung tutukyan ing mitakdang paralan para king katawan at ding mababang kapangyarihan, ing kaladua kanita makatanggap yang mayap a pamagsadya para king tune mayap a ugali; dapot iti pamagsadya ya pa mu; ing ugali mismo kailangan yang pasulungan kapamilatan ning mayap a dapat karing eganaganang kapangyarihan na: ing isip, ing kaburian, at ing pusu.

Tungkul king isip. Dali lang papakit ding ának king karelang talinu. Iti susulung ya kambe ning pamagsalita at daragul ya kabang gagaling ya iti. Uli na niti, ing edukasyun ning isip dapat magumpisa ya kambe ning pamanyulung ning pamagsalita. Ing manimuna dapat tandaan ya pin ing ustung kaisipan at pamangusga, a makabasi karing prinsipyung Kristiyanu, tungkul king eganaganang akakit o asahan nang pansinan ning anak: nung nanu ing mayap at marok, nung nanu ing ustu at mali. Madali ining akamtan kapamilatan da ring karaniwang pamisabi-sabi at kutang. Deng pengari mismu ing misasabi: makiramdam la reng anak at halos pane rang sisipsipan e mu reng karelang isip, nune pati na reng karelang pananalita at ugali. Uli na niti, dapat reng pengari, potang magsalita la, ausan da la reng bage king ustung lagyu. Alimbawa: nung nanu ing kabaldugan ning tune bie, nung makananu ya mayari, ninu ing penibatan da reng eganagana, nung nanu la reng ligaya, nung nanu ing ulaga da reng mapilan a kaugalian, at aliwa pa. Paburen la'ng makipagsalita kareng anak da at ipaliwanag la ding bage karela, diretsu man o, mas mayap pa, kapamilatan da ring kwentu: ustu ya wari, alimbawa, ing mag-dress up; metung yang penibatan ning tula ing tanggap papuri, at aliwa pa. O kaya, itanung da kareng anak da nung nanu ing isipan da tungkul kanini o kanita, at itama la ding kamalian da. King malagwang panaun, ining simpling paralan a ini makapitanam yang mayap a prinsipyu para king pamangusga karing bage, a manatili king isip da king malambat a panaun, nung e man king mabilug dang bye. King paralan a ini, ing pamisip-isip tungkul king yatu at itang marok at e mapakaling kuryusidad maputut la pa king umpisa. Ing katutuan babalutan ne ing isip kapamilatan ning pamagpakabusni kaniti. Ing pamisip-isip king yatu, dapot, e makapnek at anya papasikan na ing pamagnasang mangutang. King pamagpalaya karela kaniti, maragul a benepisyo ing mipagkalub karing ának. At ini bayu la pa man menigaral karing libru. Bukud kanita, kailangan mu ing e pamye karing ának karing librung maki laman a e ustung kaisipan, at ing isip da manatili yang buu, king banal at makalangit a katatagan. Ala yang saysay ing e pamagsane king anak king paralan a ini, uling isipan mung masyadu ya pang anak. Ing katutuan abot ya karing sabla. Pepakit na ning karanasan a ing metung a anak a Kristianung malati mas matalino ya kesa karing pilosopo. Makanyan pa mu rin ngeni, dapot dati iti ing kaugalian karing sablang lugal. Alimbawa, anyang panaun ning pamamartir, ding ának a malati sinabi la tungkul king Ginu Salba, king kamalyan ning pamagdayewan, king bye king daratang at aliwa pa; iti uling ing inda o tata da inisplika la karela karing simpling pisasabian. Dening katutuan meyatad la karing pusu da, a meging pakamalan da anggang king maging handa lang mate para kareti.

Tungkul naman king kaburian. Ing metung a anak mitmu ya king pamagnasa: ing eganagana makaganyak ya, ing eganagana makagayuma kaya at magdalang pamagnasa. Uling e na abibiyasa ing mayap king marok, magnasa ya king eganagana at makasadya yang gawan ing nanumang buri na. Ing metung a anak a paburen mung sarili na, e ne apigilan ing pamagligaw na. Uli na niti, dapat istriktung bantayan da ring pengari ining aspetu ning kaisipan ning anak. Ing pekamadaling paralan para panatilyan ya king ustung angganan ya pin ing siguraduan a alang gagawan ding ának a alang kapaintulutan. Paburen la lumapit karing karelang pengari balang atin lang buri at mangutang: 'Malyari ku bang gawan ini o ita?' Kumbinsyan la, kapamilatan da ring sarili dang karanasan at ding karanasan da ring aliwa, a mapanganib para karela ing gawan ing karelang nasa a e mankutang; itanam king isip da ing metung a kaisipan a nung nu takutan da pa ing sarili dang kaburian. Ing ugali a ini ya ing pinakamabuting nais, dapot ya mu naman ing pekamalagwang itanam, uling ding ának, keraklan, lalapit la na karing matua para mangutang, uling balu da ing sarili dang kamangmangan at kakulangan; Kailangan mu mung itas ing bageng ini at ipakit karela bilang metung a batas a e malyaring labagan. Ing natural a bunga ning makanining kaisipan ya pin ing lubus a pamamintu at pamanyuku king kabilugan a bage king kaburian da ring karelang pengari, laban king sarili dang kaburian; metung a disposisyon para itanggi ing sarili kareng dakal a aspetu at metung a ugali—o kasanayan—king pamangawang makanian; at, ing pinakamahalaga, metung a kaburyan a masakit ikamtan a e dapat parating makiramdam king sarili mung pamagnasa. Mas malinaw deng aintindyan ini ding ának ibat karing sarili dang karanasan: magnasa la karing dakal a bage, dapot ing pagnasan da makasama ya king karelang katawan at kaladua. Kabang lalayuan ta la king sarili dang kaburian, kailangan tamung isane ing ának king pamangawang mayap. Para kanini, ding pengari mismu ing maging tune alimbawa ning mayap a pamibie-bie at ipakilala la ring ának da kareng taung ing manimuna rang isipan aliwa ing ligaya at dangalan, nune ing kaligtasan ning kaladua. Mabilis lang manalig ding ának. Nánung kasápung mánigaral lang álig king karélang indú o tata! Ing malilyári keni kaparéhu ne ning ing malilyári karing instrumentung makatun king pareung pitch. Kábang malilyári iti, ding ának mismu dapat lang pasiknangan lub a gawang mayap a bage; king umpisa, sabian karéla a gawan la, at kaibat ituru la ban gawan da na king sarili dang kaburian. Deng pinaka-karaniwan kareng gawang areti ila pin deng: kawanggawa, pakalulu, pakalulu, pamagpigil at pasensya. E naman masakit isane la kareti ngan. Pane lang ating oportunidad; kailangan mu lang samantalanan. Manibat kanini, lunto ya ing ugali a makiling king pamangawang mayap at, king kabilugan, ing natural a pamagkiling king kayapan. At ing pamangawang mayap kailangan yang ituru, kalupa na ning aliwa pang bage.

Tungkul naman king pusu. Lalam ning impluwensya ning isip, kaburian, at ding mababang kapabilidad, ing pusu natural yang mibabaling magtalan king matulid at tune panamdam, para akwa na ing ugali a magsaya king tune magdalang saya, at para e ya man mu magpakitawang-pakun king sanumang, king lalam ning tabing ning kayumian, magbuhus lasun king kaladua at katawan. Ing pusu ya ing kagiwan a manyaman at makaramdam kuntentu.

Anyang ing tau makisanmetung ya king Dios, menakit yang ligaya karing bage banal at mebiyasnan ning grasya ning Dios. Kaybat ning Pamibagsak, mewalan ya kaniting ligaya at pagnasan na ing makamunduan. Ing grasya ning binyag linigtas ne kaniti, dapot ing makamunduan handa neng pasibayung punan ing pusu. E dapat paburen iti; ing pusu dapat proteksyunan ya. Ing pinakamabisang paralan para patubuan ing tune panlasa king pusu ya pin ing bie king pisamban, nung nu ring ának a daragul dapat lang parating makalubug. Ing kapanamdaman ning pamanggalang king eganaganang banal, ing kayumuan ning pamamuhay king libutad na niti para king katahimikan at lugud, at ing pamikawani karing makislap at makagayumang pamag-alila ning kayabangan king yatu—deti e la malyaring mas malalam pang mitatak king pusu. Ing Pisamban, ing banal a dalit, at ding larawan ila ring pekamasanting a bage king leguan agpang king laman at sikanan. Dapat tandaan a ing permanenting tuknangan king paintungulan matukoy ya king panlasa ning pusu, at ing panlasa ning pusu karin ya pin ing mebuu keni. Malino a ding sinehan, palabas king perya, at ding kalupa da ali la bagay karing Kristiyanu.

Ing kaladwang midala king kapayapan at miorganisa king makanining paralan, e na, uli ning kayang katutubung kaguluan, sagkalan ing pamanyulung ning espiritu. Ing espiritu mas malagwa yang susulung kesa king kaladwa, at papakit na ing kayang upaya at kimut bayu pa ing kaladwa. Kayabe la keti ding: ing takut king Dios (katumbas ning isip), konsensya (katumbas ning kaburian) at panalangin (katumbas ning panamdam). Ing takut king Dios ya ing magdalang panalangin at magbukas isip king konsensya. E na kailangan ing eganaganang ini itutuk ya king aliwang yatu a e makikita. Deng ának atin lang natural a hilig kanini, at mabilis dang aintindian deng kapanamdaman a reni. Ing panalangin, partikular, malagua yang mitatanam at gagana ya e kapamilatan ning dila nune kapamilatan ning pusu. Uli na niti, kusang-lub at alang kapagalang makyabe la karing panalangin ning pamilya at serbisyu king pisamban, at makakit lang tula kareti. Uli na niti, e la dapat pagkaitang aspetu ning karelang pamanese, nune dahan-dahan lang isulud king banal a lugal ning kekatamung pagkatau. Nung kapilan mas maranun itanam ing takut king Dios at pasiklab ing panalangin, mas maging matatag ing debosyon para king kailanman. Kareng aliwang ának, ing diwang ini mismu yang lalto, agyang pa king libutad da reng laltong sagabal king kayang pamanyulput. Natural mu ini. Ing diwang grasya a tinggap king binyag, nung eya apaten ning maling pamag-unlad ning katawan at kaladua, siguradung pasiglan na ing kekatang diwa; at king pamangawang iti—nanu ing makasabat keya para ipakit ing kabilugan nang sikanan? Ing konsensya, nanupata, mangailangan yang pekamalapit a pamanantabe. Deng matatag a prinsipyu, kambe ning mayap a alimbawa da reng pengari at aliwa pang paralan ning pamanuru king kaburyan, kayabe ing panalangin, ila ring magpaliwanag king konsensya at magtanam king sapat a pundasyun para karing tutuking gawang makaburyan. Dapot higit king eganagana, ing ugali para king konsensyosu at pamanilid king sarili dapat yang pasulungan karela. Ing konsensya metung yang bage pekamahalaga king bie; dapot nung makananu ya kabilis mabubuu, makanian ya naman kabilis mapapatahimik kareng ának. Para kareng ának a malati, ing kaburian da reng karelang pengari ya ing batas ning konsensya at ing batas ning Dios. King kabilyan a atin lang katarungan ding pengari, ipag-utus da la ding karelang anak king paralan a e la mapilit a sumway karela; at nung mekasala na la, gawan da ing sablang agyu da para itulak la king pamagsisi. Nung makananu ing hamog king sampaga, makanian ya naman ing pamangontra king kaburian ning pengari king anak; ing anak e na la agyung lawan king mata, e na buring tanggapan ing lugud, buri nang tumakas at mag-isa, kabang king panaun a ita, ing kaladua maging magaspang ya at ing anak magumpisa yang maging pasaway. Kayap-yap nang ihanda ing anak para king pamagsisi, ban siguraduan a, alang takut, mitmung tiwala at lua, datang la at sabian: 'Mekagawa kung anti kanini at anti kanita a mali.' E na kailangan sabian pa a dening eganagana tungkul la mu karing karaniwang bage; dapot mayap ya naman uling keni mitatag ya ing pundasyun para king paintungulan, matatag, at tune relihiyosung ugali—ing kagiwan a agad makabangon kaybat ning pamibagsak, ing pamanyulung ning kagiwan para king mabilis a pamagsisi at pamaglinis king sarili, o pamagbayu kapamilatan ning lua.

Ini ing paralan: pabustan ing anak a dagul kaniti, at ing keang diwa ning kabanalan lalu yang sumulung. Dapat lang bantayan ding pengari ing balang kimut da ring sisingul a sikanan at ituru ing eganagana king metung mung parasan. Ini ing tuntunan: magumpisa manibat king mismung mumunang hinga ning anak, magumpisa king eganagana sabay-sabay, imbes na king metung mung bage, isakatuparan ing eganaganang ini alang patugut, pantay-pantay, bagya-bagya, alang biglang pamaglakas, mitmung pasensya at kapanayan, kabang magmamasid, nanupata, king matenakang bagya-bagyang pamag-usad, babanten la ding mumunang sinyales at gagamitan la, at isipan a alang malating bage king usapin a makanining ulaga. E la mipapahayag ding detalye; uling ing intensyon mu yapin ing ituru ing pangkabilugan a direksyon ning pamipalaki.

Imposibling abalu nung kapilan na aintindian ning metung a tau a metung yang Kristiyanu at gawang sariling desisyun a mie bilang Kristiyanu. King praktika, malilyari ini karing miyayaliwang panaun: king edad a 7, 10, 15, at kaybat pa. Mapalyaring datang ya ing panaun para king pamanuru bayu iti, anti ing karaniwan. Tungkul kanini, ing e malyaring lakwan a tuntunan ya pin ing panatilyan ing kabilugan ning minunang kaayusan a e mibayu king kabilugan ning panaun ning pamanuru: uling iti manibatan ya king kalikasan da ring kekatamung kagiwan at karing kailangan ning pamibie-biayang Kristiyanu. Ing kaayusan ning pamanuru e dapat salungat king espiritung milarawan king babo, uling nung ali, ing eganaganang mitatag karin masira ya; a mangabaldugan, ding magaral, kalupa da ring bingut, dapat lang protektan king kabanalan da ring sablang makapadurut karela at king karelang debosyon king Pisamban. Kapamilatan da ring sakramentu, at dapat mu namang gawan ing para king karelang katawan, kaladua, at espiritu. Tungkul kanini, king aspetu ning edukasyon, kailangan mu mung idagdag: ing kurikulum dapat ayusan king paralan a malino nung nanu ing manimuna at nung nanu ing kadwa. Ing ideyang ini pekamasanting yang alimbawan king pamamahagi da ring asignatura at oras. Ing pamagaral king kasalpantayanan ya ing dapat ituring a manimuna; ing mas maragul a dake ning oras dapat itagana para karing gawang debosyon at, nung sakaling mika-sagupa, ing tauli ya ing dapat unan kesa king pamagaral akademiku; ing pamangabiran dapat akamtan e mu king tagumpe king akademya, nune pati na king kasalpantayanan at mayap a ugali. King kabilugan, kailangan tamung itanam king isip da ring magaral ing kapanwalan a ing kekatamung manimunang layunin ya pin ing pasayan ya ing Dios, kabang ing kabiasnan metung yang pangadwang kalidad, metung mung pangyayari, a makasaup mu king kabang atyu tamu keti king yatu. At uli na niti, e dapat iti masyadung itas king ulaga o ipakit king masalang sala a ya ing makuha king eganaganang pansin at mangan king eganaganang kabalisan. Ala nang mas makamate at makasira king diwa ning pamibie-biayang Kristiyanu kesa kaniting siyentipikung paralan at ing eksklusibung pamag-isip kaniti. Diretsu yang magdala king espiritwal a pamagbalewala at malyaring manatili ya ing metung a tau king estadung ita kapilanman; king tutu, malyari ya pa ngang magdala king moral a kasiran nung mika paborabling sirkumstansya.

Ing metung pang puntung dapat pansinan ya pin ing diwa ning pamanuru o ing panimanman karing paksang ituturu. Dapat itatag bilang metung a e malyaring labagan a batas a balang sanga ning kabiasnan a ituturu king metung a Kristiyanu dapat makababad ya karing prinsipyung Kristiyanu, at saka, karing prinsipyung Ortodokso. Balang sanga ning kabiasnan agyu na ini, at king tutu, maging ya mung metung a tune siyensiya king sarili na nung tuparan na ing kundisyun a ini. Ding prinsipyung Kristiyanu alang duda a tutu la. Uli na niti, alang pamag-alangan, tanggapan la bilang pangkabilugan a pamantayan ning katutuan. Ing pekamapanganib tamung pamagkamali ya pin ing pamituru kareng siyensiya a alang pamangalang king tune kasalpantayanan, a papaintulutan ing sarili king kalayan at angga na man king kaburyan, base king isipan a ing kasalpantayanan at siyensiya adwa lang sakup a lubusang makakawani. Metung ya mu ing Espiritu tamu. Iti mismung Espiritu ing tatanggap kareng siyensiya at papasikanan na la ding karelang prinsipyu, anti murin ing tatanggap king kasalpantayanan at mituturan ya kaniti. Makananu la, kanita, e mikasagupa—masanting man o marok—keti? Bukud kanita, metung ya mu ing sakup ning katutuan. Bakit, kanita, punan ta la pa ding isip tamu kareng bage a e karin kareng sakup a reni, o nung nu e tamu malyaring lunto king maslag nang arapan?

Nung ing edukasyun isagawa ya king paralan a ing kasalpantayanan at ing bye king diwa ning kasalpantayanan ing manimuna kesa king eganagana king isip da ring magaral—king uri da ring aral at king diwa ning pamanuru—kanita alang duda a ding pundasyun a mitatag king kayanakan e la mu mipreserba, nune itas la pa, patibayan la, at idala la king ustung kapanibalan. At makananu ya kapakinabang ini!

Nung ing pamanese ning metung a tau makanyan ya manibat pa king kayang kayanakan, kanita, ditak-ditak, ing kalikasan ning bie a dapat nang panibalan lunto ya kea; lalu lang masasané king isip a atin lang katungkulan, para king Dios at ing kekatamung Tagapagligtas, a mie at kumimut agpang karing Kayang tuntunan; a ing sablang aliwang bage at gagawan mas mababa la kesa kareti at bage la mu bilang pamituluy ning kasalukuyang biye; at atin pang aliwang tuknangan, aliwang sariling bansa, nung nu dapat itutuk ing eganaganang isip at nasa ning metung a tau. King natural a pamandalan ning pamanyulung da ring kagiwan ning metung a tau, natural mu king balang metung a abalu na metung yang tau. Dapot nung ing metung a bayung prinsipyung Kristiyanu a mitmung grasya itanam ya king karelang kalikasan king mismung mumunang penandit ning pamigising da ring karelang kagiwan at pamangimut (king binyag), at nung, kaybat na nita, king balang yugtu ning pamanyulung da rening kagiwan, ining bayung prinsipyu e ya mu e migbigay-lugar king manimuna nune, king kabaligtaran, ya ing parating menibabo, a balamu magbibye-forma king eganagana, kanita, king pamagkamalay-sarili, ing tau king pareung panaun akit na ing sarili nang kikimut agpang karing prinsipyung Kristiyanu; akit na ing sarili nang metung yang Kristiyanu. At ini pin ing mismung manimunang layunin ning pamanese Kristiyanu: a, bilang resulta, ing metung a tau asabi na king sarili na a metung yang Kristiyanu. Nung, makanian man, potang miras ne king kabilugan a kamalayan king sarili, sabian na: 'Aku metung kung Kristiyanu, makagapus king Tagapagligtas at Dios ban mie king makanian at makanian a paralan, ban ituring kung karapat-dapat king banal a pamakikipag-isa Keya at karing pinili na king bie king daratang,' — kanita, potang ikamtan na ing pamagsarili, o makatátag yang sarili nang paralan ning pamibie-bie a makatwiran, ituldu na ing mumunang pekamaulagang dapat gawan: ing sariling pamagpanatili k , at ing pasibayung pamagpali king diwa ning kabanalan a sadya nang daralanan lalam ning pamanantabe ning aliwa.

Mebanggit na kanita a dapat atin partikular a penandit nung kapilan ing metung a tau dapat yang sadyang pasibayung isapusu king kayang kamalayan ding eganaganang obligasyun ning Kristianismu at akuan na la king sarili na ing kayang awsan bilang metung a batas a e mababayu. King binyag, deni e la tinggap a sadyang balu; kaybat na nita, mas sinuportan la kapamilatan ning isip ning aliwa, agpang king disposisyun ning aliwa at king kasimpleyan. Ngeni, dapat nang kusang-lub tanggapan ning metung a tau ing mayap a pangkulung nang Kristo, pilinan ing Kristyanung paralan ning pamibie-bie; itagun ing sarili na king Dios mu, ban kanita ya makapaglingkod Keya king sigasig king mitagan nang bie. Keni mu talaga magumpisa ing metung a tau king Kristyanung pamibie-bie king sarili nang kaburian. Atyu king kilub na iti dati, dapot, malyari tang sabian, eya menibatan king sarili nang pamanguna, anti mong e menibatan king sarili nang tau. Ngeni, ya mismu, king sarili nang karapatan, magumpisa neng kumimut king diwa ning metung a Kristiyanu. Kanita, ing sala nang Kristo atyu king kilub na anti mong sala ning mumunang aldo: e makatutuk, makakalat. Dapot anti mong ing sala kailangan yang itutuk kapamilatan ning pangaguyud papunta kareng aldo at sentru da reng planeta, makanyan mu naman, ining sala, anti mong, kailangan yang mitipun-tipun king panimulan ning kekatamung bye, ing kekatamung kamalayan. Ing tau maging yang ganap a tau nung miras ya king pamikilala king sarili at pamagsarili king isip, nung maging ya nang ganap a Ginu at talapamili karing sarili nang isip at gawa, a mamitbit karing partikular a isip aliwa uling pepasa la mu kaya ding aliwa, nune uling mismu rang ikit a katutuan. Angga man king Kristianismu, ing tau manatili yang tau. Uli na niti, kailangan na namang mag-isip a masalese keni; dapot kailangan neng ituru ing pamisip a ini para king kapakanan ning banal a kasalpantayanan. Kumbinsyan de sa ing karelang sarili king makatwirang paralan a ing banal a kasalpantayanan a karelang paninindigan ya kabud ing tune dalan papunta king kaligtasan, at ding eganaganang aliwang dalan, a salungat kaniti, papunta la king kapahamakan. Metung yang dangal para king tau ing e maging bulag a talatuki, nune ing maging mulat a king pamangawa na kaniti, gagawan na ing ustu. Gawan na ing eganaganang ini potang kusang lub nang akuan ing mayap a pabayon nang Kristo.

Kanita pa mu ing kayang personal a kasalpantayanan—o ing metung a bye ning kayapan agpang king kasalpantayanang ita—maging matatag ya at e matitinag. Eya malili king marok a alimbawa, o madala king alang kabaldugang isip, uling malino nang balu ing kayang katungkulan a mag-isip at kumimut king matatag a paralan. Dapot nung e na ini abalu, kanita nung makananu neng ing metung a mayap a alimbawa ing minunang mig-udyuk keya para gawan ing gagawan na, makanian naman ngeni ing metung a marok a alimbawa malyaring i-udyuk ya king karokan at idala ya king kasalanan; at nung makananu ring mayap a isip da ring aliwa minunang menibabo king isip na king malagwa at alang pamaglaban, makanian naman ngeni ring marok a isip ing manikwa keya. At papakit na ning karanasan nung makananu la ka-peligrosu ing pamangumpisal king kasalpantayanan at ing kayapan ning bie ning metung a e na sadya kilala ing sarili na bilang Kristiyanu. Ing makasagupa king ditak a tukso, magpatuluy yang dagul king kasimplehan ning pusu king mas makabang panaun. Dapot ing e na la awasan, makayarap ya king maragul a peligru. Akit ta king bie da ring sablang menatili king grasya ning binyag a atin panaun a masikan lub dang inalay ing karelang sarili king Dios. Ini ilarawan de ring amanung: 'mepali ya ing espiritu na', 'sinilab ne ning banal a nasa'.

Uling kikilalanan ne ing sarili na bilang metung a Kristiyanu, o sinadya nang lubus a mie bilang Kristiyanu, ngeni, king pekamatas a ingat, ingatan na ing kasakdalan at kalinisan ning bie a tinggap na manibat pa king kayang kayanakan, anti mo ing gewa da ring aliwa bayu ya. E na kailangan ding nanu mang espesyal a tuntunan bilang giya. King aspetung ini, kapante ne ning metung a magbalik-loob a, kaybat nang likuan ing kasalanan, tatanggap king masikan a determinasyun para mie bilang Kristiyanu. Uli na niti, manibat ngeni, dapat yang gabayan ding pareung tuntunan anti ing magbalik-loob, a pisabian king katlung dake.

Ing pamiyaliwa na at ning taung magsisisi king karelang pamanintun king kasakdalan, kusa yang maging malino.

Ngeni, ing mitagan na mu yapin ing magkalub mapilan—agyang pekamaulaga la—a babala a partikular a makaugne kareng banua ning pamagdalaga. Nung makananu ya kapakinabang at makapagligtas ing e mu kabud meragul king diwang Kristiyanu, nune pati na ing kilalanan na ing sarili na bilang makanian at magdesisyun a maging Kristiyanu bayu ya lungub king kayanakan. Mahalaga ini, uling karing mangaragul a panganib a e na maiwasan ning metung a kayanakan: 1) uli na mismu ning kayang edad, at 2) karing mangaragul a tukso a arapan na king kabilugan ning panaun a ini.

Ing ilug ning bie tamu tatagusan ne ning pabagu-bagung dalan ning kayanakan. Panahon ini nung kapilan ing pisikal at ispiritwal a bie sasabug ya. Ing anak at ing binatilyu payapa lang mabibie; ing lalaki ditak la reng biglang galo; reng kagalang-galang a buak a maputi papunta la king katahimikan; ing kayanakan mu ing siksik king bie. Kailangan ing matatag a paninindigan para labanan ing pamanyugud da ring alun king panaun a ini. Ing mismung kaguluan at biglang kimut ning metung a tau mapanganib ya. Magsimula la ring mumunang sariling kimut ning metung a tau—ring mumunang pamangising ning kayang sikanan—at iti ing magdala king kabilugan a alindog para keya: king sikanan ning karelang impluwensya, ilalako da ing eganaganang dating atyu king isip at pusu na. Ing sadya atyu karin maging ne mung metung a paninap, metung a pamikiling. Deng keang panamdaman ngeni mu ing tutu; ila mu ring ating katutuan at kabaldugan. Dapot nung, bayu ing pamigising da rening pwersa, minaku ne king metung a pangaku king Kristyanung kasalpantayanan at paralan ning pamibie-bie, kanita, ding eganaganang aliwang pagnanasa, uling pangalawa la mu, mas maina la at mas malagwang sumuku king pamangailangan na ning minuna—simplisti uling mas matua la reni, mesubukan na la at pinili na ning pusu, at, ing pinakamahalaga, makaselyu la king metung a sumpa. Determinadu ya ing kayanakan a lalaki a parating tuparan ing keang amanu. Nanu ing masasabi tungkul king metung a e na mu kaluguran ing Kristyanung bye at katutuan, nune pati na ing e na man mu deni dimdam?

King kasung ini, metung yang bale a alang bakud, a mekalingwan para samsaman, o metung a tuyung sanga, a mekalingwan para silaban. Nung ing pamagligoy-ligoy ning isip ning metung a kayanakan magdalang aninu ning pamagduda king eganagana, nung lubus yang mababagabag king pamangilus da ring kayang pagnanasa, nung ing mabilug nang kaladua mapnu ya karing makatukso a isip at galo—ing kayanakan atyu ya king api. Ninu ing magkalub keya king metung a patak ning hamog para palamigan ya, o sumaup keya, nung alang siwala para king katutuan, kayapan, at kalinisan a lunto ibat king pusu na? At e ya lunto nung e pa minakatan king pusu na ing lugud para kareting bage a reni. Angga ing payu ala yang silbi king makanian a kasu. Ala nang saysay ing subukang itanam iti kanita. Ing payu at pamangumbinsi masikan la nung, kabang lalabas la king balugbug papunta king pusu, gisingan da la ding kapanamdaman a atyu na karin at maulaga kekatamu, dapot makasalikut la mu kanitang panaun a ita uli da ring aliwang bage, kabang itamu mismu e tamu makakit paralan para pakawalan la at dinan lang ustung sikanan. King makanining kasu, ing payu metung yang maulagang regalu ibat king mamayung papunta king kayanakan. Dapot nung alang butil ning malinis a bie king pusu, alang silbi ya.

Ing kayanakan atin yang sarili nang bie, at ninu ing makaintindi karing eganaganang kimut at hilig ning kayang pusu? Anti ya mong subuk mung aintindyan ing dalan ning ayup king banwa o ing lakbe ning barku king danum!! Ing pusu ning metung a kayanakan anti ya mong pamagbula ning metung a likidung aslam, o ing kimut da ring sangkap neng la misasamut king e pareyung sukat. Deng eganaganang kailangan ning ausan dang kalikasan, king karelang mabie pamikakalat, balang metung magtatas yang siwala, manintun katuparan. Nung makananu ing kaguluan ing manibabo king kekatang kalikasan, makanian murin ing kabilugan da rening siwala anti ya mong magulung sigaw ning metung a maingay a keraklan. Nanu, kanita, ing malyari king kayanakan nung e ya mituru manibat pa king umpisa a isalese la ding kayang dapat, at e na la inalay king sarili na king istriktung pamanyupil kareng mapilan a mas matas a pamangailangan? Nung dening prinsipyung areni masalese lang mitanam king pusu anyang kayanakan, at kaibat sinadya lang gawan a tuntunan, kanita ing eganaganang pamagkagulung magaganap la, antimo, king babo, saguli mu, a e makayugyug king pundasyun o makabalisa king kaladua.

Ing maging klasi ning tau potang lual tamu king kayanakan, makasalalay ya king klasi ning taung atyu kekatamu potang lungub tamu kaniti. Ing danum a mahuhulug ibat king bangin, magkuluk ya at mag-alon king lalam, at kaibat, tahimik yang mamagus karing miyayaliwang daluyan. Metung ya ining metapora para king kayanakan, nung nu ing balang metung mibubulus ya, anti mong danum king metung a talon. Adwang klasi ning tau ing lulwal kaniti: ding aliwa sisinag la king kabaitan at kagalangan, ding aliwa naman makasaput la king karokan at kalaswaan; at ing katlung grupu—ing libutad a klasi—metung a pisamutsamut ning mayap at marok, a kawangis ning baga ibat king api, a misusukad ngeni king mayap, ngeni king marok, kalupa na ning metung a sirang relo a neng kai ustu ya, neng kai mabilis ya, at neng kai mabagal ya.

Ing taung minunang minaku king sakripisyu, anti ya mong makalub king metung a matatag a malating bangka a e papasuk danum, o mekapaglatag yang payapang dalanan king libutad ning masasalpok a danum. Nung ala ini, agyang mayap pa ing pamanese kaya, e ne man parating miligtas. Kahit pa ing metung a tau e ya mibagsak karing mabayat a kasalanan, nung e ya makasentru king sarili na, ing pusu na—a e makakawani king sabla kapamilatan ning sumpa—mabiyak ya karing pamagnasa, at siguradung lual ya king kayang kayanakan a mapagal, a alang direksyon.

Uli na niti, napun a kailangan, bayu pa datang ing panaun ning kayanakan, e mu kabud magpatubu mayap a ugali, nune pati na ing patibayan ing sarili kapamilatan ning sumpa—ban maging tune Kristiyanu. Dapat ing matatag takutan ne ing mismung kayanakan anti mong api, at uli na niti, iwasan na la ngan ding pagkakataun nung nu ing kayanakan malagwang magwala at maging e na akontrol.

2. Delikadu ya ing kayanakan king sarili na; dapot midagdag kaniti ding adwa pang hilig, a katangian na ning panahun a iti, a maging sangkan para mas lalo lang sumiklab ding hilig ning kayanakan at magkaroon lang mas maragul a sikanan at kapahamakan. Deni ila pin ding: (a) ing kau para king kasabikan at (b) ing hilig king pamakiyabe. Uli na niti, bilang paralan para iwasan ding panganib ning kayanakan, malyari yang payuan a dapat lang kontrolan dening hilig a reni, ban e la magdalang kapahamakan nune mayap.

Deng mayap a ugali a mibangun kanita manatili la king kabilugan dang sikan nung e la apigilan o apamuknangan.

A. Ing kau para kareng bayung karanasan magdala yang metung a uri ning biglaang pamangimut, tuluy-tuluy, at pamiyaliwa kareng gagawan ning metung a kayanakan. Buri nang damdaman ing eganagana para king sarili na, akit ing eganagana, damdaman ing eganagana, at puntalan ing eganagana. Hanapan me nung nu ating kislap para karing mata, katni para karing balugbug, at malualas a lugal para king pamangalo. Buri nang atyu lalam ning alang tuknang a agus da ring impresyon, a parating bayu at uli na niti, miyayaliwa. Eya makapaynawa king bale, eya makapanatili king metung a lugal, eya makatutuk king metung mung bage. Ing kayang elementu ya pin ing libangan. Dapot e ya ini sapat para keya; e ya kuntentu king mismung personal a karanasan, nune buri nang sipsipan at, antimo, isulud la ding impresyon da reng aliwa, ban abalu na nung nanu ing penamdaman da reng aliwa at nung makananu la ginawa king sarili dang karapatan o king kalagayan a kawangis na. Kaybat, magbabad ya kareng libru at magumpisang mamasa; misusundan la reng libru, maralas a e na man lubus a aintindyan ing laman da; ing manimuna nang parasan ya pin ing akit ing ausan dang 'effect', nanu man ing paksa at nanu man ing tungkul kaniti. Ing pagiging bayu, ing kaluwalasan, at ing talas ila ring pekamasanting a rekomendasyun a malyaring ibye ning metung a libru keya. Keni mu naman, lalto ya at mamorma ing hilig king mayan a basan—ing pareung kau para karing impresyon, oneng king aliwang porma. Dapot aliwa pa ita. Ing kayanakan maralas yang mangapagal king realidad, king nung nanu ing, antimo, ipapataw kaya ibat king kilwal: ini ing magpigil kaya at masyadung makakulong kaya kilub da ring partikular a angganan, kabang manintun ya king metung a kalayan. Kanita, maralas yang liliwas king katutuan, magbalik ya king mundung sarili nang lelangan, at karin magumpisa yang gawang agpang king kaburian na. Ing imahinasyun na gagawa yang buung kwentu para keya, nung nu, keraklan, ya ing bida. Ing kayanakan kakumpisa pa mu king bie. Metung a makagayuma, makabighaning paintungulan ing makalukluk king arapan na. King kalabas ning panaun, kailangan na mu namang puntalan ita: nanu ya maging? Ala waring paralan para isakwil ining belu at silipan? Ing imahinasyun, a lalu pang masigla king edad a ini, agad yang magkalub kasiyahan. Keni ya lalto at papasikan ing mapangarap a ugali kapamilatan da reng anti kaniting gawa.

Ding paninap, mayan a babasan, libangan—halus pare-pareu la ngan king diwa: mangailangan la ding ának king mga impresyun, mangailangan la king bayu at miyayaliwa. At ing perwisyung darala da pare-pareu ya mu naman. Ala nang mas masanting a makapaten king mayap a bini a sadya nang mitanam king pusu ning metung a kayanakan a lalaki kesa karening bage a reni. Ing metung a malating punla a mitanam king lugal a pupulayan ning angin ibat king balang panig, magdusa ya saguli at kaibat malanta ya; ing dikut a maralas tatapakan e ya tutubu; ing metung a parti ning katawan a maralas kakuskusan maging manhid ya. Makanian mu naman ing malilyari king pusu at karing mayap a hilig a atyu king kilub na nung ing metung a tau magpalipas-oras ya king pamanaginip-gising, alang kwentang pamamasa, o mapaglibang a bage. Ing ninumang mekatuknang king angin king malambat a panaun, lalu na nung mabasa ya, panamdaman na, potang lungub ya king malisangan a lugal, balamu ing eganagana king kilub na e ya king ustung pwestu; makanyan mu naman ing malilyari king kaladua a mesira ing konsentrasyun king nanu mang paralan. King pamagbalik na manibat king pamagligaw papunta king sarili na, akit na ning kayanakan a lalaki a ing eganagana king kaladua na atyu king baluktut a kaayusan; at, ing pekamahalaga, ing eganaganang mayap makatakap ya king metung a takap ning kalinguan, kabang ding mu kaligayahan a likuan ning impresyon ing manatili king arapan; uli na niti, e ne anti ing sadya at ing dapat sanang parati: ding disposisyon mipaglibe la pwestu king pamibabo. Bakit, kanita, magumpisa yang magnasang mibalik ing kaladua potang mibalik ya king sarili na kaybat ning sanumang pamagligliwas-isip? Uling akit na ing sarili nang mekulam. Ing taung meligliwas-isip gewa ne ing kaladua na a metung a maragul a dalan nung nu, kapamilatan ning imahinasyun, dinalan la reng makapanuksung bage anti mong aninu at ausan de ing kaladua para tukian la. Dapot kanita, kabang ing kaladua anti yang makanyan, makanyan bang sasakitan king sarili na, ing demonyu lihim yang lalapit, kukunan na ing mayap a bini at itatanam na ing marok. Makanyan ing ituru ning Manatbus kabang ipapaliwanag na nung ninu ing mangawat king itatanam king lele dalan, at ninu ing magtanam king samsam. Pareu lang gawa ning kalaban ning katauan.

Inya, kayanakan! Buri mu bang panatilyan ing kalinisan at inosensya ning kayanakan, o ing sumpa ning pamibie-biag a Kristiyanu, a alang kapintasan? King anggang agyu mu at kabiasnan, iwasan mu ing pamaglibang, ing alang patnang pamamasa karing makaganyung librung makasakit lub, at—ing pamanaginip-gising! Nanu ya kasanting, king kasung ini, ing pasakup ing sarili king mahigpit at masusing disiplina at manatili lalam ning pamanantabe king kabilugan ning kayang kayanakan. Deng kayanakan a lalaking e la papaintulutang manibala king sarili rang ugali angga king maging ganap na la edad, malyari lang ausang masuwerti. At balang kayanakan a lalaki dapat yang magsaya nung akit ne ing sarili na king makanining kabilian. Ing kayang kabud a kayanakan, syempre, halos e na agawa ini nung mag-isa ya; dapot magpakitang matas ya kaisipan nung pakiramdaman ne ing payu a mas dakal ing panaun a gugugulan na king bale para asikasu la ding kayang katungkulan, kesa king mangarap-arap o mamasa kareng librung alang kwenta. Alilan na ing katamaran king kasipagan, at ing pamanaginip king seryosung pamagsikap lalam ning pamanantabe—pamanantabeng nung nu ing pamamasa, partikular, dapat lalam na, pareu king pamamiling libru at king paralan ning pamamasa. Nanupata, ninu man ing gawa kaniti, gawan na mu. Ding hilig, duda, at sigasig lulbung la mismu keni, anti mong sabian, king magulung pamipisamut ning isip ning metung a kayanakan.

B. Ing kadwa, a kasing delikadu nang hilig ning metung a kayanakan, ya ing pamakiyabe. Lalto ya ini king pamangailangan na king kasama, pamiyabe, at lugud. Mayap la ngan deni king karelang ustung pamitukituki, dapot aliwa king kayanakan ing mag-ayus kareti king pamitukituking ita.

Ing kayanakan panaun ya ning masiglang emosyon. Sasagitsit la reti king pusu na anti mong paman-atad at paman-atub ning dagat king bebe baybay. Ing eganagana makabighani ya keya; ing eganagana makapagmulala ya keya. Ing kalikasan at ing lipunan binuklat da la ding karelang kayamanan king arapan na. Dapot ding emosyon e la bisang manatiling makasalikut king kilub, at ing kayanakan magnasa yang ibahagi la reti. Uli na niti, kailangan ne ing metung a taung akapag-bahagi na karing kayang panamdam—ita pin, metung a kasaup at kaluguran. Metung yang marangal a pangangailangan, dapot malyari ya namang maging mapanganib! Ing taung pagtiwalan mu karing kekang panamdam, king taung ita, king metung a paralan, bibye me ing upaya babo mu. Nung makanian, dapat lang mag-ingat ding tau king pamamili king metung a malapit a kaluguran! Malyari kang makasagupa king taung malyaring magdalang marayu-rayu keka king maling dalan. E na kailangan sabian pa a ing mayap a tau natural yang mitutulak papunta king kayapan at liliwas king karokan. Ing pusu atin yang partikular a kutub para kanini. Dapot, pasibayu, makananu kasalasang ing pagiging prangka maakit ya king katusuan! Uli na niti, ing balang kayanakan masanting ing payu kaya para mag-ingat king pamamili king kaibigan. Matenakan ing e ka agad makipagkaibigan anggang e me pa asubukan ing kaibigan. Lalu pang masanting nung ing mumuna mung kaibigan ya ing tata mu, o ninuman a king dakal a paralan papalitan ne ing tata, o kamaganak—metung a maki-karanasan at mabait. Para king metung a migdesisyun nang mie bilang Kristiyanu , ing mumunang kaibigan a binye ning Dios ya ing espiritual a tata; makipagsalita ka keya, sabian mu keya ding kekang sikretu, timbangan mu la ding bage-bage at manigaral ka keya. Lalam ning kayang pamanantabe, kapamilatan ning panalangin, magpadala ya ing Dios, nung kailangan, aliwang kaibigan. Nanupata, e kasing delikadu ing pamika-kaibigan kumpara king simpling pamikakumpanya. Bihira tamung makakit tune kaluguran, nune mas maralas, kakilala la mu at kasamahan a alang kaplanu-planu. At keni, nung makananu karakal ing karokan a malyaring malyari at nung makananu karalas iting mangyayari! Ating grupu da reng kasamahan a alang kaplanu-planu a ating e masustansyang tuntunan. Nung makisabe ka karela, e mu man apansinan nung makananu kang misanmetung karela king espiritu, kalupa na ning e mu apapansing misawsaw ka king mabau a angob ning metung a marok a lugal. Ila mismu maralas e da na apapansinan ing kabastusan ning karelang ugali at itutuluy da ing karelang kabastusan a alang pangadwang isip. Kahit pa man ing kamalayan a ini magising ya king ninuman, ala lang sikanan para makawani. Ing balang metung matatakut yang magsalita, uling tatakutan dang asusundan la king balang lugal karing masakit a salita, at sasabian na: 'Sigi na; siguru mawala mu rin ini.' Ing marok a kasama makasira ya king mayap a ugali (1 Cor. 15:33). Iligtas mu la, Ginu, ding sabla ibat kening kalalalaman nang Satanas. Para kareng mekapagdesisyun nang magsilbi king Ginu, dapat la mung makisalamuha kareng banal a manintun king Ginu; kareng aliwa dapat lang lumayu at e makipag-ugnayan a tapat karela, katulad da ring banal ning Dios.

Ing pekamaragul a panganib para king metung a kayanakan atyu king pamakiyabe na karing taung aliwa kasarian. Kabang karing mumuna nang tukso, ing kayanakan sasalí ya mu king matulid a dalan, keni na naman mawawala ya ing sarili na. Karing mumunang yugtu ning kayang pamigising, ining bage a ini misasabid ya king pamagnasa king leguan, a manibat king oras ning kayang pamigising, pipilitan ne ing kayanakan a manintun katuparan. Samantala, ing leguan bagya-bagya yang magumpisang mamorma king kayang kaladua, at keraklan, itsurang tau ya ini, uling ala tamung akit a mas malagu pa kaniti… Ing larawan a lelangan na paninilip ne king isip ning kayanakan. Manibat kanita, manintun ya, antimo, king malagu—ita pin, ing ideal, ing e pangkaraniwan—dapot king parehong panaun, akit ne ing metung a babaying tau at mesugat ya keya. Iti mismu ing sugat a dapat nang iwasan ning kayanakan higit king nanu pa man, uling iti metung yang sakit a mas mapanganib pa uling ing magdalan kaniti buri nang maging masakit angga king kaburyanan.

Makananu yang maliklikan ing pamagkasakit a ini? Eka tuki king dalan a papunta king makanitang pamagkasugat.

Ing dalan a ini ilarawan ya anti kaniti king metung a kasulatan tungkul king sikolohiya. Atin yang atlung liku.

Mumuna, ating metung a malungkut a kapanamdaman a gigising kilub ning kayanakan—e na balu nung nanu ya iti o nung nu ya menibatan—dapot makikilala ya iti king katutuan a panamdaman na ing balamu mag-isa ya. Iti ya ing kapanamdaman ning pamag-isa. Manibat king kapanamdaman a ini, agad yang mibait ing metung pa—metung a partikular a pakalulu, lambing, at kamalayan king sarili. Bayu iti, mebie ya balamu e na man kikilalanan ing sarili na. Ngeni, itutut na ing pansin na king sarili na, susurian ne ing sarili na, at parati nang akakit a e ya naman pangit, e ya kabilang kareng pekamababa karing kayang kapara, nune metung yang taung ating alaga: magumpisa neng damdaman ing sarili nang leguan, ing makaligayang tabas ning kayang katawan, o—ing magustuan ne ing sarili na. Ini ing tanda ning kawakasan ning mumunang yugtu ning pamang-akit king sarili. Manibat ngeni, ing kayanakan itutut ne ing pansin na king kilwal a yatu.

Ing pamaglub na king kilwal a yatu papasikan na ning kumpiyansa a dapat yang makaligaya kareng aliwa. King kumpiyansang ini, matapang yang lulub at, antimo, matagumpe king entablado ning bie at, marahil king mumunang pamikatagun, gagawan nang tuntunan para king sarili na ing kaayusan, kalinisan, at panga-istaylis—a malapit king panga-dandy—; Magumpisa yang maglibut, o manintun kakilala, antimo alang siguradung parasan, a itutulak ning lihim dapot malinong pagnanasa ning metung a pusung manintun, kabang sisikapan nang kumislap kapamilatan ning kayang talino, mayap a ugali, mapagmalasakit a pamisip, at king tutu, ing eganaganang bage nung nu ya manayang makapangalugud. Kabayatan na niti, bibie neng malayang pamag-obra ing manimunang organu ning pamipahayag ning emosyon—ing mata.

King makanining kabilyan ning isip, anti ya mong pulbura a makatagu lalam ning kislap, at e maglwat mabibitag ya king sarili nang sakit. Antimong tinud o tinusuk ning pana ning metung a partikular a makaligayang titig o siwala, king umpisa, makatuknang ya king kalagayan ning sobrang ligaya at pamagkamangha; potang mibalik ne ing kaniyang isip, abalu na king ing kaniyang pansin at pusu makatutuk la king metung mung bage at makaguyud la papunta kaniti king puwersang e na apigilan. Manibat kanita, ing pusu na magumpisa yang masilab king pamagnasa; ing kayanakan malungkut ya, makakawani ya, abala ya isip king metung a maulagang bage, manintun ya anti mong ating mewala keya, at nanu man ing gawan na, gagawan na para king metung a taung ita at anti mong atyu ya king arapan na. Talagang malili ya; e na isipan ing pamanudtud at pamamangan; ding dati nang gagawan kalilimutan na la at maging magulu la; alang bage mang malapit keya. Sasakitan ya king metung a mabayat a sakit a kakagat king pusu na, pipigilan na ing pangisnawa na, at papalanginggan na ing mismung bukal ning bie. Makanyan ing paunlad-unlad a dalan da rening kasakitan! At e na kailangan sabian pa nung nanu ing dapat iwasan ning metung a kayanakan ban e ya mibagsak king kamalasan a ini. E ka lumakad king dalan a ini! Itabug mu la ding manimuna—ita mung malabug a kalungkutan at ing pakiramdam ning pamag-isa. Suwayan mu la: nung malungkut ka, e ka mag-daydream, nune magumpisa kang gawang seryoso at makatutuk—at milabas ya mu rin. Nung ing pamagkaluksa king sarili o ing kapanamdaman a mas mayap ka magumpisa yang mananam—madali kang magbalik-sensi at itabi me ining kamangmangan kapamilatan ning kaunting kasakitan at kabagsikan king sarili mu, lalu na king pamipalino king ustung kaisipan a alang kwenta ing nanu mang lulub king isip mu. Ing e sinadyang o sinadyang pamanyirang puri king pagkakataun a ini anti yang danum king api… Kailangan mung mag-ingat a masalese para apigilan at itabug ing kapanamdaman a ini, partikular uling keni ya magumpisa ing pamangilus. Tuknang ka keni—e ka na makayagpas pa: ni ing pamagnasang magpasaya, ni ing pamanintun king karangyaan at pamag-istilu, ni ing pamagnasang makisalamuha e la lunto. Nung milusut la reni, labanan mu la. Nanu ya kasiguradung pananggalang kening kasu ing mahigpit a disiplina karing eganagana, ing pisikal a obra at, lalu na, ing pamanigang isip! Pagsikapan mu ing pamagaral mu, manatili ka bale, e ka manintun libangan. Nung kailangan kang lumwal, kontrolan mu la ring emosyon mu, iwasan mu la ring kasalungat mung kasarian, at higit king eganagana, manalangin ka.

Bukud kareting panganib a menibatan king kalikasan ning kayanakan, atin pang adwa: ing mumuna, metung a kabilyan ning isip nung nu ing makatwirang beluan, o pamangaintindi a sarili mung buri, sasadsad ya king banua. Para king kayanakan, bentahe ya ing magdalang alinlangan king eganagana, at isasantabi na ing nanumang e makasapat king sukatan ning kayang pangaintindi. Uli na mu kanini, pututan na king pusu na ing mabilug a diwa ning kasalpantayanan at ning Pisamban; uli na niti, liliwas ya at mitatagan yang mag-isa. King pamamanintun kayalili ning binitawan na, isubsub ne ing sarili na karing teoryang megawa a e mekilala king mipahayag a katutuan (mipahayag ning Diyos — Ed.), malilito ya kareti, at papalagpusan na la ngan ding katutuan ning kasalpantayanan king isip na. Lalu yang maragul ing problema nung ing pamanuru karing siyensiya karing iskwela magsilbi yang sangkan para kanini, at nung ing makanining diwa maging laganap karin. Isipan da atin lang katutuan, dapot king kalibe na nita, mititipun la karing malabug, alang laman, at kathang-isip a ideya—a keraklan salungat pa king karaniwang kaisipan—a, makanian man, akakit da ring alang karanasan at maging diyus-diyusan para king mausisang kayanakan. Kaduwa—ing pamaging mundanu. Lipat ning atin yang mapilan a makasaup a aspetu, ing pamangibabo na niti king metung a kayanakan makasira ya. Makikilala ya iti king metung a bie a panibalan da ring impresyun ning panamdam, metung a kabilyan nung nu ing metung a tau bihira yang makapayapa king sarili na, dapot halus kabilugan yang makababad king kilwal a yatu—maging king kimut o king pamanaginip. King makanining kaisipan, magumpisa lang kamuan ing panlub a bie at detang magsalita tungkul kaniti at mabibie agpang kaniti. Para karela, ding tune Kristiyanu metung la kareng mistiku a makalubug kareng malabong konseptu, o ipokrita, at aliwa pa. Ing karelang pamangaintindi king katutuan makasagabal ya uli ning espiritu ning yatu a manibabo king matas a lipunan, nung nu ding kayanakan malaya lang papaintulutan—at agyang papasikanan lub pa—a makisalamuha. Kapamilatan na ning pamiugnayan a ini, ing yatu, kayabe ding eganaganang bulok nang isipan at kaugalian, sisingap ya king malugud a kaladua ning kayanakan—a e pa makasadya, e pa manlalaban kaniti, dapot sisingap na pa mu ing kayang paligid—at mitatak ya kaniti anti mong king pabilung; at e na namamalayan, maging anak ne. At ing makanining klasing 'kayanakan' salungat ya king 'kayanakan' ning Dios king Kristo Jesus.

Anti la reni ding peligru a arapan da ring kayanakan king karelang kayanakan! At makananu kasakit ing manatiling matatag! Dapot para king metung a mayap pángábihasa at migdesisyun nang iyukol ing sarili na king Dios bayu pa ing kayang kayanakan, e ne man masyadung delikadu; ditak a pasensya, at kaibat datang ya ing pekadalisay at pekamasayang kapayapan. Panatilyan mu mu ing kekang sipan ning malinis a pamibie-biayang Kristiyanu king panaun a iti; at kaibat, mie ka a maki metung a banal a katatagan. Ninu man ing ligtas a mekalampas karing banua ning kayanakan, anti ya mong mekatawid king magulung ilug at, nung lumingun, papurian ne ing Dios. Dapot ding aliwa, lilingun la a makaluwa la ding mata, mitmung pamagsisi, at isumpa de ing sarili da. Ing mewala king kayanakan e ne man abawi. Deng mebagsak, akamtan da pa kaya ing atyu kareng e mebagsak?

Base king sinabi tamu angga ngeni, malagwa mung aintindyan nung bakit ditak la mu reng makapanatili king grasya ning binyag. Ing pamanese ya ing sangkan ning eganagana, pareung mayap at marok.

Ing grasya ning binyag e mapapanatili uling ding kaayusan, tuntunan, at batas ning pamanese a dapat sanang isunod, e la tutuparan. Ding manimunang sangkan ila pin ding: a) Ing pamiyawut king sarili manibat king Pisamban at karing kayang paralan ning grasya. Ini sasakal na ing sumisibuk a bye Kristiyanu, piputut ne king kayang penibatan, at lalasak ya, kalupa na ning sampagang makalukluk king madalumdum a lugal a lalasak ya; b) Ing pamagpabaya kareng gamit ning katawan. Isipan da reng tau a ing katawan malyari yang dagul king nanu mang paralan a alang perwisyu king kaladua; dapot kilub da reng gamit na atyu la reng luklukan da reng pasyun, a kabang daragul ya ing katawan, tutubu la, mamamula la, at sasakupan de ing kaladua. King pamanyulud karing gamit ning katawan, ding pasyun magtalakad lang pwestu kilub da, o gagawa lang ibat kareti metung a klasing kuta a e matatablan, at kanita papasikan de ing karelang upaya para king kabilugan ning panaun. c) Ing alang pamamiling pamanyulung karing kagiwan ning kaladua, a e makatutuk king metung mung parasan. Nung e na akakit ning metung ing parasan king arapan, e na akakit ing dalan papunta karin. Uli na niti, lipat ning eganaganang pamagmalasakit king pinakabagung edukasyun, ala nang aliwang akamtan nune ing pamagpasiklab king pamangutang-kutang, sariling kaburian, at ing kau para king ligaya. d) Ing lubus a pamagpabaya king espiritu. Ing panalangin, ing takut king Dios at ing konsensya bihira lang isasaalang-alang. Ing kaayusan king lual ing panintunan, kabang detang pekamalalam a kabilyan king lub laging babaliwalaan at uli na niti, paburen la mu king sarili dang kaburyan. e) King panaun ning pamagaral — ing pamanyalupung king pekamaulagang dapat gawan uli da reng bage pang-kaduwa, ing pamaglimla king metung nang layunin uli ning karakal da reng aliwa, f) King tauli, ing pamanyulud king kayanakan a e pa mekatatag masanting a prinsipyu at determinasyun para king Kristyanung pamibie-bie, at saka, ing e pamag-ayus kareng biglang galo ning kayanakan, ing lubus a pamiyabie king sarili king pamag-usuk king saya kapamilatan ning libangan, mangalating babasan, pamangising king imahinasyun kapamilatan da ring pangarap, alang-piling pamakiyabe karing kapara nang edad at lalu na karing kasalungat a kasarian, eksklusibung pamag-focus king pamagaral at debosyon king espiritu ning yatu, karing manibabaw a ideya, tuntunan at kaugalyan, a e man kapilanman makasaup king metung a bye ning grasya, dapot parati lang sasandat laban kaniti at pagnasan deng apigilan iti.

Ing sanuman kareting sangkan sapat ne para paten ing bie ning grasya kilub ning metung a tau. Dapot keraklan, misasanmetung la, at ing metung e maiwasang makaguyud king aliwa; dapot, nung pibuklud la, papaten de ing espiritual a bye anggang king puntung nung misan, agyang ing pekamalinong bakas na niti e na makit, anti mong ing tau ala yang espiritung man, e melalang para king pamakikayabe king Dios, ala yang upaya a para kanitang layunin, at e mekatanggap king grasya a magpabye kaniti.

Ing sangkan nung bakit e susundan ing makatud a paralan king pamipalaki, atyu king e pamangilala kaniti o king pamagpabaya kaniti. Ing pamipalaki, nung paburen mu kabud, siguradung lulub king e ustu, maling paralan at makasakit, mumuna king bie-pamilya at kaibat king pamagaral. Dapot agyang nung nu, king mumunang lawe, ing pamipalaki e ya papaburen at atyu lalam da ring kilalang tuntunan, maralas yang maging alang bunga at lilihis ya king kayang layunin, uli da ring maling isip at prinsipyu nung nu ya makasalig ing kayang sistema. Ing nasa aliwa ya king dapat, at ing dapat sanang manimuna, aliwa ya ing tuturing a manimuna; ita pin, aliwa ing pamipakayap king Dios, o ing kaligtasan ning kaladua, nune metung a bage a lubus a aliwa: ing pamanese karing purung natural a kagiwan, o ing pamibage karing propesyonal a papil, o ing pagiging handa para king bie king matas a lipunan, at aliwa pa. Dapot nung ing prinsipyu marusing ya at mali, ing nanumang makabasi kaniti e makapunta king kayapan.

Deng manimunang pamaglibut a akakit ila pin deng: 1) Ing pamagtangggi kareng paralan ning grasya. Natural a bunga ini ning pamakalingwan a ing taung tuturwan metung yang Kristiyanu at atin yang kapangyarihan e mu natural nune pati na murin deng binye ning grasya. At nung ala la rening paralan a reni, ing metung a Kristiyanu anti ya mong metung a hardin a makabakud a tatapakan da reng lilipad-lipad a demonyu, sisiran ning bagyu ning kasalanan at ning yatu, a alang ninu man o nanu man a makasabat o makapagpalayas karela. 2) Ing masyadung pamag-focus king pamagsadya para king kaligayan king kasalukuyang bie, kabang sasakmalan ing panalala king alang-anggan. Ini ing pisasabyan king bale, ini ing pisasabyan karing silid-aralan, at ini ing bibigyan diin karing pang-aldo-aldong pisasabyan. 3) Ing pamangibabo ning itsurang pang-lual karing eganagana, pati na ing ministeryu.

Uling e makaprepara king bale, at mekatanggap king makanining pamanese, ing isip na e maiwasang maging malabug; lalon na ing eganagana king maling panimanman; akakit na ing eganagana king baluktut a paralan, antimo king makasira o palsung salamin. Uli na niti, e na bisang makiramdam tungkul king kayang pekamaulagang tune layunin o king paralan para akamtan iti. Ing eganaganang ini pangadwa ya mu importansya para karela, antimo metung yang biru.

Inya e na masakit tukuyan nung nanu talaga ing kailangan para itama ing makanyan a makalunus a kabilian. Ing kailangan ya pin ing:

Para lubusang aintindyan at isapusu ding prinsipyu ning tune Kristyanung pamanese, at gawan agpang kareti, mumuna king bale. Ing pamanese king bale ya ing yamut at pundasyun ning eganaganang tutukian. Ing anak a masanting pamanese at ustung ginabayan king bale e ya malagwang malili manibat king ustung dalan uli ning e ustung edukasyun king eskwela.

Kaybat na nita, ing edukasyun king iskwela dapat yang ayusan pasibayu agpang karing bayu at tutung prinsipyu, dapat lang isama ding elementung Kristiyanu, at itama ing nung nanu ing mali; ing pinakamahalaga, king kabilugan ning prosesu ning pamagaral, ing magaral dapat yang panatilyan lalam ning pinakamaleparan a impluwensya ning Banal a Pisamban, a nung nu, king mismung istruktura na, atin yang epektung makapagligtas king pamanalkus ning espiritu. Ini ing makasawil king pamanyulput da ring makasalanang impluwensya, magpasulung king diwa ning kapayapan, at itabug ing diwa ning kalalalamdalan. King pareyung panaun, kailangan tamung ituru ing eganagana manibat king panandaliang bage papunta king alang-anggan, manibat king king lual papunta king king kilub, at palagwan la ring anak ning Pisamban, ding miyembru ning Kayarian ning Banua.

Higit king sabla: 3) ing sanayan la reng talaturu lalam ning pamanantabe da reng makibalu king tune pamanuru e king teorya nune king karanasan. Uling mesane la lalam ning pamanantabe da reng pekamaranasan a talaturu, ila naman ing ipasa da ing karelang kabyasnan karing aliwa, karing tutuki, at makanyan ya ing tuluy-tuluy. Ing metung a talaturu dapat yang dalanan ding eganaganang antas ning Kristyanung kasakdalan ban king karelang tutuking obra, abalu da nung makananu lang kumilos, abalu da ing hilig da ring karelang tuturuan, at kaibat impluwensiyan la reti king makayun, matagumpe, masikan at mabunga. Dapat iti metung yang klasi da ring pekadalisay, pinili ning Dios at banal a indibidwal. Ing edukasyun ya ing pekabanal karing eganaganang banal a gawa.

Ing bunga ning mayap a pamanese ya ing pamanatili king grasya ning Binyag a Santo. Ing tauli masagana yang babayad king sablang pagal ning mumuna. Uling ding mapilan a matas a kalamangan para la karing menatili king grasya ning Binyag at inalay de ing karelang sarili king Dios manibat pa king karelang kayanakan.

1. Ing mumunang bentahe, antimo ing pundasyun da ring sablang aliwang bentahe, ya ing integridad ning natural a kabilyan ning metung a tau a mitmung grasya. Ing tau makatadhana yang maging sisidlan para karing alang-kapante katas a upaya, a makasadya nang ibuhus kaya manibat king penibatan da ring sablang mayap a bage, basta e na mu siran ing sarili na. At ing taung magbalik-loob malyari ya pin maging ganap a mayap; dapot balamu e ya mirinan kabaluan at kapanamdaman kaniti king pareung antas ning metung a e mekahulog, o e na agyung ikaligaya itang ganap a kayapan o taglay itang katapangan a bunga na niti.

2. Manibat kening sibul, king sarili dang kaburian, lalto ing kasiglan, kaginawan, at natural a pamag-ugali ning mayap a gawa. Gagaló ya king kayapan anti mong king metung a yatu a para mu keya. Ing magsisisi kailangan yang magpursiging malambat para masane ya kening kayapan, ban agawa na iting alang kasakitan; dapot agyang asabi na na ini, kailangan yang parating manatiling makabante at makatakut. King kabaligtaran, ing metung mabibie ya king kasimplehan ning pusu, king metung a kapanatagan lub king kaligtasan a magdalang kapanatagan kea—metung a kapanatagan lub a e manlinlang.

3. Kanita, metung a katatagan at pamituluy-tuluy ing mamitang king bie na. Alang pamag-alsa o pamagbagsak kaya; at nung makananu ing kekatamung pamangisnawa keraklan matatag ya, makanian mu naman ing lakad na king kayapan. Makanian mu naman king taung magsisisi, dapot eya malagwang akamtan at eya lalto king makanian a kasakdalan. Ing metung a gulung a mekumpuni maralas nang ipapakit ing kayang depekto; at ing metung a relo a mekumpuni e ne kasing eksaktu anti ing e mekumpuni o bayu.

4. Ing taung e pa mebagsak, pane yang kayanakan. Ding katangian ning kayang moral a ugali sasalamin la karing kapanamdaman ning metung a anak bayu ya pa meging makasalanan king arapan ning tata na. Ati yu ing mumunang kapanamdaman ning inosensya, ing kayanakan king Kristo, antimo ing e pamikabalu king karokan. Nung makananu na niti ilako kea ding marok a isip at ding makapahirap a alburut ning pusu! Atin ya namang alang-kapante kaluguran, tapat a kabaitan, at malumeng ugali. Kanya, ding bunga ning Espiritu a mebanggit ning Apostol lalto la king kabilugan dang sikanan: lugud, tula, kapayapan, pasensya, kabaitan, kayapan, katapatan, kalumeme at pamipigil sarili (Gal. 5:22–23). Anti ya mong makasulud king pakalulu, kabaitan, kababan lub, kalumeme at pasensya (Col. 3:12). Bukud kaniti, panatilian na ing tune kagalakan, o espiritwal a saya; uling king kilub na atyu ing Kayarian ning Dios, a yapin ing kapayapan at saya king Banal a Espiritu. Bukud kaniti, makikilala ya king metung a pamangilatis at kabiasnan, a akakit na ing eganagana king kilub na at paligid na, at balu na nung makananu yang pamanibalan ing sarili na at ding kayang bage. Ing pusu na maging atyu ya king makanining kabilyan ning isip a agad nang sasabian kaya nung nanu ing dapat gawan at nung makananu.

King tauli, masasabi tamu na ing katangian na ya pin ing alang-takut king pamibigu, at ing kapanatagan lub king Dios. 'Ninu ing makipaghiwalay kekatamu king lugud ning Dios?' (Roma 8:35). Ing eganaganang ini, nung pisasabyan, gagawan neng karapat-dapat king galang at ka-akit-akit. Ka-akit na la ding tau kaya agyang e na man sisikapan. Ing pamikakaroon da reng makanining tau king yatu metung yang maragul a grasya ibat king Dios. Lilikman de ing lugal ning ministeryu da reng apostol. Nung makananu ing dakal a tisa mititipun king palibut ning metung a masikan a magnet, o nung makananu ing masikan a karakter makaguyud ya kareng maina, makanian murin ing upaya ning Espiritu a manuknangan kilub da ing makaguyud king balang metung papunta keya, lalu na kareng atin nang bini ning Espiritu.

Ing manimunang birtud moral, nanupata, a katangian ning metung a menatiling malinis king kabataan, ya pin ing metung a katatagan ning birtud king kabilugan ning bie. I Samuel menatili yang matatag libutad da ring eganaganang tukso king bale nang Elias at libutad ning kaguluan da ring tau king lipunan. I Jose, libutad da ring kayang marok a kapatad, king bale nang Potipar, king sukulan at king kaluwalhatian man, penatili neng malinis ing kayang kaladua. King katutuan, mayap para king tau ing magdalang pabayat king kayang kayanakan (Lamentations 3:27). Anak ku! Manibat king kekang kayanakan, itutuk me ing sarili mu king pamagaral, at akit me ing kabiasnan angga king mangabuti na ka buak. Lapitan me anti mong metung a magaral at mananam, at panayan la ding kayang mayap a bunga (Sirach 6:18–20). Ing matulid a ugali maging yang anti mong kadwang kalikasan, at nung misan masagabal ya, agad yang mibabalik king sadya nang kabilian. Uli na niti, king Chet-Mineyot, akit tamu kareng santu keraklan detang migpanatili king moral a kalinisan at king grasya ning binyag inyang kayanakan da.

Bukud kaniti, ninuman a mekapagpanatili king kalinisan, inalay ne ing sarili na king Dios manibat king kayang kayanakan:

1. Gagawa ya king obrang peka-makaligaya king Dios, mag-alay Keya king pekamasanting a sakripisyu — a) uling, agpang king batas ning katuliran, keraklan mas buri na la ning Dios ding mumunang bage: ding mumunang bunga, ding panganay a tau at animal, at, uli na niti, ding mumunang banwa ning kayanakan; b) uling ing sakripisyung malinis ya ing iniaalay—metung a kayanakan a alang kapintasan, a ya pin, higit king sabla, ing kailangan king sanumang sakripisyu; c) uling iti makakamtan kapamilatan ning pamanagumpeng maragul a balakid, king kilub at king kilwal ning sarili, at king pamanuknang karing ligayang partikular a akakit king panaun a iti.

2. Gagawa ya king pekamataas a pamag-ingat. Dapat ing tau ibie ne ing sarili na king Dios, uling king ini mu atyu ing kaligtasan. Liban na mu, syempre, nung sinuku ne ing tau king kawalan-pag-asa. Dapot alang mas mayap o mas apagkatiwalan king kasalukuyan kesa ketang mumuna tamung abalu king sarili tamu — uling ninu wari ing makibalu nung nanu ing idala ning bukas? Dapot agyang ing metung a tau mangarap yang mabie pang maluat a e na ibubie ing kabilugan nang oras king Dios, gawan na mung mas masakit para king sarili na kapamilatan ning pamisanay king metung a bie a salungat kanini, at ing Dios mu ing makibalu nung agyu na lang lampasan ding sarili da kaibat. Agiang pa man alampasan de iti: nanung klasing sakripisyu ya ita para king Dios—metung a masakit, payat, pilatan karing kayang galamay, at e buu? Dapot, agyang malilyari la ngan deni, malagad la mu mangyari! Malagad mu mangyayari a ing metung a mewala ing kayang inosensya ay abawi ne iti! Ing kasakitan ning metung a taung e mekilala king mayap a bie manibat king kayanakan a mibalik, malinaw yang larawan, ibat king sarili nang karanasan, nang Beydung Augustine king kayang *Confessions*. 'Deng banua ning kakung kayanakan,' ngana, 'ginugul ku la king panga-bastos at kalokuan, agyang king e dapat, king pamaglabag at pamagbalewala kareng kakung pengari. King pamanyatang ning kayang kayanakan, megumpisa ing kalaswanan, at kilub ning atlung banwa meging marok ya lub anya, king kilub ning tutuking labing-adwang banwa, parati yang magpasya a magbayu—dapot ala yang akit a sikanan para gawan iti. Pati na man kaybat kung ginawang matatag a pasya, mig-alangan ku pa murin kilub ning adwang banwa, isasantabi ku ing pamagbayu ku balang aldo. Makanian ya ka-ina ing kaburian ku uli da retang mumunang pagnanasa! Dapot, kaybat ning matatag kung pamagbayu at ing pamananggap king grasya kapamilatan ning banal a binyag, kailangan kung tiisan ing laban kontra kareng pagnanasa ku, a masikan a mig-guyud pabalik kaku king sadya kung paralan!'

E ya wari makapagtaka a ditak la mu ring misasalba kareng ginugul de ing karelang kayanakan king paralan a e ustu?! Ing alimbawang ini malinong papakit na ing maragul a panganib a arapan na ning ninumang e mekatanggap ustung gabay king kayanakan na at e na inalay ing sarili na king Dios manibat pa kanita. Nanu ya kasanting a biyaya, inya, ing tanggap king masalese, tune Kristyanung pamanese, ing lungub kareng banwa ning kayanakan a atin kaniti, at kaibat, king pareung diwa, lungub kareng banwa ning pamag-lalaki.

King umpisa ning Bie Kristiyanu kapamilatan ning pamagsisi

o tungkul king pamagsisi at ing pamagbalik ning makasalanan king Dios

Makananu ya magumpisa ing bye Kristiyanu king sakramentu ning kumpisal?

Ing umpisa ning metung a bye ning grasya bilang Kristiyanu atyu king binyag. Dapot ditak la ring mamantini king grasya a ini; ing keraklan karing Kristiyanu mawawala ya karela. Akakit tamu a ding aliwa, king karelang mismung bye, mas o mas ditak masama la lub, a ating marok a ugali a pepaburen dang lunto at manamut king kilub da. Kareng aliwa, marahil, mayap a umpisa ing mitanam, dapot kareng mumunang banwa ning karelang kayanakan, king sarili dang kapagnasan o king tuksu da reng aliwa, kakalingwan da la, magumpisa lang masanay king karokan, at maging sanay na la kaniti. Ala na karing taung areni ing tune Kristyanung bye king karelang lub; kailangan deng umpisan pasibayu. Ing kekatamung banal a kasalpantayanan yampang ne ing Sakramentu ning Kumpisal para kaniting layunin. 'Nung ninu man ing makasala, atin tamung Abogado king Arapan ning Ibpa, i Hesukristung Ing Matuwid' (1 Juan 2:1). Nung mekasala ka, kilalanan me ing kasalanan mu at magsisi ka. Patawaran na ka ning Dios king kekang kasalanan at pasibayu na kang dinan 'bayung pusu at bayung espiritu' (Ezek. 36:26). Alang aliwang paralan: e ka magkasala, o magsisi ka. King katunayan, nung pagbasyan ing karakal da reng mangasala kaybat ning binyag, masasabi tamu a ing pamagsisi ya ing meging bukud-tanging penibatan ning tune pamibie-biang Kristiyanu para kekatamu.

Kailangan aintindian a, king Sakramentu ning Kumpisal, para kareng aliwa ing biyaya ning metung a bye ning grasya—a dati nang tinggap at aktibu king kilub da—mibangun ya at siniklab pasibayu; para naman kareng aliwa, ing mismung umpisa na nining bye ing mitatag, o ining bye bibie ya pasibayu at tatanggapan. Lawen taya ini manibat king tauling panimanman.

King tauling kabaldugan, metung yang mapagpasyang pamagbayu para king ikasanting, metung a pamagbaligtad ning kaburian, pamaglayu king kasalanan at pamaglapit king Dios, o ing pamanyindi ning api ning sigasig para king bukud-tanging lugud ning Dios, kayabe ing pamagtangggi king sarili at king eganagana pa. Ing pekamakatakda kaniti ya pin ing masakit a pamagbaligtad ning kaburian. Ing metung a tau mesane ne king karokan; ngeni, antimo, kailangan neng gisi-gisan ing sarili na. Pikasaman ne ing Dios; ngeni, antimo, kailangan neng mapali king api ning alang-kikilingan a pamangusga. Daramdaman na ning magsisisi ing sakit ning panganganak at, king kapanamdaman ning kayang pusu, asasalasan na king metung a paralan ing pamanasa ning impierno. King maglukung Jeremias, inutus ne ning Ginu a siran na at italakad pasibayu, at mananam (Jer. 1:10). At ing malungkut a espiritu ning pamagsisi papadala ne ning Ginu king yatu ban, king pamanyusuk na kareng tatanggap kaniti 'angga king pamikawani ning kaladua at espiritu, ding kasu-kasuan at ing utak-butul' (Heb. 4:12), siran na ya ing matuang tau at italakad la ding pundasyun para king pamitalakad ning bayu. King kaladuang magsisisi—ngeni takut, ngeni malabug a pag-asa, ngeni kasakitan, ngeni ditak a aliw, ngeni ing takut ning malapit a pamagsawa, ngeni ing simbut ning aliw ning pakalulu—deni misasalisi la at ilalagay o panatilian de king kabilian ning pangasira, o pamikawani king bie, kabang manenaya ya pa murin king pamananggap ning bayu.

Masakit ya ini, dapot makapagligtas, at e maiwasan, anya ing ninumang e pa mekaranas king makanining masakit a pamagbaling-loob, e pa man talaga megumpisang mie kapamilatan ning pamagsisi. At alang pag-asa a ing metung a tau malyari nang linisan ing sarili na king kabilugan nung e ya dinalan king kalan a ini. Ing matatag at masikan a pamaglaban king kasalanan manibatan ya mu king pamamua kaniti; ing pamamua kaniti manibatan ya king pamangaintindi king karokan a darala na; at ining pamangaintindi king karokan a darala na daranas ya king kabilugan ning kayang a tindi kabang atyu king masakit a pamagbalin-palad ning pamagsisi. Keni mu aintindyan ning metung a tau king kabilugan ning pusu na nung makananu kalaki ing karokan ning kasalanan; kanita ya mu tumakas kaniti antimo king api ning Gehenna. Dapot, nung alang masakit a pagsubuk a ini, agyang magumpisa ya ing tau a linisan ing sarili na, gawan na mu iti king babo-babo, mas king lual kesa king kilub, mas king dapat na kesa king ugali na; at uli na niti, ing pusu na manatili yang marusing, anti mong batung-bakal a e pa melunag.

Ing makanining pamagbayu magagawa ya king pusu ning tau kapamilatan ning Banal a grasya. Ini mu kabud ing makapang-udyuk king metung a tau a itas ne ing gamat na laban king sarili na, paten ne ing sarili na at ialay ne ing sarili na bilang sakripisyu king Dios. "Alang ninuman ing malyaring datang kanaku nung e ne guguyud ning Ibpa a migpadala kanaku" (Juan 6:44). Ing 'bayung pusu at bayung espiritu' ibibye ne mismu ning Dios (Ezek. 36:26). Ing tau kaluluan ne ing sarili na. Uling meging metung ne king laman at kasalanan, meging metung ne karela. Ing metung mung panibatan a mas matas a upaya ing makapamukit kea at itulak ya laban king sarili na.

Inya, ing pamagbayu ning makasalanan ibat ya king grasya, dapot e ya alang malayang kaburian. King binyag, ing grasya bibie ya kekatamu king oras a ing Sakramentung ini ibie ya; kabang ing malayang kaburian daratang ya kaybat at tatanggapan na ing binie king pusu. King pamagsisi, dapot, ing malayang kaburian kailangan yang makiabe king mismung pamagbayu.

Ing pamagbayu para king ikasanting, ing pamagbalik-loob king Dios, balamu dapat agad-agad o kilub ning mapilan a saglit, anti pin ing maralas malilyari. Dapot, king pamagsadya, dadalan ya king mapilan a yugtu, a magpahiwatig king pamisanmetung ning kalayan at grasya, nung nu akakap ning grasya ing kalayan, at ing kalayan susuku ya king grasya—yugtung kailangan para king balang metung. Deng ali mabilis lang dadalan kareti, kabang para karing ali, ing prosesu maglambat yang banua. Ninu ing makaintindi king kabilugan ning malilyari keni, lalu na't ing paralan nung makananu yang gagana ing grasya kekatamu miyayaliwa ya at ding kabilyan da ring taung panibatan nang gagawan e la mabilang? Dapot, dapat asahan a, lipat na ning eganaganang pamiyaliwa-liwa, atin metung a pangkabilugan a pamituki-tuki ning pamagbayu keni, a alang ninuman ing makalampas. Ing balang magsisisi metung yang mabibye king kasalanan—at ing grasya babayuwan na ing balang makanitang tau. Uli na niti, base king konsepto ning kabilian ning makasalanan king pangkabilugan at ing ugnayan ning kalayan at grasya, posible na ngening ilarawan ing kaayusang ini at itakda ya kapamilatan da ring tuntunan.

Ing Kabilyan ning Makasalanan

Ing Salita ning Dios keraklan ilalarawan ne ing makasalanan, a mangailangan pamanibayu kapamilatan ning pamagsisi, bilang makalubug king malalam a tudtud. Ing makabukud a katangian da reng makanining tau aliwa ya ing palaging malinong karokan, nune ing mismung kawalan na nitang inspiradung, makisacrifisyung sigasig para king pamipakasaya king Dios, a kayabe ing matatag a pamangilabut king eganaganang makasalanan, — ing katutuan a ing kabanalan aliwa ya ing manimunang paksa ning karelang pamagmalasakit at obra; a, kabang magmalasakit la karing dakal a aliwang bage, lubusan lang alang pakialam king sarili dang kaligtasan, e ra aintindyan ing panganib a atyu la, e la magsikap para king mayap a bie, at mamie lang bie a marimla king kasalpantayanan, agyang neng kai king lual matulid la at alang kapintasan.

Metung ya ining pangkabilugan a katangian. King partikular a pamagsalita, anti kaniti ya ing metung a taung alang grasya.

Uling tinikid ya king Dios, ing tau makatutuk ya king sarili na at gagawan neng manimunang layunin ning mabilug nang bie at kimut. Metung a sangkan na niti, uling bukud king Dios, alang mas matas para karela kesa king sarili da; dapot lalu na uling, anyang minuna mekatanggap lang eganaganang kasaganaan ibat king Dios, at ngeni milalako la king Kanya, magmadali la at magsikap manakit paralan para apunuan de ing sarili da. Ing kawalan a melalang king kilub na pauli ning kayang pamaglayu king Dios alang patugut yang magdalang kau a alang makapawi—metung a kau a alang kapupusan dapot alang patugut. Ing tau meging yang bangin a alang lalam; sisikapan na king kabilugan nang sikanan ing punan ining bangin, dapot e ne man akakit o adaramdam ing sanumang kapupusan. Uli na niti, gugugulan ne ing mabilug nang bye king pawas, pagal, at mabayat a obra: makatutuk kareng miyayaliwang bage nung nu ya manayang makakit ginhawa ibat king kau a mamangan keya. Dening bage a reni sisipsipan de ing kabilugan nang pansin, ing kabilugan nang oras, at ing kabilugan nang kimut. Ila ing manimunang kayapan nung nu ya mabibye king pusu na. Uli na niti, malino nung bakit ing tau, a ginawa king sarili na bilang bukud-tanging paksa ning kayang pamanintun, e ya kapilanman makatahimik king sarili na, nune atyu ya king lual na ning sarili na, karing bage a lelangan o inimbentu ning kayang kayabangan. Mikalayu ya king Dios, a ya kabuuan da ring eganaganang bage; ya mismu alang laman; mepaburen ya, antimo, a mamagus papunta king alang anggang miyayaliwang bage at manuknangan kareti. Kanya ing makasalanan magnasa ya, mamamalaga, at pagkabalahan na la ding bage king lual na at king lual ning Dios, ding dakal at miyayaliwang bage. Ini ing sangkan nung bakit metung a katangian ning mapanalangsalang bye ya pin ing, king libutad ning alang pakialam king kaligtasan, ing pamamalaga karing dakal a bage at ing labis a pamag-alala (cf. Lucas 10:41).

Deng detalye at pamiyaliwa ning sobrang pamagmalasakit a ini makasalalay la king uri da reng kawalan a mebuu kilub ning kaladua. Ing kawalan ning isip a mekalimut king Metung a Ya ing Eganagana magdalang pamagnasa para king malawak a kabiasnan, king pamanyaliksik, king pamanyukit-sukit, at king pamagkulisut. Ing kawalan laman ning kaburian, uling mewala ya ing pamibandi king Metung a Sabe-sabe, magdalang dakal a nasa, metung a pamagsikap para king pamibandi king dakal a bage o para king pangkabilugan a pamamunu, ban ing eganagana maging sakup ning kekatamung kaburian, at atyu la king kekatamung gamat—ini ya ing lugud king sarili. Ing kawalan laman ning pusu, uling mewala ing ligaya king Metung a Ya ing Eganagana, magdalang kau para karing dakal at miyayaliwang ligaya, o ing pamanintun karing e mabilang a bage nung nu tamu manayang akit ing pamikuntentu da ring kekatamung panamdam, king kilub man o king kilwal. Inya, ing makasalanan, a parating makatutuk king pamanintun kabiasnan, pibandian, at ligaya, magsaya ya kareti, sasakupan na la, at susubukan na la. Metung yang paulit-ulit a prosesu nung nu ya paikot-ikot king mabilug nang bie. Ing pamangamang mangayayat; ing pusu magnasang tikman ing kayumuan at sasakupan ne ing kaburian. Ninu man malyari nang akit para king sarili na a iti tutu kapamilatan ning pamanumasid king kimut ning sarili nang kaladua king metung mung aldo.

Manatili ya ing makasalanan kening siklu nung paburen me king sarili nang gawa: makanian ing kalikasan tamu neng makagapus tamu king kasalanan. Dapot ing siklung ini milakwan yang libung besis at meging mas kumplikadu pa uling ing makasalanan e ya mag-isa. Ating metung a mabilug a yatu da ring taung makanyan ing gagawan da—a mamamastus, a magpakasasa, a manipun pibandian—a, kareng anggang aspetung areni, inayos da la rening gawi, sinailalim la king batas, at gewa lang kailangan para kareng anggang kayabe king karelang sakup; a, kapamilatan ning pamiyabe-yabe, e maiwasang magkita-kita, misasagid la king metung at metung, at king pamisagid a ini lalu lang papalala king pulu, dinalan, at libung besis ing karelang pamangutang, pamagpalubag king sarili, at pamagpasasa, a ilalagay ing eganaganang ligaya, kaligayahan, at bye king karelang pangasira. Metung yang maling mundu ini, nung nu ding kayang pagnasan, kaugalian, tuntunan, ugnayan, amanu, libangan, at kaisipan—ing eganagana, manibat king pekamalati angga king pekamatas—maki-laman la king diwa da retang atlung anak ning sobrang pamamingat a mebanggit king babo, at ila ing magdalang alang pag-asang pangasira king diwa da ring mapayapa. King pamibie-bie king metung a bui-bung pamisanmetung king mabilug a yatu a ini, balang makasalanan misasabit ya king libutad ning libung-sanga nang saput, makabalut ya king malalam a malalam ania't e ne manakit ing sarili na. Metung a mabayat a pasanin ing makapatung king kabilugan ning katawan ning makyamanu king yatu a makasalanan at king balang kapirasu na, anya mawawalan ya sikanan agyang para king pekamalating kimut a salungat king paralan ning yatu, uling nung gawan na ita, anti ya mong magbuhat king bigat a libung pood. Uli na niti, alang ninu man ing susubuk king makanining obrang e malagpasan, o isipan na man ing subukan iti; imbes, ing balang metung mabibie ya, lalakad king dalan nung nu la mebagsak.

Para mas lalung lumala pa ing situasyun, ing mundung ini atin yang sariling prinsipi, ing pekamagaling king katusuan, marok a lub, at karanasan king pamaglinlang. Kapamilatan ning laman at pángamateryal a nung nu ya meyabe ing kaladua kaybat ning Pamibagsak, malaya yang makalapit kaniti; at, kabang lalapit ya, gigisingan na king kilub na, king miyayaliwang paralan, ing pamangusisa, pamagpalubag-luban king sarili, at pamagpasasa king sarili; Kapamilatan da ring kayang miyayaliwang pamaglinlang, panikilan na la at alang takas; kapamilatan da ring miyayaliwang tukso, gagabayan na la king pamangawang planu para apakibage la ding pagnasang areti, at kaibat, sasaupan na lang isakatuparan deti, o sisiran na la kapamilatan ning pamanyuhestiyon karing aliwa pang mas masikan a planu—ing sabla para king metung mung layunin: ing pakaban at palalaman ing karelang pamagpanatili karing kabilyan a areti. Ini ing bubuu king pamituki-tuki da ring kasiran at tagumpe king yatu, a e pinapasikanan ning Dios. Ing prinsiping ini atin yang metung a buung hukbu da reng talasuyu, ding espiritung marok a makasakup kaya. King balang saglit, mabilis lang susulagpo king mabilug a yatu, mananam metung a bage keni at aliwa karin, babalutan la reng makasabit king saput ning kasalanan, papibayu la reng piring a mengina o meputut — at, higit king eganagana, sisiguraduan da na alang ninuman ing isipan na pangilayan la king sarili da kareng karelang piring at lumwal king kalayan. King tauling kasu, magmadali lang mitipun-tipun king paligid ning kaladuang pasaway, mumuna metung-metung, kaibat kareng grupu at legiun, at king tauli, bilang metung a mabilug a hukbu—at iti king miyayaliwang itsura at kapamilatan—ban sagkalan la ngan ding dalan palwal, ban pasibayuan la ding sinulad at lambat, at, ban gumamit pang metung a metapora, ban itulak pabalik king bangin detang megumpisang manikwal palwal king matarik nang gilid. Ing e makakit a kayarian da reng espiritu atin yang espesyal a lugal—trono—nung nu la gagawang plano, magpalwal utus, at tatanggapan ding ulat, kayabe ing pamag-apruba o pamanyaway karing ahente. Deni ila ring 'kalalalaman nang Satanas', agpang karing amanu nang San Juan a Teologo. Keti king yatu, kilub ning sakup da ring karelang talatuki a tau, dening lugal ila ring pamisanmetung da ring mangagawa king marok at mapalpak a tau, lalu na ring e maniwala at mapamintas, a kapamilatan da ring karelang dapat, amanu, at sinulat, kakalat de ing dalumdum ning kasalanan king balang suluk at sasaklo ra ing sala ning Dios. Ing kasangkapan a gagamitan da para ipayabut ing karelang kaburian at upaya keni ya pin ing kabilugan da ring kaugalyan king yatu, a makababad king makasalanang sangkap, a alang patugut a manlinlang at manialing king Dios.

Lawen ye ing istraktura ning sakup ning kasalanan! Balang makasalanan lubus yang atyu karin, dapot makakulung ya king metung mung bage. At ing metung a bage a ini, king pangalabas, neng kai, balamu agyu mu, at agyang kapuri-puri ya pa. I Satanas atin ya mung metung a kapakanan: a nung nanu man ing lubus nang sasakupan ning metung a tau—nung nu ya makatutuk ing isip, pansin, at pusu na—e ya dapat ing Dios kabud at bukud-tangi, nune ing metung a bage king kilwal Na; ban, king pamikapit da kaniti king karelang isip, kaburian, at pusu, atin la kaniti king lugal ning Dios at ing kaniti mu ing karelang pakialaman, paintunan, ikasaya, at bandian. Keni, ali mu ring makaladkad king laman at emosyon a pagnanasa, nune pati na ring bage a balamu marangal—antimo ing pamanigaral, ing sining, at ding bage tungkul king yatu—malyari lang magsilbing gapus a gagamitan nang Satanas para itali la ding bulag a makasalanan kilub ning kayang sakup, at pigilan lang mibalik king karelang isip.

Nung lawen me ing makasalanan, ing kayang panlub a ugali at kabilyan, maging malino a, agyang neng kai atin yang marakal a beluan, bulag ya karing bage ning Dios at king usapin ning sarili nang kaligtasan; a, agyang parati yang babalut karing problema at kapigaganakan, e ya kikimut at alang pakialam nung ing kaligtasan na ing pisasabyan; a agyang parati yang makakaranas king pamagkabala o tula king pusu na, lubus yang alang pakiramdam karing bage espiritwal. Tungkul kanini, ding eganaganang upaya ning kayang pagkatau apektadu la king kasalanan, at ing makasalanan makikilala ya king panga-bulag, katamaran, at kawalan-pakiramdam. E na akakit ing kabilian na, at uli na niti, e na a-intindian ing peligru ning situasyun na; e na a-intindian ing peligru para keya, at uli na niti, e na pakialamang ilako iti. E man datang king isip na a kailangan yang magbayu at miligtas. Atin yang kumpletu at e matalingan kasiguraduan a atyu ya king karapat-dapat nang lugal, a ala yang dapat pang pagnasan, at ing eganagana dapat manatili kalupa ning kasalukuyan. Uli na niti, ing sanumang pamanumdum tungkul king aliwang paralan ning pamibie-bie, para keya, e na kailangan; e na iti pansinan, e na man aintindian ing layunin na—iwasan na iti at takasan.

Ing Gawa ning Grasya ning Dios

Sinabi ta na ing metung a makasalanan anti ya mong taung malalam ing tudtud. Kalupa na ning metung a masanting matudtud, nanu man ing peligrung lumapit, e ya mibangun king sarili na o talakad maliban nung ating manibat king kilwal ing datang at gisingan ya—makanyan mu naman, ing metung a malubug king tudtud ning kasalanan e ya mibangun king sarili na o talakad maliban nung ing Banal a grasya ing sumaup kaya. Uli ning alang-anggang pakalulu ning Dios, makasadya ya para karing sabla, pupunta ya karing balang metung, at malinong manaus king balang metung: 'Mibangun ka, O matudtud, at bumangon ka karing mete, at i Cristo sinag na ka' (Efe. 5:14).

Ing pamikumpara karing makasalanan bilang matudtud magsilbi yang balangkas para king maleparan a pamanyuri king karelang pamagbalik king Dios. Partikular: ing matudtud gigising ya, talakad ya, at magsadya yang gampanan na ing kayang dapat gawan. At ing makasalanan a mibalik king Dios at manisi gigising ya ibat king kayang makasalanang pamanudtud, makapagdesisyun yang mibayu (mibangun ya) at, king katataulian, midinan yang sikanan para king bayung bye kapamilatan da ring Sakramentu ning Kumpisal at Banal a Komunyon (handa nang kumimut). King parabula ning Anak a Palaut, ding penandit a reni milarawan la anti kaniti: 'mibalik ya isip'—abalu na ing kamalian na; 'talakad ku at mako ku'—minresolbi yang lakwan na ing dati nang bye; at 'tinagkil ya at meko'; at sinabi na king tata na: 'Mekasala ku'—pagsisi; at ing tata sinuotan ne king malagung imalan (pamanatad at pamagpatawad kareng kasalanan) at migsadya yang piging para keya (Banal a Komunyon) (Lucas 15:11–32).

Kanya, atin atlung dake king pamagbalik-loob da ring makasalanan king Dios: 1) ing pamigising ibat king tudtud ning kasalanan; 2) ing pamanyulung king determinasyun a lakwan ing kasalanan at itagun ing sarili king pamanyerbiu king Dios; 3) ing pamiblas king upaya ibat king banwa para king obrang ini kapamilatan da ring Sakramentu ning Kumpisal at Banal a Komunyon.

Ing pamigising ning makasalanan ibat king katudtud ning kasalanan

Ing pamigising ning makasalanan metung yang kimut ning grasya ning Dios king pusu na, a nung nu, anti mong metung a migising king tudtud, akit na ing kayang kasalanan, daramdaman na ing peligru ning kayang kabilian, magumpisa yang matakut para king sarili na, at isipan na nung makananu neng ilako ing kayang kamalasan at miligtas. Bayu, bulag ya, manhid ya at alang pakialam tungkul king kaligtasan; ngeni makakit ya, makaramdam ya at mag-ingat ya. Dapot ini e pa metung a pamagbayu, metung ya mung posibilidad ning pamagbayu at metung a aus para kaniti. Keni, ing grasya sasabian na mu king makasalanan: 'Lawen mu nung nu ka miras; ngeni, gawa kang hakbang papunta king kaligtasan.' Palayan na ya mu ibat karing kayang ugali nang gapus, ilage ne at panatilyan king kilwal da, at kanita bibyean neng oportunidad a mamili king metung a bayung-bayung bye at itagun ne ing sarili na kaniti. Nung samantalanan ne ini, mas mayap para keya; nung ali, mitabi ya pasibayu, at mulang lumbug pasibayu king pareung pamanudtud at king pareung kalalalam ning kapahamakan.

Ing grasya ning Dios agagawa na ini kapamilatan ning pamipalto king isip at pusu ning metung a tau king kawalan-saysay at kahihiyan ning bage nung nu la makatutuk at masyadung papahalagahan. Nung makananu ing Salita ning Dios 'lalub ya angga king pamikawani ning kaladua at espiritu, ding kasu-kasuan at utak-butul' (Heb. 4:12), makanian murin ing grasya lalub ya king pamikawani ning pusu at kasalanan, at babagsakan na ing ing karelang e-makatwirang pamisanmetung at pamisanib. Ikit ta na ing makasalanan, king kabilugan ning kayang pagkatau, bababa ya king metung a sakup nung nu ring prinsipyu, konseptu, pamangusga, tuntunan, kaugalian, ligaya, at kautusan—at ing eganagana pa—lubus lang salungat king tune espiritual a bie nung nu ya makatadhana ing tau. Nanupata, kabang mebagsak ya king sakup a ini, e ya manatili karin a makakawani o makakawani, nune, a sasagap king eganagana, misasanib ya karing eganaganang bage: lubus yang atyu karing eganaganang bage. Uli na niti, natural mu kaya ing e na balu o isipan man ing nanumang salungat king kaayusang ini, at e ya man makiramdam kaniti. Ing sakup a ispiritwal lubus yang makasara kaya. Kaya, malino a ing pasbul ning pamagbalik-loob mabubuklat ya mu king kundisyun a ing kaayusan ning espiritual a bye mipahayag ya king kabilugan nang kalinawan king arapan ning kamalayan ning makasalanan—at e mu mipahayag, nune dasnan na pa ing pusu; kabang ing kaayusan ning makasalanang bye mibabain ya, mitatabi ya at mesira ya—king arapan mu naman ning kayang kamalayan at kapanamdaman. Kanita mu malyaring lunto ing nasa para lakwan ya ing minuna at lungub king kaduwa. Ing eganaganang ini magagawa ya king metung mung kimut ning grasya ning Dios a managyag king makasalanan.

King paralan ning kayang pamangimut, ing gising a grasya ning Dios parati nang isasaalang-alang e mu deng gapus a mamigpit king makasalanan, nune pati na ing partikular a kabilian na. King tauling aspetu, higit king sabla, dapat isaalang-alang ing pamiyaliwa king pamangimut ning grasya a papakit na potang gaganap ya kareng e pa mekilatan, at kareng mekarasana na kaniting pamangilatan. King metung a e pa mekilatan man, bibie ya, antimo, bilang metung a regalu, bilang pangkabilugan, paunang o ausan a grasya. Ala metung man a malyaring adwanan keya bayu pa man, uling ing kabilugan nang pagkatau makayarap ya king maling direksyon. Dapot king metung a mekilag, a mekaramdam na at mekaintindi nung nanu ing bye king Kristo, at pasibayung mebihag king kasalanan, ining pamangilus e ya bibye bilang libreng regalu. Ating kailangan ibye keya bayu pa man. Kailangan na pa muring pagpagalan at ipakimut iting anting regalu; e mu basta-bastang pagnasan, nune kailangan na muring magsikap para akit ing pamangising a mitmung grasya—ing makanining tau, kabang agaganaka na ing sadya nang kaayusan king pamag-Kristiyanu, maralas nang pagnasan pasibayu, dapot e na akayan ing sarili na; buri nang itama ding kayang gawi, dapot e na akontrol o aganapan ing sarili na. Atyu ya king kabilyan ning alang pag-asang kapanghinaan, paburen ne mu king sarili nang gawa uling ya mismu ing minunang likwan ne ing biyaya, 'uling penamdaman ne ing Espiritu ning grasya at e ne tinuring ing daya ning Anak ning Dios' (Heb. 10:29). Ngeni, papaintindian ya nung makananu ya kadagul ing upaya a mitmung grasya, partikular uling e ya basta-bastang bibye. Manintun ka at magsikap, at king kapamalan ning pamanikwa kaniti, abiasnan mung pakamalan iti. Ing taung anti kaniti atyu ya king metung a makapangilabut a kabilyan: mauya ya dapot eya mipapainum, danupan ya dapot eya mipapakan, manintun ya dapot eya makakit, magpursigi ya dapot eya tatanggap. Deng aliwa, mitatagan la king kabilian a ini king malambat-lambat a panaun, angga king panamdaman da, antimo, ing pamagtabug ning Dios, antimo bang kalingwan na la at binili na la king gilut, at ibibye na la king sumpa, kalupa ning gabun a dakal besis neng diniluan ning uran a mibabagsak kaniti dapot manatiling e mabunga (lawen Heb. 6:7–8). Dapot ining pamag-atras ning grasya king pamanyagip king pusu ning manintun metung ya mung pagsubuk. Potang milabas ne ing panaun ning pagsubuk, ing Espiritung manulak mibabagsak ya pasibayu kea, bilang pamangilala king kayang pagal at masigasig a pamanintun, anti murin kareng aliwa a mibabagsak king malayang paralan (bilang metung a regalu – Ed.). Ing paralan ning pamag-obra ning grasya a makapagligtas tuturu na kekatamu king: a) ing alang-kapante pamag-obra ning grasya ning Dios king pamagising king makasalanan, at b) ing karaniwan a kaayusan ning pamangamtan king regalu ning grasya a makapagising.

Ing alang-kapante a pamangimut ning grasya ning Dios king pamagising karing makasalanan ibat king karelang pamanudtud king kasalanan

Para kareng mabibye king bye ning grasya, kailangan para king kaligtasan da ring karelang kaladua ing abalu la rening gawa, ban, king pamakakit da king maragul a pamamalaga ning Dios kareng makasalanan, papurian de ing e asabing grasya ning Dios at magkaroon lang inspirasyun king pag-asa ning saup manibat king babo para king balang mayap a gawa. Para kareng manintun king Kayapan ning Dios, lalu yang kailangan para karela ing abalu la rening dapat a reni, uling kareti mas malinaw lang lalto ding katangian ning inspirasyun a mitmung grasya kesa king sanumang aliwang lugal; kailangan tamung lubusang abalu at aintindyan la rening katangian ban asuri nung ing daranas tamu inspirasyun yang mitmung grasya, — at nung ing metung a tau kikimut ne, nung ibat ya king pamangilus a mitmung grasya o ibat king sariling sigasig. Ing tune Kristyanung bye, bye yang mitmung grasya. Ing byeng ibat king sarili, agyang makananu ya pa kasanting at agyang makananu ya pa pamikatagun karing anyu ning Kristyanung bye, e ya kapilanman maging Kristyanu. Ing umpisa na atyu king metung a pamangising mitmung grasya; ninu man ing makiramdam kaniti, e ya man mawalanan king gabay a mitmung grasya at pamakikayabe king kapilan man, basta manatili lang matapat karing panyulung na niti. Ini ing sangkan nung bakit kailangan tamung malinong abalu para king sarili tamu nung atin, o atin na, metung a pamangising mitmung grasya kilub tamu. Para atupad king kailangan a ini, malyari nang sabian ning metung a tau: sukdan me ing sarili mu agpang karing katangian ning pamangising a mitmung grasya a lalto karing e-karaniwan a sirkumstansya ning pamag , uling pareu la mu deni king e-karaniwan at king karaniwan a pamagbié — king mumuna la mu mas masigla, mas malino, at mas malinaw a lalto.

Anti ing mesabi na, kabang ating pamangising mitmung grasya, ing kabilugan a mitatag a kaayusan ning metung a mapanikil king sarili at makasalanang bie king kamalayan ning metung a tau bigla yang masisira, at metung a aliwa, mas mayap a Banal a kaayusan—ing metung a tune at makapagpaligayang kaayusan—mipapahayag ya king arapan na. King makuyad a salita, ining kaayusan malyari yang ilarawan anti kaniti: Ing Dios, a sasamban king Banal a Trinidad, a meglalang king yatu at manibala kaniti, iligtas na katamu, ding mekasala, king Ginu tang i Hesukristo, kapamilatan ning grasya ning Banal a Espiritu, lalam ning pamanantabe at proteksyun ning Banal a Pisamban, kapamilatan ning metung a bye ning pagsubuk at pamaghirap keti king yatu, a magdala king alang anggang ligaya king bye a daratang. Pisanmetung na la ding tau, ding milyari, ding institusyon, at ding mismung prinsipyung pibabatas karing eganaganang bage. Ing kabilugan a kaayusan a ini masalang makatatak king diwa ning makasalanang tau kapamilatan ning pamangimut ning grasya; at, kapamilatan ning makapagmulalang pamipakita king pamiyaliwa na niti at ning tau mismo—kambe da ring kayang ugali—at ing eganaganang dati nang panibatan at ikasaya, kabang dapat sana atyu ya king perpektung pamisaug at pamisabi-isip kaniti, masikan neng tatamaan. Balang aspetu na niti magsilbi yang pamanyaway at pamanyumbat king tau para king dati nang kamangmangan at kawalan katapatan, a lalu pang makagulat uling, king pareung panaun, akakit na ning espiritu ing makasumami at alang kwentang kabaldugan ning dating makasalanang kaayusan. Lalam na niting impluwensya, ing pusu mipalaya ya karing dati nang gapus at makatalakad yang malaya, at uli na niti, malaya yang mamiling bayung paralan ning pamibie-bie. Ini ing angganan ning epektu ning pamangising a mitmung grasya. Sirán na king isip at pusu ing eganaganang sadya—ing pekamarawak—at malinong ipakit na mu ing bayu—ing pekamasanting, at paburen ne ing tau king estadung ini, a mebigla kaniti, malaya yang mamiling bayu o mibalik king luma. Makapagmulala a ing pamangising a mitmung grasya parati yang kayabe ning kapanamdaman ning pangasambut at metung a klasing takut; uling bigla na, anting e na namamalayan, darakap ing makasalanan king sangang-dalan ning bie, anting metung a kriminal, at ilalad ya king e na takasan a pamangusga ning Dios; o uling ing bayung kaayusan a mipahayag king isip lubus yang bayu para keya at masalang salungat king luma, — at e mu kabud bayu, nune ganap king balang aspetu at metung a panibatan ning ligaya, kabang king minuna, ing alang alaga, ala nune mu sakit lub at mebasag a espiritu.

Nanupata, ing panimulan da ring eganaganang mayap a dapat a manibatan king pusung mitmung grasya ya ing mabie kamalayan king bayung Banal a kaayusan. Manibat king konseptung ini, balikan ta la ding eganaganang milabas a karanasan king gawang mitmung grasya. Ing kamalayan king bayung kaayusan ning pamag-iral at bie makakamtan ya king adwang paralan: (a) neng kai, itang mismung kaayusan, king kabilugan o king kapirasu, malinaw at kapani-paniwalang ipapakit ya king magsisising makasalanan kapamilatan na mismu ning milyari; (b) king aliwang panaun, ing espiritu ning tau mabibighani ya kaniti at damdaman na iti king kalooban.

A. Ing Malunus a Ginu papakit Ne ing Kayang Banal a yatu—nung nu ya makatadhana manuknangan ing kaladua tamu—king isip ning metung a magbabagû king miyayaliwang paralan. 1) Maralas, para kanini, lalto Ya personal, a akakit king metung a anyu, kabang ing metung a tau gising ya o maninap. Makanian ya linto kang Apostol Pablo king kayang pamaglakbe papuntang Damascus, kang Constantine the Great (21 Mayu), kang Eustathius Plakides (20 Setyembri), kang Neanias, a papunta para parusan la reng Kristiyanu (ini ya i Procopius the Great Martyr; 8 Hulyu), kang Patermufius king metung a paninap (9 Hulyu) at karing dakal pang aliwa. 2) Neng kai, mamie Ya namang paralan para magpadalang miyayaliwang tau ibat king aliwang yatu, personal man o king paninap, king sarili Nang itsura o king aliwang anyu. Uli na niti, ing Indu ning Dios linto ya nang dakal a besis, magdili-dili, o kayabe ne ing Pangabata a Alang Angga, o kayabe la ding banal—metung, adwa, o dakal: ing Banal a Martir a i Santa Catalina (24 Nobyembri), alimbawa, mekilub ya kapamilatan ning pamanlit ning Indu ning Dios kaya king metung a paninap a kayabe ne ing Pangabata a Alang Angga, a mengakuyad kaya bilang Kayang nobya.

Deng anghel linto la karing dakal a pamikatagun, pareung mag-isa at karing mabilug a kawan: alimbawa, i San Andres a Bali para kang Kristo (2 Octubre) pepakit ya king metung a paninap ing mabilug a kawan da reng banal a anghel bilang kasalungat karing kawan-kawan da reng puwersang madalumdum; deng santu linto la naman karing dakal a pamikatagun: alimbawa, i San Mitrophan linto ya king metung a doktor a Lutheran, king metung a masakit a dalaga, at karing dakal pang aliwa. 3) Neng kai, ing mismung yatu—at lalu na ing kayang kaayusan at, anti mong, ding kayang pekamaulagang prinsipyu—lalarawan la king isip a e makibalu king metung a makapagmulalang larawan, anti ing makit king kasu a mebanggit na tungkul kang San Andres a Bali para king Kristo at karing dakal pang aliwang alimbawa nung nu kareng mekilub, pepakit la karela ding masayang tuknangan da ring matulid, anti kang ari ning India at ing kapatad na, kaybat nang pemigay nang San Tomas a Apostol (6 Oktubri) kareng pakakalulu ing perang binye kaya para king pamangawang bale; o ding makatakut a parusa da ring makasalanan, anti king kasu nang Isichius a Chorivite (3 Oktubri, Prologo); o ding malilyari king Tauling Pamanusga, anti king kasu nang Pedro ing talapagawang tinape, a migbatu king tinape king lupa ning metung a mamamal; o ing metung a malalam a pamanisip tungkul king kamatayan at ing kapalaran a tutukian na niti mibabaga ya karela, antimo king kasu nang Prinsipe Joasaph (19 Nobyembri), San Clemente (25 Nobyembri) at ing metung a binatilyung palasasa, a nung kenu ing mamamate nang tata pepamana na ing utus a puntalan balang bengi ing kwartung nung nu ya mamamate. 4) Neng kai, papaintulutan ya ing tau a damdaman na king mismung sarili na ing metung a e-makitang upaya, a gagana king libutad da ring makakit a puwersa at penomenon, dapot makabukud a tutu kareti at manibatan king aliwang yatu. Kayabe la keni ding eganaganang milagru, a ing bilang da imposible yang bilangon. At sinabi na ning Manatbus a ding e maniwala e la maniwala liban nung makakit lang tanda. Keraklan kareti mepakit la kaybat nang Kristo ing Tagapagligtas, karing mumunang aldo ning Kristianismu kapamilatan da ring Apostol, at kaybat da naman kapamilatan da ring banal a martir. Ing makapagmulalang presensya keni ning e makakit a upaya ning Dios maralas nang pepakristiyanu ding mabilug a baryu at balen, dapot e man meging lubusang alang bunga. Ing daya da ring martir ya pin ing talagang pundasyun ning Pisamban… Atin mu namang milyari nung nu ing upaya ning Dios mismu ing linto, a alang pamamagitan ning tau, anti king pamagbalik-loob nang Maria ning Ehipto (1 Abril), o kapamilatan da ring banal a bage, larawan, relikya at kalupa da reti. Kanian, ing pamagbalik-loob da ring Hudyo king Virite milyari kapamilatan da ring milagrung pamipahayag king larawan ning Pamanakabli ning Ginu. Kareng eganaganang anti kaniting pamipahayag, ing kamalayan—a makalibid kareng miyayaliwang bage at pamaglinlang ning yatu, at e makatakas kilub ning sakup ning makikita, ning panamdam, at ning pangalual— — bigla yang makalas karing kayang gapus kapamilatan ning metung a makapagmulala, e-inaasahan, at biglang panyilip karing mas matas a lelangan at sikanan ibat king metung a e-makitang yatu, at itulak ya king aliwang kaayusan ning pamag-iral at bie, nung nu, king sobrang pamangilabut, manatili ya. Ing malilyari keni kaparehu ne ning nung makananu yang miyayagkat ing kuryenti king metung a katawan uli ning kuryenti ibat king aliwang katawan. Ing tauling mebanggit ya ing magkalas king mumuna ibat karing gapus ning materya at, kaibat nang inyat king babo, tatalnan ne king arapan na.

B. Ing espiritu tamu, anti ing ikit tamu, makatakap ya at makasakal kareng dakal a takap. Dapot king mismung kalikasan na, metung yang manlawe king Banal a Kaayusan. Ing kayang kagiwan para kanini agad yang makasadya para ipakita ing sarili na at talagang ipapakit na ing kayang upaya kabud mekalas la ding sagabal a makagapus kea. Uli na niti, ban gisingan ya ing espiritung matudtud kilub ning tau at ituru ya king pamagmunimuni king Banal a Kaayusan, ing grasya ning Dios o a) diretsu yang kikimut kaya at, king pamamie sikanan, bibie neng agyu ban siran na la ding gapus a mamigil kaya, o b) e diretsu yang kikimut, kakalasan na la ding tabing at patibung kaya at king makanian, bibie ne ing kalayan ban atyu ya king ustung kabilian na.

1. Ing Banal, atyu-karing-sabla at makakalat-karing-sablang grasya diretsu yang kikimut king espiritu ning tau, mag-iwan yang isip at panamdam kaniti a maghiwalay keya karing sablang bage a ating angga at ituru ya king aliwang, mas mayap a yatu, agyang iti e makikita at e makikilala. Ing karaniwan a katangian da rening pamangilus ya pin ing e pamikakuntentu king sarili at king kabilugan ning sariling pagkatau, at ing pamanasam king metung a bage. Ing tau maging yang metung a e makuntentu king nanu man a makapadurut kea—e man kareng sarili nang kaburyan o kareng pibandian na, agyang pa reni alang-anggang kayamanan—at lalakad ya anti mong tinud king kalungkutan. Uling alang kapanatagan a akakit king nanumang makikita, lilingun la king e makikita at agad deng sasapian, tapat deng gagawan dang sarili da at ila mismu dake na niti. Dakal, a magtaka nung makananu ya mayari ing eganaganang ini at nung nukarin ya magdala, likwan de ing eganagana at binayu de e mu ing karelang panamdam at ugali, nune pati na ing mismung paralan ning karelang pamibie-bie. Atin panaun nung kapilan ing makanining e pamikuntentu pepakit ya keraklan king larangan ning isip, anti kang Justin ing Pilosopo (1 Hunyo), a higit king sablang bage menintun king sala ning pamanakit king Banal a Ginu; neng kai king larangan ning kapanamdaman, anti kang Agustin (ing Biyaya; 15 Hunyo — Ed.), a higit king sabla menintun kapayapan para king keang pusung magulu; at neng kai—agyang mas maralas—king aktibung aspetu, king konsensya, anti king kasu da ring mapanako i Moses (Murin; 28 Agostu — Ed.) at i David (ning Hermopolis; 6 Setyembri — Ed.). Dakal la reng pamikatagun nung kapilan ing kilub a santuaryu ning espiritu biglang mepaslagan, metanam ya ing metung a pagnasan, at ing espiritu meyakayud ya king aliwang lugal (king aliwang lugar — Ed.). 'Eyu balu nung nu ya manibatan o nung nu ya papunta,' nganang Ginu tungkul kanini (Juan 3:8). Maralas, gigising ya ing espiritu king pamanalala king milabas. Kanian la mekilub king kasalpantayanan i Maria, ing pamangkin nang Abraham a Ermita (29 Oktubre), at i Teofilo, ing katiwala ning pisamban at alagad nang San Juan a Teologo, a mekalili king pamamuhay a tulisan. Manibat king kilub, ating bosis a malinong magsalita king konsensya: 'Tandanan mu nung nu ka mebagsak!' (Pahayag 2:5) — at iti tatama ya king makalingad a tau king masikan a sikanan. Kayabe la keni ding eganaganang pamagbalik-loob a tutukian ding pamagkamali king kayanakan. Alang duda a ding makanining pamagbayu inihanda la manibat king marayu ning probidensya ning Dios kapamilatan da ring miyayaliwang sirkunstansya a maghanda king metung a tau para tanggapan ing impluwensyang mitmung grasya; inya, agyang keni, ing agad-agad relatibu ya mu. Dapot, king aliwang banda, dapat na mu namang aintindian ning metung a tau a balang pamangising a mitmung grasya papakit na ing sarili na karing makanining pamangising at pamangising ning kekatang espiritu. Ing grasya, agyang kikimut ya kapamilatan da ring akakit a bage, parati na namang tatagkilan ing espiritu king paralan a e akakit at diretsu, gaguyud ne manibat karing gapus a mamigpit keya papunta king sala ning Dios, papunta king sakup ning banal a bye.

Deng eganaganang paralan a mebanggit keni, ing layun da ya pin ing pututan la ding gapus ning espiritu. Palayan ya ing espiritu, dinan meng kalayan, at kusa yang mamagus pabalik king penibatan na — king Dios. Ding gapus ning espiritu, anti ing ikit tamu, atlu la, a bibilugan da ring: a) pamagpalub-lub king sarili, b) ing yatu, c) ing demonyu. Laban kareti la makatutuk ding makasirang gawa ning grasya, a magpukaw king espiritu.

Deng gapus a pekamalapit king espiritu ila pin deng gapus ning lubus-lubusang pamagpalub-lub, a lalto king kekatang animal-soul a kalikasan. Ila ing maging dalan para makaugnayan la reng aliwang gapus—detang manibatan king yatu at king demonyu. Uli na niti, pekamahalaga ing pamamutut kareti, agyang iti masyadung masakit at kumplikadu. Uling ing taung e pa mebabaligtad, lubus yang mabibie agpang king kayang kalikasan a animal-soul, ding gapus king panig a ini lalapad la at misasabid king dakal at miyayaliwang paralan king espasyung kasin-lawak ning abot na ning bieng animal-soul a ita. Para aintindian nung makananu lang maputut dening pibabatan, dapat tandaan a nanu man ing pagkapitan na ning biayeng ini, nanu man ing magpasikan kaniti, at nanu man ing manimunang dalan na ning pamipahayag na, iti ing magsilbing matatag a pundasyun para kaniti; king pamagpaina king pundasyun a ini, mitatag ya at e ya tatakut king pangasambut, e na isipan iti, ni asahan na man. Nung ing metung a tau, alimbawa, mekadikit ya king sining, o king pang-araw-araw a bage, o agyang king pamanigaral, at mabibie ya lubus king metung karening sakup a reni, sasalpantaya ya kaniti at magpaynawa ya kaniti king kabilugan ning kayang sikanan, isip, at pag-asa. Uling ibat kanini ya manibatan ing kabilugan a mibibie king pamagpalub-lub, a mamigkal king espiritu, ining sandalan ning pamagpalub-lub natural a maging pundasyun ning katatagan at sikanan da ring gapus a ipapataw na king espiritu, antimo ing puntung nung nu la makatali dening gapus. King kabaligtaran, nung makanian, banang pakawalan ing espiritu karing gapus ning pamagpalub-lub, ing Biyayang Banal, a magpukaw king kaladua, keraklan babagsakan na la ding sandalan nung nu ya makasandal ing taung mapagpalub-lub. King pamanigun karing sandalan a reni manibat king mismung pundasyun da, papalnawan na la ding gapus at sasaupan na ing masakitan at pagal a espiritu banang itas na ing kayang buntuk.

Dakal la reng haligi ning kekatamung pamagpalub-lub; mayakit la reti king kilub ning kekatamung sarili—ita pin, king katawan at kaladua—at king kekatamung bye king lual, at king katunayan, king kabilugan ning kaayusan ning kekatamung pamibiebie. Anti kaniti ing pamagpalub-lub a laman king miyayaliwang anyu na: ita pin, ing pamagpakasasa, ing karangyaan, ing libe, ing katamaran, ing hilig king pamaglibang, ing pamikakumupok king bage ning yatu, ing ambisyun, ing lugud king upaya, ing laltong tagumpe karing sariling bage, ing kayamanan, ing makapanyabing panlual a pamibie-bie, ing ulaga da ring koneksyon, ing payapang ugnayan king lual, at ing lugud king sining, kabiasnan at negosyu. Ing eganaganang ini, karing miyayaliwang porma, ing bubuu king metung a matatag a pundasyun para king kekatamung pagkatau, a, king kapanatagan na king kayang katatagan at pangmalawatan, matatag yang makasandal kaniti at, king pangalap sustansya king kalawutan, daragul ya aldo-aldo—king metung a tau keraklan king metung a porma, king aliwa naman king aliwa.

Ini ing daraptan ning makapagligtas a Banal a grasya ban gisingan ya ing makatidtidh king kayang pamanudtud: ituturu na ing kayang upaya king pamanyira na nitang pundasyun nung nu ya tatatag at papainawa ning metung a tau ing kayang sarili.

Ninu man ing makagapus king labis a pamagpakasasa king laman, mitatapon ya king sakit; king pamagpalunus king laman, ing Espiritu bibyan yang kalayan at sikanan ban magising ya at magpakatinu. Ninu man ing nalilingo king sarili nang leguan at sikanan, kakaltasan ya king leguan a ita at papanatilyan ya king alang patnang pagal. Ninu man ing manalig king sarili nang upaya at sikanan, mipapailalam ya king pamag-alipan at pamamintas. Deng masyadung manalig king pibandian, kakaltasan la iti. Deng mangatkatas lub, papakabainan la anting mangmang. Deng manalig king tibay da ring karelang pibandian, akakit dang masira la reti. Deng manalig king pangmalawatan ning kaayusan a mitatag king karelang paligid, akakit dang mabubuwag iti uli ning kamatayan da ring pakamalan o ing pangawala da ring kailangan a pibandian. Nanu pa ing makapagpabalik-loob kareng makagapus king kapabayan uli ning panlual a ligaya, nung e ring kalungkutan at kasakitan? At e wari uli na niti ing mabilug tamung bye mitmu ya king kapahamakan, ban lalu pang isakatuparan ing layun ning Dios a panatilyan tamung makapigil-loob?

Deng eganaganang anti kaniting pamagbalisa a manyira king pundasyun ning alang-pake a pamagpasasa king sarili ila ring liku-liku ning bie, a uling parati lang e aasahan, atin lang makapagmulala at makapagligtas a epektu. Ing pekamasikan a impluwensya king aspetung ini ya ing kapanamdaman ning panganib king sarili nang bie. Ing kapanamdaman a ini kakalagan na la ring eganaganang gapus at tatama ya king mismung yamut ning sarili; e na balu ning tau nung nukarin ya lihis. Ing kalagayan a masakit o ing kapanamdaman a pangkabilugan a pamaglakwan atin lang pareung epektu. Pareu lang mag-iwan king tau a mag-isa king sarili na, at ibat king sarili na—ing pekamababang lelangan—agad-agad lang mipapadala king Dios, o mitutuk la Keya.

Ding kadwang gapus ning espiritu ipapataw la ning yatu at mas mababaw la kesa kareng minuna. Ing yatu, kambe da ring kayang konseptu, prinsipyu, at tuntunan—king katunayan, kambe ning kabilugan nang kaayusan a mitas king metung a e mibabagung batas—magpapatung yang mabayat at mapang-ibabaw a gamat karing eganagana nang anak; uli na niti, ala metung man karela ing mangas a isipan man ing magalsa laban kea o tanggihan ing kayang upaya. Respetuan de ngan iti; tatalakaran da la ring kayang tuntunan king metung a klasing katakutan at tuturingan deng krimen ing sanumang pamaglabag kareti. Ing yatu alang pisikal a itsura, dapot ing kayang espiritu king sanumang paralan manatili ya king sala, impluwensyanan na katamu at gagapus na katamu anti mong pisi. Malinaw a ing upaya na atyu king isip, kathang-isip, at e tutu o pisikal. Uli na niti, kailangan mu mung ilako ining kathang-isip a upaya ning yatu—at ing oportunidad para makabawi ibat king anting salamangka na atyu na king abot-kamay tamu. Ini mismo ing paralan nung makananu ya gagana para kekatamu ing makapagligtas a probidensya ning Dios. Para kanini, iti:

Parating papakit na king arapan ning yatu at king arapan tamu ding adwang aliwang yatu—banal at makadiyos—at, karela at kapamilatan da, ipapakit na king kekatamung pansin at papaintulutan na pa ngang damdaman ing pekamasanting, alang patugut nang bibigyan diin ing kawalan ning bie king yatu at ding pag-asa king yatu. Dening yatu ning Dios ila pin ding: ing makakit a kalikasan at ing Pisamban ning Dios. Papakit ning karanasan nung makananu kasalas ing isip, a makulimlim karing asuk ning yatu, magising ya kapamilatan ning pamagmunimuni karing lelangan ning Dios o king pamaglub king Pisamban. Ing metung a lalaki, anyang panaun ning karimlan, menakit ya king metung a pun dutung a makatalakad king arapan ning kayang awang at migising ya ing kayang isip; ing metung, kaybat ning masiglang pisasabian, anyang atikman ne ing kayumuan ning kapanatagan a ispiritwal king pisamban, likwan na la ding dati nang gawi at inialay ne ing sarili na king pamanlingkor king Dios. Ing makakit a kalikasan at ing bale ning Dios e la mu maralas magpasubli kaisip at magpabaling lub karing Kristianung pabaya at makasalanan, nune pati na murin ding paganung mibaling king tune kabaluan tungkul king Dios at pamanlingkor Keya. Ing salitang 'Hosanna' sinagid ne ing pusu ning metung a babai at gewa neng Kristiyanu. Ing pamagbalik-loob da ring kekatamung ninunu king wakas mepatibe ya uli ning impluwensya ning pisamban karela. Ing Dakilang Martir Barbara (Disyembri 6) mebalik ya lub ibat karing diyus-diyusan papunta king Dios kapamilatan ning pamanisip-isip king leguan da ring akakit a lelangan ning Dios. Ing karelang upaya at impluwensya atyu king katutuan a malinaw at konkretung ipapakit da king espiritu—a pagud, pagal, menhinang at pápahirapan ning kayabangan ning yatu—ing metung a mas mayap, pekamasayang paralan ning pamibie-bie; at, king agad-agad a pamamuhus king ligaya ning bie a ini king espiritu, papaintindian da king tau a, king pamanyuku king pamag-ari ning yatu, ing tau mismu ing magpairap at magpasakit king sarili na; a ing kaligayan lubus yang makasalikut king aliwang yatu; at nung ing pamakiabe king yatu makanyan ya kasakit ngeni, nanu pa ing asahan potang kayi? Ini ing magdalang aus para king Kayarian ning Dios at pamikawani king alang kabaldugang yatu, a—neng kai king porma ning masikan a pagnanasa, at neng kai bagya-bagya—king wakas at lubus nang isulak ing diwa ning tau manibat king gapus ning yatu. Inya pin, ing kalikasan at ing Pisamban ila ring maglayas, ding magpalako, ding magbura king alindog na ning maling at makagayumang yatu a ini. Uli na niti mismu, ing Ginu linukluk na la king makanining ugnayan kekatamu, ban mas maralas at alang patugut lang maki-obra kekatamu, a papakit king pamiyaliwa ning metung a paralan ning pamibie-bie at ning aliwa king paralan a pekamakapansin.

Ing kadwang paralan ning pamanyagip a mitmung grasya ibat karing gapus ning yatu atyu king katutuan a, king grasya ning Dios a Sangkan-Malasakit, metung a bye a lubus a salungat king bye na ning metung a tau king tutu yang ipapakit king arapan da ring karelang mata. Ini partikular a magagamit karing eganaganang pamagbalik-loob a bunga ning pamakamartir, at ating e-mabilang a alimbawa niti. Neng kai, ing pamakamartir ning metung mung tau mekapagbalik-loob ya karing mabilug a baryu at balen. Keni, malino ing presensya ning metung a moral a sikanan ibat king aliwang yatu—aliwa king kekatamu. Neng kai, balamu e na maiwasan ing pangasambut, dapot e ya datang; ing magdusa manatiling e matalo at payapa, a e na balu nung bakit o makananu. Ing biglang pamangaintindi kanini tatama ya king isip at papalako na ing pang-akit ning sadya nang paralan ning pamibie-bie. Makatugun ya naman ini king pamagbalik-loob ning tulisan a gewa nang Aring Mauritius, a imbes na paten ya, kinayawaan ne, antimong metung a karapat-dapat kaniti; ing pamagbalik-loob ning malanding babai, a pinamanuan ning metung a inda ban manalangin at ibie neng pasibayu ing bie ning kayang bukud mung mete nang anak a lalaki, at ing ning metung pang malanding babai a mebisa king pamagsisi king pamaglawe mu karing monghe, a mapagkumbabang makatutuk king panalangin at pamagmunimuni, kabang ya mismu malubha yang makibabad king karangyaan at kalaswaan king pareung bale. At ding eganaganang makanyan a pamanyawad kapamilatan da ring alimbawa ning bie, kayabe la mu naman keni. Ing sikanan ning karelang epektu atyu king katutuan a akakit na ning metung a tau, arapan, ding lupa a kontentu at payapa, a alang kaligayan at kaginawan a, agyang sagana ya kaniti, ing metung a tau e ya manakit kontentung o kapayapan. Uli na niti, daratang ing pamagkasira lub at pamagbayu king paralan ning pamibiebie.

Ing katlung paralan para ilisyas ya ing isip king yatu ya pin ing isamasan ya kapamilatan da ring sarili nang anak. I Julian (ing Apostata – Ed.) tinaas ne ing sarili na babo da ring sabla, masikan yang mengalaban karing Kristiyanu at menambag yang durugan na la king kayang sikanan, dapot bigla yang mebagsak. Ini e na mu pinatibe ing kasalpantayanan da ring manalpantaya, nune tinuru na la pa ring dakal a e manalpantaya king tune Dios. Ing metung a mabilug a baryu tinikdo ya laban kang San Macarius (ning Ehipto – Ed.) base king maling testimonya, binugbug de, penirapan de at pinarusanan de: menagumpe ya ing yatu; dapot kaibat mibulgar ya ing katutuan, a mekapahiya king balang metung at migbalik karela ngan king pamanggalang at takut king Dios. Kayabe keni ing eganaganang aral a ibat karing pamibagsak at e-karapat-dapat a pangamate da ring mayupaya at marangal king yatu. Ing pamipababa ning yatu keni bababawan ne king panimanman da ring kayang talatuki, papalto na ing kayang kawalan-sikanan at, king metung a banda, ilalayu na la ding tau kaniti, kabang king aliwa namang banda, bibye na karela ing lakas-lub a labanan iti.

King katataulian, e na makapagtakang ing mismung yatu ya ing manlupig at manakad karing tau, antimo bang king sarili nang kaburian, partikular uling e na la apapnek o apasala la pa pin ding ekspektasyun. Manintun tamung kaligayan; dapot king yatu, glorya, dangal, upaya, pibandian, at ligaya mu ing atyu – dapot ala metung man kareti ing makapapnek king manintun. Ing metung a taung mapanuri agad neng aintindian ing pamaglinlang at magbalik ya isip. Akakit tamu kareng banal ning Dios a dakal karela, kaibat dang ikit ing kaburyan at kaguluan ning yatu, minurung la kaniti at mitugun lang lubus king Dios. Ing anak a malyap, king parabula, ngana: 'Manamdam kung mate gutum' (Lucas 15:17).

Ing katlung klasi da reng espiritual a gapus manibat la kang Satanas at karing keang espiritu. E la mayayakit at, keraklan, kasabay la karing gapus ning pamagpalub-lub at pamaging makalupa, a papasikan nang Satanas kapamilatan ning keang impluwensya at kapamilatan na niti, panatilian na ing isip king dalumdum. Dapot atin mu namang bage a diretsung manibatan kang Satanas. Manibat kea ing metung a e malinong katakutan at pangatatakut, a parating magulu king kaladua ning makasalanan, at lalu na nung magdesisyun yang gawang mayap. Halus pareu ya ini king metung a panginuan a babantaan ne ing kayang alipan potang ing huli magumpisa yang gawang salungat king kayang kaburian at planu. Ibat kea mangalwal ding miyayaliwang uri ning pamag-locung ispiritwal, antimo: kareng aliwa, metung a labis at alang basehan a pag-asa king pakalulu ning Dios, a e la papagbalik-sipag nune mas lalung maglubug karela king pamalsinta king kasalanan; kareng aliwa naman, kabaligtaran, pamag-sawa; king metung a ini — pamagduda at kawalan-paniwala; king metung naman — tiwala king sarili at pamangatarungan king sarili, a sasakal king sanumang kapanamdaman ning pamagsisi. Wa, dakal, masyadung dakal, ing direktang makasalalay kang Satanas, agyang masakit yang tukuyan ini. Dapot ing eganaganang makasalanan dapat yang ituring a ibat keya bilang penibatan, uling ya ing prinsipi na ning makasalanang yatu. Ing metung karing kayang mapanlinlang a paralan ya pin ing isalikut ing sarili na—ita pin, itanam karing makasalanan ing paniwala a e ya man atin—at kanita, magwala ya king kalupitan king makasalanang kaladua, pipag-ugne-ugne na la ding makasalanang nasa a itatanam na karela, king kalikasan, at itutulak na la king pamag-ungol laban king Dios, a kanu pagbawalan na ing natural at utusan na ing alang sikanan dang tiisan. Ing biyaya ning Dios, a magpasubli kaisipan karing tau, maralas nang liligtas ding makasalanan ibat karing panga ning impyernu kapamilatan ning pamipakinewan kang Satanas. Pepalto ne iti king kahihiyan at gewa neng katatawanan, pepalto na ing kayang kawalan upaya at kaburyan at inuklat na ing kayang katusuan. Makanyan ya pin mepakinewan king tau nang Simon a Magus, king tau nang Cyprian ning Antioch, at karing dakal pang aliwa. Deng eganaganang anti kaniting milyari, kayabe la ring pamagbalik-loob at pamikaslagan ning isip ning marakal a bilang da reng mengabulag. Kanitang panaun ning Ginu keti king yatu, deng demonyu—ing penibatan ning e pamaniwala at pamagduda—megi lang mangaral ning kasalpantayanan. At ding banal a martir, king kapamilatan ning upaya ning mayupayang Dios, maralas dang pipilitan pareu ing tata at ding anak ning kaburyan a magsalita ning katutuan kapamilatan da reng diyus-diyusan karing templo. Ing makanining pamibulgar karing daya ning Marok magdala ya king makasalanan king kapanwalan a atyu ya king gamat da ring marok at kalaban, a luloku de para king sarili nang kapahamakan, a gagabayan de king pamagloku king metung a madalumdum a dalan papunta king pangasira, at buri da ing magsaya king kayang pangasira. Ini e maiwasan magdalang kapanamdaman ning takut para king sarili nang kapakanan, pamag-ingat, pamagduda, at pamangilabut—king manlinlang, karing keang imbentu—karing bisyu at hilig—at king kabilugan nang dating bye. Manibat keni, ing pamaglipat papunta king penibatan ning katutuan, kayapan, at kaligayan—ing Dios—e ne malaut.

Deni reng paralan at sangkan nung makananu yang kikimut ing grasya ning Dios king espiritu ning tau, kakawani na iti kareng gapus ning metung a bye a e makabage kea at papakit nang arapan ing aliwa, mas mayap a bye—metung nung nu la mayakit ing tula at kapayapan. Dapot malino a dening eganagana, king sarili da, e la kumpletu, antimo bang e ra lubus a sasabyan ing kabilugan a katutuan. Alimbawa, linto ya ing pagnasang para king mas mayap: dapot nukarin ya ining 'mas mayap' a bage, at makananu yang akamtan? O ing takut king kamatayan at pamangusga ing menibabo—nanu, kanita, ing dapat gawan ban ilako ing sarili king kapahamakan a ini? Makanian mu naman king kabilang kasu. Manahimik la: king sabla kareti, kailangan dagdagan pa king metung a karagdagang, makakumpletung paralan. Ini ya ing Salita, o ing sermon. Ing Salita ning Dios, karing miyayaliwang porma na, tutu yang kayabe karing anggang paralan a mebanggit, papaliwanag kareti at tuturu king karelang pangwakas a layunin. Nung ala ya, papaburen na pa murin ing tau king kabilyan ning e kasiguraduan at, uli na niti, e ra darala ing anggang kailangan. Inya pin, i Apostol Pablo tinuru ya kapamilatan ning metung a pangitang ibat banua. Dapot ing Ginu e na la ngan agawa king keya karin at kanita, nune sinabi na: 'Munta ka kang Ananias, at sabian na keka nung nanu ing gawan mu' (Gawa 9:6). I Justin ing Pilosopo, ing Dakilang Martir Barbara, at i Prinsipe Joasaph ikit de ing kaburyan, dapot para abalu de ing katutuan, kailangan da la ring espesyal a talapamunu at talapagsalin. Inya pin ing Ginu, ing Mamyeng, inatas na king batas a ing ebanghelyo dapat ipangaral karing sablang tau king balang lugal, ban la manisi (Gawa 17:30). Ing kasalpantayanan manibatan ya king pamakiramdam, at ing pamakiramdam manibatan ya king amanu ning Dios (Roma 10:17). At ining amanu, manibat karing Apostol angga karing karelang talalili, ngeni ipapasiag ya karing sablang sepu ning yatu. At keni ya lalto ing pekamaulagang pamangailangan para king pamangaral—ing pamangaral king pangkabilugan at makapagligtas a kaayusan ning Dios—at ing pamangailangan a maging kabaluan da ring sabla nung ninu la ring tau at nung nu la ring lugal nung nu ya dapat lumapit ing kaladuang manintun interpretasyun, ban e mawala ing karelang sigasig king alang kabaldugan o maglibut iti karing makaliwang dalan, a sasayang king karelang sikanan at oras a alang bunga. Ing pamanuru king Katekesis dapat yang parating daramdaman (at, king tutu, daramdaman ya) kilub ning Pisamban. Deng matapat—detang matatag—mas lalu lang patatagan kaniti; kabang detang mebagsak at detang mitulak agad lang mika metung a kapanipaniwalang gabay. Nanu yang kamalan ing katungkulan da reng pari a ipasiag ding makapagligtas a dalan ning Dios king ustung panaun at king e ustung panaun, a e manalig king karaniwang kabaluan, a keraklan, asahan mu!

Dapot ing Salita ning Dios e na mu kukumpletu ding eganaganang paralan a mebanggit, nune papalitan na la pa. Gaganyak na ing kaladua king mas lubus at mas malinong paralan. Uli ning kayang pamikakapatad king kekatamung espiritu, a menibatan mu naman king Dios, lulub yang malalam, angga king pamikakawani ning kaladua at espiritu, pasibayuan ne ing tauli at itanam ne ban mamunga ya king bunga ning espiritual a bye (anya pin ing Salita ausan deng bini).

Ing kayang sikanan a makapagpasigla lalu yang makabuluhan uling gagana ya king kabilugan ning tau, king kabilugan ning kayang pagkatau—katawan, kaladua, at espiritu. Ing uni, o ing pamanyalita ning amanu, tatama ya king balugbug; ing isip tatagkil ya king kaladua; at ing e makikita, makasalikut a sikanan king kilub na tatagkil ya king espiritu, a nung makiramdam ya, potang ing amanu ligtas neng alampasan ing katawan at ing kaladua—dening makapal a sagabal a reni—mibabalisa ya at, king pamagkasikip, sasagasan na la ding gapus a mamigpit kaya.

Ing Salita ning Dios, kareng paralan a milarawan, kikimut na murin ing espiritu; ita pin: kapamilatan ning pekamalinaw a pamaglarawan ning Banal a kaayusan king isip, o king pamipasulud king kekatamung espiritu karin, kapamilatan ning pamagbagsak kareng sagabal a pipigilan kaya. Alimbawa, metung a matwang alipan sinabi nang makanyan king simpleng paralan king kayang masakit a amo: 'Nanu man ing kasakitan mung lumaban, ginu, kailangan ka pa mu ring mate,' — at kanita ya mepukaw king pamagsisi. Ing metung pa, kabang makatiman ya king larawan ning Kristo a mekrusipisyu, binasa na: 'Ini ing gewa Ku para keka; nanu naman ing gawan mu para Kanaku?' at mepukaw ya ibat king kayang pamanudtud. I Santa Pelagia, anyang abalitan na ing tungkul king kamatayan, pamangusga, at ing mapait a kapalaran da ring makasalanan, likwan ne ing maburing a bye. I Prinsipe Vladimir, Kapante da ring Apostol, mekilub ya lub king metung a deskripsyon ning kabilugan a banal a kaayusan, manibat king pamaglalang ning yatu angga king kawakasan da ring sablang bage, ing Tauling Pamanusga, at ing alang-anggang kapalaran da ring mayap at marok. King katunayan, ing pamangaral da ring Banal a Apostol—at, king pamanyunud king karelang bakas, da ring sablang mangangaral ning Mayap a Balita—metung yang simpli at alang-pang-akit a pamipresenta ning katutuan. Ing Banal a Apostol Pablo sasabian na tungkul king sarili na a ing keang amanu at pamanaral ali la king makakumbinsing amanu ning kabiasnan a pangtau, nune king simpling pamipasiag ning mensahi ning kaligtasan kapamilatan ning Ginu tamung Hesukristo, a mekrusipisyu king krus (1 Cor. 2:24). At ini, agpang king metung, ya ing pinaka-natural a paralan ning pamangamit king salita—ing ilarawan ya ing katutuan nung nanu ya, a e ya sasaklo kareng pangkaisip a pamag-isip at, partikular na, kareng palagay tungkul kareng posibilidad. Ing katutuan kalupa ne ning espiritu. Nung simpli at tapat yang sabian, akit ne ing espiritu; dapot nung pinalamutian yang alimbawa, pinalamutian at pinalamutian pa, manatili ya king imahinasyun; nung siniksikan ya karing argumento at patune, manatili ya king isip o kaladua, e na aabutan ing espiritu at paburen neng alang laman. Malyari nang sabian a ing eganaganang kawalan bunga ning pamangaral menibatan ya karing isip-isip a intelektwal a nung nu ya siniksikan. Dapot ipaliwanag me ing katutuan king simpling paralan, ibunyag me nung nanu ya—at ing espiritu mibighani ya. Metung a Hudyû ing menbasa king Ebanghelyo—at megi yang Kristiyanu, uling ikit ne ing katutuan king simpling salaysay ning Ebanghelyo. King tutu, dakal a malayang mag-isip ing megi lang Kristiyanu kapamilatan ning mabie kamalayan karing bage ning banua, a ginabayan ning Salita ning Dios—magsalita man o misulat. Ing katutuan papalaguan na ing dalumdum da ring alang kabaldugang isip, papreskuwan ne ing kaladua, at paslagan ne ing diwa. Maragul ing pakinabang nung parati tamung isama king pang-aldo-aldong pisasabian ing makuyad a pamagbalik-aral nung makananu iti megumpisa, nung makananu ya mayari, at bakit.

King aliwang banda, ing sikanan ning amanu maralas nang babagsakan ding sagabal ning espiritu at bibie na iti kalayan. Inya, i San Antonio Magdalo dimdam ne ing amanu tungkul king alang kabaldugan da ring pibandian king yatu — at likwan na ing eganagana. Metung a kayanakan a lalaki ing dimdam sermon tungkul king Anak a Prodigal — at migsisi ya. King pamaglarawan king kawalan kabaldugan ning bie keti king yatu, dakal a santu, agyang atyu la pa king pami-asawa, pepaniwala ra la ring karelang asawa para mamie lang malinis at alang kapintasan a bie. King kabilugan, ing pamipakita ning Banal a kaayusan—king metung a banda—at ing pamipahayag da ring miyayaliwang leguan—king aliwa—papnuan ne ing kaladua king kabuuan ning makapagligtas a kabaluan, o king malino at makakumbinsing pamangaintindi king dalan papunta king kaligtasan, a maralang a akalaban ning katigasan lub. Dakal a tau, nung e la gagawa agpang king dapat dang gawan a maki kasipagan, dapot manatili la king pamanudtud at kapabayan, gagawan da iti uling e da balu ding katutuan a makapagligtas, o balu da la mu king kapirasu. Manikwa ya ing lubus a kabaluan, uling kanita alang nanu man pipagtaguan ing metung a pusung mapanlinlang.

Uli na ning pangkabilugan a pangkalap a ini a makatutuk king pamigising karing makasalanan, ing Salita ning Dios maglakbe ya king mabilug a yatu at daratang ya karing kekatamung balugbug karing miyayaliwang porma. Mararamdam ya alang patugut karing pisamban, king balang banal a serbisyu, at king lual da ring pisamban, king balang ritwal a pang-iglesia; mayakit ya karing dalit at awit ning pisamban; mayakit ya karing sermon da ring Ama ning Pisamban at king balang librung makasaup king kaladua; mayakit ya karing pamisabi-sabi a makapagligtas kaladua at karing makapagpasampat a kasabian a mipamana king kailanman; mayakit ya karing eskwela, karing pinta, at king balang bage a akakit a maglarawan karing katutuan a ispiritwal. Base kanini, makapadurut ya kekatamu ing Salita ning Dios; ipapasiag ya kekatamu ibat karing anggang panig. Ibat karing anggang direksyon daratang kekatamu ding siwala a anti mong trumpeta a manawag para king pangasira da ring kuta ning kasalanan, anti mo ring pader ning Jerico. Karing anggang pormang areni, pepakit na na ning Salita ning Dios, at patuluy nang papakit, ing kayang masikan a upaya babo ning pusu ning tau. Kailangan tamu mung siguraduan a ding dalan nung nu ya kakalat ing Salita ning Dios mapapanatili la at alang makasagabal—a ing tapat a pamanaral e ya mamaleng, a ding banal a serbisyu gagawan la agpang king ritwal at para king pamanatag, a ing iconography matatag ya at banal, at ing pamagkanta matinu ya, simpli, at mapagalang. Ing katuparan na niti atyu karing ministru ning altar. Ila pin, karing gamat ning Probidensya ning Dios, ding pekamaulaga at pekamakapangyarihang kasangkapan para king pamagbalik-loob da ring makasalanan. Dapat dang aintindian ini at e la manahimik, e mu king pisamban nune pati na king karelang pibale-bale, at samantalanan ing balang pamikatagun—para ilarawan ing yatu ning Dios king amanu, o para ilantad ding pamaglinlang ning kaladua kapamilatan da ring gawa-gawang itsura ning kaladua at katawan (ding pekamasanting a alimbawa kanini mayakit la karing sinulat nang San Tikhon. Ya, balamu, mas malalam neng aintindian kesa kaninu man a ing pekamasanting a gamit ning biyaya ning pamanyulat at pamagsalita ya pin ing ituru at gisingan la ding makasalanan king karelang pamanudtud. Ini ing layunin ning alus balang metung karing keang sinulat. Makanian mu naman dapat ing balang sermon king pisamban at balang pamisabi-sabi).

Ing karaniwang paralan nung makananu ya bibie ing regalu ning grasya a magpasigla

Mebanggit na a, kareng miyayaliwang gawa ning pamangilus ning grasya, ing paralan nung makananu yang kikimut ing grasya king metung a makasalanan a mekadanas na karening pamangilus dapot mibagsak ya namang pasibayu king kasalanan—metung a malinaw a pamagbalik kareng dati nang mortal a kasalanan—partikular yang karapat-dapat pansinan. Nung mas maralas la mangapalyari dening pamagbalik-kasalanan, mas láláma ya ing pángigising, uling ing pusu, antimo, masasané ya kaniti, at lilipat ya iti king sakup da ring karaniwang pangapalyari ning espiritual a bie. Kayabe ning pangabawas a ini, lilipat ya manibat king kapanamdaman ning sikanan a tatak ning kasalukuyan nang porma, papalapit yang palapit king metung mung isip at king tauli maging metung yang simpling isip at pamanialala. King metung a panaun, ing isip a ini kusang-lub yang tatanggapan; kaibat, papalub-luban na mu—e man king pamangainis, dapot marimla at alang partikular a pansin; at kaibat maging yang istorbu, a agad nang tatabug ning tau king pekamabilis a paralan, at king tauli, magdalang e kaginawan at pamangilabut; e ne kaluguran, nune kamuan, pápisitan at tatabug. Uli na niti, mababawas ing kapanwalan king pangangailangan ning mas mayap a espiritual a bie; king umpisa, ing pangangailangan a ini lalto ya mung posibli; kaibat, matakpan ya king pamagduda, king porma da ring kutang tungkul karing miyayaliwang aspetu na; lalu pa, ing kayang e-kailangan at sobrang kalikasan maging higit pa king posibli; king tauli, makagawa yang desisyun king kilub: 'Mabie ka na mu nung makananu ya ing bie, uling malyari kang mibie anti kanita; ing sabla pa keng aliwa, e kailangan a problema mu.' Keni, ing tau lulbug ya king kalalalaman ning karokan at pamikakunu—metung a kabilyan a kalupa na ning metung a taung e man misan mipukaw para kumimut.

Malinaw a ing kaligtasan na ning tauling mebanggit atyu king matinding kapahamakan. Maragul ya ing pakalulu ning Dios, dapot agyang ita, baka ala neng agawa para keya, kalupa na ning gabun a paulit-ulit nang sinipsip ing uran a mitutulu keya dapot menatiling e mabunga, uling meging 'e na bage at malapit nang maging sumpa' (Heb. 6:8). At iti mismu ing bunga ning e pamamintina king paralan ning bie a kailangan ning pamanulak ning grasya, a dapat partikular a ukit king isip da ring mangailangan kaniti. Tutu pin a ing Banal a Grasya e ya makagapus karing anti kaniting sukatan at depinisyon karing kayang kimut, dapot neng kai makatugma ya kareti. Uli na niti, agyang e dapat mangawalang-pag-asa king posibilidad ning pamagbalik-loob at kaligtasan, nanu man ing kaynan ning aus para mibalik king mayap a bie, dapat ya pa muring parating magmunimuni king kayang kabilyan a maki-kapakumbaban at takut king arapan ning anti kaniting kaynan. E ta wari mebaba anggang king puntung e ta na asakmal ing tauling-tauling oportunidad para tanggapan la rening pusu a mitmung grasya? E ta wari sinara ding eganaganang dalan nung nu ing Banal a Grasya, a masigasig a magnasa king kekatang kaligtasan, makagawang kimut kekatamu? E la wari deni ding kayang tauling tangka para lumapit kekatamu, a ing layunin na, gisingan na katamu at wakasan na ing kaguluan ning kekatang bye? Uli na niti, kabud manlaina la ding makanining aus, kailangan tamung magmadaling gamitan la kapamilatan ning kabilugan a katatagan ning layunin—agyang mas makatwiran—at patibayan la anggang paintulutan ning kalayan ning tau. Malinaw, ing makanining pamagsikap aliwa neng e man nune ing pamibuklat king sarili king grasya a ausan at panintunan—metung a pamibuklat, uling king kekatamung minunang pamibagsak, lalu tamung menigras at sinara ing sarili tamu king grasya king metung a paralan o aliwa. Makatupad ini kapamilatan ning pamanyuku king sarili king grasya king dalan a ngeni pepakit para king pamanyampa king sikanan ning kaladwang mumunang ginising; uling dapat isipan a ing tauli dagul ya kabang kumukuwa kang metung a bage o aliwa para gisingan la ding makatuknang a espiritwal a kimut. Inya, kabang king kasu ning 'minunang-mibangun' ing eganagana magawa ya king sigasig, bilis, at kasiglahan, king kasu ning tauli ing prosesu maganap yang marimla, e magmadali, at king maragul a kasakitan. Anti ya mong ing grasya paburen ne king sarili nang gawa, ban akiramdaman na nung makananu ya kamahalaga ing e matiknang pamamintu king Dios a manaus, at ban ing disposisyun a pagmalan ding saup ning Dios tumubu ya. Panatilyan ne ning Ginu ing pagnasang ini, dapot e na agad bibie ing pamikawani, nune panatilyan ne ing tau king libutad, king kabilyan a magnasa, antimo bang e makasandal king metung o king aliwa, ban subukan ing karelang sigasig at patubuan ing pagnasa at pangaku ning katatagan. Kanita, kaibat nong asubukan, bibie ne ing pamikawani.

Kareting mapilan a puntus, sinubukan tamung pag-ibian ding adwang paralan ning pamangimut ning grasya ning Dios, nung nu ing metung sinabi na ning Ginu: 'Ola, makatalakad ku king pasbul at kakatuk ku' (Apoc. 3:20), at ing metung: '…manintun ka, at akit me; kakatuk ka, at ibuklat de para keka' (Lucas 11:9). Linrawan ta ne ing mumunang paralan; para naman king kadwa, lalto ing kutang: makananu tang manintun, at nukarin tang kumatuk?

Kareng e-karaniwan a kasu, ing grasya ning Dios kikimut yang mabilis at matatag, anti ing akakit tamu, alimbawa, king kasu nang Apostol Pablo, Maria ning Ehipto at aliwa pa; dapot king karaniwan a dalan ning pamagbalik-loob, keraklan ing malilyari, ing metung a tau bigla ya mung mituran king isip a baywan ne ing bie na at maging mas mayap king kayang dapat at panlub a kapanamdaman. Lalto ya ing isip—dapot makananu karakal ing pagsikapan para manatili ya iti king kaladua! Keraklan, ding makanining mayap a intensyon manatili lang alang bunga, e man uli ning sarili dang kasalanan, nune uli ning e ustung panimanman da ring kaladuang pupuntalan da.

Ing mumuna at pekamahalagang kamalian king pamakitungu kareti ya pin ing pamanayun da, a isasantabi manibat king metung a aldo papunta king tutuking aldo. Ing pamanantantala metung yang karaniwang sakit at ing manimunang sangkan ning e na pamag-ayus. Sabi da ngan ding tau, 'Gawan ku mu potang kayi,' at manatili lang makababad king luma rang paralan ning karelang ugali, e masustansyang pamibie-bie. Inya, potang datang ya keka ing mayap a isip para magbayu—sambut me, umpisan mu nang gawan ing sangkan nung bakit ya miparala keka, at para kanini, higit king sabla, itabug me ing pamagpaliban.

1) Ilako ya ing pamag-atras. E me paintulutan ing sarili mung sabian, 'Gawan ku ini bukas o kapilan man'; imbes, magumpisa kang gawa agad-agad. Gawan meng sandata ing matulid a pamangatuwiran, at king saup na:

a) Agad mung isipan ing kamangmangan, ing kasiran at ing peligru ning pamag-atras. Sasabyan mu, 'kaybat,' dapot kaybat mas masakit neng gawan ini, uling ika mismu mas masane ka na king kasalanan, at ding makasalanan mung kabilyan at pamikakulung mas maging kumplikadu la. Dapot nanu ing pakinabang ning metung a makalubug king kasalanan a lalu pang palalalaman ing sarili na, kabang sasabian na king sarili na a kasing dali na mung makalwal potang kayi anti ngeni? Nung aintindian mu a e ka malyaring manatili king kabilian mu ngeni, bakit ka pa magpaliban? King tauli, malyari nang sabian ning Dios: 'Sawa na ku kekayu' (cf. Isa. 1:14), at ika mismu ing malyaring lumagpus king linya nung nu ala nang pamanbalik. At ini ing klasi ning kalamidad a, para maiwasan ya, alang pagsisikap a masyadung mabayat gawan. Nung ing metung a matenakang isip maingat neng ipakit ing eganaganang ini king malino at malinaw a paralan, kanita ing eganaganang manimunang sikanan ning kaladua lumayu la king pamagpaliban; king kilub, alang magdepensa kaniti. Akit mu na kalaban na ka, at ika mismu kalaban me iti.

b) Magpaliban tamu uling ing mayap a isip a dinatang kekatamu manatili ya mu king kekatamung lub bilang metung a isip; e na pa pepamuklat ing pakiramdam, ni pepagalaw ing sanumang nasa. King libutad da ring aliwa tamung interes, linto ya bilang dayu, manawag manibat king marayu, dapot e mekapag-iwan maluat a bakas. Atyu keka ing pasulung me pa king lalam ning kekang kaladua at ipakita ing kayang alaga at pang-akit. Inya, dalan me king arapan; isipan me ing kayang katutuan; ipakita me ing tula at katas a pangaku na; kumbinsyan me ing sarili mu king kayan ning pamagkumpletu kaniti. Ing metung a mayap a isip ditak mu ing epektu na at e na akakwa ing pusu uling atin pang aliwang planu king isip, atin pang mas makawiling paksa, agpang king utus da ring hilig a sadya mung panibalan. Inya, ilwal mu la ngan at ikumpara la king patas a paralan. Nung ikumpara king ipapakit ning mayap a isip, alang makatapat; ing eganagana mibalik ya king marayu-rayung likuran. Ing ituturu ning mayap a isip manatili yang magdili at, bilang bukud-tanging bage a ating alaga at leguan, iguyud na ka.

c) Magdusa tamu king pamag-atrasu keraklan uling, karing makanian a panaun, papaburen tamung kumupas ing kekatamung sikanan; bibye tamung pasbul king katamaran, kakulangan gana, katudtud, at pamag-alangan, pareu king isip at king kekatamung aktibung sikanan; anya ing tau malyari neng pigkalan ing sarili na manibat kening anggulu, kapamilatan ning malinong pamag-isip nung makananu kasira-lub ing paburen iting malyari karing karaniwang bage, lalu na king pinakamahalagang bage ning kaligtasan — a king eganagana dapat ipakit ning tau ing sarili nang masigla at mabilis kumimut; makasira-lub ing paburen ing kabaligtaran, at makasira-lub ing ipagpabukas ing dapat at malyaring gawan ngeni.

Itabug ya ing pamag-atrasu kapamilatan da reni at ding kalupa rang paralan. Nanu man ing paralan a agawa mu, gawan mu mu. Potang ating mayap a isip a lungub king isip mu, kumbinsyan me ing sarili mu a e me i-atrasu ing pamangawa kaniti; ihanda me ing sarili mu at pilitan meng umpisan agad ing pamangimut tungkul kaniti. Para karetang mig-atrasu king obra angga king bukas, alang nang aliwang payung ibye ngeni.

Dapot paniwalan mi a ining marangal a ideya tinggap ya at akua na ing kekaming pansin. Ngeni, kailangan tamung magmadali para itas ya king antas ning pamangising a maging metung yang masikan a palakol, a malagua at masikan a magpagalo king kabilugan tamung kalooban. Para kanini, kailangan tamung paburen yang malaya a lungub king kekatamung kalooban, at para kanini, kailangan tamung, antimo ing sasabian, gawang mapilan a operasyun king sarili tamu, bilang pinakamakailangan at pinakaepektibung pamagsadya para king pamangising a ini.

Dening 'operasyun' a reni dapat lang kabaligtaran kareng pinu-pinung patibung, o ing paralan da reng ugali, nung nu ing metung a tau makakulung ya king kasalanan. Lilibut ne ning kasalanan ing kaladua kareng dakal a patibung o isasalikut ne man kaniti lalam da reng dakal a belu, uling king sarili na, makasuka ya at malyari nang itulak ing metung a tau king mumunang lawe. Ing pekamalalam a belu, at ing pekamalapit king pusu, bibilugan ne ning pamaglinlang king sarili, kakulangan king kapanamdaman at kapabayan; king babo na, a mas malapit king lual, atyu la ring pamag-istorbu at pamag-isip king aliwa—ding manimunang sangkap a magtagu at magparakal king kasalanan, pati na ring makasalanang ugali at gawi; Ing pekamatas a belu ya ing pamangibabo ning laman, metung a belu a mas halata kesa kareng aliwa, dapot e naman mas maina o mas mababa ulaga kesa karela.

Ing mumunang belu ya ing pekamaulagang belu. Papanibatan na ing e na akit ning tau ing peligru ning kayang kabilian at ing e na pamagnasang bayuan iti. Deng adwang tauli, instrumentu la mu; ila mu ring magpakit at magpanatili king makasalanang kabilian a ita. Potang datang ya ing Banal a grasya, lulubus ya angga king mismung pamikawani ning kaladua at espiritu, diretsung tatama king mumunang takap at pitpitan ne iti. Lalam ning kayang impluwensya, ing makasalanan a tau agad yang mibubuklat at makatalakad ya king arapan ning sarili nang kamalayan king kabilugan ning kayang kasuran. Dapot nung ing tau manintun ya pa murin king sarili nang kusang-lub a pamangising a mitmung grasya, kailangan nang magumpisa king pamangimut manibat king kilwal at lungub papunta king kilub.

Inya, nung buri meng ustung arapan ing isip a sinakup keka—ing isip a baywan ing kekang marok a bie—umpisan mu king pamagtanggal kareng kekang makasalanang belak, anti mo ing pamagtanggal kareng sapin-sapin a gabun ban abuklat nung nanu ing makasalikut king lalam.

a) Mumuna, asikaswan me ing katawan. Tanggihan me ing ligaya at sarap na; limitan me ing pamikuntentu agyang karing pinaka-natural a pangangailangan; pakaban me ing oras ning pamagpuyat; bawasan me ing karaniwan mung pamamangan; dagdagan me ing obra mu karing obra. Higit king sabla, agpang king kekang nasa at agpang king kekang agyu, pabayan me ing laman at linisan me ing kayang kabastusan. King paralan a ini, ing kaladua malaya ya king kayang pamikabilanggu king materyal a yatu, at maging mas masigla, mas mayan, at mas matanggap kareng mayap a impresyon. Ing materyal a katawan, king pamanalo na king kaladua, ipapamana na ing sarili nang kakulangan king kimut at karimla. Ing pisikal a pagal papahina na la rening gapus at tatanggalan na la king karelang bunga. Tutu pin a e balang makasalanan mabibye king sobrang pamagpakasawa at pamagpalub king katawan, dapot halos alang tau karing mabibye king karaniwang bye a e na kailangan tanggihan ing katawan king metung a bage potang ing pagnasang miligtas talan ne king pusu. At ing parasan maragul ya ulaga: lubusan neng babayu ing pamangimut ning metung a tau. Ing sadya mung gagawan uli na mu ning ugalî o para karing kekang kapagnasan, umpisan mu ngening gawan—maki pamanaliwa, syempre, at mas istriktu, para king kaligtasan—at damdaman mung masalese ing pamiyaliwa.

b) Ing katawan lubus neng pabayat ing kaladua; ding kabalisan at ing pamagkalat da ring isip sisiran de manibat king kilub. Isipan ta na ing laman asupil de ne—ini ing mumunang takbang; dapot adwang sagabal ing makakawani king kaladua king sarili na.

Ding kabalisan e la mag-iwan panaun para asikaswan ing sarili. Nung atyu la, metung mu ing gagawan na, dapot dakal la ding atyu king isip na. Uli na niti, papalakad de ing tau palub-lub na, a e re bibyan tsansang tuknang at lawen ing sarili na. Inya, isantabi mu la reng kekang kabalisan king saglit a panaun, ngan la ngan alang pibabali; isantabi mu la mu king saglit a panaun; kaibat, gawan mu na lang pasibayu reng karaniwan mung gagawan, dapot ngeni isantabi mu la, pakawalan mu la, at ilwal mu la naman king kekang isip.

Dapot agyang makanian, potang meyari na la reng mabayat a obrang areni, ing kalitwan manatili ya king isip king malambat a panaun: ing metung a isip tutukian ne ning aliwa, neng kai magkasundu la, neng kai magkasalungat la; ing kaladua mikakalat ya, ing isip maglakbe ya karing anggang direksyon at uli na niti, e ya makatanam king kilub ing nanumang permanente at matatag. Tipunan mu la, kanita, ding kekang misasabing anak, kalupa na ning metung a pastul a titipun king kayang kawan o kalupa na ning lente a titipun kareng misasabing sinag, at ituru mu la king sarili mu.

Ing pagnasang mas lalamán ing sarili at asikasu ing kalooban, para patuknangan ing pamikalat-kalat da ring isip at maging mapagmasid, syempre mangailangan—bilang e maiwasang paralan—king metung a banda, ing pamag-isa, at king aliwa, ing pamanuknang karing karaniwan a gagawan, king bale man o king obra; kabang ing mebanggit a pamamate king laman mangailangan namang pamagbayu king paralan nung makananu lang tutugunan ding natural a pangangailangan. Base kanini, ing pinaka-angkop a panaun para magdalang pamagbayu king bie dapat isipan bilang panaun ning pamag-ayunu, lalu na ing Maragul a Kuwaresma. Ing eganagana makatutuk ya kanini—king bale, king pisamban, at agyang king lipunan. Ituring da ring eganagana ing panaun a ini bilang pamagsadya para king pamagsisi. Nanupata, e kabaldugan niti na nung ating mayap a isip tungkul king pamagbayu ning bie, ing pamag-gawa kaniti dapat ipagpaliban anggang datang ing Kuaresma. Ing eganaganang kailangan para kaniti malyari yang gawan king sanumang panaun liban king Kuaresma. Dapot, syempre, potang datang ne ing banal a panaun ning Kuaresma, kasalanan ing paburen yang lumipas a e me aalagaan ing kaligtasan ning sarili mung kaladua, kalupa na ning pamagpaburen mung lumipas ing aliwang panaun. Para king ninuman a tinamaan ning makapagligtas a isip a bayuan ing bie na king kilwal ning Kwaresma, at makakit yang sagabal king pang-aldo-aldong bie na a makasagabal king pamag-obra na kaniti, mas mayap ing lumawig pansamantala king metung a monasteryo. Karin, mas malagwang akontrol ing sarili.

c) Ngeni, makatalakad ka king arapan ning sarili mung pusu. King arapan mu, makakera ya ing kilub mung sarili, a malalam matudtud king kapabayan, kakulang king kapanamdaman, at kamangmangan. Isadya meng gisingan. Ing mayap a isip a dintang, ginising ne iti ditak. Ituluy mu, kanita, king mas maragul a kumpiyansa at sukdulang konsentrasyun ning isip; tipunan ing kabilugan mung atensyun, umpisan mung gisingan ding miyayaliwang klasing larawan king isip—mas masikan man o mas makagulat—dapot, gamitan la king kekang panlub a kabilyan.

Mumuna king kabilugan, ilako la karing mata ning kekang isip ding telung magpanatili kaniti king kabulag. Nung ing metung a tau e ya liliwas king kasalanan at e ya tatakas kaniti, iti manimuna uling e re kikilala ing sarili da o ing peligru nung nu la atyu uli ning kasalanan. Nung mibuklat la ding mata na, tumakas ya king kasalanan anti mo ing tatakas king bale a sasabugan ning api. Ing makanining kamangmangan manibat ya naman king kakulangan king pamagmunimuni king sarili: e ne akilala ning tau ing sarili na uling e ya pa menlawe king kilub na o nagmunimuni tungkul king sarili na at king kabilyan na king moralidad; dapot keraklan, ining kamangmangan papanatilian de ring partikular a paunang paniwala tungkul king sarili na. Ing tau, king sarili na , maglala ya king metung a saput da ring isip a sistematikung magsilbing kalasag laban king sarili na. Maging man la rening isip a anti mong manipis a saput, o simpling malabong posibilidad—dapot ing isip ala yang panaun para kilalanan la king kalinawan; at agyang makanian, ing pusu masikan yang magsalita tungkul king karelang katutuan at katutwan. Deni, king tutu, ila ring kekatamung moral a ilusion o pamanghusga, a manibatan king pamakialam ning pusu karing bage ning isip. Uli na niti, manibat ngeni, kailangan tamung piyabe ing malalam a atensyon at ing metung a antas ning katinuan, a sasagka king eganaganang papuri ibat king mapanlinlang a pusu. Manibat ngeni, nung ing pusu kailangan yang makaramdam, pakiramdaman na la lalam ning impluwensya da ring kaisipan ning isip, at ali king sarili nang kaburian, antimo ing magmadaling sumulung; uling nung ali, pilitan na ne pasibayu ing isip a akit na la ring bage king sarili nang paralan, pasibayung pasakupan na ne king sarili na, pasibayung magdalang kaguluan karing kekatamung kaisipan at, imbes na kaliwanagan, ilbug na katamu king mas maragul pang kamangmangan.

Ngening atyu na ka king pusisyun a ini, umpisan mung ilwal la ding miyayaliwang isip a magpanatili keka king dalumdum, at isailalim la king istriktu at alang kikilingan a pamangusga.

a) 'Kristiyanu ku,' ngana mu, at magpanatag ka kanita. Keni ya mayayakit ing mumunang paralan ning pamamirait king sarili: ing pamangamtan karing pribilehiyu at pangaku ning Kristiyanismu para king sarili, a alang pakialam king pamitanam king tune Kristiyanismu king sarili, o king pamangamtan king lagyung makasalig at makatalakad mu king sikanan at king kabiasnan king lub. Ipaliwanag me kaniti sarili mu, kanita, a ing pag-asa king lagyu mu kabud mapanlinlang ya; a ing Dios makapagpatas yang anak para kang Abraham agyang ibat la pa kareng batu, at king sanumang oras bawi na la ring Keyang pangaku nung e la mitupad ding kundisyun para king pamakiabe kareti. Higit king sabla, linawan me king sarili mu nung nanu ing kabaldugan ning pagiging Kristiyanu; sukdan me ing sarili mu king ideal a ini — at akit mu nung makananu ya katatag ing haligi ning kekang kamangmangan.

b) "Dapot e kami kareng pekamababa; atin kaming balu, at nung itutuk mi ing isip mi king pamisabi-sabi, agyu mi itang gawan, at daralanan mi la ring kekaming bage e basta-basta o alang kabyasnan, anti mo reng aliwa." Uli na niti, ding aliwa malilito la karing karelang espiritwal a birtud. Ding aliwa naman, king kabaligtaran, mabibighani la karing pisikal a katangian—sikanan, leguan, lahi. Pareung grupu lalu lang mangalilu kabang mas matas ing katayuan tamu karing ating makapadurut kekatamu. Siguraduan mu, kanita:

1) A ding natural a biyaya ala lang moral a alaga, uling ali la sarili tamung agawa nune binye na la ning Dios kekatamu; lalu na king Kristianismu, nung nu ing eganaganang natural ala yang alaga uli na ning kasiran ning kalikasan a delanan ning Pamibagsak. Pakabanalan mo ring kekang biyaya kapamilatan na ning kasalpantayanan kang Kristo ing Tagapagligtas at king pamibie-bie agpang king kasalpantayan a ita; kanita mu la dapat ituring bilang biyaya.

2) Pasibayu—agawaan mu na ing eganaganang agyu mu at dapat mung gawan agpang karing kekang biyaya? Mas maragul ing pananagutan mu, uling mas dakal ing binye keka. Aliwa ya ini tungkul karing kagiwan, nune tungkul king pamangamit kareti. Ipakit me ing ikit mu kapamilatan da reti. Ing ikit mu, katumbas ne wari ning pagsikapan a binuhus mu?

3) E na kailangan pisabian pa ing pisikal o nanu pa mang aliwang kalamangan. King metung a dake, ilarawan nang San Chrysostom ing metung a lalaking pupurian ne ing aliwa uling malagu ya, marangal, at makualta, atin yang masanting a bale, makasake yang malinis at masanting a kabayu at aliwa pa, at kaibat sinabi na kaya rening amanu: 'Bakit e me sinabi kaku ing tungkul king mismung tau? Ing eganaganang sinabi mu, aliwa ya.'

4) Tungkul naman kareng aliwa, alang saysay ing lawe-lawe karela; paburen la king sarili da. Balang metung magpaliwanag ya para king sarili na. Lawen me ing sarili mu, at, king pamiyaliwa mu kareng aliwa, husgahan me ing sarili mu kabud a e me ikukumpara ing sarili mu kareng aliwa. O, nung talagang buri meng ikumpara ing sarili mu kaninu man, ikumpara me ing sarili mu kareng banal a santo. Ila ing mabie Batas Kristiyanu, o ing mabie alimbawa da reng misasalba. Nung husgahan me ing sarili mu agpang karela, e ka magkamali.

c) "E pa kami makanian kasama: balamu e kami gagawang makarine, at para karing aliwa, e kami tuturing a marok a tau; e da kami kakawanan respeto at pansin — at saka, e la mu karaniwang tau deni, nune mangaragul lang tau." Nanu ya kasaklap a belu ning pekamapaling dalumdum, ining bulag a ibat king panlual a itsura ning ugali at pamakiyabe! Gawan meng mas malino pa king sarili mu a ing king lual ala yang alaga nung ala ing king kilub. Ing ustung ugali king lual anti yang bulung; ing mayap a lub king kilub ya ing bunga. Ing igos mengaku yang mamunga agyang atin yang bulung, dapot ing Tagapagligtas, anyang e Ya mekatuklas bunga kaniti, sinumpa Ne. Makanian mu naman, king panimanman Na, ya ing ninumang king lual alang kapintasan dapot kulang king pusung tune mayap at matatakut king Dios. 'Anak ku, ibye me Kaku ing pusu mu,' ngana ning Ginu kapamilatan ning Matenakan (Proverbio 23:26). Manibat king pusu lulwal ing eganaganang mayap at ing eganaganang marok. Nung nanu ka king pusu mu, makanian ka king arapan ning Ginu. Nung mayabang ka king pusu, kanita, agyang makananu ka pa kababa king lual, akakit na ka ning Ginu a mayabang. Makanian mu naman king eganaganang aliwang bage. At ing pamangusga da reng aliwa metung yang mapaglinlang a pamagpapalalo. E da katamu tutu kilala reng aliwa, dapot mabait la pa mu rin kekatamu, o isipan da mung mayap tamu, o uli na mu ning ustu. E wari king ding taung makapadurut kekatamu, kabang akakit de ing marok kekatamu, e ra sasabyan kekatamu iti uli da ring sarili dang sangkan? Atin mu namang malilyari nung nu ding aliwa, potang akit de ing marok king aliwa, pupurian de pa iti at uli na nita, papagmulanan de ing metung a diwa ning kawalang pakialam king pamangawang marok; at ing karelang e mag-ingat a talatuki lulbug yang lalu pang malalam king karokan at kasamaan a alang patugut; uling nung ing metung a tau akit na ing pamangiti ning kasiyahan karing lupa da ring taung makapadurut keya tungkul karing sarili nang dapat, manatili ya king karokan a maki partikular a pamikuntentu king sarili. Itamu mu naman e tamu dapat paburen ing sarili tang mibagsak king nanumang kalupa na nita, nung pakiramdaman ta lang masusi ding pamangusga da ring aliwa tungkul kekatamu!

d) "Dapot agyang atin kung karokan—aku mu kabud ing makanyan? Pati i ninu at i ninu, at pati itang taung atyu karin. Siguradung dakal la pa reng aliwang marok, mas marok pa kesa kanaku…" Tutulduan ta la reng sarili tamu king kalaganapan ning kasalanan king paligid tamu. Isipan yu, nung makanian, a ing karakal da reng makasalanan e na babayu ing batas ning katuliran at e na mu naman papalaguan ninuman king responsibilidad. Ing Dios e ya manlawe king bilang. Angga man ding sabla mekasala la, parusan na la ngan. Pilán la karakal ding táung mibait bayu ing Delap, dapot mete la ngan maliban karing walung kaladua; at king Sodoma at Gomora, limang lunsud ing mesilab king api ibat banua, at alang mekaligtas maliban kang Lot at ding anak nang babai. At e la naman maging mas mayan ding parusa king impyernu uling dakal la mu ring magdusa karin; king kabaligtaran, e wari mas tumindi ing pagdurusa ning balang metung uli na ning panga-abe-abe da? Karing anti kaniti at kapareung argumento, magmadali kang ilako ing dalumdum da ring isip a maki-kinimut, a magpanatili keka king kabulagan at sasagka keka ban akit me ing sarili mu nung makananu ka dapat. Italaga me bilang parasan ning mumunang obrang iti keka ing gawang magduda at magpabagu-bagu keka tungkul king kasiguraduan ning kekang kabilian. Natural mung miras ka kanini potang, metung-metung, umpisan mung ilako ding haligi nung nu ya e ustu makasandal ing kekatang kamangmangan; potang, ditak-ditak, umpisan mung siran ding alang laman a pag-asa king sarili mu at king nanu mang sarili mung bage; potang, ditak-ditak, umpisan mung pira-pirasan ding imbentung rason para karing kasalanan mu, (Salmo 140:4) ita pin, ing ugali a parati at king eganagana ipagtwiran ing sarili mu. Kumbinsyan me ing sarili mu a alang kwenta ing pagka-Kristiyanu mu nung marok ka; a ding ausan mung kaperpeksyunan mas paparusan da ka kesa king papanustuan da ka; a ing kekang katuliran king lual metung yang pamagkunwaring kamwa king Dios, kabang ing pusu mu manatili yang masama; a ni ing puri da ring aliwa ni ing malawak a pamakiabe king karokan e ka apamingwa king paghukom at mua ning Dios. Pangadati-dati, makakawani ka karing isip mu at mitatag kang mag-isa—mag-isa king arapan ning panimanman ning isip mu at konsensya, a magtangis masikan a siwala laban keka, lalu na kaibat mung ikumpara ing sarili mu king dapat mung maging king Kristo at abalu mung malaut kang mekulang king kekang ideal. Uli na niti, nung e na ka linoku ning kekang konsensya, natural mung mitakutan para king sarili mu. Meputut ka, antimo, kareng sabla at mekawalan kang suporta, at salpukan na ka ning kawalan pag-asa at takut para king sarili mu. King balang paralan, kailangan mung dalan ining obra ning kekang kabulagán angga mismu king puntung ini. Ing pasibayung pamibangun ning kapanamdaman a ini ya ing parating panimula ning pamaglayas king kasalanan, anti mo king gera nung nu ing pamag-alangan da reng hanay ning kalaban ya ing tanda ning malapit dang pangasambut.

1. Kabud lunto man ing ditak a pakiramdam ning kekang kasalanan at ing peligru ning pamagpanatili kaniti, mas lálung sumidlan ka king sarili mu at, king mas masikan a isip, parusan me ing sarili mu karing mapilan a makatakut at makapagmulalang bista; yugyugan me at palambutan ing kekang matigas a pusu kapamilatan da reni, anti mo ing masanting a martilyu a papalambut king matigas a batu.

(a) Gunyatnan me ing sarili mung kamatayan. Sabian mu king sarili mu: 'Naku, malapit ne ing kamatayan.' Metung kasunod ning metung, mamamate la king paligid mu; malapit nang dumating ing oras mu. E me ipagpabukas ing oras ning kekang kamatayan, kumbinsian me ing sarili mu a ing Anghel ning Kamatayan pepabitan ne, papunta ne, at papalapit ne. O isipan mu ing sarili mu bilang metung a lalaking ating espada a makasabit babo ning buntuk na, a makasadya nang itamakan ya. Kaibat, linawan meng isipan nung nanu ing malyari keka king kamatayan at kaibat ning kamatayan. Ing Pamangusga manenaya ya king pasbul. Ding kekang sikretu ilantad la arapan da ring Anghel at ding eganaganang banal. Karin, arapan da ring mata ning balang metung, magdili-dili kang talakad kayabe da ring kekang gewa. Uli da reni, ikang maparusan o mapawalang-sala. At nanu ya ing banua, at nanu ya ing impyernu? King banua atin ligayang e asabi; king impyernu atin pamagpighating alang kaluluwan o wakas; atin ya keta ing tatak ning pinal a pamagtabug ning Dios. Isadya mu ing pusu mu kareting sabla at pilitan meng isipan la anggang mapnu ka king takut at pangamba.

b) Kaibat, lumapit ka king Dios at ilage me ing sarili mu, a marusing at mabayat karing dakal a kasalanan, king arapan Na—Ya a atyu karing sablang lugal, balu na ing sabla, mapaglunus, at matiyaga! Ituluy mu pa wari ing pamanyakit king panimanman ning Dios king kekang makasumami at makasalanang itsura? Ituluy mu pa wari ing pamaglikud king alang pasalamat king Ya a papakit king kekang pakalulu king balang paralan? Isara mu pa wari ding balugbug mu king siwala ning Ibpa, a manaus keka king pakalulu? Iwasan me pa wari ing gamat a makayatyat para tanggapan ka? Isapusu me ining e pamitugma at magmadali kang gisingan at patibayan king kilub mu ing pakalulu at pamagmalun para king Dios.

c) Tandaan mu pa, a metung kang Kristiyanu, tinubus ning Dayang ning Kristo, meliguan king danum ning binyag, tinanggap king Espiritu Santo, makikiabe king Apunan ning Ginu at papasikan ning Keyang Katawan at Dayang. At ing eganaganang ini sinipa mu king lalam bitis para king kasalanan, a sisira keka! Pukyat ka king isip mu papunta Golgotha at isipan mu nung nanu ing alaga da ring kasalanan mu… Saktan me pa wari ing buntuk ning Ginu karing suksuk da ring kasalanan mu? Pakusuk me pa wari king krus, tusukan ing tagiliran na at alyawan ing kayang maluat a pamagtiis? O e yu balu a, king pamikasala, makibahagi kayu king pamagdurusa ning Manulu at uli na niti, makibahagi kayu king kapalaran da ring menamasa keya; dapot nung talikdan ye ing kasalanan at magsisi kayu, makibahagi kayu king upaya ning kamatayan na? Mamili kayu king adwa: o krusipikahan ye at maliput kayung alang angga, o krusipikahan kayabe ne at manikana kayung bye alang angga kayabe ne.

d) Isipan mung masalese nung nanu ya ing kasalanang ini a masikip mung kakapitan. Marok ya, ing pekamapaminsala karing eganaganang karokan; ilalayu na katamu king Dios, sisiran na ing kaladua at katawan, papailalam na katamu karing pamanasa ning konsensya, ilantad na katamu karing parusa ning Dios king bie, king kamatayan at kaibat ning kamatayan, at ibugnus na katamu king impyernu, at isara na katamu king paraisu kapilanman. Nanu ya kalakwan ing halimaw a pakamalan tamu! Isapusu mu ing eganaganang karokan a manibatan king kasalanan, at pagsikapan mung kamuan iti at talikdan.

(d) King tauli, lawe me ing kasalanan king panimanman ning demonyu, ing mumunang menimula at menikalat kaniti, at isipan mu nung para kaninu ka magpagal kapamilatan ning kasalanan. Ginawa na at patuluy nang gagawan ning Dios ing eganagana para keka, dapot e me papaligayan; ing demonyu ala yang gagawan para keka at pipighati na ka mu kapamilatan ning kasalanan, dapot kusang-lub at alang kapagal ka magpagal para keya. Kaka-ibigan me kapamilatan ning kasalanan, kabang ya naman atin yang marok a lub keka kapamilatan na niti. Aakit na ka king kasalanan kapamilatan ning pangaku karing kayang ligaya; dapot papahirapan na la at sasakitan detang mibabagsak king kasalanan. Keni ipapakit na a alang kuenta la ding kasalanan, dapot karin itas na la bilang ebidensya laban kekatamu, bilang mabayat a akusasyun. Mangayag ya king marok a tula potang ating masilo karing patibung ning kasalanan at manatili karin. Isipan mung mayap ing eganaganang ini at gisingan me king sarili mu ing pamangilabut kaniting taung marok lub at karing dapat na.

Nung itanam mu king pusu mu, metung a kasunod ning metung, ding kapanamdaman a pareung manyakit at manyaman — ngeni takut at pangatatakut, ngeni kalungkutan at pakalulu, ngeni kasuklam at pamamua — bagya-bagya yang malisangan at mibie, at kayabe na niti, ing mekalma mung kaburian magumpisa yang gising at tumas. Nung makananu la reng kuryenti magdalang tensyun at sigla king katawan, o ing malinis at marimlang angin ning abak magdalang kabayuan at sikanan, makanian mu naman, dening kapanamdaman a reni, kabang pupunu la king kaladua, gisingan de ing matudtud nang sikanan at pasibayuan deng pasiklab ing pamagnasa at pamagsadya para kumimut ban makatakas king mapanganib nang kabilian. Deni ila ring mumunang kimut ning aktibung pamagmalasakit para king sarili nang kaligtasan. Kaya, manibat ngeni mismu, gawa ka king mas maragul pang determinasyun.

2) Itabug me ing katudtud ning kapabayan. Ing kekang kaburyan a gawang mayap meina ya uli ning maluat a pamagpirmi king kasalanan—ngeni, tipunan me la ding isip a karaniwang magpasigla: king panig ning mayap, isipan me ing kaligtasan, ing dangalan, ing pangamyalakad, ing kayan ning pamitupad at ing pamaglako karing sagabal, ing ligayang makasadya na, at higit king eganagana—ing pangangailangan; king banda ning kasalanan, atyu naman ing eganaganang salungat kaniti; ipaliwanag me iti king sarili mu king malawig at king lubus a katapatan, angga king agising me ing sarili mu at idala me king kabilyan ning alertung sikanan, a makasadya nang umpisan ing obra agad-agad. Sabian mu king kaladua mu:

a) King katataulian, adwa la mu reng malyari: o manari ka king alang angga nung manatili ka king kabilyan mu, o, nung e mu buri ini, magsisi ka at lumapit ka king Ginu at karing Keang kautusan. Bakit ka pa magmalate? Habang mas maluat kang manenaya, mas maging marok ya pa ing malyari. Maging mapagbanté ka, uling atyu ne king pasbul ing kamatayan.

b) Maragul ya wari? Magsimula ka mu; magpilit ka mu. Malapit ya ing Ginu, at ing sablang saup manibat Keya makasadya ne para keka.

c) At nanu yang biyaya! Ibasura mu ing pabayat a ini at ding gapus a reni, at lungub ka king kalayan da ring anak ning Dios.

d) Bakit sasakitan me ing sarili mu, anti kang kalaban? Ala kang kapayapan, aldo man o bengi. Kabilang lugal atin kalitwan at pamag-alala. Gawa ka mung metung a pamagbayu king sarili mu, at mawala na ing eganaganang ini; akit me ing tula ning bie.

e) Lawen mu, meko na la ngan king Ginu… ing metung meko ne, at ing aliwa, at ing katlu. Bakit ka makatalakad karin? Meko ka! Mas marok ka pa wari kesa karela?

f) Ing sabla king paligid mu mabie ya at ing sabla ausan na kang mie. Ing Dios aliwa Ya Dios da reng mete, nune Dios da reng mabibie. Makiabe ka kareng mabibie king Keyang bie. Mako ka, minum ka ibat kareng sibul ning danum a mabie.

Ing sikanan ning mabagal a kaburian parati yang gagalaw neng ing metung a tau ilage ne ing sarili na king pilatan da ring adwang sukdulan — mamate ya o baywan ne ing bie na. Ing instintu para king sarili nang pamiyabut agad neng itulak para kumimut. Ipakit kaibat nung makananu kalaki ing bendisyun a asahan ibat king pamagbayu ning bie para king ikasanting na, nung makananu ya kadali iting gawan, at nung makananu kang agyu at ausan para kaniti, at atin kang anggang kailangan; nung makananu la mangaligaya ding eganaganang mayap, king yatu at king banua, makikipag-isa la keka, akap da ka, at ing ligaya mamagus ya king pamibie-bie a pami-abe-abe karing eganaganang mabibie kang Kristo Jesus a Ginu tamu — ituru mu la reni ngan, at ing mengainang kaburian mu mibie yang pasibayu, at ding mengainang tud mu patibayan la.

King pamagpagal mu king paralan a ini king sarili mu, lalu mung palayuan ing kekang kamangmangan, katigasan lub, at kapabayan. Dapot magpagal ka, at magpagal kang e sasablay. Ating katusuan king makasalan a kaladua, a king balang paralan iiwas king obrang kailangan para king kaligtasan. Halika, talnan me at dalan me; e ya lumaban—e na mu kabud bisang magobra. Kilub ning kekang kalooban, alang aliwang malyaring maging Ginu nune ika mu. Lumub ka king sarili mu at siran me, sabyan me, at pasakitan me ing sarili mung isip; idala me ing sarili mung kasu king arapan ning Dios; kumbinsyan me ing sarili mu. Uli na niti, king obra ning pamagbalik-loob, ing pamikipagtwiran king sarili, masasabi ta, ya kabud ing pasbul papunta kaniti. Nung eka makipagtwiran king sarili mu at isipan nung nanu ing dapat gawan, ninu pa ing gawa para keka? Uli na niti sasabian da keka: 'Isipan me ini, pagnilayan me ita, suryan meng masalese ing makanian at ing makanian.'

Manibat kanini, atasan na ning metung nung makananu kalaki ing biyaya para king metung a makasalanan nung ing kayang kasiran e na pa lubusang apaten king kilub na ing sala ning kabaluan king katutuan. Maging masira ya man ing kayang ugali, maging marusing la man ding kayang kapanamdaman; dapot nung manatili la pa ring mayap a kaisipan king kayang kaladua, atin pa ring kapitan para king metung a megumpisang mag-isip tungkul king kaligtasan. Dapot nung mewala na la pa murin deni, nung ing isip mesira ya naman—maging man king pamagduda, pangawala ning kapanwalan, o pamanyatang karing lubus a baluktut a turu—kanita ala nang agawa ning tau para king sarili na; kanita dapat nang aminin a ala yang integridad manibat buntuk anggang bitis. Ditak la mu, nanupata, ding miras king makanining kabilian. At detang miras kaniti, nung atin man posibilidad a magbalik la, magbalik la kapamilatan da ring pambihira at makapagmulalang gawa ning grasya ning Dios. Ing keraklan karing makasalanan, nanupata, e ra mawawala ing karelang kasalpantayanan, o, agpang karing amanu ning Apostol, ing 'ustung turu', dapot maging la mung bulok king moral. Para karing taung anti kaniti, sapat na ing pasibayung gisingan ding konseptung mepanamdam uli ning e pamansin at patibayan ing karelang mengainang kapanwalan—a menibatan king e pamag-ingat at pamagbalewala king kabilugan ning kayapan. Mukyat ka at suryan mu para king sarili mu nung nanu ing dapat mung paniwalan, nung makananu kang mie, at nung nanu ing dapat mung asahan, agpang king Kredung Apostoliku at karing kautusan ning Ginu. Nung masakit keka ini, kumunsulta ka king katesismo; nung e mu man ita agawa, makipagsalita ka king ninuman—at higit king kabilugan, king kekang amang ispiritwal. Potang agawa mu na ini, ing makaringal a katutuan matagumpe yang sumulput kilub mu—at magumpisa ya, a maki upaya, a palayasan ing kaburyan da ring dapat, ugali, at panamdam a menibabo keka. Kanita, maging malagua na para king kekang isip a ilantad ing sarili mung kamangmangan, a pabagsakan ing kekang kakulangan king pakiramdam, at a palayuan ing kekang kapabayaan.

Nung dakal la reng paksang dapat pagnilayan ning metung a tau king sarili na, e na dapat isipan a iti metung yang bage a reng alagad mu ing makagawang. Ninu man malyari yang mag-isip tungkul king sarili na para king kaligtasan, agyang metung yang anak. E ya iti kapareu ning pamanurung pangkaisipan. Balang katutuan a lalto king isip agad yang magsilbing inspirasyun para king kailangan na. Kailangan mu mung maging masusi at pasiklayan pasibayu ing taos-pusung pamagnasa para king sarili mung kayapan, a makasadya kang tukyan ding kautusan ning katutuan. (Makanian man, e ya man alang kwenta ing mika-atin kang librung tungkul king kaligtasan ning kaladua, nung nu ding eganaganang bage a dapat isipan king sarili malinaw at masikan lang milalrawan. Tungkul kanini, ding artikulu karing sinulat nang San Tikhon tungkul king kasalanan, king espiritwal a pangabulag, king pamamatawad para karing e manisi, at ding kayang sulat monastiku, alang kapante ing ulaga. Bilang saup king mismung pamagnilay-nilay a ini, metung a koleksyon da ring sinulat da ring Banal a Ibpa ing ilalathala lalam ning pamagat: 'Mibangun ka, O matudtud...').

Dapot king balang paralan, dapat isagawa ning metung ing pamagnilay-nilay na king paralan a makabagay king layunin—a impluwensiyan ya ing kaladua at gisingan ya para king kimut. Para kanini:

a) Nung magmunimuni ka, e ka mibabad king pamag-isip-isip mu kabang mangutang kang miyayaliwang kutang, dapot, kaibat mung linawan para king sarili mu ing paksa, isapusu me king anggulung asahan mung pekamakayag, at pagnilayan me king paralan a ita.

b) Eka masyadung mabilis a laltong manibat king metung a isip papunta king aliwa—ini mas malapit yang ikalat ing isip kesa king tipunan ya, at ala yang maging epektu king kaladua. E ne man painitan ning aldo ing sanumang lelangan king yatu nung dalan ya mu babo na niti king metung a saglit. Ing pakiramdam ya ing maging sukad ning kekang pamangatuiran king sanumang paksa. Idala me ing balang isip king antas ning kapanamdaman, at e me paburen anggang e na sinulud king pusu mu.

c) Nung malyari, e me paburen makalubas ing metung a isip, king purung rasonal a porma, anti mong sasabyan, nune imalan me king metung a larawan at kaibat dalan me itang larawan king kekang isip bilang alang patnang pampagising. Mas mayap, nung malyari, ing itipun la ding mapilan a makagulat a larawan kilub ning metung mung larawan. Kanian, i San Tikhon, ban itatak king isip ning makasalanan ing peligru ning kayang kabilian, sinabi na ing makatuki: "King babo mu atyu ing tabak ning hustisya; king lalam mu atyu ing impyernu, makasadyang lunuk keka; king arapan mu atyu ing kamatayan; king gulut mu atyu la ring dakal a kasalanan; king wanan mu at kaili atin lang pulu-pulut a masamang kalaban: agyu mu waring maging kampanti?" Ing metung a larawan mas malagwa yang aganaka at itagan king isip; atin yang mas masikan at mas mayupayang epektu.

d) Mamili kang makuyad dapot masikan a kasabian a makabagay king kekang sitwasyun, at kaibat ulitan mu la king sarili mu maralas, king isip man o king bosis. Alimbawa: 'Balu ne ning baka ing makibandi keya, at ing asnu ing pasbul ning makibandi keya' (Isaiah 1:3), dapot ika? O babaliwala mu ing kayamanan ning kayapan, kalumeme, at pasensya ning Dios? Dapot uli ning kekang katigasan buntuk at pusung e manisi, titipunan mu ing mua para keka king aldo ning mua at pamipahayag ning matulid a pamangusga ning Dios (Roma 2:5–6). Uli na niti, manatili kang makabante, uling e mu balu king sanung oras datang ya ing kekang Ginu (Mateo 24:42). Keni ya ing kutkutan ku; keni ya manenaya ing kamatayan ku. Nukarin ku pa makapunta manibat king Espiritu Mu, at nukarin ku pa takasan ing arapan Mu? (Salmo 138:7). Ing kasalanan, potang meragul ne, magdalang kamatayan (Santiago 1:15). Ing kalaban mu, i Satanas, maglibut-libut ya anti mong leon a gagung (1 Pedro 5:8). 'Ipaliwanag me ing pamamahala mu' (Lucas 16:2). 'Ninu ing mirinan dakal, dakal ing adwan kea' (Lucas 12:48). 'Dapot itang alipan a balu na ing kaburian ning kayang amo, at eya meging handa, at e na ginawa ing kaburian na, marakal ya palu' (Lucas 12:47). Tandanan mu nung nu ka mebagsak (Apoc. 2:5), ' ' at aliwa pa. Tipunan la at isagana la king isip mu reng amanung anti kaniti, at itud mu la king pusu mu. Marahil ing metung kareti maging yang masalang pana a tumud at magdalang api keka.

E ka man, manatili king metung mung paralan ning pamisip, nune salitan me ning panalangin. Uling ing gagawan tamu ngeni kalupa na mu ning gewa tamu kanita, nung magnasa tamung bunutan ing metung a pun dutung a malalam nang mekapirmi king gabun. Lalapitan ta ya at yugyugan, pilit tamung gagamitan ing kekatamung sikanan ning isip, ning pamangumbinsi king sarili, ning pamipatune king sarili. Yugyugan ta ya, dapot e ta ya akayag—malalam la pangasulud ding yamut. Uli na niti, ala tamung sikanan; ala tamung sikanan agyang pututan la pa rening yamut. Kaya manintun kang saup!

a) Nung, kabang mag-isip ka, ating metung a kapanamdaman a dinalumdum king pusu mu o ing metung a kababan lub a mibangun kilub mu — talakad ka at manalangin. Manalangin ka na santifikán na ning Dios ing obra na king pusu mung mitigas, na ibie na ing upaya karing aliwa mung isip para pareung sumira at magpatatag, o na ya mismu ing datang at palambutan, gisingan, at tusukan iti.

b) Kening panalangin, manalangin ka karing sarili mung amanu; sabian mu ing atyu king pusu mu, at ipabalu me ing pekamalalam mung pangangailangan a maki-kumpiyansa, gagamit simpli, pang-anak, at makuyad a amanu—o nung mas mayap pa, alang amanu man—anya makapit ka king Dios king metung a taos-pusung pamanawagan Keya.

c) E me masyadung isipan, e ka gawang dasal. Lapitan me king kasimpleyan, king metung mung kailangan mu, anti mong masakit a tau king doktor, anti mong makagapus king tagapagpalaya, anti mong paralitiku king tagapagpaling, kambe ning sinserung pamangamin king kekang kaynan at ing e mu agyung lampasan ing sarili mu, at king pamiyabie ning sarili mu king mayupayang gawa ning Dios.

d) Magpatirap, dukú kang dakal a besis, at tuklapan me ing sarili mung salu. At eka tuknang manalangin kabang ing panalangin mu e pa mitatad. Nung lumamig ya ing panalangin, mibalik ka king pamanahimik, at manibat karin, mibalik kang pasibayu king panalangin.

e) At para king panalangin, anti murin king pamanahimik, magsadya kang makuyad a panawagan kang Ginu at ulitan la iti maralas: 'Maawa Ka king lelangan Mu, O Ginu!' — 'O Dios, maawa Ka kanaku, metung a makasalanan!' — 'O Ginu, iligtas Mu ku!' — 'O Ginu, dinan Mu kung tagumpe!' Gunyatnan mo reng makapangising himno ning Pisamban at kantan mo la: 'Lawen yu, daratang ne ing Nobyu…' 'King pamisip ku kareng dakal a marok a gewa ku, aku, ing kalulu, mangalgal ku king makatakut a Aldo ning Pamangusga. Kaladua ku, kaladua ku, bangon ka, bakit ka matutud?' — at aliwa pa…

Inya, king pamagpagal a anti kanini, kumatuk kayung alang patugut king pasbul ning pakalulu ning Dios.

Nanu ing panintunan tamu king pamagsikap a ini? Ing makapukaw a grasya ning Dios. Ing grasya ning Dios sané yang mamili kareng partikular a paralan para gumawa kekatamu, anti ing makasabi king deskripsyon da reng pambihirang gawa ning grasya. Uli na niti, gamitan mu la rening paralan a reni king sarili mu at lumakad ka lalam ning karelang silungan at impluwensya. Eya wari malyaring mibagsak keka ing sinag ning grasya, anti mo ing mebagsak karing aliwang makasalanan a kalupa mu?

a) Ing grasya ning Dios pinili na la ding pisamban ning Dios at ing kaayusan ning pamanyamba bilang paralan ning kayang pamag-obra. Munta ka mismu king pisamban, at tiisan mu ring banal a seremonya king mapagpasensya, mapansin, at mapagalang a paralan. Ing pamakakit king pisamban kayabe ning kayang arkitektura, ing kaayusan da ring serbisyu, at ing pamagkanta at pamamasa—ing eganagana kaniti atin yang epektu. At e makapagtaka a, nung linub ka king pisamban a alang malisang lub, malyari kang lumwal a atin nang diwa ning kaligtasan.

b) Ing grasya megobra kapamilatan ning Salita ning Dios. Kuanan me at basan me. Mapalyaring makakit kang talata a tumatak keka, kalupa na ning talatang ikit nang Augustine anyang binuklat ne ing Bayung Tipan.

c) Ding pusu da ring aliwang makasalanan mepalambut la kapamilatan ning pamakipagsalita kareng taung banal. Munta ka at makipagsalita ka mismo. Salita king salita king pisasabian—e wari atin metung a makasulud keka angga king pamamikat king kaladua at espiritu, a manusga karing isip at intensyon ning pusu? Marahil ing metung a mabie salita, a pepali ning lugud, makasulud ya king kalalalaman ning kekang pusu at yugyugan na la ding tanggulan ning kasalanan a meyamut karin.

d) Masikan ya ing panalangin da reng pakakalulu. Munta ka at dagdagan me ing kekang pamamye; punasan mu la ding lua da reng kalulu; at, nung agyu mu, saupan mu la reng mebagsak king kapahamakan. Ing mapanalangin a sigaw ning metung a pulubi miras ya banua at lalabas ya pa karing banua ning banua. E wari makapagpadala yang Anghel a Tagapagbanté keka, anti ing gewa na kang Cornelio ing senturyon?

Kabang gagawan mu la reni at ding kalupa rang dapat, makasalamuha ka karing sisidlan at talapagdalang grasya. Mapalyaring ing kayang hamog a mamye bie mibagsak ya keka manibat king sanumang lugal at pasibayuan na la ding mengyelong usbong ning espiritwal a bie kilub mu.

Inya, ngening dinatang na keka ing isip a isalese ing bie mu at ing ugali mu—kaybat mung likuan ing pamagpaliban-liban, pasakitan me at pabayan ing laman mu kapamilatan ning pisikal a pamagpagal; isantabi mu la ring kekang kabalisan at pamag-istorbu kapamilatan ning pansamantalang pamituknang karing karaniwan mung gagawan at pamanintun katahimikan; at kanita, kaybat mung itutuk ing kekang pansin king sarili mu, pagsikapan, kapamilatan da ring miyayaliwang makapagligtas a isip, a ilako ing bulag, ing alang pakiramdam, at ing kapabayan kapamilatan ning pamikipag-isip king sarili mu o pamakipagsalita king kaladua mu, a piyabe king panalangin at ilage me ing sarili mu lalam ning impluwensya da ring kalagayan a pinili na ning Banal a Grasya bilang paralan para ipatupad ing kayang impluwensya karing kaladua da ring makasalanan.

Magobra ka, magsikap ka, manintun ka—at akit me; kumatuk ka—at mibuklat ya para keka. Eka sasawang o mawalan lub. Dapot king kabilugan nita, tandanan mu na dening pamagsikap subuk la mu para akit ta ya ing grasya, at aliwa ya ing mismung bage a panintunan ta pa. Kulang ya ing pekamaulaga—ing pamangising a mitmung grasya. Malinaw a malinaw a, kabang mag-isip tamu, manalangin, o gagawang aliwa pa, antimo tamung pipilitang isulud king pusu tamu, manibat king kilwal, ing metung a bage a dayu. Neng kai, dependi king kasikanan ning kekatamung pamagsikap, ing metung a epektu ibat karening pamagsikap lulub ya king malalam a parti ning pusu, dapot kaibat milwal ya naman karin, uli ning katatagan ning metung a pusung matigik at e sané kareng bage anti kaniti, kalupa na ning metung a patpat a patikdo lang lulub king danum, a milwal ya naman ibat king danum. Agad-agad kaybat na nita, mibalik la king kaladua ing karimla at kabayat—metung a malinong tanda a alang impluwensyang mitmung grasya keni, nune ing sarili tamung obra at pamagsikap mu. Uli na niti, e ka sa kuntentu kareng obrang areni mu, o manalig kareti anti mong ila ing mismung bage a dapat mung paintunan. Metung a mapanganib a pamaglinlang! Kasing delikadu ya naman ing isipan a dening pamagpagal metung lang merito nung bakit kailangan yang ibie ing grasya. Ali talaga! Iti metung ya mung pamagsadya para tanggapan ya; ing regalu mismu makasalale ya ngan king kaburian ning Mamye. Uli na niti, kabang masigasig lang gagamitan ding eganaganang paralan a mebanggit king babo, ing manintun kailangan yang isundu ing pamagsikap, a manenaya king pamagbisita ning Dios, a, nanupata, e datang king sarili nang kaburian, at alang makibalu nung nukarin ya manibatan.

Potang datang ya ing makainspirang grasya a ini, kanita mu magumpisa ing tune obrang pang-luban para baywan ing bie at ugali ning metung a tau. Nung ala iti, e malyaring asahan ing tagumpe—ala nung e mga bigung tangka mu. I Beydung Augustine ing saksing kanini: mekipaglaban ya king sarili na king malambat a panaun, dapot asambut ne ing sarili na anyang dinatang ya kaya ing grasya. Magobra ka kabang manenaya ka, a maki matatag a pag-asa. Datang ya—at itama na ing eganagana.

Ing natural a kutang a tutuking ya pin: nanu, kanita, ing pamangising a ini ning grasya? King nanung kabilyan na idala ing makasalanan a tau? At makananu yang makayaliwa ing kabilyan a ini kareng aliwang kawangis a kabilyan? Kailangan abalu la ding katangian na ning pamangising a ini ban e ya mawalang-saysay, at ban e ya apagkamalyan ing sanumang natural a kabilyan. Ing kabilyan na ning kaladwang pignawan ning grasya makikilala ya king pamiyaliwa na king kabilyan na ning kaladwang pepaburen ning kasalanan:

Ing kasalanan ing maghiwalay king Dios ampon king tau. Ing tau, a liliwas king Dios papunta king kasalanan, e na daramdaman ing kayang pamanyalig king Dios; mabibie ya anti mong e ya kayabe ning Dios at ing Dios e ya kayabe na, anti mong metung a alipan a pasaway a tinakas king kayang amo. Ngeni, ing balang a ini mebagsak ya.

Mibalik ya ing kapanamdaman ning pamanyalig king Dios. Malinaw nang ababaluan ning tau ing kayang lubus a pamanyuku king Dios at ing kayang ganap a kapanagutan king arapan Na. Dati, ing banua balamu yang tingga para keya, makakalat anti mong makapal a belu babo ning kayang buntuk; dapot ngeni, metung a sinag ning sala ing lulub king madalumdum a belung ini at ituturu ne king Dios, ing Ginu at, king pareung panaun, ing Hues. Metung a masikan a kapanamdaman king Pagkadiyos, kayabe ding sablang kayang kaperpektuan, ing gigising king kilub na, at tatalan king kaladua king paralan a e na malyaring labanan, at pupunu na iting lubusan. Keni ya mayayakit ing pundasyun at ing posibilidad ning metung a bye king paintungulan a mitmung grasya espiritual.

Ing kasalanan sadya nang babalutan ing tau king kamangmangan, kakulangang kapanamdaman, at kapabayan. King oras a magumpisa yang magkabisa ing grasya, ining makatatlut a sapin-sapin at mebato a balut mabibitak ya at mabibiti king kaladwang sadya nang binilanggu. Ngeni, malino nang akakit ning tau ing kabilugan ning kayang karok king kalooban, at e na mu iti akakit, nune panamdaman na pa. Kasabay na niti, abalu da ing peligru ning karelang kabilian, magumpisa lang mitakutan para king sarili da at magmalun king karelang kapalaran. At e mu kabud ing katakutan ing sasakup king karelang kaladua, nune, kambe ning kapanamdaman king karelang responsibilidad king arapan ning Dios, ing takut, pamagkasakit lub, pamagkasungit at dine magumpisa lang tumamabag king karelang pusu. Ing karelang konsensya kakatkat ne.

Dapot king mismung oras a ita, mirinan ya king metung a pakiramdam ning kayumuan ning bye a makatuki king kaburyan ning Dios. King pamandam na king lubus a kawalan-sulit ning metung a makasalanang bye at pamagdalang pamangainis kaniti, antimo metung a dagat ning karokan, kasabay neng akakit a ing tula at kapanatagan makasalikut la king sakup ning kayapan a ngeni mibulgar king kayang panimalang isip. Akit ne iti bilang ing Pangakung Labuad, bilang ing pekamasaya at pekamapanatag a lugal, malaya king sanumang gulu. Iti mismu ing panlasa a iti ing, higit king eganagana, metung a penomenon king makasalanang kaladua a e na agawang gawan ning tau king sarili nang sigasig. Deti ila ring biyaya ning Dios, at atyu la king Kanyang upaya. Ing isipan la e kapante ning maranasan la. Ing Dios Mismo ing mitatag king espiritu ning tau papunta king Kanyang pibandian at papaintulutan neng lasawan la ring Kanyang biyaya.

Pansinan mu nung makananu ya ka-esensyal ing gawang ini ning kayapan ning Dios king dalan papunta king kalayan ning kaladua ibat king sakup ning kasalanan. Ing layunin ning pamangising a mitmung grasya at ing kayang upaya atyu king katutuan a ilwal na ya ing tau ibat king gapus ning kasalanan at ilage ya king metung a puntu ning pamikakawani pilatan ning mayap at marok. Ing timbangan ning kekatamung kaburian, a sadya makiling papunta king metung a panig at kaibat king aliwa, kailangan neng maging balansi ngeni. Dapot e ini malyari nung e ya payagan ing makasalanan a tikman, agyang king pamanenaya pa mu, ing kayumuan ning kayapan. Nung iti e ya mibiye, kanita ing kayumuan ning kasalanan, uling pamilyar ne, mas masikan neng akit papunta keya kesa king kayapan, at ing kayang pilian parati yang mapunta king tauli, kalupa ning malilyari karing resolusyon a baywan ing bie a alang pamangising a mitmung grasya. Uling iti metung yang unibersal a batas: *ignoti nulla cupido*—a ing kabaldugan na, ing e mu balu, e mu buri. Dapot nung, king kabilyan a mitmung inspirasyun ibat king grasya, midinan ya tikim king kayumuan ning kayapan, kanita iti man magumpisa neng guyudan papunta keya, antimong metung a bage a sadya nang denasan, balu na at aramdaman. Mibalanse ya ing timbangan. Ing tau atin yang lubus a kalayan king pamangimut.

Kanya, kalupa ning kislap ning kildap, ing eganagana king kilub ning tau at king kayang paligid misilawan ya king banal a inspirasyun a ini. King metung a saglit, ing pusu na mibalik ya king kaayusan nung nu ya mipalayas uli ning kasalanan; mibalik la king kadena ning pamaglalang, king pamiugnayan nung nu ra sinadya ing sarili rang pamikawani kapamilatan ning kasalanan. Inya pin, ining kimut ning grasya halus pane yang makikilala king pamagmulala at biglang katarantan, anti mo ing taung maglakad a magmadali at malalam ing isip a magulat king biglang sigaw a 'Tuknang!'. Nung isipan ya ing estadong ini king panimanman a sikolohikal, ali ya aliwa nune ing pamigising ning espiritu. King katunayan, kalikasan ne ning kekatamung espiritu ing makaramdam king Banal at king metung a mas matas a yatu o kaayusan da ring bage, ing itas ya ing tau babo ning eganaganang makaramdam at idala ya king metung a purung espiritwal a lugal. Dapot king kabilyan ning kasalanan, mawawala ya ing upaya ning kekatamung espiritu at misasamut ya king kaladua, at kapamilatan na niti, karing panamdam, angga king balamu mawawala ya karela. Ngeni, king kapamilatan ning grasya, lulwal ya karin, mitatag, antimo king kandelabru, kilub ning kekatamung panlub a santuaryu, at sisinag king eganaganang atyu karin at akakit manibat karin.

Ing kabilyan nung nu ya mibibilag ing kaladua kabang magising ya king grasya, kawangis ne ring dakal a natural a kabilyan, dapot e dapat la pamagkamalyan.

King kabilyan ning grasya, ing tau mayayakit ya king metung a makapangilabut, malungkut a kabilyan ning e pamikakuntentu king sarili na at king kayang kabilyan; dapot e ya ini kapareu ning kaburyung. King kaburyung, alang partikular a bage: keni ing tau mabibigat ya lub at malulungkut, a e na balu nung bakit o tungkul kaninu o kaninu; kabaligtaran, king kabilyan ning grasya atin yang partikular a sangkan ing kalungkutan, iti pin: ing pamikasala laban king Dios at ing pamagkasala ning sarili. Ing mumuna emosyonal ya, kabang ing kadua espiritual ya; ing mumuna makapahirap ya, malungkut at makapanlumo, anya sasabian da reng tau, 'Ing kalungkutan papatenan na ka,' kabang ing kadua bibie yang pasibayu at kikimut na ing kaladua. King pang-araw-araw tamung pamibie-bie, dakal la reng makanining malabug a sakit ning pamangarap, a balang metung atin yang sariling katangian. Kareti, ing pamangarap king banuang kekatamung labuad, ing kapanamdaman ning e pamikakuntentu kareng eganaganang lelangan, at ing kapanamdaman ning espiritual a danup, ila ring partikular a karapat-dapat pansinan. At ini metung ya kareng natural a kimut ning kekatamung espiritu. Potang bagya-bagya lang manahimik ding pagnanasa, ing espiritu magpalwal yang sarili nang kulait—a malinong mamagun king pusu—laban king mapang-api at makasirang-loob a kabilyan nung nu ya makakulung, mangutang nung bakit eya papasikanan anti ing nararapat, dapot pápahirapan ne man ning danup. Ini metung yang pagnasang muli king sariling bansa, metung a susing a dimdam na pa man ning Apostol angga king kabilugan ning lelangan (Roma 8:22). Dapot agyang ini, e ya kapareu ning metung a pamangising mitmung grasya. Metung ya karing natural a kimut o gamit ning kekatamung espiritu, at king sarili na, maina ya at alang bunga. Ing pamangising ning grasya babagsak ya kea at bibie kea salang at sikanan.

King pamangising ning grasya, ating pamagbasag ning espiritu, metung a pamangising ning sakit ning konsensya; dapot ini aliwa ya king karaniwan a pamanyisi king sarili para kareng kamalian king pang-aldo-aldo tamung bie, malati man o maragul. Papasakitan ta ya ing sarili tamu neng magsalita tamung e ustu o gawang e ustu, at keraklan king kabilugan a pagkakataun nung nu, anti ing sasabian da, migdalang kahihiyan tamu king sarili tamu; agyang kanita sasabian ta pa murin: 'Ay, kamusta ku kasira!' Dapot ini aliwa yang tutu kesa king siwala ning konsensya king kilub ning espiritu, a ngeni mararamdam. Karin, ing isipan na mu ning tau ing sarili na at ding kayang kabilyan king panaun; keni, kabaligtaran, lubusan neng kakalingwan ing sarili na at ing eganaganang pansamantala, at akakit na mu ing Dios, a mekasakit lub, at ing sarili nang alang-anggang pamiyugnayan Keya a mesira. Karín, ipagtanggul ne ing sarili na at ding tuntunan ning tau; keni, para king kaburian ning Dios at king Kayang kaluwalhatian. Karín, malulungkut ya king pamamula na king sarili na king arapan da ring tau; keni, king pamamula na king sarili na king arapan ning Dios, kabang ding tau at angga man ing mabilug a yatu ala lang alaga keya. Bukud kaníta, karín ing kalungkutan alang pag-asa, kabang keni papakalmán ne ning ditak a panyanting. Uling karin, ing kabilugan nang sandalan makasalalay ya keya mismo at karing aliwa, at nung mabagsak ya ing pundasyun a ini, ala neng aliwang puntalan; kabang keni, ing eganagana manibat ya king Dios, a e na aasang tanggihanan, dapot keya ya makabasi ing kayang pag-asa. At ding karaniwan tamung panyiklab ning konsensya gagaya la karing gawa ning tune konsensya: masasabi tamung ila mu naman gawa la ning konsensya, agyang metung yang baluktut, a mibagsak ibat king kayang ustung pwestu. Kayabe ning espiritu, mibagsak ya naman ibat king kayang katas, ibat king espiritual a sakup, at mibagsak ya king gamat at upaya ning kaladua at ning katawan; meging magsilbi ya mu para karing layunin ning yatu, at meging, anti mong sabian, metung a makalupang konsensia, a mas masakit makaramdam karing kasalanan laban king tau kesa karing laban king Dios.

Potang gisingan ne ning grasya, ing pusu bibyan ya king kapanamdaman ning aliwang, mas mayap, mas perpektu at mas masayang bie; dapot ini marayu ya king malilyari kareng makakaranas king pamangising da reng masalang impulsu ning at ding pinakamataas a pagnasan (malyari yang ausan pamangalo da reng ideya). Dening penomenon a reni pareu la uling itatas da ing tau ibat king karaniwan a kaayusan da ring bage at magsikap lang tuparan ing nung nanu ing menibatan king inspirasyun; dapot maragul ing pamiyaliwa da king direksyon at parasan da. Ing kadwa papunta ya king e malinong sakup, kabang ing mumuna ituru na ka king Dios, ituru na ing kapayapan Keya, at dinan na ka king panikim niti. Ing layunin na ning mumuna ya pin ing bye king Dios a maki alang-anggang ligaya, kabang ing pangalawa atin lang isipan a metung a bage a, syempre, parating marangal at espesyal, dapot tungkul kaniti ala nang aliwang masasabi nune mu 'metung a bage'. Ing pekamakapansin a pamiyaliwa da, nanupata, atyu king katutuan a ding tauli pansamantala la at gagana lang makabukud-bukud: ing espiritu gigising ya keni king metung a tau king metung a aspetu, king aliwa naman king aliwa; ding mumuna, king aliwang banda, kakapitan de ing mabilug a espiritu king kabilugan at, king pamaglapag kaniti king kayang parasan, papakibatan de o bibye ra ing panlasa ning ganap a katuparan king kaayusang iti. Deng alon ning pekamatas a pagnasan ning espiritu ila ring mitagan ning larawan ning Dios king tau—metung a larawan a mebabasag—at uli na niti, lalto la anti mong sinag a mepirasu at mekalat. Dening sinag a reni kailangan lang tipunan king metung, antimo, itutuk, at kanita, metung a masalang sinag ing mabubuu king sentru. Iti, king metung a salita, ing konsentrasyun da ring sinag ning espiritu—a metung king sarili na dapot mepirasu king kilub ning kaladuang dakal a panig—ya ing maglalang king grasya a magpukaw kaniti at magpali king api ning espiritual a bye, a magdala king tau aliwa king marimlang pamisip nune king metung a klasing kapanabikan a magbibye-bye. Ing makanining pamitipun ning espiritu mitutumpu ya king panamdam ning Banal: keni ya mayayakit ing butil ning bie. Makanian ya naman king kalikasan: e ya lalto ing bie anggang ding puersa na kikimut lang makakawani-wani, dapot kabud na la pinisan ning pekamatas a puersa, metung a mabie a lelangan—antimo ing tanaman—bigla yang maging mabie. Makanian ya naman king espiritu. Anggang ding kayang pagnasang lalto la king makakawani-waning paralan—metung keni, aliwa karin, metung king metung a direksyon at aliwa king aliwang direksyon—alang bye king kilub na. Dapot nung ing pekamatas, Banal a upaya ning grasya, kabang papagkilos ne ing espiritu, tipunan na la ngan ding kayang pagnasa at talan na la king pamisanmetung a ini—kanita atin neng api ning bye espiritwal.

Kapamilatan da rening tanda, malagua yang akilala ing metung a kabilyan ning pamipatas a mitmung grasya ibat karing karaniwan a malilyari king espiritual a bye ning metung a tau, ban e la apagkamalyan ding adwa at, higit king kabilugan, ban e ya mapalampas gamitan iti para king sarili nang kaligtasan. Lalu yang maulaga ini para karetang nung kaninu ya gagawa ing grasya ning Dios a alang minunang pamagsikap ibat karela at e naman masyadung masikan. E dapat balewalaan ing estadung ini ning pamangising espiritual, dapot malyari ing e na itang dinan ustung pansin at, kaibat neng adanas, mibalik ya king sadya nang siklu ning kimut ning kaladua at katawan. Ing pamangising a ini e na tatapusan ing obra ning pamagbalik-loob ning metung a makasalanan, nune sisimulan na pa mu; kaibat na niti, atyu ing obra ning pamag-obra king sarili—metung a obrang masyadung kumplikadu. Nanupata, ing eganaganang makaugne kanini malilyari ya king adwang pamaglibut ning kalayan: mumuna, king kimut papunta king sarili, at kaibat manibat king sarili papunta king Dios. King mumuna, ababalik na ning tau ing upaya na king sarili na a mewala; king kadwa, iyampang ne ing sarili na bilang sakripisyu king Dios—metung a holokang sinunug ning kalayan. King mumuna, miras ya king determinasyun a talikdan ing kasalanan; king kadwa, kabang lalapit ya king Dios, mangaku yang para mu Keya king mitagan nang bie.

Ing pamangatas papunta king determinasyun a talikdan ing kasalanan at itagun ing sarili king pamipakayap king Dios

Ing Pamanyaka king Pasya a Isakwil ing Kasalanan

Maging kusang-lub ne man ning grasya ing mamisita king metung a tau o nung ing metung a tau ing manintun at manakit kaniti—ing kabilyan a pipaglagyan na king tau king mumuna nang kimut pareu ya mu king adwang kasu. Ing taung ginising na ning grasya, mitatag ya king metung a kabilyan a atyu king libutad ning kasalanan at kayapan. Iligtas na ya karing gapus ning kasalanan, at ilako na ing upaya na niting pilitan ya para gawang kontra king kaburian na; dapot e ne naman isalin king panig ning kayapan, nune bibie na mu ing sikanan para akit na ing kayang katas at ligaya, a kayabe ning kapanamdaman a kailangan neng gawan iti. Ing tau ngeni makatalakad ya mismu king pilatan da ring adwang sanga ning dalan, at atin yang makatuking desisibung pamamili. I San Macario ning Ehipto sasabian na a agyang ing grasya a daratang keya (king tau) e na man 'bibigkis ing keang kaburian king puwersang mapilit, ni e na man gagawan alang-pamaglibe king kayapan, buri na man o ali. King kabaligtaran, ing upaya ning Dios a atyu king tau magiwan yang lugal para king kalayan, ban ing kaburian ning tau mibunyag ya, maki-ayon ya man o ali king grasya' (Homily 1. On the Guarding of the Heart, ch. 12). Manibat ngeni, magumpisa ya ing pamisanmetung ning kalayan at grasya. Ing grasya, king sarili nang kaburian, ya ing mekilos—at magpapatuluy yang gawan iti king sarili nang kaburian. Lulub ya at sasakupan na la ding kagiwan ning espiritu mu nung ing metung a tau, king sarili nang pamagnasa, buklatan ne ing dalan para kaniti king sarili na, o buklatan ne ing asbuk na ban tanggapan iti. Nung nais ne ning metung a tau—makasadya ya iti king saup ning grasya. E na agyung dalan ning metung a tau o itatag ing kayapan kilub na, dapot nais ne iti at pagsikapan ne; at para king pamagsikap a ini, papasikan na ning grasya kilub ning tau ing kayapan a nais na. Magpatuluy ing eganagana king paralan a ini angga king king tauli, agyu nang sakupan ning tau ing sarili na para king kayapan at para akaluguran ya ing Dios.

Ing dapat gawan ning metung a tau king pamagpabuti king sarili, o para makapagdesisyun, pareu ya mu king karaniwang malilyari potang magdesisyun tamung gawang sanumang obra o gagawan. Karaniwan, potang linto ne ing isip a gawang metung a bage, mitutuki tamu king isip a ita kapamilatan ning pamagnasa, tatanggalan la reng sagabal, at magdesisyun tamu. Makanian mu naman king determinasyun a mie bilang Kristiyanu: kailangan: a) maakit ya king kapamilatan ning nasa, b) ilako la reng sanumang sagabal king lub king pamagbuu na ning determinasyun a ita, at c) magdesisyun ya. Angga man ing kimut ning grasya gigising ne ing espiritu king kabilyan ning pamagising, ing pamanyulung na para bayuan ing bie metung ya pa mung isip, agyang mas malinaw ya man: 'E ku wari dapat ituknang ing kasalanan?' o: 'Dapat ku yang ituknang.' Ing metung a migising ibat king pamanudtud akit na ing oras na at kailangan neng bumangon, dapot para makabangon, kailangan neng magpilit at gawang partikular a kimut kareng miyayaliwang parti ning katawan. Pipigilan na la reng kalamnan na, ibubulus na ing nanumang makatakap kea, at babangon ya.

Inya, king pamandamdaman mu kaniting pamangising a mitmung grasya king kilub mu, magmadali kang isuku ing kaburian mu karing kayang pamangailangan; sumuku ka king kayang panyabian a ika, a mananagot king arapan ning Dios at marusing, kailangan mung lubusang itama la ding kekang paralan at umpisan mu neng gawan iti agad-agad.

Para king metung a menintun saup a mitmung grasya at ngeni daramdaman na ing presensya na, ing makanining pagnasa dapat katutubu ne—giniya na ne kareng eganaganang obrang mebanggit; dapot keni, atin mu namang midagdag king kayang pamibuu, o king kayang kasakdalan. Ating pagnasang pangkaisipan: ing isip manyad ya, at ing tau pipilitan ne ing sarili na; ing makanining pagnasa ya ing manibala kareng obrang panghandaan.

Ating panga-kamal-lub a nasa; lalto ya lalam ning impluwensya ning metung a pamangising a mitmung grasya. King tauli, atin aktibung nasa—ing pamayag ning kaburian a umpisan ing obra ning pamibangun ibat king pamibagsak king mismung oras a ini; ini dapat ngening maging konkretu, kasunod ning pamangising a mitmung grasya. At ini ya ing mumunang obra ning ninumang meging gisingan na ning pamangising a ini.

Kabat a kabat a e balang metung a mibangon, babayuwan ne ing bie na para king ikasanting, anti murin ing e balang metung a migising, agad yang talakad, dapot malyaring mibating pasibayu pilang besis.

Ing inspirasyun a mitmung grasya, king metung a banda, ilalagay ne ing tau king kabilyan ning kaginawan at sigla, kabang king aliwang banda, magdalang mas mabayat a pamangailangan. Ninu man ing ngeni mas mitutuk king mumuna, malyaring paburen na la ring isip na a maglayag at maranun yang magpakasawa karing ligaya ning bie, antimo bang atin na na ing eganaganang dapat nang atin. Ing makanyan a pamagpalub-lub sa sarili sasagkalan na ing pamag-asikasu king milyari, at ing pamag-aligaga king isip a kayabe na niti agad nang palamigan ing bage—at pareu ing mayap a pagkakataun at ing kabilyan ning isip malalampasan la. Pasibayu, daratang ing karaniwang katamaran, nung nu e na akontrol ning metung ing sarili na. Nung ing metung naman, mas makiling ya king kadwang aspetu, malyari nang pakawalan ing sarili na king kaunting paralan ibat king pamigigipit a ini, kalupa na ning metung a anak a magtanggal king bendahe ibat king sugat a ating plaster uling masyadu mung makigpit. King pamangawang ini, ing metung a tau, ban ayawus la ding lalto keang malungkut a isip, mibaling ya karing laltong inosenting libangan—pamipagsalita, pamamasa—kabang ing metung naman susurian ne ing mabayat a kapanamdaman a linto, ban abalu nung bakit at makananu iti milyari. Kareta, ding impresyun ibat king kilwal, at keni, ing makasirang epektu ning masusing pamanuri, sasaklo la king makapagpanikwang pamagbayu a milyari king kilub. Uli na niti, ining taung ini mu naman bandang tauli mibabalik ya king kayang karaniwan at e mibabayung katamaran.

Lupa na ning dapat e makanyan, dapot malilyari ya, uling agyang ding bendisyunadung kapanamdaman atin lang miyayaliwang antas, at ding sirkunstansyang nung nu la lalto malyaring makasagabal king ulaga at kabaldugan ning karelang pamagpakit king kilub. Ing grasya a mitmung kabiasnan papayagan na ini, susubukan na ing malayang kaburian ning tau. Uli na niti, sasabian tamu: kabud a damdaman me ing grasya ning pamangising a ini, at abalu mung ini na—at alang aliwa—madali mung isuku ing kaburian mu karing panyulung na. At para gawan ini:

a) Manwala ka king simpling pusu a iti manibat ya king Dios, a ing Dios Mismo ing manaus Keka papunta Keya, a Siya Mismo ing linapit Keka ban magdalang makapagligtas a pamagbayu kilub mu.

b) Potang mekapaniwala na ka, e me paburen ing gawang iti ning grasya ning Dios a lumipas mu kabang alang kabaldugan. Ing pamangising a ini mu ing magkalub keka sikanan para talan me ing sarili mu. Potang milabas ne, e me na agyung talan ing sarili mu king sarili mu kabud. At nung datang ya pa, e mu asabi. Mapalyaring ining gawa ning pakalulu, iti na ing tauling pamagpakit na keka. Kaybat na niti, mibagsak ka king kabilyan ning masias a pusu, at manibat karin—king pamagkasákit lub at kawalan pag-asa.

c) Gawan mu ing anggang agyu mung sigasig at pamagsikap ban panatilyan me ing sarili mu king makapagligtas a kabilyan nung nu ka meyaluk. Nung makananu ing metung a bage a malyaring masilab, nung itagyu ya king arap ning api king malambat a panaun, e ya mu maging mapali, nune malyari ya pa mung masilab, makanian mu naman ing pagnasang mabye king grasya natural yang maslag nung manatili ka lalam ning impluwensya ning grasya king mas malambat pang panaun.

d) Uli na niti, ilako mu ing eganaganang malyaring mamate king bayung silab a ini, at palibutan me ing sarili mu king eganaganang makapabulas at makapagpalual kaniti. Magsarili ka, manalangin ka, at pagnilayan mu king sarili mu nung makananu kang sumulung. Itang kaayusan ning bie, ding gagawan at obra a mebanggit na—at nung sanu ing pilit mung sinunod king sarili mu king pamamanintun king grasya—ya ing pinakamasanting para panatilyan kilub mu ing grasya a megumpisang magkabisa. Ding pekamasanting kareti, king kasung ini, ila pin ding pamikakawani, panalangin at pamagmunimuni. King pamikakawani, mas makatutuk ya ing isip mu; king panalangin, mas malalam ing debosyun mu; at king pamagmunimuni, mas mabisa ing isip mu. Makitula ka king sarili mu; balikan mu la ngan ding isip a tinipun mu kanita kabang pilit mung tatabuyan ing kamangmangan, ing kakulangan king kapanamdaman, at ing katamaran. Dapat na lang mawala ngeni ding atlung areti, dapot kailangan mung pasiklab ing nasa mung umpisan ing obra agad-agad. Ituru mu ngan ing kekang sikanan kanini. Ngeni, ing kekang pamagnilay-nilay king sarili aliwa ne anti kanita. Nung alang pampasigla, keraklan malili ya mu king pangkabilugan; ngeni, kabaligtaran, king pamag-alig king grasya at king kayang pamanantabe, isalaysay na ing eganagana diretsu keka, alang nanumang palusut o pamaglibut; ipakit na la keka ding bage ibat king anggulung pinakamalabong makayapektu keka. Uli na niti, king pagkakataun a ini, e ka masyadung magmunimuni nune lilipat ka manibat king metung a kapanamdaman papunta king aliwa.

King mismung obra ning pamagpasanting king sarili, king saup ning grasya, keni ya king wakas mibigkas king pusu mu ing amanu, a mararamdam mu at ning metung a Dios: 'Oras na pin; anya, magumpisa na ku ngeni.' Malino pin a iti metung yang konklusyon; dapot nung nanung batas at ibat king nanung pamikatagun ya menibat, alang siyensyang makapagsabi. Deng eganaganang paksa da reng minunang argumento malyaring malinong aintindian, dapot ing konklusyon mismu malyaring e miras. Manga-mangyayari pa pin a ing metung a tau ipaliwanag na la reng eganaganang paksang areti king masikan a pamagsalita, a king kapamilatan na ning karelang impluwensya, deng pulu-pulut at dalan-dalan miras la king konklusyon a ita, kabang para king sarili na, e iti mibabanggit king pusu na. At ala mu namang makapagsabi nung sanu ing gagana keni—grasia o kalayan—uling malyari ing kimut ning grasia e mapapansin, kabang ding eganaganang pamagsikap ning kalayan manatili lang alang bunga. Pareu lang misasanib king paralan a e tamu aintindian, kabang ing balang metung manatili ya pa murin king sarili nang kalikasan. Malyari yang sabian king makatuking paralan: ing kalayan isusuku ne ing sarili na, kabang ing grasya tatanggapan ne at lulubanan ne. Uli na niti, atyu ing sikanan ning pagnasa: 'Ngeni na, magumpisa na tamu.'

King wakas, ing tau minarap ya king kayapan, makasadya nang maglakbe king banal a dalan a ini, makasadya nang lumakad karing mayap a gawang makapalyaw king Dios; dapot king mismung oras a ita, ing mabilug a kalalalamnan ning karokan, a makasalikut king pusu, mibangun yang anti mong alikabuk at sisikapan nang pasibayu takpan ing mabilug a kaladua. King oras ning kasiglahan at pamikiling, ing kasalanan manatili yang tahimik, anti mong ing malilyari king tau e na kaugnayan; dapot ngeni, nung subukan deng tapakan, iti—a libu-libu buntuk, anti ing ausan nang San Juan Climacus—MAGSIYAK yang libu-libung sigaw laban king taung magplanung gawan ini. Kalupa na ning metung a taung migising na dapot isipan na pa mu ing bangon, ing kabilugan ning kayang katawan kalmado ya pa. Dapot kabud na mismung migumpisa yang bumangon at migpilit ya agyang ditak mu, ding eganaganang sakit at panamdaman king kayang katawan—a e mekapagulu keya angga kanita—ngeni mararamdaman na la at magreklamu la. Makanian mu naman, para king metung a sinuku king maligayang aus, ding sakit ning kasalanan manatili lang tahimik angga king miras ya king puntung sumuku; dapot kabud pin pasiya nang umpisan ing obra, ding eganaganang sakit a reni mag-alarm la—metung a masikan at makabalisa. Isip kasunod isip, galo kasunod galo, sasagkapan de ing kalulu at guyudan de pabalik, susuguran de a alang ayus, liliguan de ing kaladua na manibat karing sablang gilid at itulak de king karelang kaguluan. Ing eganaganang mayap king tau, antimo yang makasabit king metung a sinulad, at ya mismu king balang saglit makasadia yang makawala king menatiling keya at mibulusuk pasibayu king mismung lugal nung nu ya magnasang makatakas. Metung a bage ing menligtas keya—ita ing kayumuan, ita ing kapanatagan at itang tula a mipagkalub keya para tikman king penandit ning inspirasyun, at itang sikanan a dimdam na inyang sinabi na king pusu na: 'Ngeni, magumpisa na ku.' Ninu man ing mekasaksi king malating kislap a susulap-sulap king asuk, dapot balamu atin yang sariling kusang mamitla, o ing malating pirasu ning dutung a babating ning masikan a agus—ngeni paitas, ngeni pababa, ngeni king wanan, ngeni king kaili—kilalanan na king ini ing kamukha ning malilyari king mismung oras a ita king mayap a nasa ning metung a tau. E mu ing kaladua ing magulu, nune pati na ing daya kikilos ya; ating pa ngang kiring karing balugbug at ambun king arapan ding mata. E masakit aintindian a ing makanining pamag-alsa e mu manibatan king kasalanan a manuknangan king pusu, nune king tata da ring eganaganang kasalanan—ing demonyu—a e makapayapa nung ating makanining magulu lunto king kayang kayarian. Nganang San Tikhon: "Potang ing metung a makasalanan, a itutulak ning grasya ning Dios, magumpisa yang manisi, akakit na la ding miyayaliwang tukso. Kabang ing metung a tau magumpisa yang lumapit kang Kristo, tutukian ne ning Satanas (papanigiran, babantenan ne — Ed.) at ililiwas ne manibat kang Kristo, pasikludon ne at mamikalat yang miyayaliwang patibung." Keni king kekatamung bansa, ating kwentu da reng tau tungkul kareng multu—makatakut at makaganyak—a akakasumpungan da reng manintun metung a sampaga king pag-asang makakit lang makutkut a kayamanan; ining mitung pangkaisipan ing pekamasanting a pamaglarawan king eganaganang pamagsikap ning demonyu para ilipat ing isip ning tau manibat king mayap a intensyon a makakwa kareng maulagang butil o king pamangutkut king kayamanang makasalikut king marangle.

Keni ya ing tau makiharap king masikan a laban king sarili na, antimo, metung a mapagpasyang laban kontra king kasalanan. Keni, kailangan dang matatag a supilan at talan ing kalaban da, apakan ining ubingan, gapusan ya at ubusan ing kabilugan nang sikanan. Ing pag-asa at katutuan ning kabilugan da ring karelang tutuking tagumpe king karelang indibidwal a laban kontra king kasalanan makasalalay ya king matagumpeng pamanlaban king kasalanan keni. Imposibling ilarawan ing eganaganang malilyari keni, uling king pamiyaliwa-liwa da ring tauan a kayabe. Deng manimunang punto, o dake, ning pamakilaban a ini e masakit tukuyan, agyang ini mas para king kapakinabangan da ring makilahok king pamakilaban kesa king para king kabaluan.

Malinaw a ing kaladua ala yang matatag a talakad: mang-alangan ya (mag-alangan, magulu ya — Ed.), agyang manatili yang buu, e mababali king kayang mayap a intensyon, a papanatilian ning grasya ning Dios. At ninu pa ing sumuporta kaniti, ninu ing magpatatag kaniti? Uli na niti, ngeni mas kailangan kesa king kapilan man ing gulisak na king Dios king kabilugan nang sikanan, kalupa na ning metung a taung malulumong gulisak. Sinakmal ne ning kalaban at buri neng lamunan—gulisak ka, anti i Jonas king atsan ning balyena o anti i Pedro kabang malalunod ya. Akakit na ning Ginu ing kekang pangangailangan at ing kekang pamakipaglaban—at isulung na ing gamat nang saup, suportan na ka at patatagan na ka anti ing metung a mandirigma a lulub king labanan.

Karin ya mayayakit ing kekang sandalan! Pekamapanganib nung isipan ning kaladua a akit na ing sandalan a ini king sarili na; kanita, mawala ya ing eganagana. Pasibayu neng sakupan ning karokan, lilungan ne ing sulung malumeme pa king kilub na, at patdan ne ing api a kabud pa mung magumpisang mamal. Balu na ning kaladua nung makananu ya ka-alang upaya neng mag-isa ya; inya, e manayang nanuman king sarili na, parusanan na ing sarili na king arapan ning Dios, gawan neng alang kuwenta ing sarili na king pusu na. Kanita, ing mayupayang grasya gawa yang eganagana king kilub na ibat king kawalan a ini. Ninu man, king lubus a pamagpababa king sarili, ibili na ing sarili na karing gamat ning Dios, guguyud ne—ing Maabut-lub—papunta keya at maging masikan ya kapamilatan ning Kayang sikanan.

Nanupata, king pamagpakumbaba king sarili, e dapat mibagsak king katamaran king espiritu, o kaya, kaibat neng inarap ing sarili na king Dios, e ya dapat sabay a maging tamad. Ali; kabang manaya king eganagana king Dios at alang nanuman king sarili, dapat ya namang magsikap a kumimut at gawan ing anggang agyu na, ban atin yang datang a saup ibat king Dios, atin yang maging paksa ning upaya na. Atyu ne ing grasya, dapot gawa ya iti bilang pakibat karing sariling pamagsikap, at punan na ing karelang kakulangan king sarili nang sikanan. Uli na niti, kaybat mung mitatag king mapagkumbaba at mapanalangin a pamanyuku king kaburian ning Dios, gawa ka mu namang sarili mu a e ka sasawa.

Labanan ya ing kasalanan king kabilugan, dapot lalu na ing penibatan na. Nung ing lub atyu king kaguluan, at ding isip, anti mong kaladwang, makatalakad la at babalutan de, mamukpuk lang pana ibat king balang gilid diretso king pusu—e masakit abalu ninu la ding manimunang magpasimula ning karokan, king metung a salita. King gulut da ring dakal a mangalating kalaban, karin, king mismung gulut, makatalakad la ding manimunang kumander, magpalwal utus, manibala king eganaganang pamikasundu at king kabilugan ning gera. Ila, king tutu, ding penibatan ning kasalanan. Karela dapat itutuk ing eganaganang pansin; laban karela dapat direktang magarmas ing metung, talan la at siran la. Potang mesambut na la, ding mas mababang mandirigma ila nang kusang mangalat.

Tinuru ne ning Manatbus nung ninu la reng manimunang magpasimunu ning kasalanan at ding manimunang talapamingwa kaniti inyang inanyaya na la reng tau a taluki Keya (Marcos 8:34–38). 'Ninu man ing magnasang tuki Kanaku,' ngana, 'kailangan nang itabi ing sarili na'—lumayu king sarili na, isipan na ing sarili na anting dayu, e karapat-dapat king pansin o simpatya, e karapat-dapat ipaglaban. Ing kabaldugan na niti, king pusung malugud king kasalanan, parating manuknangan at mangibabaw ing kabaligtaran na niti—ing pamagkawa king sarili, antimo pin ing tutu. Ing taung makasalanan tratwan ne ing sarili na anti ing metung a indung tratwan ing pekamal na anak: masakit para karela ing tanggi king nanu man para king sarili da o labanan ing sarili dang kapagnasan; e ra agyung maging istriktu king sarili da king nanu mang paralan. Bukud kanita, ing Tagapagligtas papatnubayan na kekatamu na isuku ing eganaganang atyu king yatu para king kaligtasan ning kaladua: 'Uling nanu ing pakinabang ning tau nung akamtan na ing mabilug a yatu, dapot mawala ya ing kaladua na?' (Marcos 8:36). Ing yatu ya ing kabilugan da ring bage king kilwal tamu: ding makakit, ding asalat, ding panamdam. Uli na niti, ining obligasyun mangabaldugan yang atin tendensya king pusu ning tau papunta king materyal, metung a hilig para karing bage asalat, at metung a partikular a pagnanasa para king pamipakabusug at pamag-hanap ligaya king makakit at panamdam mu kabud. At tutu pin, ing pagkamakalaman metung yang katangian ning malugud king kasalanan: ala yang interes king e makikita at king ispiritwal, kabang ing eganaganang makamakamalan masyadu nang pamilyar at sinubukan nang masalese. Uli na niti, anyaran na katamu ning Ginu a e tamu dapat manginayang keya kening malapastangan at makasalanang yatu. Papakit na niti a king pusung malugud king kasalanan, atin takut king isipan da ring tau, a makasira king kayapan at katutuan. At makanian ya pin. Ing tau keraklan mabibie ya agpang king e dapat labagan a kaayusan o relasyun a makapirmi king paligid na; uli na niti, tatakut lang guluan la at, para panatilyan la, mas buri rang isakripisyu ing karelang konsensya kesa king labanan ing kaburian ning ninuman, magpakitang e magalang, o magkaproblema. Ini ya ing pamagnasang pasayan la ding aliwa: 'Nanu ing sabian da ring tau, at nanu ing gawan ku nung kailangan kung pututan ing ugnayan?' Ini ya sigurung ing pekamapinung gapus ning kasalanan, nung para pututan iti, ing metung a tau makatakut ya king kahihiyan king pangmalawakang pamangusga: 'Uling ninu man ing makarine Kanaku at karing Banal a Salita Ku king henerasyun a makikiapid at makasalanan a ini, makarine ya naman kea ing Anak ning Tau potang datang Ya king ligaya ning Kayang Ibpa kayabe da ring banal a anghel' (Marcos 8:38). Ing tauling pamanawagan para king daratang a panaun papakit na ing kawalan ning sanumang kapanamdaman para king bye king daratang king pusung malugud king kasalanan; papaisip na king tau a, para king taung ita, ing byeng ita e ya man atyu, at lubus lang makalubug king kasalukuyang bye. At makanian pin. Deng tau keraklan mabibie la keti king yatu a anti mong ila'y mabibie keti kapilanman, kabang kakalingwan de ing paintungulan; balu da mu ing ligayang pang-yatu, at ing eganagana dang parasan mitutumpu ya king metung a layunin—ing nung makananu lang mabie mayap keti—kabang e ra man isipan nung nanu ing malyari kaybat. Inya pin, ing pamagkaluan king sarili, ing pagnasang laman, ing pamagnasang pasayan la reng aliwa, at ing pamaging makamundo (ing paniwalang ing bie tungkul ya mu king atyu keti king yatu) ila ring katangian ning pusung malugud king kasalanan—at uli na niti, ila ring penibatan ning kasalanan at ring manimunang talapamingwa na niti. Itamu mismu, bilang makasalanan, e ta la sana akilala; at nung e na la tinuru ning Manatbus, siguradu e ta la sana balu. Ngeni, nanupata, a mepakit la, malino a ini, balamu, ya ing dapat mung malyari. Ing tau, kaybat nang mekalas king Dios, tinutuk ya king sarili na—at parusanan ne ning pamagkaluksa king sarili: ini menibatan ya king manimunang kalikasan ning Pamibagsak. Ing taung mibagsak meging magulu ya king sarili na; mibagsak ya manibat king espiritu papunta king laman—at magkasakit ya king pamanasa. Ing manimunang lugal nung nu ya lalto at magwala ing kasalanan ya pin ing sosyedad da reng taung makasalanan, a maki anti kaniting kaayusan at relasyun king pilatan da a magpasikan at magpanatili king kasalanan. Nung, kilub da rening eganaganang istruktura ning kasalanan, masalese ing pamagdalus-dalus ning eganagana—ita ing kaligayan. Dapot uling ing makanining dalan da ring bage maliari mu king panaun a iti, kabang ing daratang a panaun maniawad yang aliwang-aliwa, ala man mung isip tungkul kaniti—e ya sasakto king isip at, lalu na, e ya makakit simpatya king pusu.

Inya pin dening mismung yamut ning kasalanan ila ring manibatan da ring eganaganang isip a susubung king tau neng makasadya neng lumipat manibat king sakup ning kasalanan papunta king kayapan—pupukaw la king metung a kawan da ring makatukso isip a magkalito, magpangilabut, at sasagka. Ing pamagkaluksa king sarili sisigaw: "Nanu ya ing anti kanining bie? King arapan, alang aliwa nung e ing pagal, kasakitan, kalungkutan at kakulangan a alang kapupusan; anti ya mong lalakad a makasapak king salang a makakatas—pinsala king balang saglit!" Ing laman naman ing magsalita: 'Isuku me ining bage a ini, at ita; tuknangan mu ing gagawan a ini, at ita—king makuyad a salita, ing eganaganang bage nung nu ku mekatuklas ligaya—at itutuk me ing sarili mu king espiritual mu kabud! Abstrakto ya, malangi, e makapnek, alang bye." "Nanu ing sabian da reng tau? Isipan dang kakatwa at magumpisa lang iwasan ku; dapot kailangan kung pututan la reng adwang ugnayan—dapot nanu na kaibat? At ibat keni, asahan mu mu naman ing pamamua." Ini ya ing sigaw ning pamagnasang palubagan la ding tau. Dapot eti ya ing sigaw ning pamaging makamundo: 'Ing paintungulan, syempre, datang ya—ninu wari ing magsalungat kanita?—dapot malaut ya pa; makananu ku, kanita, mabie kabang panenayan ku? Mebie la naman ding aliwa king makanining paralan… Balu ta ya ing bye keti king yatu, dapot nanu ya naman ing metung? Ini atyu king abot-kamay tamu, dapot nukarin ya ita?'

King tutu, nung ing metung a tau magumpisa yang magobra para king Ginu, ing eganaganang ini sumigaw ya laban kea. At aliwa ya sana nung deni saglit la mung isip, dapot ali la: lulub la king kalalalaman ning kaladua, tatama at guguyud la papunta king karelang panig, anti mong atin sinabit king mabie laman ning tau at guguyud ne papunta karela. Nanu ing dapat gawan ning metung a tau keni?

Ating saup a malapit… Kailangan mu mung magsikap—at manambut ka, dapot gawan me itang sikap king matenakan a paralan. Kaybat mung mitatag king panalangin, anti ing mesabi na, kapamilatan ning mapagkumbabang pamanyuku king kaburian ning Dios at ing mayupayang pamangimut ning grasya: a) Pabilisang itabi la ngan dening isip a reni king kekang kaladua; ilako la king kekang kamalayan kapamilatan ning espesyal a pamagsikap a pamanibala king sarili; pilitan lang mibalik king makasalikut a lugal nung nu la menibat, at ibalik ing kapayapan king kekang pusu; uling anggang eya payapa ing pusu mu, ala kang agawa pang aliwa. Para kanini, king mismung umpisa, e mu la pansinan agyang ditak mu at e ka makipagsalita karela, agyang e ya payapa ing pisasabian. Ing metung a pulutun da reng alang kabiasnan malagua lang makakalat nung istriktu mu lang tratuan manibat king umpisa; dapot nung magsalita kang mayabang a amanu king metung, kaibat king aliwa, kaibat king katlu — magkaroon lang lakas lub at maging mas mapilit la karing karelang adwan. Makanian murin, ing pulutun da reng makatukso isip lalung maging matatag nung paburen mu lang manatili king kaladua mu agyang saguli mu, at lalu na nung makipag-usap ka karela. Dapot nung itabug mu la king mismung umpisa kapamilatan ning masikan a pamipilit ning kaburian, pamagtabug, at pamibalik king Dios, agad lang mangatabi at lakwan deng malinis ing paligid ning kaladua mu.

b) Dapot agyang ing madalumdum a pulutun da reng marok a isip ay milayas na, agyang ing pusu kalmado ne pasibayu at ing kaladua meging mayan—dapat tandaan a, king katutuan, ala pa mu ring agawa para king sangkan. Dening kalaban mabie la pa. Mepuslit la mu king pansin at malyaring sinadya lang menakit, ban king metung a biglang pamanyalakay king tamang panaun, mas siguradu lang manyambut pasibayu. Ali, e dapat tuknang karin king sanumang paralan; nung ali, alang kapayapan o tagumpe. Dapat lang paten, akit at peten king altar ning pamiyain king sarili.

Uli na niti, kaibat mung pasibayung mitatag ing sarili mu king mapanalangin a pamanyuku king Dios at king Keyang grasya, ausan mu la ding balang metung kareting manulsul king kasalanan at pagsikapan mung ilisyaw ing pusu mu karela at ituru ya king kabaligtaran da—king makanining paralan, malako la king pusu mu at kailangan lang malanta. Para kanini, luban meng malayang mag-isip agpang king ustu, at pabustan meng ing pusu mu tukyan na ing dalan na niti. King pamipalino ning katutuan at saup ning grasya a lihim a gagana, pabustan meng ing kekang pamisip: a) mumuna, ipakit na ing kabilugan a kasuklam-suklam da reni, a malyaring sabian, anak ning impyernu; kabang papasikan mu lub ing pusu mu para kamuhian na la; b) kaibat, ipakita nang malinaw ing panganib a nung nu da ka itatapon, at ituru la bilang pekamarok a kalaban; ika naman, dapat mung gisingan ing pusu mu para magdalang pamamua karela; c) kaibat, ipakit na keka ing kabilugan ning leguan at kayamyaman ning bye a e ra ka papaintulut lungub, ing kabilugan ning alindog ning kalayan kareng tiranung areti; at ika, a ing pusu mu atin nang kamua at pamangain karela, dapat kang magsikap a lumingun karela papunta king byeng ita, anti mong usa papunta king sibul ning danum. King paralan a ini, ing buri mung resulta, makamtan ya. Metung yang makuyad a programa, dapot ing obra malyaring e agad mayari. Keni, ding puntus nung nu dapat itutuk ing pamangatuwa ila mu ring makasulat; ing mismung dalan ning pamangatuwa—nung makananu yang giyahan at idala king kayang parasan—kailangan neng asikasu ning balang metung para king sarili na; king masusing isip, ing metung a epektibu at masikan a kaisipan lunto ya king metung a paralan o aliwa. Dapot, dapat nang aintindian ning metung a tau a ing pamangatuwiran metung ya mung palakol; ing tutung bage atyu king pamagbayu ning pusu. Malyari nang sabian a kabud malyari la ding mesabing pamagbayu king pusu, miras na katamu king kekatamung parasan.

Ing pamagsikap a ini ya ing pinakamahalaga king prosesu ning pamagbali king kaburian. Dapat yang ituluy-tuluy ning masikan at e dapat sumuku angga king ing pusu, karing liku-liku a reni, miras ya king kayang sukdulan; at dening angganan a reni metung lang pamaglaban karing makasalanang pagnanasa — deng ugali a salungat karing pekabuod a pamangailangan ning kasalanan. Inya, kailangan ing magpagal ka king sarili mu angga king, king lugal ning pamagkaluksa king sarili, mibait lang pasibayu ing alang-awang at malupit a panamdam king sarili, at maramdam ing kau para king pamaghirap, ing nasa a pasakitan me ing sarili mu, a pagudanan me pareu ing katawan at ing kaladua mu; angga king, king lugal ning pamagnasang pasayan la ding aliwa, lalto ya, king metung a banda, ing pamangilabut karing eganaganang e makayap a kaugalian at pamiyabe, metung a partikular a pamanyalungat a maki-buska at masungit kareti, at king aliwang banda, ing kaburyan a isailalim ing sarili karing eganaganang e katarungan at eganaganang pamanyaway da ring tau; angga king, imbes na king pamagkalugud king materyal, makalupa at akakit mu, lalto ing pamangasura at pamamua kareng bage a reni, at magumpisa ing pamanintun at pamagnasa king ispiritwal, king malinis at king Banal; angga king, imbes na king pamaging makalupa—ing pamaglimita king bie at kaligayan king yatu mu—ing pusu mapupus king kapanamdaman a metung yang dayu keti king yatu, a maki bukud mung pagnasang mako king banuang tuknangan.

Potang mabubuu la reng makanining kapanamdaman, kanita ing eganaganang pundasyun ning kasalanan mabagsak la. Mawala ya ing kayang katatagan at ing kayang upaya a mamili, a ngeni mipapunta ne king mismung tau. Ing kasalanan milwal ya, maging metung a bage king kilwal. Manibat kanita, metung ne mung tukso, imbes na metung a puwersang mamili. At kapilan man kailangan, kailangan na mung paganan la reng salungat a kapanamdaman a akamtan na ngeni laban kaniti ban itabug ya. Keti malino ya ing kasikan na ning ulaga ning pamagsikap a ilalarawan ngeni: kapamilatan na niti, metung a bayung sarili ing mabubuu kilub tamu ibat king kilub tamu, a maki matatag a pamangayaw king marok at pamikiling king mayap—metung a pamagbayu king kaburian ing malilyari, at uli na niti, ing eganagana kilub tamu kailangan yang mibayu ing kaayusan.

Ati ya ing metung a tau a makatalakad na king mismung gilid ning sakup ning kasalanan—ala nang makapagsalabat keya king labuad ning sala, kalayan, at kaligayan. Mebali no reng gapus; ing kaladua maranayan yang mayan at masaya; makasadya neng sumulapo papunta king Dios. Dapot ing katusuan ning kalaban e pa meyaus. Atin ya pang metung a pana a sininup na para king tauling penandit. Kabang malapit neng tipunan ning kaladua ing kayang sikanan para king tauling akbang palual king sakup ning kasalanan a makasarili, metung a makalunus a sigaw ing kinangwa king kayang pansin: 'Metung na mung aldo at saktu na ita; bukas, lampasan me ining angganan.' Maging uling king milabas a laban, ing kaladua mengapagal ya at magnasa yang painawa, o uling ita ing mismung kalikasan ning kasalanan, ing siwala a ini mu ing mararamdam. Ala keni pamanyalungat king kayapan, nune metung mung pamanagkat—ban pakayanwan ing tensyun a mitipun, agyang ditak mu. Ing sigaw a ini ya ing pekamapanloku king kabilugan: ing kalaban balamu atyu ya king kekatamung panig, mamakilubus ya kekatamu ban maawa tamu king sarili tamu; dapot nung sumuku ka agyang ditak mu king sigaw a ini, king suhestiyun a ini, mawala keka ing eganaganang ikamtan mu. King metung a lihim a paralan, detang pinalayas a manulsul king kasalanan dahan-dahan lang lungub king pusu, makipangalunya kaniti a e tamu balu—at siran de at guluan ing eganaganang meplanu, anya, potang magkamalay ya ing metung a tau, akit na ing sarili na atyu ne pasibayu king dating dalan, antimo sanang e ne man sinubuk magbayu. Ing karimla, katamaran, at ing e pamangimut pasibayu lang manalbe keya, anya kailangan nang umpisan pasibayu ing eganaganang balamu ayari na na. Uli na niti, e me hamakin ining laltong simpling pamanyad: lalto yang malati at alang kabaldugan, dapot king katutuan ya ing mismung diwa ning eganaganang karokan; ya ing makagayumang porma ning pamipulipulu a magkunwaring kalayan, metung a papuring pamiyabe a makasalikut ing metung a kalaban a e makipayun. Kamuan me king kabilugan mung agyu, at kabud apansinan me—uling lilisik ya kasing bilis ning kildap—madali meng buran ing bakas na ban e man metung a marka ing mitagan. Ibabalik me ing sarili mu king mismung kabilian nung nu ka atyu dati, at magdesisyun kang panatilyan itang pareung tensyon king kilub at kilwal kapilanman. Kaybat meng asambut ining kalaban a ini, manatili kang metung a matatag a manikwang tagumpe king sarili, uling ikang menibala king sarili mu; ikang maging ganap a Ginu ning sarili mu.

Kanya, kaybat ning pamangising ning grasya, ing mumunang dapat arapan ning kalayan ning tau ya ing pamagbalik king sarili, a akakamtan na kapamilatan da ring atlung dapat: a) mamurung ya king mayap—pipilinan na iti; b) tatanggalan na la reng sagabal at pupututan na la reng gapus a menatiling king tau king kasalanan, papalayas na king pusu ing pamangawang-awa king sarili, ing pamagnasang pasayan la reng aliwa, ing hilig king makamundung bage, at ing pamaging makamundo, at king lugal da, papalaguan na ing disiplina king sarili, ing pamikawani lub kareng makamundung bage, ing kaburyan a isailalim ing sarili king balang klasing kahihiyan, at ing pamag-ukit ning pusu king daratang a panaun a maki-panamdaman a metung mung dayu keni; c) king tauli, mitulungan yang magumpisa king dalan ning kayapan agad-agad, a e man mu penibatan ing sarili na, nune panatilyan ne ing sarili na king kabilian a alang patugut, makatamtaman a tensyun. King paralan a ini, ing eganaganang gulu mamayna ya kilub ning kaladua. King makanining pamangilus, kaibat nang pekawalan ing sarili na king eganaganang gapus, sasabian na king sarili na a maki ganap a pamagsadya: 'Tatagkil ku, mako ku'

Manibat ngeni, magumpisa ya ing aliwang kimut ning kaladua—papunta king Dios. Kaybat nang asupil ing sarili na, aykontrol na la ngan ding pamipahayag ning kayang kimut, at abawi ne ing kayang kalayan, kailangan na ngening ialay ing kabilugan nang sarili bilang sakripisyu king Dios. Ing kabaldugan na niti, kapitna ya pa mung kumpletu ing obra.

Ing Abak ning Pamanata king Pamanuknangan king Sarili para king Dios

Balamu ing eganagana megawa na, potang ing determinasyun a lakwan ing kasalanan megawa na, at ing mitagan na mu yapin ing gawa. At tutu pin, malyari yang gawa ing tau; dapot nanung klasing gawa ini, at nanung espiritu ing atyu kaniti? Ing tau makatutuk ya pa mu king sarili na. Nung magumpisa lang kumimut manibat kaniting panimula, kumimut la para king sarili da at ibat king sarili da, agyang king moral a panimanman. Ini metung yang makasarili, paganung moralidad. Ating taung sasabing gagawang mayap para mu king pamangawang mayap—gagawan da iti uling ing dangal ning tau ing manigpit kaniti, o uling nung aliwa ing gawan da, maging marlas o alang kabiasnan. Deng eganaganang makanyan a gagawang iti papakit da na ing pamagbuu ning moral a tau king kilub da e pa meyari: minurung la pasibayu kareng sarili da, dapot e la minalis manibat kareng sarili da papunta king Dios ni mig-alay la man kareng sarili da bilang sakripisyu Keya—anya pin, tinuknang la king libutad dalan. Ing layunin ning kalayan ning tau e ya atyu king kalayan mismo, ni king tau, nune king Dios. King kalayan, pepaburen na ning Dios ing tau king metung a dake ning Kayang banal a upaya, dapot king kundisyun a ing tau mismu, king sarili nang malayang kaburian, iyampang ne iti king Dios bilang pekaperpektung sakripisyu. At inya, nung asambut me ing sarili mu, munta ka at ngeni iyampang me ing sarili mu king Dios. Anyang mekamali ka, e mu mu mewala ing sarili mu, dapot, king pamagwala mu king sarili mu, mekalayu ka pa murin king Dios. Ngeni, king pamagbalik ibat king pamikabilanggu ning kasalanan, at kaybat mung asambut ing sarili mu, ibalik me ing sarili mu king Dios. Lupa na murin, ing pamagbalik ibat king sarili papunta king Dios e dapat masakit o kumplikadu, kalupa na, alimbawa, ning pamagbalik ibat king albugan papuntang aslagan. Dapot siguradu, ing makasalanan a lalapit king Dios ali ya taung malaya Kanya, at e ya lalapit Kanya a balamu alang nanumang meging likuan na. Ali, kalupa ne ning metung a alipan a tinakas a magbalik king kayang amo, o metung a taung makasalanan a lalto king arapan ning ari-hukom. Kaya, dapat lumapit king paralan a tanggapan ya. Karing ugaling pantaung, tatanggapan ne ning amo ing alipan at ibabalik ne ning ari ing pabor na king makasalanan potang, king pamaglapit da kaya, kilalanan na ning balang metung ing kasalanan na, magsisi ya kaniti, at mangakung tapat a maging matulid ya lubus manibat ngeni.

Makanian mu naman king pamagbalik ning makasalanan king Dios. Tanggapan ne ning Dios nung a) kilalanan na la ding keang kasalanan, b) magsisi ya kareti, at c) mangaku yang e ne magkasala. Deni ding pekamaulagang dapat gawan king taos-pusung pamikasundu king Dios, nung nu makasalalay ing katatagan king bayung bie, ing kaperpektuan kaniti, at ing kasiguraduan ning alang-pangimut a pamamintu kareng keang kautusan. Ing anak a malyap, kabang mibabalik ya king tata na, sinabi na: 'Sabian ku: Mekasala ku' — pamangilala king kasalanan; 'E ku karapat-dapat' — pamanyisi king sarili; 'tanggapan mu ku bilang metung karing kekang upahan a alipan' — pangaku para magobra (Lucas 15:18–19). Uli na niti, potang mibabalik ka king Dios:

a) Kilalanan la ding kekang kasalanan. At king pamagpasya mung lakwan ya ing kasalanan, balu mu na metung kang makasalanan; uling nung ali, bakit ka pa magplanung magbayung bie? Dapot ining kasalanan a ini linto ya keka kanita king malabug a porma. Ngeni, kailangan mung siguraduan a lubus nung nanu talaga ing makasalanan at angga nu ya kalawak — malino, at malinaw, antimo mong bibilang mu la ding kekang kasalanan, kayabe ding eganaganang sirkumstansya a magpabawas o magdagdag king kasalanan da ring kekang dapat: suryan mung masalese ing mabilug mung bye, kapamilatan ning istriktu at patas a pamangusga.

Para kanini, itabi me, king metung a banda, ing batas ning Dios, at king aliwa, ing sarili mung bye, at lawen me nung nu la mipapante at nung nu la mikaka-aliwa. Kunan me ing sarili mung ugali at sukdan me laban king batas, ban akit nung iti makabatas ya; o kunan me ing batas at lawen nung iti tinupad ya king sarili mung bye. Ban masiguradu a alang malipasan kening maulagang bage, tukyan me ing metung a kaayusan. Mukyat ka at gunitan mu la ngan ding kekang katungkulan kang Ginu, king kapwa mu, at king sarili mu, at kaibat surian me ing bie mu agpang kareting aspetu. O kaya — talakayan mu la ding Apulung Utus at ding Beatitud, metung-metung, kayabe ding eganaganang kabaldugan da, at lawen mu nung ing bie mu makatuki ya kareti. O — basan la ding kapitulu ning Banal a Ebanghelyu agpang kang San Mateo, nung nu linawe ne ning Manatbus ing partikular a batas Kristiyanu, pati na ing Epistula nang San Santiago a Apostol, at ding tauling kapitulu da ring Epistula nang San Pablo a Apostol, nung nu la makabuud ding katungkulan a dapat gampanan ning metung a Kristiyanu, alimbawa: ibat king kapitulo 12 ning Epistula karing Romanu, ibat king kapitulo 4 ning Epistula karing Efesu, at aliwa pa. Deng tauli partikular lang maulaga uling papalinawan da ing diwa ning pamibie-biang Kristiyanu. Ing diwang ini malino at masikan ya namang mipahayag king Mumunang Epistula nang San Juan a Teologu. Basan ing eganaganang ini at suryan me ing bie mu nung makatugma ya kaniti. O, king tauli, kunan me ing orden ning Kumpisal at gamitan me para suryan ing ugali mu. Isipan mu ing bie mu at ding dapat mu aliwa bilang dapat mu kabud bilang tau, nune bilang dapat ning metung a Kristiyanu, at saka, king metung a partikular a ranggu at katungkulan.

Bilang bunga ning makanining pamanyuri king bie mu, lunto ya ing e mu abilang a karakal a dapat, amanu, isip, panamdam, at e makatuking nasa—ding bage a e dapat gewa dapot pepaburen la; ing karakal a bage a dapat sanang gewa dapot e gewa; at ing maragul a bilang kareng gewa agpang king batas mapatunayan lang melapastangan uli da ring marusing a motibu. Potang mitipun-tipun na ing eganaganang ini, malyari mung lunto a ing mabilug a bye ning metung a tau bibilugan na mu ning marok a dapat. Ing manimunang dapat tandaan king mumunang dake ning pamangilala king kasalanan ning metung a tau ya pin ing eksaktung depinisyon da ring kayang dapat. Kalupa ning pamangawang talaan ning serbisyu a susulat king eksaktung bilang, makanyan mu naman, dapat neng isipan ning balang tau ing listaan da ring sarili dang gewa king pareung ka-eksaktuan—kayabe la ring eganaganang sirkumstansya ning oras, lugal, tau, sagabal, at aliwa pa. Nung ing pamanyuri tamu king sarili e ya mamunga, iti uling pangkabilugan la mu ring pamanyuri a gagawan tamu.

Nanupata, e dapat manatili king pamisip kareting mangalating bage, nune dapat isundu ing pamaglakbe king dalan ning kasalanan, o mas lalamánan pa ing pusung makasalanan. Lalam da ring kekatamung dapat, amanu, pribadung isip, nasa, at panamdam atyu la ring alang-patnang ugali ning pusu, a ila ring magbuu king kekatamung tuneng katangian. Deng aliwa kareng kekatamung dapat milyari la mu king tsamba, kabang deng aliwa menibat la king pusu a makanyan kasikan a ala tamung agawang patuknangan la; at deng aliwa pa gagawan la alang patugut, at anti lang meging sarili dang batas. Ing makanyan a pamanyuri ipakita na kekatamu nung nanu la reng pagnanasa a makasalikut king pusu at maging sangkan ning alang patugut a panes king lub a gawan la. Ini ya ing mismung diwa da ring makasalanang hilig. King kapamilatan ning pamanyalikut kareti, ilantad ta ya ing istraktura ning pusu tamu, ing bilang at pamiyugnayan da ring kayang hilig.

Potang agawa na ini, agyang ing manimunang hilig, a manibala karela ngan, e ne man makasalikut. Kilala neng mayap a ing yamut da ring eganaganang kasalanan ya pin ing lugud king sarili. Manibat king lugud king sarili, lulwal ing kapalaluan, kasakiman, at pagnasang laman, at manibat kareti—ding aliwang hilig, nung nu walu la ring tuturing manimuna, kabang ding aliwa, uling menibat la kareti, e la mabilang. Ing balang makasalanan atin yang eganaganang pasyun a reni—ding aliwa atyu la king kimut, ding aliwa naman king umpisa pa mu—uling king balang metung a makasalanan, ing lugud king sarili, ing bini ning eganaganang pasyun o makasalanang hilig, ya ing mamahala king karelang bage. Dapot e la pare-pareung lalto king balang metung: king metung, ing kapalaluan ing manibabo; king aliwa, ing karanasan; king katlu, ing pansarili. At ding mapalalu e la tututul karing karanasang ligaya—dapot alang problema nung sakaling e da la naman pagustuan. At ding makasarili matas la paglalawe king sarili da—dapot alang problema nung, para king kapakinabangan, kailangan dang paminsan-minsan magbaba. At ing hedonista kaluguran na ing ligaya—dapot e maragul a kasiran nung ding makanining ligaya atin lang kapalit. Inya, balang metung atin yang metung a manimunang hilig. Ding aliwa manatili la king dalumdum, masusunud la kaniti, at panibalan na la, at e la mangasang kumontra king manimunang hilig. Deng eganaganang hilig at marok a ugali, a abalu na ning metung a tau king sarili na, makabasi la king metung a partikular a pagnanasa at manibatan la kaniti. Keni ya pin lubusang lalto at magkakatuparan king tau ing yamut ning eganaganang karokan—ing pamalsinta king sarili. Ing pamangilala king sarili nang kasalanan ning metung a tau dapat yang magwakas king pamangilala kanini.

Kanian, king wakas, abalu mu la pareu ing yamut ning kekang kasalanan at ding kayang agad a sanga—ding kekang hilig—pati na murin ding kayang mas marakal a sanga, ding kekang dakal a gawa; akit mu king isip mu ing kabilugan a kasalesayan ning kekang kasalanan at ilarawan me anti mong metung a pinta.

b) Nung akilala mu ne ing kekang kasalanan, e ka manatiling metung a manalbe mung malamig, nune pagsikapan mung gisingan la ding makapagligtas a kapanamdaman ning taos-pusung pamagsisi a katugma kaniti. Mapalyaring isipan mu a lunto la keka dening kapanamdaman kabud akilala me ing kasalanan, dapot king katutuan, e ya pane makanyan. Ing pusu mamamala ya uli ning kasalanan. Nung makananu ing metung a manggagawa mamamala ya king obra na, makanian murin ing taung makasalanan, a pisasali ne ing sarili na king makabayat a obra ning kasalanan—manikutkut king makasakit a tanaman at kakanan la. Uli na niti, keni mu naman, kailangan neng pagobran ning metung ing sarili na ban gisingan la ding kapanamdaman ning pamagsisi.

Makarating ka karening kapanamdaman kapamilatan ning kapanamdaman ning kasalanan para kareng sarili mung kasalanan at ing kapanamdaman a e ka makatugun para kareti. Ing kapanamdaman ning kasalanan ya ing atyu king libutad ning pamangilala kareng kasalanan at ning kapanamdaman ning pamagsisi, at iti mismu bunga ne ning pamanyisi king sarili.

Inya, magumpisa ka, mumuna, king pamanyisi king sarili mu—at gawan mu iti. Isantabi mu ing eganagana at paburen meng mag-isa ing sarili mu kayabe ning konsensya mu king arapan ning Dios—ing Makakit-Kitan a Hues. Ipakit mu na balu mung mali ya, dapot gewa me pa rin; na agyu mung e gawan ita—dapot e me ginamit ing kekang sariling pamanibala para king sarili mung kayapan: pareu lang laban kaniti ing kekang isip at ing kekang konsensya, at siguradung atin namang balakid, dapot e mu la pinansin deng eganaganang babalang areti. Gawan mu ini para king balang kasalanan. Akit mu na ing balang kasalanan gagawan ya king sariling malayang kaburian, a lubus a makibalu king kasalanan na niti at agyang pa king pamagsikap a lampasan la ding sagabal — at ing kekang konsensya pilitan na kang ikumpisal ing kekang kasalanan a alang pamag-alangan. Ing katusuan ning pusung makasalanan malyaring magumpisang gawang sangkan—maging king kahinaan ning kalikasan ning tau, ing sikanan ning ugali ning metung a tau, ing pamisasanmetung da ring sirkunstansya, o ding prisyun ning pang-aldo-aldong bye—e ka mamakiramdam kareti. Dening sablang bage a reni mapalyaring pepatibe la king hilig papunta king kasalanan, dapot alang ninuman ing makapilit keka para payagan me ing kasalanan—pane yang usapin ning malayang kaburian. Nung sabian mu, 'Eku bisá,' mayari na ing sablang tukso! King pamanyalungat kareting tangkang a pababan ing kasalanan da ring kekang kasalanan, suryan mung masusing-masusi ing kekang personal a kabilyan: ninu ka, nu, kapilan at makananu kang mekasala, ban abalu nung makananu kasala ing partikular mung kasalanan, king kekang kasu at king kekang kabilyan—at king sabla kaniti, akit mu e ing sangkan para king pamag-gagap, nune ring bage a magdagdag king kekang kasalanan. Ing angganan nung nu ya dapat ituluy ing prosesu ning pamanyisi king sarili ya pin ing kapanamdaman ning e malyaring takasan a kasalanan—metung a kabilyan nung nu ing pusu magkumpisal ya: 'Ala kung depensa—maki-kasalanan ku.'

King gawang pamanyisi king sarili arapan ning konsensya, kilalanan na ning metung a tau ing metung a kasalanan kaybat ning aliwa, at sabian na: 'Makasalanan ku keni, at karin, at king katlu; king eganagana, king eganagana makasalanan ku'—akuin na la ring kayang kasalanan at magumpisa neng damdaman ing kabayat da king kayang balikat. King pamangilala karing kasalanan, malyari pa muring isipan ning metung a tau a atyu la reti king kilwal na; dapot king gawang pamanyumpa, akakit la king kilub tamu king partikular a paralan at babayat la kekatamu, at lalu la pang mamayat uling ala tamung palusut para kareti. Potang miras na king puntung ini, nanu pa ing mitagan a sabian ning makasalanan, nune mu: 'Makasumami ku! E mayap ita, at ini marok ya; aku mismu ing dapat sisian king katutuan a e ya mayap at atyu king kilub ku.'

King oras a sabian na ning metung a tau king pusu na, 'Makasalan ku,' agad lang lunto king lub na ding masakit a kapanamdaman ning pamagsisi para karing keang kasalanan, metung kasunod ning metung. Makarine ya uling mebaba ya karing makasumaming dapat; magdalamhati ya uling binye na ing sarili na at sinuku karing sarili nang marok a kapagnasan; masakit ya lub uling dela ne ing sarili na king makanining moral a pangasira; at matatakut ya uling mekasala ya king Dios at dela ne ing sarili na king makanining mapanganib a kabilyan, king panaun man o king alang angga. Dening kapanamdaman a reni tutuki-tuki lang daratang, at ing tau susulu ya king kilub na anti mong king api. Akit ne ing sarili na makabitin king bangin at, king kapanamdaman na, bababa ya king kabilyan da reng pinalayas. Ing alang pag-asang kasakitan a ini papalitan ne ning kapanamdaman ning kawalan pag-asa. At keni ya ing puntung nung kapilan ing demonyu ning kawalan pag-asa neng kai sasakmalan ne ing makasalanang tau, a magbulung: 'Ing kasalanan mu lalu yang meragul uling binili me king sarili mu.'

Balang makasalanan daramdaman na la rening kapanamdaman a reni king mas matas o mas mababang antas. E kailangan pagsisiyan ing atin la; imbes, dapat nais ta pang atin la, at maging mas masikan la pa. Nung mas masikan ing pamanyilab na ning metung a tau kareti, at mas mapali ing silab, mas makapagligtas ya iti. King sikanan na nining pamanyilab atyu ing pundasyun ning pamagsisi king paintungulan. Keni na aintindyan ning pusu nung makananu kasamyu ing bunga ning kasalanan, at ibat kaniti, kukwanan na ing sikanan para lumawut king pang-akit na.

c) Ing panamdaman ning pamagsisi malinaw a atin yang epektung makasira. Ing metung a amanu lulub ya angga king pamikakawani ning kaladua at espiritu, ning kasu-kasuan at utak, at huhusgahan na la ding isip at intensyon ning pusu. Dapot ing layunin nung bakit iti darala na ning grasya ning Dios king metung a tau ali ya mu para sumira, nune para gawang bayu kapamilatan ning pamanyira king luma. Ing bayung ini tatanam ne ning metung a angin ning pag-asa king posibilidad a itama ing eganagana. Posible yang itama ing mali at ibalik ing mewala; kailangan mu mung umpisan ing obra. Lupa na, ibat king kapanamdaman ning pamagsisi, ating direktang pamaglipat king metung a panata: 'Uli na niti, isakwil ku ing kasalanan at mangaku kung pagsilbian ya ing metung a Dios kapamilatan ning pamamintu kareng Keang kautusan.' Dapot ing metung a gagawang anti kaniting sumpa dapat yang siguradu, king metung a banda, a ding dati nang pamagkamali malyari lang ipatawad, at king aliwa naman, a tanggapan na ing sikanan a kailangan ban magtiyaga king sumpa. Ini ing sangkan nung bakit ing pamangaku a magsilbi king Ginu magagawa kapamilatan ning tiwala king Kayang pakalulu at king pamananggap saup ibat king babo; at ining tiwalang ini mibait ya king kasalpantayanan king Ginu tamung Tagapagligtas, Kapamilatan na, king krus, ing talaan da ring kekatamung kasalanan pira-pirasuan ya at, kaybat ning Kayang pamanukyat, 'ing eganaganang kailangan para king bie at kabanalan' binie ya kekatamu 'kapamilatan ning Kayang banal a upaya' (2 Ped. 1:3). Nung ala ing kasalpantayanan a ini at ing pag-asang ibubunga na, ing metung a taung pipisakan ning mabayat a panamdaman ning pamagsisi, tutukian ne ing dalan nang Hudas. Kanita ya ing Krus ning Manatbus maging tune angkla para king metung a tau! Makabitin, antimo king babo ning malalam a bangin, king makapangilabut a pamagsisi para karing kayang kasalanan, akakit ne iti bilang kayang bukud-tanging talapagligtas; kakapit ya kaniti king kabilugan ning sikanan ning kayang kasalpantayanan at pag-asa, at manibat kaniti kumukuang sikanan ban tuparan ing kayang sinumpa. Nung makananu ing metung a malulumug a taung masikan a kakapit king metung a pun dutung, makanian murin ing magsisisi kakapit ya king Krus nang Kristo, at daramdaman na king e ne muli malagip. Karasán, balu ta ing sikanan ning kamatayan ning Ginu king Krus, dapot ing metung a dinalan king masakit a pamagsisi para karing kayang kasalanan, daramdaman na iti, uling iti maging metung yang maulagang dake ning kayang bye.

Inya, babalisa king kapanamdaman ning pamagsisi at mag-alangan na king kawalan-pag-asa, kabang papunta ka king pignasan mung panata:

a) Mumuna, pagmadalian mung pasiglan pasibayu ing metung a mabie kasalpantayanan king upaya ning pamamaku nang Kristo ing Tagapagligtas. Deng eganaganang kasalanan da ring eganaganang tau makapaku la king krus, at uli na niti, makanian mu naman ing keka. Pasiglan me ining kasiguraduan, at ing tula mamie yang sigla king pusu mu, at iti sumulung ya king pag-asa kabud pa-init ne ning kasalpantayanang ini.

b) Idagdag me kaniti ing metung a matatag a kapanwalan a mibiye ka sikanan para tuparan ing kekang panata kabud tanggapan mu la ding Sakramento. Alang ninuman ing e tatanggapan kareti. Uli na mismu kaniting sangkan, ing Ginu minye la reti, ban ipagkalub la. Ining kapanwalan a ini pasiknangan na ing sarili mung sikanan at magdalang kabiasnan para magobrang masikap kayabe ning makanining saup. Malyari kayang mika-panata nung alang tiwala king saup ibat king babo? Dapot, king aliwang banda, datang ya kayi ing tiwalang ini nung ing metung a tau e man isipan ing gawang panata? Keni, atin lang pamiugnayan.

c) At potang ing pamisanmetung a tiwala at pamagsadia lunto ya kilub mu, gawa kang panata—a pagsilbian ya ing metung a tune Dios king kabilugan ning bie mu. Ing taos-pusung pangakung ini, a gewa king kapaniwalan kang Ginu tamung Jesu-Cristo at sinserung sinabi, ilako na ing eganaganang karalumduman a mebát king kaladua mu at paslagan na ing balang aspetu ning kekang panlub a bye at balang orden ning kekang panlual a bye. Keni ya mayayakit ing tipan ning pusu king Dios kapamilatan nang Cristo Jesus. Uli na niti, kapamilatan na ning gawang ini, ing sadya mung determinasyun magkakaroon yang tune Kristyanung karakter.

Ing pamanyaka king panata ya ing tanda ning kasukdulan ning pamaglakbe ning makisising makasalanan papunta king Ginu. Ngeni, ditak na mung takbang ing kailangan nang gawan bayu na tanggapan ing Ginu a daratang para salubungan ya. Sinaganan ne ning tata ing malyap a anak kapamilatan ning pamikakalub karing takde na king batal na at pamamusu keya bilang tanda ning lubus a kapatawaran; kaybat, sinulud neng ustu at migsadya yang piging para keya. a) Ing Dios magkalub yang lubus a kapatawaran king magsisisi king Sakramentu ning Kumpisal; b) Isulud na keya ing sikanan at ialuk ne ing apunan king Sakramentu ning Banal a Komunyon.

Ing lubus a kapatawaran bibie ya king magbalik-loob king Sakramentu ning Kumpisal

Potang ing metung a makasalanan migdesisyun neng magsilbi king metung a tune Dios manibat ngeni, kailangan neng magmadaling lumapit king Sakramentu ning Kumpisal. Ing pangangailangan na niti maragul ya pin, uling nung ala iti, ing eganaganang gewa na manibat pa kanita e ya mu maging kulang, nune mawala ya pa at alang alaga. Ing kabilugan nang bayat, ulaga, at upaya menibatan ya mu king Sakramentung ini. Uli na niti, nung nu alang Sakramentu ning Kumpisal, ala namang mabibye king tune Kristyanung paralan.

(a) Ing mumunang bage a magpangailangan king Sakramentung ini ya pin ing kakulangan king katatagan king pangkabilugan ning kekatang panlub a bie, ing e malino at e matatag a kabilian. Deng kekatamung isip, kabang atyu la pa king kekatamung kaisipan, pabagu-bagu la dalan, magulu la pamituki-tuki, at alang kasiguraduan ing karelang kimut—at ini tutu ya e mu kabang e pa malino ing paksa, nune pati na murin nung apisabi ta ne ning masalese. Dapot kabud isulat ta la king papel, e la mu makasalese, nune malino la at makumpirma para king kapilanman. King pareung-pareung paralan, ing pamagbayu king bie, nung king isip pa mu, manatili yang alang kapasyagan at e matatag king sarili na, at ding itsura ning bie a akakit kanita e la matatag at e la malino. Makakwa lang matatag a pundasyun king Sakramentu ning Kumpisal, nung ing makasalanan aminin na la ding kayang kamalian king pisamban at patunayan na ing kayang sumpa a itama la ding kayang gawi. Ing malalagung wax mamagus ya a alang porma; dapot nung itulu ya king molde o tatagan ya king selyu, magkakaroon yang tiyak a porma. At ing kekatamung kalooban kailangan yang tatagan king selyu ban magkaroon yang tiyak a porma. Ini magaganap king Sakramentu ning Kumpisal: keni, ing banal a grasya ning Espiritu Santo ya ing tatag king iti.

b) Ing tau tatanggap yang espiritual a bye ibat king Espiritu ning Dios. Ing grasya ning Espiritu manuknangan ya kilub tamu, magumpisa yang mie at kumimut kilub tamu, at magdalang bye agpang king Espiritu. King taung magsisisi, angga ngeni king kilwal ya pa mu kumikimut: king kilwal neng ginanyak, king kilwal neng inobserbahan ding eganaganang kimut a pamanulid kilub at sinaup kareti; dapot eya pa lulub king kilub, ni menuknangan. Iting daraptan ning Espiritu king Sakramentu ning Kumpisal (at, para king metung a mumunang mibalik king Ginu, king Binyag). Nung makananu ing metung a melang a melang a makaramdam ginhawa at sikanan potang minum yang marimlang danum, makanian murin ing metung a susulu king api ning pamagsisi makatanggap ya, king Sakramentu ning Kumpisal, king metung a tiyak a pamanayus ning lub—metung a sikanan a maginhawa king keang kalungkutan at king parehong panaun papasikanan ne.

c) Ing magpatingkad king pangangailangan ning Sakramentu ning Kumpisal ya pin, king metung a banda, ing kalikasan ning kasalanan, at king aliwa, ing kalikasan ning kekatamung konsensya. Potang makasalanan tamu, isipan tamu na alang bakas ning kasalanan ing mitagan, e mu king lual tamu nune pati na king kilub tamu. Samantala, mag-iwan yang malalam a bakas king kilub at kilwal tamu—king eganaganang makapadurut kekatamu, at lalu na king banua, karing kautusan ning Banal a hustisya. King oras ning pamikasala, karin na mapagpasyan nung nanu ne ing meging bunga ning makasalanan: king Libru ning Bie, misulat ya king rehistru da ring meparusan—at uli na niti, makagapus ya king banua. Ing grasya ning Dios e ya bumaba kea anggang e ya mabura king listaan da reng meparusan king banua, anggang e ya makatanggap absolusyon karin. Dapot ikalugud na ning Dios a ing absolusyon a banua—ing pamaglako king listaan da reng meparusan—makasalale ya king absolusyon da reng makagapus king kasalanan keti king yatu. Uli na niti, tanggapan me ing Sakramentu ning Kumpisal, ban ituring kang karapat-dapat king ganap a kapatawaran at buklatan me king kilub mu ing dalan para king Espiritu ning grasya. Ing kekatamung konsensya, ngening malinis na at abalik na ing kayang pamanamdaman at pamanuri tungkul king ustung pamibie-bie, e ya magkalub kapayapan kekatamu anggang e tamu lubus a makasiguru king kapatawaran. Makanyan ing kayang kalikasan king karaniwan a pamagdalana ning kekatamung bie: e na pa man paintulutan ing makakit tamu king taung asaktan tamu anggang e tamu sigurado a pinatawad na katamu. Dapot nung tungkul ya king Dios, mas mapili ya pa. Angga man king oras a ing metung a tau tumindig ya para gawang metung a matatag a sumpa, ating metung a kapanatagan a daratang kaya a e ne makipag-away king Dios, ining kapanatagan—uling gawa na mu ning sarili na—e ya maluat; malagua yang mayugyug uli ning duda: 'Tutu wari ini, o pamaglinlang mu king sarili?', at ing pamagdudang ini magtanam yang kabalisan king lub, at ibat king kabalisan lalto ing kapabayan. Uli na niti, ing bie ning metung a tau kulang ya king katatagan at kaayusan. Uli na niti, kailangan neng damdaman ning tau ing pangaku ning pangkabilugan a kapatawaran ibat king lupa ning Dios, ban, kaibat nang lubus a mepatibayan king kapaniwalan king pakalulu ning Dios, agawa na la ding bage a mas matatag at mas matapang king kapaniwalan a ita. Mako ka, at ikumpisal mu la ding kekang kasalanan—at tanggapan mu ibat king Dios ing kasiguraduan ning kapatawaran.

Kailangan ing metung a tau magsadya yang ustu para king metung a kumpisal a makapagligtas. Ninu man ing mekaranas king eganaganang sinabi angga ngeni, handa ne. Ituluy mu, kanita, king mayap a kapanwalan a maki-galang!

a) Nung meging matatag na ing kekang kapanwalan king pangangailangan na ning Sakramentung ini, lumapit ka—ali bilang metung a karagdagan mu king pamagbayu ning kekang bye o metung a simpling kaugalian, nune king kabilugan a kapanwalan a para keka, bilang metung a makasalanan, ini ing bukud mung dalan papunta king kaligtasan; a nung laktawan me, manatili ka karing mesumpa at, uli na niti, mawalayan kang sablang pakalulu; a nung eka lungub king silid a pamanulu, e me apasubli ing kalusugan ning kekang espiritu at manatili ka, anti ing sadya, masakit at mababalisa; a e me akit ing Kayarian nung eka lungub kaniti kapamilatan ning pasbul ning pamagsisi.

b) Kareng kapanwalan a reni, pasiklayan me pasibayu king sarili mu ing pagnasang tanggapan ing Sakramentung ini. Lapitan me e antimong lugal ning sakripisyu, nune antimong sibul ning biyaya. Ninu man ing malinaw a makaisip king bunga a mibabait king kekatamung kalooban kapamilatan ning kumpisal, e na maiwasan ing magsikap para kaniti. Ing tau pupunta karin a makatakap king sugat, a alang metung man a masaleseng parti manibat buntuk anggang bitis, dapot mibabalik manibat karin a masaleseng ing balang parti, mabie, masikan, at atin kapanatagan laban karing kasakitan king paintungulan. Munta ya karin a magdalang mabayat a pasanin—ing kabilugan a bayat da ring kayang milabas a kasalanan a makabigat kaya, a mamipitpit kaya at manyamsam king kabilugan nang kapayapan—dapot mibalik ya manibat karin a makainawa lub, maligaya, at masaya, uling tinanggap yang sulat ning pangkabilugan a kapatawaran.

c) Paburen mung manikwa ing kahihiyan at takut—makanyan sa! Ing Sakramentung ini dapat yang pagnasan uling iti magtanim yang kahihiyan at takut; at nung mas maragul ing kahihiyan at takut, mas makapagligtas ya. King pamagnasa king Sakramentung ini, magnasa kang mas maragul a kahihiyan at mas maragul a pangatatakut. Atin wari metung a magdesisyun magpatingap a e na balu a masakit ya ing pamanulu? Balu da, dapot king pamagdesisyun dang magpatingap, misanla la mu namang magdesisyun a tiisan ing kasakitan a kayabe na niti king pag-asang kumayap. At ika, inyang pinarusahan ka ning kapanamdaman ning pamagsisi a dinatang keka at pagsikapan mung lumapit king Dios, e ka wari sinabi: 'Handa kung tiisan ing nanuman, magkawanggawa ka mu at patawaran mu ku!' At makanian, milyari agpang king kekang nasa. E mu sana paburen ing kahihiyan at takut a daramdaman mu ngeni a makabalisa keka—makaugne la reti king Sakramentung ini para king sarili mung kayapan. King kapamilatan ning pamaglinis a ita, mas lalo kang maging masikan king ugali. Mekapilan na kang melinis king api ning pamagsisi—maging malinis ka pa mu namang pasibayu. Kanita, ika mung sarili ing mekalinis king arapan ning Dios at ning kekang konsensya, dapot ngeni, maging malinis ka king arapan ning metung a saksi a tinuldu ning Dios, bilang patune king katapatan ning pribadung pamaglinis a ita, at marahil para punan ing kayang kakulangan. Mika pamag-ukom, at kayabe na niti ing lubus a kahihiyan at takut. Ing kahihiyan at takut a daramdaman king kumpisal ya ing magbayad para king kahihiyan at takut king panaun a ita. Nung e mu la buri arapan detang ita, tiisan mu la reni. Bukud kanita, parati nang mas maragul ing kapanamdaman a daramdaman ning magkumpisal, mas masagana ya ing kaluluan a tanggapan na kaybat ning kumpisal. Keni ya tune papahayag ing Tagapagligtas king sarili na bilang Pangaliw da reng pagal at mabayat pasanin! Ing taung tune mepakitawid lub at mekumpisal, balu na ing katutuan a ini ibat king sarili nang karanasan, at e na iti tatanggapan king kapaniwalan mu kabud.

d) Kaibat, kabang pasibayung agaganaka ing eganaganang kasalanan a gewa mu at pasibayung papasikan ing sumpa a mekatanam na king pusu mu a e na la ulitan pa , gisingan me ing mabie kasalpantayanan a atyu ka king arapan ning Ginu mismu, a tatanggap king kekang pamagsisi, at isalaysay me ing eganagana, at e me isalikut ing nanuman kareng mabayat king kekang konsensya. Nung dinatang ka king nasa mung ipamula ing sarili mu, e ka magtagu nanuman, nune ipakita mu, king kabilugan a agyu mu, ing pamamula mu king pamag-akit mu king kasalanan. Ini magsilbi yang magdalang kapanatagan king pusu mung mababagbag. Kailangan siguradu ing balang kasalanang ikumpisal, milalako ya king pusu, kabang ing balang kasalanang isinikretu, manatili ya king kilub na, a magdalang mas maragul a pamangusga uling, king sugat a ita, ing makasalanan malapit ya king Pekamalunus a Doktor. King pamanyikretu king kasalanan, tinakpan ne ing sugat, a e na man apansinan a pápasakit at pápahirapan na ing kaladua na. King salese ning bendisyunadung i Theodora, a tinagal karing kayang pagsubuk, sasabyan da pin e ra ikit ding kayang marok a manamsam karing karelang talaan ding kasalanan a inamin na. Kaibat, pinaliwanag da ring anghel kaya a ing kumpisal babura na ing kasalanan king balang lugal nung nu ya makatala. Ni king libru ning konsensya, ni king libru ning bie, ni kareng marok a talapanyira, e ne makasulat laban king taung ita—linako na la ning kumpisal deng sulat a reni. Ibasura mu, nung makanian, alang alinlangan, ing eganaganang mabayat keka. Ing angganan nung makananu kalalam ing pamanyalita king kasalanan ning metung a tau ya pin ing para ing amang espiritwal makabuu yang ustung pamangaintindi keka, ban akit na ka nung ninu ka talaga, at, king pamamye absolusyon, ika mismu ing absulwan na, at aliwa; ban potang sabian na: 'Patawaran at absulwan ing magsisisi karing kasalanan a gewa na,' — ala nang mitagan king kilub mu a e sakup da rening amanu. Deng magsadya para king kumpisal king mumunang besis kaybat ning maluat a pamibie-bie king kasalanan, at samantalanan de ing pamikatagun a makipagsalita king karelang amang espiritwal bayu pa man, at isalaysay de kea ing kabilugan ning kasalesayan ning karelang mabayat a bie, mayap ing karelang gagawan. King paralan a ini, alang peligrung makalingwan o makalipatan ing nanu man king kalitwan kabang magkumpisal. Dapat gawan ing sablang agyu ban siguraduan ing lubus a pamanyabi karing kasalanan ning metung a tau. Ing Ginu minye ya king upaya a magpatawad e ya alang kondisyun, nune king kondisyun ning pamagsisi at pamangumpisal. Nung e ini mitupad, malyaring potang sabian na ning amang espiritwal, 'Papatawaran da ka at lilinis ke,' sabian na ning Ginu, 'Dapot aku, parurusanan da ka.'

d) Tapus ne ngeni ing kumpisal. Itas ne ning amang espiritwal ing epitrachelion, takpan ne ing buntuk ning magkumpisal kaniti at, kabang makapatung ya ing gamat na, ipahayag ne ing absolution para karing eganaganang kasalanan, at selyuan ne iti king senyas ning krus king buntuk. Ing malilyari king kaladua king penandit a ita, balu re ring eganaganang taung tune magsisisi. Dalan-daluyung grasya ing mamagus manibat king buntuk papunta king pusu at papunuan ne iti king tula. Eya ini manibat karing tau—ni man king magpakumpisal o king magpatawad: iti ing misteryu ning Ginu, ing Mángulu at Máginhawa da ring kaladua… Neng kai, ating taung malinong makaramdam salitang banal king karelang pusu, a magsilbing penibatan ning sikanan at inspirasyun para karing karelang gagawan king paintungulan. Iti, antimo, metung yang sandatang ispiritwal a binie nang Kristo ing Tagapagligtas king metung a taung ngeni makyabe karing makilaban lalam ning Kanyang bandera. Ninu man ing mekilalang karapat-dapat a makiramdam king anti kanitang amanu, dapat neng isimpan iti manibat kanita bilang penibatan ning ligaya at inspirasyun; penibatan ning ligaya, uling malino a tinggap ya ing kumpisal inyang kinaya na ning Ginu ing lungub, antimo, king pamisabi-sabi king magkumpisal; penibatan ning inspirasyun, uling king oras ning tukso, kailangan na mung aganaka iti, at manibat karin ya kumanan ing sikanan! Makananu la gaganyak deng sundalus king labanan para kumimut? — King kapamilatan na ning amanu ibat king pamagsalita ning kumander a pekamabayat ing epektu. Makanian mu naman keni.

e) At makanian, mayari na ing eganagana… Ing mitagan na mu, yapin ing magpakumbaba king arapan ning Dios bilang pasalamat king Keyang e maisalita a pakalulu at ilamut ing Krus at ing Ebanghelyu bilang tanda ning metung a panata — ing matatag a pamaglakad king dalan a makalarawan king Ebanghelyu, kapamilatan ning pamagpakrusipisyu king sarili, ban tukyan ing bakas nang Kristo ing Tagapagligtas, anti ing makalarawan king Ebanghelyu, lalam ning Keyang mayap a paluad, a ngeni kinwa mu na para keka. Kaibat mung gewa ini, mako ka king kapayapan, a determinadung gawan eksaktu ing pengaku mu, at tandanan mu king manibat ngeni, paghusgaan da ka karing sarili mung amanu. Nung mekagawa kang panata, tuparan me; nung sinelyuan me king Sakramentu, lalu kang maging matapat kaniti, ban eka pasibayung mibagsak king kategorya da reng lalapastangan king grasya.

g) Nung ing kekang amang espiritwal magpataw yang penitensya keka, tanggapan me iti king tula. At nung ing kekang amang espiritwal e ya magpataw, kanita, adwan me ing gawan na iti. Ini e ya mu magsilbing gabay keka king mayap a dalan a kekang tutukian, nune pati na murin proteksyon at kalasag laban karing marok a gawa da ring aliwang tau a makatutuk keka king bayu mung paralan ning pamibie-bie. Oyni ing sinulat na ning Kayang Kabanalan ing Patriarka ning Constantinople (Jeremias — Ed.) tungkul kaniting paksa king kayang 'Pakibat karing Lutheran': 'Isasabay mi ya ing kapatawaran da ring kasalanan karing penitensya uli da ring dakal a makatwirang sangkan. Mumuna, ban king kapamilatan ning kusang pamagtiis keni, ing makasalanan malaya ya king mabayat a e kusang parusa karin, king bye a daratang, uling alang aliwang makapakalma king Ginu nune ing pamagtiis, at lalu na ing kusang pamagtiis. Anya pin sinabi nang San Gregorio a ding lua bibie lang gantimpala ning lugud para king katauan. Kaduwa, ban ding makasalanang pagnasa ning laman a panibatan ning kasalanan malako la king kilub ning makasalanan, uling balu tamu na ing kalupa ing panulu king kalupa. Katlu, ban ing penitensya magsilbi ya, antimo, bilang gapus o brida para king kaladua, a sasagka king pamagbalik na kareng mismung bisyun a kakaliluan pa mung linisan ning . Ika-apat, banasan katamu king pamagpagal at pasensya, uling ing kaburyan bunga ne ning pamagpagal. Ika-lima, ban akit at abalu tamu nung ing magsisisi tutu yang mekamua king kasalanan."

Ninu man ing dumanas king kabilugan ning prosesu ning pamanulu king espiritu agpang king nararapat, at—ing pekamahalaga—aminan na la ding kayang kasalanan a alang sesekretu, mibalik ya manibat king bale ning Dios kalupa da ring makasalanan a mibabalik manibat king lugal ning pamangusga, a mekaramdam karin, imbes na hatul a kamatayan, metung a proklamasyon ning kapatawaran at ing pamaglako karing karelang krimen, — magbalik la a maki pekamalalam a pasasalamat king Tagapagligtas da ring kaladua tamu, a maki matatag a determinasyun a italaga ing mitagan dang bie Kanya at king pamitupad karing Kanyang kautusan, a maki sukdulan a pamangilabut karing eganagana rang dating kasalanan at metung a e mapigilang pamagnasang buran ing eganaganang bakas ning karelang dating marok a bie. Ing mekatanggap absolution daramdaman na king sarili na a e ya tatamad, a ating metung a espesyal a upaya a dinatang kaya. Ing biyayang banal, a angga ngeni king kilwal na mu menibatan para saupan yang manikwa laban king sarili na, ngeni, karing amanung 'Papatawaran ku at bibyan ku king pahintulut', linub ya king kilub na, misanib ya king kaladua na, at pinunu ne king masidhing sigasig at kasiglahan a ngeni gagamitan na para gampanan ing obra na at ding katungkulan na angga king katapusan ning bie na.

Ing magsisisi lalapit ya king Sakramentu ning Banal a Komunyon

King parabula ning Anak a Ligaw, ing tata, kaibat neng tinggap ing anak nang migbalik kaya king pamagsisi, kaibat neng akap king batal at inangkin bilang tanda ning lubus a pamamatawad, inutus na ing pakawalan ya at isadya ya ing metung a masaya at magarbung apunan. Ing pusu ning tata e ya mekontentu king pamagpatawad mu; determinadu yang siguraduan king anak na ing pamikasundu da at mas masikan yang ipakit ing tula ning pamitipun da kaybat ning makalungkut a pamikawani. Ing lugud ning tata bibie na ing e man inasahan ning pag-asa ning anak. Ninu waring makasalanan ing makapanayang mas maragul pa kaybat nang tanggapan ing lubus a pamagpatawad? Oneng, ausan ya naman king Apunan ning Ginu, nung nu ing Ginu mismu ing bibie keya king Karing Karing Na para kanan at king Daya Na para inuman. Ini ing pekamatas a ligaya ning kabaitan king makisising makasalanan; oneng ali ya ini pamag-sobra, nune metung yang pekamaulagang kailangan para king pamiyabe pasibayu king Ginu.

Ing bye Kristiyanu, bye ya king Ginu Jesu-Cristo. Ing maniwala makasulud ya kang Cristo at king Kanya mabibye. Ing metung a mebagsak kaibat ning binyag mawawala ya kaniting grasya; king pamibangun manibat king pamibagsak at pamagbalik king Ginu, kailangan yang pasibayung maging karapat-dapat kaniti—at maging karapat-dapat ya kapamilatan ning Banal a Komunyon. 'Ing ninu man mangan king Kanakung Laman at minum king Kanakung Dayâ, manatili ya Kaku, at Aku kea,' ngana ning Ginu (Juan 6:56). Keni, king kaladuang magsisisi, atyu ing umpisa ning bye kang Kristo Hesus. Ngana ning Ginu, Ya ing baging, at ding maniwala Kea ila ding sanga (lawen ya ing Juan 15:46). Ing sanga e ya mabibie nung e ya makakabit king baging; makanian murin, ding maniwala e la mabibie nung e la atyu king Ginu. Alang tune bie king sanumang lugal maliban king baging a ini. Ing nanumang e makakabit kea, mete ya. Uli na niti, ninumang magnasang mabie king katutuan, kailangan yang itanam king kea, tanggapan ing katas a mamie bie ibat kea, at mabie kapamilatan ning pamamangan kaniti. Ing pamituglung a ini malilyari king Banal a Komunyon: keni ing Kristiyanu maging metung ya king Ginu. Anyang ing Ginu gagabay ya pa mu king metung a makasalanan papunta king lubus a pamagsisi, katukianan na pa mu ing pasbul ning pusu; dapot anyang mibuklat ya itang pasbul kapamilatan ning pamagsisi ibat king pusu, lulub ya at makikiyagnan king Apunan ning Ginu kayabe ning makakomunyon.

Ngeni, ing tau mibabait yang pasibayu. Magsimula ya para kea ing metung a bye a lubusang bayu. Eya malyaring magpatuluy ing bye nung alang pamangan, at lalu na, ing pamangan a bage kea. At ing makanining pamangan ya pin ing Katawan at Dayâ ning Ginu. Ya mismu ing sinabi: 'Ing laman ku tutung pamangan ya, at ing daya ku tutung inuman' (Juan 6:55). Kareti ya dapat magparakal ing metung a taung megumpisang bayung bie. Lalu yang kailangan ing pamamangan kaniting pamangan kareng mumunang dake, king mismung umpisa, nung sabian, ning bayung bie ning metung a tau. Sasabian da ing mumunang pamangan ya ing makaimpluwensya king karakter ning pisikal a bie ning metung a tau at kaibat maging metung yang permanenting kailangan ning katawan. Nanu, kanita, ing dapat maging karakter ning bie ning metung a magsisisi? Metung a bye a makasentru kang Kristo Jesus, ing kekatamung Ginu. Nanu ing dapat maging alang patnang kailangan na? Ing pamakiyabe king Ginu. Uli na niti, dapat yang magmadali, king mismung umpisa na ning byeng ini, ban tanggapan ing Katawan at Dayâ nang Kristo, ban, antimo ing sasabian, italakad ing pundasyun ning metung a bye a makibage kang Kristo, at ban pasiklab ing metung a mabie pagnasang alang patnang pamakiyabe Keya kapamilatan na ning pamagtanggap a ini. Potang atikman na ning metung ing makalangit a manang ini at atikman na ing kayang kayumuan, e na maiwasan a lalu pang magnasa at mauas para king pamakikayabe a ini.

Uli na niti, kaibat mung mekatanggap king pakalulu at lubus a kapatawaran kapamilatan ning pamagsisi, sumulung ka king Banal a Komunyon, para king lubus a pamibayung-bie ning kekang kalooban.

E na kailangan ing maglatag partikular a tuntunan para king pamagsadya kaniti. Ing taung magsisisi atin na ing eganaganang kailangan para kaniti, at natural a susunud ya king Banal a Komunyon. Ninu man ing mengarin king kayang kasalanan at minamin kaniti, handa ne para tanggap king marangal a Sakramentung ini. At ing Apostol ala nang aliwang inutus; ngana mu: 'Subukan ne ning tau ing sarili na, at kanita, kananan ne ing tinape at inuman ne ing kopa' (1 Cor. 11:28). Malyari nang sabian: panatilian mu ing atin ka, o e me paburen mawala ing atin ka — at saktu na ita.

Agpang king kekatamung nakagawi, e masyadung makaba ing panaun pilatan ning Kumpisal ampong Komunyon: keraklan, ing bengi mu, ing abak, ampong ing Misa. Kareng penandit a reni, kailangan ing mag-ingat ban panatilyan ing kalmadung kapanandaman a dela ibat king pisamban kaybat ning Kumpisal, at gamitan iti king pamakikomunyon king Ginu king Banal a Komunyon.

a) Panatilyan ing kekang isip a e ma-istorbu at ing pusu mung payapa. Ingatan ing sarili king pamag-istorbu at karing magulung isipan; isantabi ing eganagana, lumingun ka king kilub mu at manatili kang mag-isa a maki metung mung isipan tungkul king Ginu a malapit nang datang keka. Isantabi ing balang maglayas a isipan at, kabang pagmasdan me ing metung a Ginu, manalangin ka Keya king alang-istorbu at taos-pusung panalangin.

b) Nung ing isip mu e makatutuk king metung a isipan a ini, gamitan me king pamanalalang king mismung Komunyun; at, ban e ya masyadung maglayas, itali me karing amanu ning Ginu at ding banal a Apostol tungkul king Sakramentung ini.

c) Kabang pagmunimunan me ing sanumang sinabi ning Ginu o ding Banal a Apostol, kumuha kang pamanatag lub ibat kareti at ihanda me ing sarili mu para king mapagpakumbabang panalangin. Potang datang ne ing panalangin, sumuku ka king arapan ning Ginu at e ka tuknang manalangin kabang magpapatuluy ya iti.

d) Gulan me ing bengi karing gawang areti anggang ing tud matudtud ka. Datang ya ing abak. King oras a magising ka, mumuna, pasiklab me pasibayu ing kekang kamalayan king kadakilan ning aldong sinlag para keka. Dapot eka maging magulu, eka ma-ali king dakal a bage, isipan mu mu ing dapat atyu keka at king kilub mu. Maging mapagbanté ka! Subukan na ka ning kalaban king balang paralan ban idala ing kaladua mu king kaburyan, sisikapan nang isalbag la ding isip mu, o magdalang pamag-alala tungkul king nanu man, o magpasiklab king e pamikuntentu king nanu man, o magpasiklab king pamangainis king ninuman. Maging maingat ka king sarili mu kabang manalangin ka king Ginu, at ilagan mu la dening katitisuran.

d) King pamanyulud mu king pisamban, isipan mung atyu ka king Kwartung Babo king Sion, nung nu binie ne ning Ginu ing Banal a Komunyon karing banal a Apostol, at mas pakiramdaman mu pa kesa king pamagkanta da ring himno at pamamasa da ring babasan, itutuk mu ngan ing isip mu king pamangaintindi a ing Ginu mismu ing magsadya kaniting apunan a makapagligtas para keka.

(e) King pamangawa kaniti, patibayan ya ing kekang kasalpantayanan king tune pamagkaroon ning Ginu at Manatbus a Mismo king Banal a Misteryu. Mula king kasalpantayanang ini at king pamanalili king Ginu a Mismo, antimo wari papunta Ne keka, gulisak ka king kababan lub: 'Ginu, e ku karapat-dapat a lungub Ka lalam ning bubungan ku' (San Mat. 8:8). Manibat king kababan lub a ini, sumulung ka king takut a anti mong anak—aliwa ing makasagka, nune ing magdalang matalinung pamanggalang. Uling ing Ginu Mismo ing pareung manimbita at mangutus keka ban lumapit, maging handa kang lumapit a maki-kumpiyansa, a maki-pagnasa at pamag-anab, anti mong usa para kareng sapa ning danum, at asahan mung siguradu ing tanggapan ing Ginu Mismo, at kayabe Ne ing eganaganang pibandian ning bie a makasalikut king Keya. Manibat king pag-asang ini, a e ka paburen makarine, mibalik ka pasibayu king sarili mu, makasadya kang akit ya ing Ginu; pasiklawan me pa ing pamagsisi ning pusu mu, at pasibayuan me ing pangaku mung talikdan ing kasalanan, agyang pa ing bie mu ing maging kapalit.

g) Pagsikapan mung talakad king kabilugan ning Misa, manibat king metung karing kapanamdaman a reni papunta king aliwa, at king espiritung iti ning debosyon, king wakas, lumapit ka king Kális ning Ginu; king pamakakit mu kaniti, magbigay-galang ka king Ginu a daratang keka, at, buklat me ing kekang asbuk at pusu, tanggapan Me, king mapagkumbaba at marangal a pamanyawag kayabe ning Apostol Tomas: 'Ginu ku at Dios ku!' (Juan 20:28). Kaluwalhatian Keka, O Dios! Kaluwalhatian Keka, O Dios! Kaluwalhatian Keka, O Dios!

King pamanyatang king Kális ning Ginu a maki makanining kapanandaman, at king pamaglako mu kaniti, damdaman mu king pusu mu: tutu pin ing amanu… makikiabe karing biyayang banal, uling eku mag-isa, nune kayabe Ku Ka, Kristu Ku, ing Liwawang Tri-sung a magpaliwanag king yatu. Manibat ngeni, magumpisa kang magdalang Kristo king kilub mu. Ingatan me pin, anya, ban pasayangan Ya king balang paralan at panatilyan Ya king kilub mu. Nung atyu ya i Kristo king kilub mu, ninu ing laban keka? At ing sablang aliwa agawa mu kapamilatan ning Ginu a papasikan keka.

Ini ing tanda ning pangayari ning pamanalkus ning espiritual a bie king Kristiyanu, a kaybat ning Pamibagsak, pasibayung mibabalik king pamanlingkor king Dios.

Ini ya ing kabilugan a prosesu ning pamagbalik-loob! Pepakit ya keni bilang metung a makabang salaysay ban mas malinaw nang akit ning metung a tau ding eganaganang antas a dapat nang pagsikapan ning magbalik-loob, kapamilatan ning pamiyabe ning kalayan at grasya. Ing eganaganang mesabi malilyari ya king balang magbalik-loob, dapot nung makananu at angga nukarin makasalalay ya king indibidwal at karing keang kabilyan. Para karing aliwa, ing kabilugan a pamagbalik-loob malilyari ya kilub ning pilang minutu; kabang malilyari iti, mibabalag ya ing karelang lub, manisi la at miras la king kabilyan ning determinasyun. Ding espiritwal a penomenon, bigla la mung malilyari. Nanupata, bihira la ring alimbawa ning pamagbalik-loob a makanini; keraklan, ing pamagbalik-loob e ya malilyari king metung a besis, nune bagya-bagya. Angga man ing pamagbayu king lub agad-agad ya, e ya parating akakamtan agad-agad, nune neng kai kaibat na ning maluat a panaun ning pamagpigil king sarili. Para kareng aliwa, inya, ing lubus a pamagbayu mangailangan yang banua. Deng manimunang dake nung nu ya mangyayari ing pamagpigil yapin itang nung nu ing pamalsinta king sarili kailangan yang masaktan, alimbawa, king pamaglampas kareng sagabal o tukso para makasala, kabang magkumpisal, at aliwa pa. Ing tauling kabilyan a dapat abutan ya ing lubus a pamikawani karing sablang bage at ing pamiyabie ning sarili king Ginu. Manibat kanita, magumpisa ne ing tune Kristyanung bye, uling kanita na abutan ning tau ing parasan—ing makasalikut king Dios. Ing eganagana makasalalay ya king sigasig nung makananu neng talan ning metung ing sarili na, at king kapanwalan a ing nanumang kailangan dapat gawan—ngeni man o potang kayi, pero dapat gawan: mas mayap nung ngeni pa, king tutu—anya magumpisa yang magobra, at e maglwat maging matatag ya. At ing pamaging matatag ya ing manimunang obra ning pamagbayu.

Nung makananu yang makamtan, lulutang, at lálakas ing Bie Kristiyanu kilub tamu

o, king aliwang salita, king kaayusan ning metung a bye a makapalyaw king Dios

Makananu yang mibubuu, tumua, at lálakas ing biéng Kristiyanu kilub tamu?

Itutuk ta ya ing kekatamung pansin king katutuan a ing metung a tau kabud ya pa menibat king dalumdum papunta king sala, ibat king sakup nang Satanas papunta king Dios; kabud ya pa megumpisa king bayung dalan nung nu eya pa mekapaglakad agyang metung a akbang, nune mapali ya ing kayang sigasig a gawan ing eganaganang kailangan ban magtiyaga king obrang inumpisan na at e pasuku pasibayu karing dati nang amo, a miglayu keya king Dios at king Tagapagligtas at migdala keya king kapahamakan.

Lalto ngeni ing kutang: nukarin ya dapat munta, at nanu ing dapat nang gawan, ban aabutan ne ing kayang pupuntalan, at ban miras karin king ustu, diretsu, mabilis, at matagumpe? Ing parasan a dapat nang itutuk ning manintun king kabilugan nang pansin at sikanan aliwa nune ing pekamatas a parasan ning katauan at ing pamitatag ning kaligtasan, ita pin ing pamakikayabe king Dios, metung a mabie pamisanmetung Keya, at ing ituring yang karapat-dapat king kayang pamamuknangan. Kanita mu makatagpu katahimikan ing espiritung manintun at masigasig, potang ayabut ne ing Dios, atikman ne at mekasapat ya. Uli na niti, ing mumunang batas para keya ya pin ing: 'Intunan ye ing Ginu at ing kayang sikanan; parati yeng intunan ing kayang lupa' (Salmo 104:4). Ing laman na niting bendisyun lampas ya king pangaintindi ning tau. Ing tau mismu e na man aisip ing makanining katas. Dapot uling kinatulan ning Dios ing dinan ne ing ranggung ini, kapalaluan ne ning tau ing tanggihan iti uli ning kawalan-paniwala, kakulangan pansin, o ing isantabi ya king isip na, agyang kabang magobra ya. 'Manuknangan ku karela,' nganang Dios, 'at ini—kapamilatan da ring eganaganang Persona ning Pekabanal a Trinidad' (2 Cor. 6:16). Tungkul king Dios Ibpa at king Sarili na, ngana ning Ginu: 'Dating kami kaya (ing maniwala at ing malugud) at gawan mi ing bale mi kayabe na' (Juan 14:23). Tungkul naman king Sarili na: 'Lub ku kaya at mangan ku kayabe na' (Apoc. 3:20); at mas malino pa: 'Atyu ku king Ibpa ku, at atyu kayu kanaku, at atyu ku kekayu' (Juan 14:20). Tungkul naman king Banal a Espiritu, sasabian na ning Apostol: 'Ing Espiritu ning Dios manuknangan ya kekayu' (Roma 8:9).

Dapat tandaan a ining pamamuknangan ning Dios ali ya mu king isip, anti ing malilyari king pamagmunimuni ning tau tungkul king Dios at king pabor ning Dios, nune metung yang mabie, makabie pamisanmetung, nung nu ing mumuna dapat isipan mu bilang metung a paralan. Ing pamagsikap ning isip at pusu papunta king Dios, lalam ning pabor ning Dios, isasaad na ing tau para tanggapan ya ing Dios king katutuan; ini metung yang pamisanmetung nung nu, a e na sisipsipan ing sikanan o pagkatau ning tau, ing Dios ya ing magdalang pareung kaburian at gawa king tau agpang king Kayang mayap a kaburian (Fil. 2:13); at, agpang king Apostol, aliwa ne ing ya ing mabibie, nune ing Kristo ya ing mabibie kea (cf. Gal. 2:20). Ini ing parasan e mu ning tau, nune pati na ning Dios Mismo. Ing eganaganang melalang makatalakad ya king Dios at kapamilatan ning Dios. Ding malayang lelangan paburen la king sarili dang gawa, dapot e iti pinal o para king kapilanman; nune, iti para isuku da la naman ing sarili da king Dios a mayupaya king sabla, a e magtatag kilub ning Kayarian ning Dios ning metung a makakawaning kayarian a makasarili king Dios. Mapalyaring kakatwa ya ing komunyun king Dios kailangan ya pang akamtan, kabang atyu ne o mibiyeng king Sakramentu ning Binyag o Penitensya, uling sasabian: 'Ikayu ngan a binyagan kang Kristo, sinulud yu ne ing Kristo' (Gal. 3:27); o: 'Mete na kayu, at ing bie yu makasalikut ya kayabe nang Kristo king Dios' (Col. 3:3). King katunayan, agpang king karaniwang isip, ing Dios atyu ya karing sablang lugal, e malaut king ninuman kekatamu, ban akit ta Ya (cf. Acts 17:27), at makasadya yang manuknangan king ninuman a makasadya nang tanggapan Ya. Ing kabud kaburyan, ing pamagpabaya, at ing kasalanan ing makakawani kekatamu Keya. Ngeni, nung ing metung a taung magsisisi likwan na na ing eganagana at isuku ne ing sarili na king Dios, nanu ing makasabat king Dios para manuknangan kilub na?

Para ilako ing makanining kalitwan, kailangan ing pamiyaliwa karing miyayaliwang klasi ning pamakikayabe king Dios. Magumpisa ya iti king oras ning pamagising at papakit na ing sarili na, king panig ning tau, bilang pamanintun at pamagsikap papunta king Dios; king panig ning Dios, bilang pabor, saup, at proteksyon. Dapot ing Dios atsu pa king lual ning tau at ing tau atsu king lual ning Dios; e la pa misasagap o misusulud king metung at metung. King Sakramentu ning Binyag o Kumpisal, ing Ginu, kapamilatan ning Keyang grasya, lulub ya king tau, makipag-ugnayan yang masigla karela at papalasan na la king lubus a kayumuan ning Panga-Diyos, king kasaganan at kalinawan a bagay king perpektu; dapot kaibat, isasalikut Ne pasibayu ing pamipahayag a ini ning Keyang pamakikayabe, at papayapan Ne mu paminsan-minsan—at agyang ita, banayad mu, antimo king metung a alino imbes na king orihinal—paburen Ne ing tau king kamangmangan tungkul Keya at king Keyang pamikukubie kilub na angga king metung a antas ning kapanasnan o pamanese, agpang king Keyang matenakang pamanantabe. Kaibat na niti, nanupata, ing Ginu malinaw neng papakit ing Keyang pamikikayabe king espiritu ning tau, a kanita maging metung yang templo ning Dios a Tatlu-isa a sasaklo kea.

Kanya, atin atlung klasi ning pamakikayabe king Dios: ing metung king isip, a malilyari king panaun ning pamagbalik-loob, kabang ding adwa naman tutu la; dapot ing metung kareti makasalikut ya, e makikita da ring aliwa at e balu ning taung mismu, kabang ing metung naman malinaw ya anggiyang kareng aliwa. Ing mumunang klasi ning pamakikayabe, ing pekamalino at karaniwan, e ya mayayari king kadwang yugtu o agyang king katlu, uling ing espiritual a bye metung yang bye ning isip; dapot kareting yugtung areni, aliwa ya king mumuna king kayang pekabuod a kalikasan, a agyang makanian, e malyaring sabian kapamilatan da ring amanu. Ing kabilugan ning espiritual a bie ya ing pamaglipat manibat king espiritual a pamakikayabe king Dios papunta king metung a tune, mabie, mararamdaman at malinong pamakikayabe.

Isipan ta ya ing metung a taung magsisisi—ita pin, ing metung a tune mekipag-ugnayan king Dios, agyang ing pamakikayabeng ini makasalikut ya pa, sikretu at e pa mibubunyag, at ing layun na ya pin ing miras king kabilugan, mararamdaman at tupad a pamakikayabe. Kailangan tang linawan a mas eksaktu para king sarili tamu at maging sigurado kaniti, uling ing kabilugan a kimut ning magpanisi papunta king kaligtasan dapat makasalig karing konseptung areti; ita pin: a king Sakramentu ning Kumpisal (o Binyag), ing grasya bababa ya king paralan a mararamdaman ning espiritu, dapot kaibat makasalikut ya king kamalayan, agyang king tutu e ya mamako — at iti magpatuluy ya angga king kalinisan ning pusu, nung kapilan iti itatanam ya king malinong at permanenting paralan. Malinaw a ding Banal a Ibpa mu ing malyaring magsilbing gabay tamu king bageng ini. Karela, alang mas menlarawan kaniti a anti kang San Diadochus, Obispo ning Photiki, at San Macarius ning Ehipto. Ilahad ta la ding karelang testimonya bilang suporta kareng kekatamung proposisyun.

Ing Grasya itatanam ya king tau at manatili ya kayabe na manibat king penandit a tanggapan na ing Sakramentu. "Ing Grasya," nganang San Diadochus, "manibat king mismung oras a tanggapan ta ya ing binyag (o pamagsisi), manuknangan ya king mismung kalalalaman ning kaladua…" Dagdag pa: "Ing banal a grasya, kapamilatan ning Banal a Binyag, piyabe ne ing sarili na king metung a e asabing lugud, karing katangian ning larawan king kawangis ning Dios, bilang saganang kawangis." San Macario: "Ing Grasya parati yang atyu king tau, kaybat nang mekiabe at tinubu karela manibat king kayanakan, anti mong metung yang natural at e mapipikawani kilub ning pusu na, at maging, anti mong, metung yang pagkatau kayabe da."

Kapamilatan ning mumuna nang pamamuknangan kapamilatan da ring Sakramentu, ining grasya papaintulutan na ing metung a tau a lubusang makiabe king ligaya ning pamakikayabe king Dios. "Ing Pekabanal a Espiritu," nganang San Diadochus, "king umpisa ning kekatamung espiritual a pamandagul, nung masigasig tamung kaluguran ing birtud ning Dios, bibie na king kaladua ing metung a kumpletu at makapnek a lasa ning kayumuan ning Dios karing eganagana nang panamdam, ban ing isip magkaroon yang eksaktung kabaluan king pekamatas a gantimpala para karing obrang makapalyaw king Dios. Bukud kaniti: 'Ing grasya karaniwan mumuna yang saslagan king kaladua king kayang sala king paralan a akit ne iti king sagana-sagana.' Ing makatagkil a pamanbaba ning grasya mumuna yang misasagisag king maputing imalan a susulud da reng mibabinyag kilub ning pitung aldo. A e ya mu ini metung a ritual, makitid ya king alimbawa da reng banal a mekilub, uling ding aliwa kitang-kita lang mekawalan king sala, king aliwa minaba ya ing kalapati, at king aliwa naman mepaslag la ding lupa da. King kabilugan, nanupata, ding eganaganang tune mekalapit king Ginu aranasan de ini bilang metung a partikular a lulundag ning karelang espiritu, kalupa na ning pamaglundag ning Manimuna ning Ginu king atyan nang Elizabeth king pamanyatang ning Indu ning Dios at, king Keya, ing Ginu. Ing istoria ning bie da ri Simeon at Juan (Hulyo 21) sasabian na ikit de ing metung a sala a makapadurut king metung a kapatad a mebinyagan at meging monghe — at iti miglambat pitung aldo. Uling abatyag da, inyang kinwa da la ding panata monastiku, ing metung a espesyal a gawa ning Dios king kilub da, penintun deng panatilyan iti kapilanman, at para kaniti, agad lang minurung king pamag-isa—ing pinakabagay a uri ning asceticism para king layuning iti.

Kanita, isasalikut ne ning grasya ing kayang sarili king taung sasagip; at agyang manatili ya at gagana king kilub na, gagawan na iti king paralan a e na apapansin, at king tutu, e na balu anggang isipan na pa ing sarili nang likuan ne ning Dios at makatadhana ya king kapahamakan, a nung nu ya mibabagsak king kalungkutan, pamagkalungkut at angga king ditak a pamag-suku. Kanya, i San Diadochus, a tutukian na la ding talatang mebanggit king babo, migpatuluy ya: "Bukud kanita, king malambat a panaun kaybat, Isasalikut na ing alaga na niting biyayang mamye-bye, ban itamu, agyang gampanan ta la ngan ding birtud, isipan ta ing sarili tamu a lubusang alang kwenta, uling e ta pa gewang ugali king sarili tamu ing banal a pamalsinta king ," "dapot, kabang magtiyaga tamu karing kekatamung espirituwal a pamakilaban, Gagawa Ya karing Keyang lihim a gawa kilub ning kaladwang manintun king Dios king paralan a e na balu, ban, king mumunang dake, itulak na katamu—a meyaus manibat king kamangmangan papunta king kabaluan—bang masayang umpisan ing dalan ning banal a pamagmunimuni; at, king kadwang dake, kalibudtan da ring kekatamung pamakilaban, ing ingatan ing kekatamung kabaluan laban king kapalaluan". King aliwang lugal, ipapaliwanag na nung makananu ya karaniwang gagana ing grasya: "Ing grasya, king umpisa, isasalikut ne ing kayang presensya, panayan na ing malayang kaburyan ning kaladua; at kabud ing metung a tau lubus neng mibaling king Ginu, kanita na ipapakit ing kayang presensya king pusu kapamilatan ning e mailarawan a kapanamdaman at pasibayu nang panayan ing pakibat ning kaladua, paburen na, kabang malilyari iti, ding pana ning demonyu a miras king kalalalaman ning kayang pagkatau, ban akit ne ing Dios a maki pekamasalang kaburian at pekamapagkumbabang ugali… Dapot, dapat aintindian a, agyang isasalikut ne ning grasya ing kayang presensya king kaladua, magkalub ya pa murin makasaup king makasalikut a paralan, ban ipakit karing kalaban a ing tagumpe para mu king kaladua. Uli na niti, ing kaladua kanita mayayakit ya king pamagkasákit lub, kalungkutan, pamagpababa at angga na king katamtaman a pamag-walang-pag-asa'. At i San Macario ning Ehipto sasabian na "ing upaya ning grasya ning Dios, a atyu king tau (at a mibiye na), at ing regalu ning Espiritu Santo, a ing metung a matapat a kaladua karapat-dapat yang tanggapan kapamilatan ning maragul a obra—kapamilatan ning maluat a pamanenaya, pasensya, tukso at pagsubuk—makukua ya," a mangabaldugan aliwa ing mumunang pamananggap na, nune ing kabilugan nang pamikukupa at pamipagobra, anti ing malinaw karing kayang amanu nung nu na sasabian a ing grasya, kayabe ning maragul a pamagtiis, kabiasnan at misteryosung pamagsubuk ning isip, magumpisa yang gumana king metung a taung maluat nang magsikap karing miyayaliwang kabilyan. Pepaliwanag na ini gamit la ding alimbawa ri Abraham, Jacob, Joseph at David, a kaybat dang tinggap ding mangaragul a pangaku, kinailangan dang magdusa king maluat a panaun king pangalili anggang king wakas ikit da ing katuparan da retang pangakung deta. Dapat tandaan a ining pamanyalikut at e pamikakit e ya parati, dapot neng kai mayayalis ya karing pamanali, agyang dening pamanali a reni aliwa la karing tutuking pamikayabe ning Espiritu.

King katataulian, potang mayari na ing panaun ning makasalikut a pamakiyabe king Dios at ning pamangimut na ning Dios kilub ning kaladua—a ing pamituluy na e atyu king gamat ning tau nune king gagabay a kabiasnan ning grasya a sasagip king tau— Ing Dios manuknangan ya king tau king metung a espesyal a paralan, kitang-kitang pupunan na, piyabe na at makipag-ugnayan ya keya; ini ing bibilug king parasan ning eganaganang asceticism at eganaganang pamagsikap ning tau, at ning kabilugan a obra ning kaligtasan king dake ning Dios, at ning eganaganang malilyari king balang tau king kasalukuyang bie manibat king pangabait angga king kutkutan. Agpang kang San Macarius, kaybat da ring makabang pagsubuk, ing obra ning grasya king wakas lalto ya king kabilugan na, at ing kaladua tatanggapan ne ing kabilugan a pamang-ampon bilang anak ning Espiritu. Itiwala ne ning Dios ing Sarili na king pusu, at ing tau tuturingan yang karapat-dapat a maging metung a espiritu kayabe ning Ginu. Agpang kang Diadochus, ing metesting, king balang aspetu, maging yang tuknangan ning Espiritu Santo. Ing grasya saslagan ne ing kabilugan nang pagkatau king metung a malalam a kapanamdaman. Ing kimut a ini lalto ya o sasabayan de karing miyayaliwang paralan manibat king metung a tau papunta king aliwa.

Dening adwang paralan ning tune pamakikayabe king Dios masanting lang larawan at linrawan ning pekamatalinung Sirach, kabang magsalita ya tungkul king Karunungan, a aliwa nung e ing grasya ning Dios a magligtas kekatamu: uling king umpisa, lakad ya kayabe na karing makulikut a dalan, itanam na ing takut at pangilabut king lub na, at pasakitan ne king kayang pamanantabe, angga king makasiguru ya king pusu na at subukan ne karing kayang tuntunan; dapot kaibat, akit ne king matulid a dalan at pasayan ne, at ipabalu na la kaya ding kayang misteryu. (Sir. 4:18–21).

Uling king umpisa, lalakad ya kayabe na karing makulikut a dalan — ing buri nang sabian, king masakit, istriktu, alang-awang paralan, a ating, antimo, kakulangan king lugud.

Itanam na kea ing takut at pangandam—ing takut a paburen ne ning Dios at ing parating makatagung ataki da ring mabangis a kalaban; at, agpang kang Diadochus, ing grasya kumilos ya anti mong indung manyalikut king anak na, a uli ning takut, magumpisang gulisak at paintunan ing ima na, lalu na nung makakit yang dayu king paligid na.

At pasakitan ne kapamilatan ning kayang pamanantabe—ing pamanatili ke king makabang panaun king sarili nang sikretu at masusing pamagsane. Agpang kang San Macarius, 'Ing Grasya, king dakal at miyayaliwang paralan, agpang king sarili nang kaburian at agpang king kapakinabangan ning tau, ayusan na la ring eganagana, ilalagay ne king dakal a tukso at makapagtakang pagsubuk ning isip, at aliwa pa.

Angga king akumbinsi Ya king kaladua na at subukan ne agpang king sarili Nang tuntunan—ita pin, angga king idala ne king puntung lubus neng apagtiwalan, bilang metung a sinubukan at tune. Nganang San Macarius: 'Nung ing kaburian, kaibat nang dinalan karing dakal a pagsubuk, apamatunayan nang makapalyari ya king Banal a Espiritu at, king makabang panaun, pepakit na ing kayang maging pasensyosu at e matitinag kaniti; kapag ing kaladua e na sinaktan ing Espiritu king nanu man, dapot makibage ya karing eganaganang kautusan kapamilatan ning grasya," kanita ing Espiritu mibalik ya diretsu kea—ing buri nang sabian, lunto ya kea king hayag, arapan, antimo, pasibayu kaybat ning pamikawani at pamanaw. Kanita, agpang kang San Macarius, ing obra ning grasya lubus yang lalto kea—tanggap ya king lubus a pamananggap; o, agpang kang Diadochus, ing grasya saslagan ne ing kabilugan nang pagkatau king malalam a kapanamdaman tungkul king metung a bage, at maging ya nang lubus a tuknangan ning Banal a Espiritu: ing sala ning lupa ning Dios sislag ya kea (Salmo 4:7); ing Ginu at Dios datang Ya at manuknangan Ya king kilub na (cf. Juan 14:23).

At ikaligaya na niti. 'Magsaya la ding pusu yu,' ngana ning Ginu, 'at alang makakua king saya yu' (Juan 16:22). Ing Kayarian ning Dios ya ing saya king Banal a Espiritu (Roma 14:17). Ing salang sisidlam king kilub ning tau, nganang San Macarius, lubus neng sasakupan ing kayang pekamalalam a pagkatau, ania king kayang pamaglubug king katamis at masanting a kapanamdaman, lubus yang mawawala king sarili uli ning sobra-sobrang lugud at ding makasalikut a Misteryung kayang pinagninilayan king kilub na. "Mánilab la kanita ding kaladua," nganang San Diadochus, "at king e mu abilang a tula at lugud, pilit dang lakwan ing katawan at munta la king Ginu, anti mong e ra balu ining byeng pansamantala."

At ipahayag Na kaya ding Keang misteryu—ding misteryu ning Banal a kabiasnan, ing Pekabanal a Trinidad, ing pamitikdo ning kaligtasan, ing kayang panga-kamit, ding misteryu ning kasalanan at kaburyan, ing probidensya karing makatwiran at materyal a lelangan, at, king kabilugan, ing mabilug a banal a kaayusan da ring bage, anti ing detalyadung milarawan nang San Isaac a Siryano king kayang Epistula kang Simeon. "Nung ing isip mibayu ya at ing pusu mebautismu ya… kanita, daramdaman na ing espiritwal a kabaluan king panyaptan; ing pamagmunimuni karing misteryu ning Banal a Trinidad sislag ya kilub na, kayabe ding misteryu ning Banal a pamaglawe kekatamu, a karapat-dapat king pamanyamba; at kanita, akamtan na ing pekaperpektung kabaluan king pag-asa ning paintungulan. Ing makanining tau e ya manigaral o manialiksik, nune pagmumunuan na ing kaluwalhatian nang Kristo at sasaya ya king tula ning pamagmumuna karing misteryu ning bayung yatu. Ing makanining kasakdalan ning beluan daratang ya king pamananggap king Espiritu, Ninu ing magdalang ating espiritu king yatu a ita, king kaayusan o sakup ning pamanalili." Ing Banal a Espiritu tatanggalan ne ing belu ning kaladua, dadala ne papunta king panaun a ita at ipapahayag na ing eganaganang makapagmulala kaniti.

Inya, ngeni malino na ing grasya a daratang karing mekibayu kapamilatan da ring Sakramentu misasanib ya keya at mumuna papalasa na keya ing kabilugan a kayumuan ning bie king Dios, at kaibat isasalikut ne ing kayang presensya keya, paburen neng kumimut, antimo, mag-isa, libutad ning pagal, pawas, kalitwan at anggiyang kabiguan; king wakas, potang milabas ne ing panaun ning pagsubuk, manuknangan ya king kilub na king malinong, mabisang, masikan at mararamdam a paralan.

Lalto ing kutang: nanu ing sangkan nung bakit ing grasya ning Dios e agad itatanam king kabilugan na, o, king aliwang salita, nung bakit ing tagumpe ning lubus a pamisanmetung ning kaladua king Dios e agad mipapahayag? Kailangan abalu ing sangkan a ini ban asagka ya, at ban mas matagumpe ing pamangawa kaniti, uling king pamaglako mu kaniti asaklo ing lubus a pamikukupa ning grasya.

Para aintindyan nung bakit makanyan, lawen ta ya ing panlub a kaayusan ning metubig. Ing kasalanan kakapitan ne ing tau at guguyud na ing pansin na, ding eganaganang pagnasan na, at ding eganaganang upaya na papunta keya. King pamangimut lalam ning impluwensya ning kasalanan, sasakupan ne ning tau ing kabilugan nang pagkatau kaniti; balang parti ning kayang pagkatau at ding eganagana nang upaya masasané lang kumimut agpang king panyulsul na niti. Ining dayung kimut, a mipatupad ibat king kilwal, masyadu yang makatanam kekatamu uli ning maluat a pamikabilad kaniti, ania maging yang natural a bage, at uli na niti, e na mibayu at kailangan. Kanya, alimbawa, ing kayabangan misusulud ya king isip, ing pansarili kareng sarili nang nasa, ing libog king pusu, at ing pagkamakasarili—kayabe ing pamamua kareng aliwa—kareng eganaganang gagawan na. Inya, king kayang kamalayan at malayang kaburyan, karing kagiwan ning kaladua—ing isip, ing kaburyan at ding emosyon—king kabilugan ning gamit ning katawan, king kabilugan ning kayang gawang panluwal, king kayang ugali, karing kayang ugnayan, tuntunan at kaugalian—ing tau lubus yang misabugan king kasalanan, ita pin, king makasarili, pagnanasa at pamamye king sarili. I San Macarius ilarawan ne ini king makatuki: ing kasalanan, a linub kekatamu anyang Pamibagsak, kinuang na, antimo, ing kabilugan a porma ning metung a tau, anya ya ausan a carnal, soulish, o panlual a tau; at uli na niti, sinulud na la ring katumbas a dake ning kekatamung kalikasan karing sarili nang dake: isip king isip, ing kaburian king kaburian, at makanian pa; at, kaibat nang apigilan ing natural a galo da ring kekatamung kagiwan, ipapalit na ing sarili nang e-natural a galo bilang karela, kabang papanatili na ing tau king paniwala a iti, king tutu, natural ya. Kening dalumdum a ini, lalam ning pabayat ning kasalanan, king sakup nang Satanas, manuknangan ya ing balang taung e pa mebaling, e pa mepanisi, at e pa miras king pasya a sumuyu king Dios king espiritu at king katutuan.

Ing grasya ning Dios a dinatang—mumuna kapamilatan ning pamangising ning kaladua, at kaibat kapamilatan ning panaun ning pamagbalik-loob—pipitnan na ing tau king sarili na, darala na ya king kamalayan ning pamikadwa-dwa, king pamanakit nung nanu ing e natural at nung nanu ing dapat natural, at ituru na ya king determinasyun a isakwil o linisan ing eganaganang e natural, ban ing kayang kalikasan a kalupa ning Dios mibunyag king kabilugan ning sala. Dapot malino a ing makanining determinasyun umpisa pa mu ning prosesu. Kapamilatan na niti, ing metung a tau, king kapamilatan ning kamalayan at kaburian, lumbas ya mu king sakup ning milabas a e natural a katangian na, tinakwil ne iti, at minarap ya king natural a asahan at pagnasan: dapot king katutuan, king kabilugan ning kayang pagkatau, manatili ya pa mu nung nanu ya man kanita, ita pin, makababad king kasalanan, at king kaladua kayabe ding eganaganang upaya na, at king katawan kapamilatan da ring eganaganang gamit na, ing hilig ya pa mu rin ing mangibabo anti ing sadya, a maki metung mung maragul a pamiyaliwa: dati, ing eganaganang ini pinipilatan ne, pipilinan ne at gagawan na ning tau, a maki pamagnasa at tula, kabang ngeni e ne pinipilatan, e ne pipilinan, nune kamuan ne, tatapakan ne at papalualan. King kalagayan a ini, ing tau anti yang lulwal king sarili na, ibat king mabau a bangke, at pagmasdan na nung sanung dake na ing mamau king bau ning pasyon; at, laban king kaburian na, neng kai angusnan na—angga king makalabug king isip na—ing kabilugan a bau a ibat king sarili na.

Kanya, ing tune, biyeng mitmung grasya kilub ning tau, king umpisa, metung ya mung bini, metung a kislap; dapot metung a bining mitanam king libutad da ring suksuk, metung a kislap a makatakap king balang gilid ning abu… Metung ya pa muring mainang sulu, a sisidkil king pekasiksik a ulap. Kapamilatan ning kamalayan at malayang kaburian, ing tau mekapit ya king Dios, at tinggap ne ning Dios, at mikasake ya keya king sikanan a makibalu king sarili at malayang mamili, o isip at espiritu, anti ing sasabian da ri San Antonio at San Macario ing Maragul. At ita mu ing mayap, miligtas, at makapalyari king Dios kilub ning metung a tau. Deng aliwang parti manatili la king pamikabilanggu at e la pa bisá at e ra agyung sumuku karing kailangan ning bayung bye: ing isip e ya makaisip king bayung paralan, nune mag-isip ya anti ing sadya; ing kaburian e ya makapagnasa king bayung paralan, nune magnasa ya anti ing sadya; ing pusu e ya makaramdam king bayung paralan, nune mararamdaman na anti ing sadya. Makanian mu naman king katawan, king kabilugan ning kayang gamit. Uli na niti, ing mabilug a tau marusing ya pa mu rin, maliban king metung a puntu, a bubuuan ning makamalay at malayang upaya—ing isip o espiritu. Ing Dios ya ing pekadalisis at piyabe ne ing Sarili na kening metung a dake; dapot ding aliwang dake, uling marusing la, manatili la king lual na, dayu kea, agyang makasadya yang punan ing mabilug a tau, dapot e na gagawan uling marusing ya ing tau… Kanian, kabud midalisis ya ing tau, agad neng papakit ning Dios ing kayang kabilugan a pamanyalupung. Susulat i San Gregorio ning Sinai: 'Nung ing kalikasan tamu e mapapanatili laban king karinatnan kapamilatan ning Espiritu at e maging malinis anti ing sadya, kanita, king bie ngeni man o king daratang a bie, e malyari ing pamisanmetung kang Kristo king metung a katawan at espiritu; uling ing kapangyarihan ning Espiritu a sasaklo king eganagana at mamisanmetung e ya saneng manahi kareng gasa da reng mabubuluk a hilig king bayung imalan ning grasya ban maging buu ya." Eya lubus a makatuknang kekatamu ing Ginu—e pa handa ing tuknangan; eya lubus a malyaring ibuhus ing grasya kaniti—atin ya pang kapintasan ing sisidlan. Ing pamangawa kaniti, pamanyayang at pamanyira ya mu karing kayamanan a ispiritwal a alang kabaldugan. Nanu ing pamisanmetung ning sala king dalumdum? Nanu ing pamikasundu pilatan nang Kristo at Belial? (2 Cor. 6:14–15). At ing Ginu, kaybat nang pengaku a datang kayabe ning Ibpa at magtalakad tuknangan, gewa nang ing pamitupad karing kautusan metung a e malyaring kulang a kondisyun para kanini — syempre, ding eganaganang kautusan; uling nung ali, ing buri nang sabian, matulid a pamikilos karing eganaganang bage, a imposible nung alang katuliran karing upaya, at ing katuliran karing upaya imposible nung e isakwil ing e katuliran a sinulud karela, o ing pamagtabug king kasalanan at pamagnasa. King ini, king metung a kabaldugan, malyaring gamitan ing makatuking talata: 'Nung sasabian tamung atin tamung pamaki-abe Keya dapot lalakad tamu king dalumdum, maglaram tamu at e tamu gagawan ing katutuan; dapot nung lalakad tamu king sala, anti mo ing Keya king sala, atin tamung pamaki-abe king metung at metung' (1 Juan 1:6–7). Ing dalumdum a ini ya ing dalumdum da ring hilig, uling i San Juan kaybat, karing kawangis a talata, ginamit ya 'kawalan lugud' at 'ing atlung pagnasa' bilang kapalit na niti (1 Juan 2:10–11, 16). Ing sala, king kabaligtaran, ya ing sala da ring birtud; at pasibayu, ini uling kaybat, ing 'sala' miyalilan ya king 'birtud' karing kayang sinulat. Manibat kanini, malino a ing tau makatuknang ya pin king kasakdalan ning pamakikayabe king Dios nung ing dalumdum da ring hilig mepatalsik ne at ing sala da ring birtud sinlag ne, nung deni meging la nang makatanam, antimo, misanib king mismung pagkatau tamu, kaybat dang sinulud at linub king kabilugan ning kekatamung kagiwan, papalualan at papalitan la ring hilig manibat kareti ban e na la mu simpling misasalamin, dapot ila mismu ing maslag. Angga king panaun a ita, ing pamisanmetung king Dios masyadu yang makasalikut, masyadu yang madalumdum, a balamu ala ya at, king metung a banda, dapat yang ituring a e mapagkatiwalan, e makatagyu, e kumpletu, o e magkasundu king sarili na.

Inya, ing katutuan a ing Ginu, kaybat nang mekiabe king espiritu ning tau, e na agad-agad lubusang pupunan o manuknangan king kilub na niti, e makasalalay Keya—a makasadyang mamunu king eganagana—nune kekatamu, partikular karing hilig a mekalukut karing sikanan ning kekatamung kalikasan, a e pa mitatabi o miyalilan karing kabaligtaran dang birtud. 'Deng makasalanang hilig,' nganang San Antonio Magdalo, 'e ra papaintulutan ing Dios a sumlag kilub tamu' (Ing Lugud ning Kayapan, Bol. 1: Deng Turu king Mayap a Ugali at Bie Banal, Kabanata 150). Nung makanian, ing manimunang parasan a dapat nang adwan ning magtubang lub ya pin ing lubus a pamisanmetung king Dios—metung a pamisanmetung a maslag at makapagparla— at ing pekamaragul a sagabal kaniti ya pin ing presensya kilub na da reng hilig a manatili at aktibu pa, ing pamibigu a itanam la reng birtud, at ing maling direksyon da reng kayang kagiwan—kanita, malino a ing kayang manimunang dapat gawan, agad-agad kaybat ning kayang pamagbalik-loob at pamagsisi, ya pin ing pamaglakwan kareng hilig at ing pamitatam da reng birtud—king metung a salita, ing pamagbayu na king sarili na… Ing pamaglako king eganaganang mali at ing pamagtanggap o pamitatag king ustu; ing pamagtabug karing makasalanang hilig, ugali, kamalian—agyang detang lilitaw a natural—at aliwa pang kamalian, agyang makananu la pa ka-justipika; at ing pamanasan karing birtud, mayap a ugali, prinsipyu at, king kabilugan, ing pangkabilugan a katuliran, a e makakaligta, nanupata, e malilingwan ing tauling parasan, dapot kumilos mitmung sigasig laban karing hilig, kabang makayarap la ding mata ning isip king Dios—keti ya mayayakit ing pekabuod a prinsipyung dapat talakaran king pamagbuu ning kabilugan a kaayusan ning metung a biye a makapalyaw king Dios, a nung nu dapat sukdan ing katuliran at kaburyan da ring tuntunan a mebuu at ding pagsikapan a megawa. Dapat lubus ing pamaniwala kaniti, uling balamu ding eganaganang aktibung pamagkamali manibatan la king e pamangilala kaniting prinsipyu (ing intensyun a ini makaladlad ya king kabilugan na king epistula nang San Isaac a Syrian kang San Simeon a Stylite. Lawen ya mu naman ing Mumuna at Kaduang Diskursu nang San Macarius a Dakila). Uling e ra aintindyan ing sikanan na niti, ding aliwa makatutuk la mu king panlual a itsura ning pamagsane at pamagkumpis; ding aliwa naman makatutuk la mu king mayap a gawa at king ugali ning pamangawa kaniti, a alang mas matas a aabutan; kabang ding aliwa pa naman diretsu lang susulung king pamagmunimuni. Kailangan ing eganaganang ini, dapot ing balang bage atin yang sariling pamituki-tuki. King umpisa, ing eganagana atyu king bini; kaibat, tutubu ya e mu king metung, dapot mas manimuna king metung a aspetu o aliwa; makanian man, e maiwasan ing bagya-bagyang pamanyulung—metung a pamangatas manibat karing gawang panglual papunta karing panglub, at manibat karelang adwa papunta king pamagmunimuni, at aliwa ing kabaligtaran.

Ngening atatag na ini, malagwa ta nang akua ding panuntunan para king metung a bye a makapalyaw king Dios, o ing diwa at balangkas ning pamagkuntentu.

Mibalik tamu ditak at itutuk ta na namang pansin ing taung inalay ne ing sarili na king Dios at sinumpa yang gawa parati at king eganagana agpang king Kayang kaburian, para king Kayang ligaya, at maging mayaman king tune mayap a gawa. King pamagpasyang gawan ini, makananu ya pa makagawang makanini nung, anti ing ikit ta na, alang metung man kareng adwang dake ning kekatamung pagkatau ing makagawang iti? Ing kasalanan kasam-an ya king espiritu, dapot ing katawan at kaladua makiramdam la kaniti, kakapit la kaniti, uling makasulud la karing hilig. Ing kayapan o ing kaburian ning Dios kaluguran ya king espiritu, dapot ing katawan at kaladua e la makiramdam kaniti, liliwas la kaniti, o, nung ali man ita, e ra agawang gawan iti. Uli na niti, ing metung a migdesisyun, uli ning sigasig, a manatiling matapat king sinumpa na at, uli ning kilalang pangangailangan, a manatili king kayapan, e na maiwasan, king balang mayap a dapat (at e ya dapat mika marok a dapat), a labanan la ding pamangailangan ning kayang katawan at kaladua at, king pamananggi kareti, pilitan na lang gawang kabaligtaran. At uling ing katawan at kaladua e la makakawani king kayang pagkatau, nune ila ing bumubuu kaniti, iti mismu ing pamanlaban king sarili king karokan at ing pamipilit king sarili a gawang mayap. Ing pamanyupil king sarili at ing pamipilit king sarili ila ring adwang pamipahayag ning sigasig a mibait pasibayu king espiritu, a bubuu, antimo, king mismung pundasyun ning pamagkumbana. Pareu lang bubuu king pamakilaban ning tau king sarili na, o, king aliwang salita, metung a gawa ning kaburyan.

Uli na niti, manibat pa karing mumunang penandit ning bayu nang bye, ing mekoverting magsisisi e maiwasang magumpisa king metung a gawa, metung a laban, metung a obra, at magumpisang magdalang pasanin, metung a yoke. At iti masyadung maulaga ania ing bukud mung tune dalan papunta king kaburyan, anti ing kikilalanan da ring eganaganang banal, ya pin ing sakit at kasakitan na niti, kabang ing kayan a salungat kaniti metung yang tanda ning maling dalan: Ing Kayarian ning Banua sasakupan ya king sikanan, at detang magpursigi ila ring kumangwa kaniti (Matt. 11:12). Ninu man ing e makipaglaban, e king gawa ning pamagpigil king sarili, makalili ya. Sasabian na ning Apostol: ninu man ing e disiplinadu e ya anak (Heb. 12:78).

Kanya, ing masigasig a tau magpursigi ya kapamilatan da ring gawa ning pamagpigil king sarili at pamigaganakan king sarili para king layunin ning pamag-ayus king sarili, o ning pamibalik king sarili king sadya nang kalinisan, ban mas malagwang ituring yang karapat-dapat king pamakikayabe king Dios. Malinaw a nung mas masigasig, mas mapagal, at mas seryosu ya king pamangawa kanini, mas matagumpe yang miras king kayang parasan. Kaparehu ne ning sasabian a nung mas kamua na at kalabanan ning tau ing sarili na, at nung mas istriktu at mas matatag ya kimut, mas malagwa yang miras king kalinisan. Uli na niti, akakit tamu a ding eganaganang banal a dinatang king katasan ning Kristyanung kasakdalan, kaybat ning karelang pamagbalik-loob, ginawa la karing pekamabayat a gawa ning pamamate king sarili—pamangasi, pamagpuyat, pamagpalapad king gabun (Tala ning Editor), pamag-isa, at aliwa pa. Metung ya ining kusang piniling paralan, a menibatan king grasya, a ginamit ban apabilis ing espiritual a pamamintu, at king tutu, agad ya inabot. King kabaligtaran, ing pamagpalub king sarili, ing pamagpaina, at ing pamagkawa king sarili—agyang e la man parati—pane lang mamagal at patuluy a mamagal king pamanyulung ning espiritual a pamandagul (pamamintu — Ed.).

Inya, ayus ne ing usapan: maging masigasig; gawan la ding maragul a gawa king mas matatag a determinasyun—ding gawang ila mismu ing pinakatatag at pinakabagay—uling agyang karela, atin lang mas maragul a ambag, kabang ding aliwa mas ditak, king pamamate kareng hilig ning pusu at king pamitanam kareng birtud. Nung ining kabilyan ning pamaghirap e maiwasan, agyang pansamantala ya mu, nanu pa ing sangkan ning pamagpalambat kaniti uli na mu ning metung a pamagkamali? Ing alang-kapasyan, ing kapabayan, at ing katamaran maragul lang sagabal.

Potang mekapag-desisyun na ka, e ka magpalub-lub, nune magsikap ka; ini ibat ya king panimanman ning tau. Dapot dapat parating tandaan ning metung a tau a, agyang ing alang-patnang pamagpigil king sarili makapagligtas ya para king bayung maniwala, ing tagumpe at bunga ning kayang pamagsikap at dapat—ita pin, ing epektu at impluwensya da king pamaglinis da ring hilig at king pamagbuu ning tune kaburyan—e la manibatan keya. Ing bunga da rening dapat misasak ya at tutubu lalam da, dapot ali ibat karela o king kapamilatan da mung dili, nune king grasya. 'Aku ing menanam, i Apolus ing menis, dapot ing Dios ing migpatubu' (1 Cor. 3:6). Nung makananu ing espiritual a bye megumpisa king grasya ning Dios, makanian mu naman, king pareung grasya ya mung mapapanatili at miras king kapanatagan. ' ,' ngana ning Apostol, 'a migumpisa king mayap a gawa kekayu, ya ing magumpisa angga king katuparan' (cf. Phil. 1:6). Ing mumunang butil ning bayung bye bibilugan ne ning pamisanib ning kalayan at grasya, at ing kayang pamag-mature ya ing pamanyulung da rening pareung sangkap a reni. Kalupa na ning, kaibat nang sinumpa a mie agpang king kaburian ning Dios, para king Kayang kaluwalhatian, ing taung magsisisi sinabi na: 'Ika mu ing magpatibe at magtalakad kanaku'—makanyan mu naman, king balang saglit kaibat na nita, kailangan na, antimo, ilage ne ing sarili na karing gamat ning Dios kapamilatan ning panalangin: 'Ika mismu ing gawa king makapalyari king kaburian Mu,' ban king paralan a ini—king isip at kaburian, at king katutuan—ing Dios magobra ya kilub tamu, para king pamang-kabi at pamang-gawa agpang king Kayang mayap a kaburian (Fil. 2:13). Ing penandit a ing metung a tau mismu ing manintun gawang metung a bage king sarili na at kilub na, ya ing penandit a mamate ing tune, espiritwal, at grasya-pante a bye. Kening kabilyan a ini, agyang masikan ing pamagpagal, alang tune bunga. Ating mga bunga a e malyaring ausang marok nung la mu kabud ing pagbasehan; dapot king dalan da ring milyari, maging lang sagabal at pamaglayo king dalan, at maralas, metung a karokan, uling papunta la king kayabangan at pamagpalage king sarili, a binhi ning demonyu, a intan na at kapareu na. Kabayatan nita, ing e menibatan king Dios misasamut ya king obra ning Dios kilub tamu at siran ne, anya imbes na itas ne ing taung mekamulat na, kailangan na pa mung linisan at salan ning grasya (ilako ing dayami, ing e kailangan — Ed.) itang mesira uli ning pamagtiwalang sarili. 'O e yu balu a atyu ya i Cristo kekayu?' ing tuturu ning Apostol, 'liban na mu nung sakaling alang kamalayan kayu king sanumang paralan' (cf. 2 Cor. 13:5). Kaibat tamung mekisanmetung king Ginu king Sakramentu ning Kumpisal o Binyag, kailangan tamung isuku ing sarili tamu Keya, ban, kaibat Neng linub king sarili tamu bilang Ginu ning eganagana, Ya, a makibalu king eganagana, ing magdalang kaligtasan tamu. Ngana ning Ginu: 'Nung ala Ku, alang agawa yu' (Juan 15:5) — kailangan tamung maniwala at manalangin ban Siya gawa kilub tamu, ban linisan na katamu karing kekatamung pasyun, itanam na la kekatamu ding birtu, at gawan na ing eganaganang makapagpalinga. Ini ya ing pekamaulagang panimubud ning metatabing: 'Agpang king kekang mayupayang kaburian, iligtas mu ku, O Ginu, at magpagal ku at, alang pamagkunwari, alang pamaglayas o maling interpretasyun, at maki malinis a konsensya, gawan ku ing eganaganang aintindyan ku at agyu kung gawan!' Ninu man ing magtalaga king pusu na king makanining paralan, tune yang tatanggapan ning Ginu, at Gagawa Ya kilub da bilang metung a Ari. Ing Talaturu na ya ing Dios, ing Manalangin na ya ing Dios, ing kaburian na at ing Maggawa na ya ing Dios, ing magdalang bunga na ya ing Dios, ing mamuntukan na ya ing Dios. Ini ya ing bini at ing pusu ning banuang pun dutung ning bie kilub na. Dapot para keya, kailangan talagang mika bakud a materyal at ispiritwal. Ing bakud a ini bibilugan ne ning metung a talapamunu at ding tuntunan.

Ing taung magsisisi, kaybat neng sinuku ing sarili na king Dios, agad yang lalam ning direktang pamanantabe na Niti at tinanggap ne. Ninu man ing makagawang ustu kanini manibat pa king umpisa, mabilis, tuluy-tuluy, at apagkatiwalan yang papuntan ning grasya ning Dios papunta king kasakdalan. Dapot king katutuan, ditak la mu reng taung anti kaniti. Ila reng pinili ning Dios, a, king metung a e mu nanung kabilis a pamilipit ibat king karelang sarili, inilagay de ing karelang sarili karing gamat ning Dios, tinggap na la at ginabayan na la. Anti mo reng alimbawa, di Maria ning Ehipto, Pablo ning Thebes, Marcos ning Frasia at ding aliwa pa. Mikaligtas la king metung mung matatag a gawa ning pamanyuku king sarili da king Dios. King kasu nang Maria ning Ehipto, king libutad da ring keang masikan a pamakilaban karing keang pagnanasa, ing keang tuntunan ya pin ing isuku ne ing keang sarili karing gamat ning Dios, at ding keang pagnanasa, anti ing balu da ring keraklan, mayna la kapamilatan na ning gawang debosyon a ini. Alang duda, gewa na murin ing pareu karing aliwang pagkakataun: lumapit ya Keya, alimbawa, para manintun gabay, at tinanggap ya kaniti.

Dapot ing makanining dalan e ya, at e malyaring maging, para karing sabla. Karing espesyal a pinili na la mu ning Dios iti. Deng aliwa naman mag-mature la lalam ning makakit a pamanantabe da ring taung maki-karanasan. King matatag a kapanwalan a ing Dios mu ing mamye pamagsisi, ing magsisisi, ban magtagumpe, dapat neng alang-kwestyon a ipagkatiwala ing sarili na king metung a amang espiritual. Ing pamangailangan kanini lalto ya uling alang ganap a pamanyuku king Dios—metung a kakulangan a karaniwan king keraklan. Kailangan yang tumas king pamisip papunta kaniti kapamilatan da ring dakal a pagsubuk, at anggang e ya pa miras king kaisipang ini, alang puntung atagkil na ning gamat a gagabay ning Ginu—antimo, alang talanan nung nu na kapitan ing mensahe. Uli na niti, nung ala ining kailangan a kondisyun, ing metung a bayuhan a magumpisang magobra para king sarili nang kaligtasan, siguradung tukyan ne ing metung a dalan a e malyaring sabian a siguradu yang iti ing ustu, at iti mapanganib ya at makapagal para king espiritu. Anyang i San Antonio Magdalo megumpisa yang magduda nung ustu la ring kayang tuntunan, agad yang sinigaw: 'Sabian Mu kanaku, Ginu, ing dalan,' — at, anyang mekatanggap yang kasiguraduan, mekalma ya. Ing taung magumpisa king espiritual a bie anti ya mong maglakbe king karaniwang dalan. Uling e ta ya balu ing dalan a ini, kailangan ing ating mag-giya kekatamu. Suwail ing isipan a agyu ku ing sarili ku… Ali, ni ing ranggu ni ing kabiasnan—ala lang makasaup keni. Kasing kapalaluan mu naman nung ing metung a tau, a alang labis a pamangailangan, atin yang pagkakataun a manakit gabay a ispiritwal, dapot pinili nang e gawan iti, uling isipan na ing Dios ya mismu ing gagabay kaya. King katutuan, ing pamanantabe papunta king kasakdalan king Dios ya manibatan, a mekatanggap kekatamu, dapot lalam ning pamanantabe ning metung a ispiritwal a tata. Ing tata e na katamu itatas karing mas matas a antas, dapot sasaupan na katamu ban itas na katamu ning Dios. Nanupata, bilang tuntunan, ing Dios gagabayan na katamu kapamilatan da ring aliwa, tuturuan na katamu, lilinis na katamu, at papalto na ing Kayang kaburian. Ing metung a mekawani, king sarili na, atyu king maragul a kapahamakan, e pa pisasabyan ing magkasakit ya at e makausad king metung a lugal a halos alang bunga. Uling e na balu ding espiritwal a laban o ehersisyu, o ing ustung pamituki-tuki nung makananu la gawan, magpursigi ya mu at paulit-ulit na lang gagawan ding bage, anti mong taung megumpisa king metung a obra a e na balu nung makananu ya gawan. Karaniwan mu ing dakal ing e na susulung, mangapalamig la at mawawalan la sigasig uli na niti. Dapot ing manimunang panganib para keya atyu king kaguluan king lub at king pamanamuyut nang Satanas. Para king bayung magumpisa, atin yang ulap king kilub, anti mong ibat kareng mabau a singo, a manibatan kareng pagnanasa at e ustung pamamukal ibat king kilub, ibat kareng mesirang upaya. Atin ya iti ing balang metung, mas makapal o mas maimpis, dependi king dati nang kasiran. Dapot makananu neng akilala ning metung a tau ing bage king malino at ustu king makanyan a ulap? Para king metung a maglakbe king ulap, agyang ing malating dikut maralas lalto yang gubat o baryu—at makanian mu naman, ing metung a bayung magumpisa king kayang espiritual a pamaglakbe e maiwasan a dakal ing akakit na nung nu, king katutuan, alang nanuman. Ing metung mung matua na mata ing makaintindi king sitwasyun at ipaliwanag nung nanu ing tutung malilyari. Bukud pa kanita, ya mismu metung yang pasyenti: makananu na, kanita, maging doktor na ning sarili na? Pagudanan ne ing sarili na at malunod ya king sarili nang lugud: uling agyang ding doktor e la man manulu king sarili dang katawan. Dapot ing pekamaragul a panganib keni manibat ya kang Satanas. Uling ya mismu ing manimunang metung a nilalang a makasarili, papaboran na, karing tau, detang gagabayan ning sarili dang isip—king kapamilatan na niti ya manimunang magpalitu at manyira karela. At malyari tang sabian a ini mu ing magbukas keya dalan kekatamu, o ing oportunidad para ituru katamu king kapahamakan. Ing ninumang e manalig king sarili nang isip at pusu, dapot isusuku na ing eganagana king kayang panamdam at isipan king pamaghusga ning aliwa, e ya masaktan, agyang itanam na pa ning demonyu ing metung a bage a mapanganib at makasira, uling ing karanasan at isip ning aliwang tau akit na ing pamaglinlang at pasabian na ya. Uli na niti sasabian da: ninu man ing ating talapadalán at magtiwala kaya, e ya lumapit i Satanas, ban e ya parating marine at mibunyag la ngan ding planu na. King kabaligtaran, atyu ya parati kareng taung king sarili da mu manalig o king sarili dang isip mu manalig. Deng makanyan a tau, liliku na la king miyayaliwang dalan, gagamit yang miyayaliwang pamaglinlang a bunga ning imahinasyun o ning sikanan ning pantasya, angga king king tauli, lubusan na lang siran.

Base kareting sangkan, a mabayat a tutu, ing bayuhan dapat yang payag a mika gabay, pilinan ne, at ipagkatiwala ne ing sarili na kaniti. Lalam ning kayang pamanantabe, ligtas ya, anti mong atyu lalam bubungan at bakud—uling ing gabay ya ing managot king sanumang pamagkulang, king arapan ning Dios at king arapan da ring tau. Dapot makapagmulala a ing metung a tune gabay parati yang bibie kareng taung masigasig a manintun kea. At ing talapamunu, ninu man ya, parati yang mamye saktung at matapat a pamanunu kabud isuku ne ning taung papamunu ing sarili na kaya king kabilugan nang kaladua at kapanwalan. Ing Ginu Mismo ing manibala na king makanyan a debotong talatuki… Manalangin ka—at ituru ne ning Ginu ing metung a talapamunu; sumuku ka king talapamunu—at ituru na ning Ginu kea nung makananu na kang pamunuan.

Ing metung pang bage a talagang kailangan para king kaladuang magsisisi a mekapag-desisyun na ya pin ing tuntunan. Ing tuntunan metung yang depinisyon o paralan, metung a alimbawa at balangkas para king metung a gawa, maging iti man king kilub o king kilwal. Magkalub yang direksyon at itatakda na ing kabilugan a dalan ning pamangimut — ing umpisa, oras, lugal, paralan, at wakas ning gawa. Alimbawa, kailangan ing mamasa—ini metung ya karing ascetic practices. Dapat lang ispesipika ding patakaran: nung sanung libro ing basan, king sanung oras, king kabang makanu, nung makananu magsadya, nung makananu mag-umpisa, magpatuluy at magtapos, at nung nanu ing gawan king binasa. Makanian mu naman king panalangin, pamagmunimuni at aliwa pang aktibidad. Malino a sasakupan da ring tuntunan ing balang kimut, a magsilbing panlabas nang balat, o katawan na. Dapat lang gamitan kareng eganaganang kekatamung kagiwan at kareng eganaganang bunga da ring kekatamung kimut, ban alang kimut a magawa a alang katugmang tuntunan a megamit kaniti.

Ing pamangailangan na niti, malino ya king sarili na. Magumpisa ya ing metung a lubusang bayu at e karaniwan a bye, metung a e pa tamu asane, at e pa sané ding kekatamung kagiwan. Para sanayan ta ya ing sarili tamu king metung a gawa o aliwa pa at maging bihasa tamu kaniti, kailangan tamung maglatag partikular a tuntunan nung makananu at nanu ing gawan, kalupa na ning metung a bayung rekrut a tuturuan nung makananu yang talakad, makananu yang talan baril, at aliwa pa. Nung ala la reni, e ya sumikan ing katawan, at e ya maging ustu ing kimut. Ing alang tuntunan king pamamanalangin, e na balu nung makananu manalangin, at makanian murin ing alang tuntunan king pamag-ayunu, e na balu nung makananu mag-ayunu; king kabilugan, ing taung mabibie alang tuntunan, e ya makagawang ustu king nanu man, at uli na niti, ing bie na e ya man maging tune bie, lipat da ring kayang pamagpagal at sigasig, uling ing bie bibilugan de ring kekatang gagawan. Bukud kaniti, ing bye a alang tuntunan e ya maging matatag, at e ya murin makapalago king paralan a saktung-saktu at maayos. Nung makananu ing metung a anak babalutan ya ban e ya maging pilat o kulako, makanian mu naman, ing eganaganang gawang ispiritwal dapat makagapus la karing tuntunan, ban ing mabilug a bie makasulung ya lalam da reti king matatag at maayos a paralan; alang sanumang gawa, uli ning kamangmangan, ing dapat lumihis karing aliwa at makasakit king kabilugan a istraktura, o lumipat king maling dalan king sarili nang kaburian, anti mo ing pamag-ayuno. Ing metung a malating tanaman sasaligan ya o babalutan king metung a matatag ban makatalakad ya at tumubu yang diretso. Ing taung susulung a alang tuntunan, a paburen king sarili nang kaburyan, e ya sané, alang kasanayan; e na agawa ding aliwang bage, ding aliwa magkamali ya, at ding aliwa naman agawa na lang ustu, dapot king maling lugal o king e karapat-dapat a paralan. King katataulian, atin maragul a panganib: nung alang patakaran, anti mo ing alang sandalan, siguradung mabagsak ka at magkamali. Para king taung anti kanita, ing eganaganang gagawan makasalalay ya king kabudukan, pamangusga, at nasa. Dapot asahan la kayang manalig ding anti kanitang prinsipyu? E mu parating apapanatili ing kabudukan; ing pamangusga kailangan yang sanayan at, bukud kanita, e ya parating masigla o matalas—malyari yang maging manhid; at ninu ing makapigil king sarili nang parati? Uli na niti, nung alang patakaran, e maiwasan ing kakulangan, pamagkamali, at kabiguan. Dapot nung ating patakaran, aliwa ne ing usapan: buri mu man o ali, gawan mu ing dapat mung gawan, at magawa ya; alang maging kabiguan, at sumulung ka. At saka: makananu pang apigil ning metung ing panga-pasaway at pamangibabo ning sarili—a pekamapanganib a ugali?

Inya, kapamilatan da ring tuntunan, lalam ning pamanantabe ning tata na, ing masigasig a anak, a magpursigi kapamilatan ning disiplina at pamipigil king sarili o makipaglaban alang patugut, sumulung ya aldo-aldo papunta king kasakdalan, lalapit king kalinisan kapamilatan ning pamaglakwan karing kayang hilig at pamangamtan karing birtud. Dapot dapat nang aintindian ning tau a ining pamanyaka papunta king kasakdalan e makikita: magpagal ya king pawas ning kayang noo, dapot balamu alang bunga—uling ing grasya gagawan na ing obra na king lihim. Ing panakit ning tau, ing mata, lalamunan na ing mayap. Ing tau mismu metung na mu ing mitagan keya: ing panakit ning sarili nang karokan. Ing dalan papunta king kasakdalan ya ing dalan para king pamangaintindi a aku bulag ku, kalulu at hubad; at kayagnan na niti atyu ing pamagkasira lub, o ing pamagkasákit lub at kalungkutan uli ning sarili nang karinat, a ipapahayag king arapan ning Dios, o, a pareu mu rin, ing alang tuknang a pamagsisi. Deng kapanamdaman a mapagsisi ila ding tatak ning tune asceticism. Ninu man ing lumisyaw kareti at iwasan la, mepalyaw ya king dalan. Ing pamagsisi ya ing tanda ning umpisa ning bayung bye; kailangan ya namang atyu kabang daragul ya ing tau at kasabay na ning pamandagul a ita. Kabang daragul ya ing tau, mas lubus nong akikilala ing karelang kasiran at kasalanan at mas malalam lang misasabug karing mapagpakumbabang kapanamdaman ning pamagsisi. Ing lua sukat ya ning panyulung, at ing alang tuknang a lua tanda ya ning malapit a pamaglinis. Ing katutuan a makanyan ya dapat, malinaw ya king katutuan a atyu tamu king kabilian ning pamibagsak, king pamagdayu, marayu king pugun ning kekatamung bale, at saka pa, uli ning sarili tamung kasalanan. Nung makananu ing metung a dayu kakiyak ya at magnasang mibalik king kayang labuad, makanian mu naman, detang linakad king dalan ning pamaglinis king sarili, kailangan lang malungkut at magdalamhati, at manintun, kapamilatan da ring lua, king pamagbalik king paraisu ning kalinisan. Bukud kaniti, ing ascetic parati yang makipaglaban—ngeni king pamag-alangan, ngeni king pamaglaban; ngeni metung a isip, ngeni metung a nasa, ngeni metung a pasion, ngeni metung a kasalanan—agyang e sinadya—a saglit-saglit makapalub king kalinisan ning isip na at magpagunita kea a king kilub na ala yang aliwa nung e karinat, kasalanan, at ing makasumami king Dios. Akit ne ing sarili na bilang metung a mabau a bangke, a makakera king arapan na at pápasakit king pangamau na angga king maging malabug ya ing isip na. 'Ita na la ring kasalanan mu king arapan mu,' nganang Anthony the Great, 'at lumawe ka kapamilatan da papunta king Dios' (The Skete Paterikon). King katataulian, ding maralas a pamibagsak at pamagkamali ning bayuhan—pauli ning kakulangan king karanasan, kamangmangan, kakulangan king galing, at neng kai, ing kaynan—mabayat lang mabayat king kayang konsensya, at marahil mas mabayat pa kesa king sadya: king kapabayan, mas maragul la ding kasalanan. Anti ya mong anak a manigaral lumakad at mababagsak. At dening pamibagsak mangailangan lang kalinisan; uli na niti, manawagan la king pamagsisi, pamagbalik-loob, at lua; inya pin, aldo-aldo—at king tutu, saglit-saglit—ing pamagbalik-loob makatuldû ya karing sabla. 'O Dios, kaasian mu ku, metung a makasalanan!' Dapat ini ing alang-patnang panalangin ning ascetic.

Inya, ing bayu pa, king masikan at alang pamanayang sigasig, iyampang ne ing sarili na karing pinakamatatag a gawang ascetic, dapot ing sabla manaya ya king sikanan at saup ning Dios, at ipagkatiwala ne ing sarili na Keya, king pag-asang magtagumpe dapot ali king panayan a akit ne iti; at inya, king alang tuknang a pamagsikap, lalam ning pamanantabe ning kayang amang espiritual, king libutad da ring tuntunan, parati nang panatilyan ing pinakamarikit a ugali.

King espiritung ini at king balangkas a ini, ing ascetic malyari neng umpisan king kumpiyansa ing kayang obra—ing obrang pamaglakwan karing pasyun, o pamaglinis king kayang kalikasan ibat king pamisamut da ring e natural a pasyun. King kayang espiritu atin yang sigasig a kasing-tibe ning kamatayan; dapot agyang ing pekamabiskeg a sigasig mangailangan yang planu ban makapunta king matapat a paralan papunta king ninanayang parasan. Ing paliwanag kanini sakup na la ding eganaganang tuntunan para king magumpisang king pamagsikap a ascetic. E ya ini aliwa nune metung a pamaglatag kareng tuntunan a reni, a ing pamangailangan da pepakit na king babo. Ing talapamie gabay king pangkabilugan a teorya dapat nang abalu ini higit king eganagana at, king pamangamit kareti king taung gagabayan na, malyari na la namang ibage kareng mibabayung sitwasyun.

Para makabuu kareng anti kaniting tuntunan, itutuk ta na namang pasibayu ing pansin king kabilian ning metung a penitente ascetic. Ing espiritu king kilub na mekabangun ya at mebie pasibayu uli ning kimut ning grasya a tinggap king Sakramentu. Dapot ya kabud ing mekalunus a dake, a makasalikut king pekalalam ning kekatang pagkatau. Ini anti ya mong panulu para king pamanulu a ininum ning metung a dake ning katawan a lubus nang mabubuluk. King lual, nanupata, ing kaladua na, king kabilugan da ring kayang upaya, at ing katawan na, king kabilugan da ring kayang gamit, at ing tau mismu, king kabilugan da ring kayang ugnayan king lual, pupusanan la at makasaput king pasion—aliwa ing metung a patay a pasion, nune ing metung a aktibu king kilub da, metung a mabie. Ing manimunang layunin da rening gawa ya pin ing paten ing pasyon king kabilugan nang anyu at ibalik ing kalikasan king katutubung kalinisan na, ban, kabang susulung ing pamaglinis, ing grasya lunto ya manibat king kilub, antimo, at mamasa king tau dahan-dahan at maki-layunin. Manibat kanini, ing kabilugan a kaayusan da reng tuntunan a dapat itatag agad yang lalto, o ing giyang sinulad para king pamagbalangkas at pamaglarawan kareti maging malino ya. Kanian:

1) Ing bini ning bie menamitan ne: ingatan me king kabilugan a sipag; uling nung ali, alang saysay ing pamagpagal, at alang nung para nanu iti. King pamagtanggap mu king Espiritu—e me papaten ing Espiritu; nung masigasig ka—maging masigasig ka para king mas maragul. Ingatan ya ing binye at ing ikwa—uling ing ikwa ya ing salaping pambayad para king panyali kareng kayamanan. Nung mawala ya iti, mawala ya ing kabilugan a pamagsikap. Kalupa ning king panaun ning gera nung nu maragul ing ingat a gagawan para e sukluan ing posisyun king sanumang paralan, makanyan mu naman keni.

2) Kailangan pututan ing pasyon a mekatagkil at misasamut karing puersa ning kekatamung kalikasan. Uling ining pamiabe anti ya mong pamisanmetung da ring chemical compounds, ding paralan para pututan iti dapat lang kalupa da ring paralan ning chemical decomposition. Tumpak: ban palayan ya ing elemento ibat king kayang makagapus a kabilian king aliwa, ipakipag-ugnayan ya king katlung, panluwal a elemento, a nung kenu mas masikan ya pa ing pamiugnayan kesa king minuna. Potang malyari ini, ing elementung menali kaniti matatagkil ya, kabang makisanib ya king bayung elementung ini at, kayabe na niti, magkaka-bayung itsura ya. King pamangamit kaniting prinsipyu, kailangan tamung gamitan kareng eganaganang upaya ning kaladua at katawan, at kareng eganaganang gagawan tamu—a alipan ning pasyun at makakulung king metung a e natural at sapilitan a kabilyan—metung a bage nung kaninu la maki pekamalapit a pamikakawig at pamikakasundu, ban, king pamikabit da kaniti at, antimo, king pamandagul da papunta kaniti, makalaya la, agpang kaniti, karing gapus ning pasyun at tumanggap king bayu at natural a porma ning pamag-iral. Ini ya ing maging tuntunan a mamahala karing kimut o gawan a ipapagawa karing upaya a reni. King pamakiabe kareti, kabang papanatili ya itang pibandian king kilub ning Espiritu ning grasya, a kalupa da at ding upaya ning kekatamung kalikasan, ing metung a tau lalu yang mapun king Espiritung ini, nung nu ing api na, king paralan a ini, lalu yang maging malaya para lungub king kilub, at lalu nang masabilis pasibakan ing karinat kabang akakit na ing lalu pang pamaglawak ning natural a kabilyan.

3) Dening adwang puntus sakup da ing kabuuan ning istraktura da ring positibung dapat ning metung a ascetic, o, king aliwang salita, ding pagsasanay ning pamipigil king sarili. Malyari mung itagan ing sarili kareti mu, nung ing pasion—a kinamumuhian at isasantabi para king kayapan—manatili yang payapa o payapang mawala king kekatang kalikasan; dapot uling iti—king metung a dake uli ning natural a katigasan ning kasalanan, king metung a dake uli ning masikan nang pamipatibe, manibat man king sarili nang bulok a penibatan—ing demonyu—o manibat king sakup da ring elementu ning yatu a kalupa na—e na tatanggapan ing payapang, mapagbigeng pamanyuku; agyang mekalas ne at balamu mekawani ne, tatalakad yang pasibayu at pagnasan nang bawi'an ing sadya nang pwestu, metung a pamangibabo at pamikasubu—e malyaring maging kuntentu king gawang ita mu; imbes, kailangan, kayagnan na niti, ing direktang gumawa laban karing hilig, ing salungatan la mismu, ing makipaglaban karela at talan la, king kilub tamu at king mismung penibatan da at kareng magpapanatili karela. Ing pamagbalangkas da reng tuntunan tungkul kanini ya ing maging larawan ning panlub, o espiritwal, a laban, king pangkabilugan nang balangkas at king balang metung a dake na. Deni mga gawa la ning pamaglaban king sarili.

Uli na niti, ding eganaganang tuntunan dapat lang ibalik king makatuking metung a pekabuod a prinsipyu: ing panatilyan ing kilub a diwa ning bie, sigasig at kasiglahan; makisangkot karing aktibidad o ehersisyu a, king metung a banda, makasaup bang pasibayung pasiglan ing manghina nang sikanan, at king aliwa naman, supilan o patuknangan ding hilig. Uli na niti, ing eganaganang makaugne king paksang ini dapat yang isakdal kareting atlung puntus:

ding tuntunan para king pamangangalaga king kilub a diwa ning sigasig,
ding tuntunan king pamangamit king sariling upaya para gawang mayap, o disiplina king sarili, at
ding tuntunan para king pamakilaban karing hilig, o ing pamagsane king pamipigil sarili.

Tungkul king Pamanatili king Diwa ning Kapanabikan para king Dios

Kailangan tamung tuparan ding kautusan, at tuparan la ngan; dapot ala tamung natural a pamagnasa, sigasig o kasigasigan para kanini. King pamagsisi, kapamilatan ning espiritung mapakumbaba at sumpa para gawan ing kaburyan ning Dios, ining api mapapali ya king kekatamung espiritu kapamilatan ning grasya ning Dios; iti mismu ing api a ya ing sikanan para tuparan la ding kautusan, at iti mu ing makagyu king mabilug a pabayat a ini. Nung ing pamitupad karing kautusan ya ing pundasyun ning kaligtasan, kanita ing diwa ning sigasig ya kabud ing makapagligtas a upaya para kekatamu. Nung nu ya atyu, atyu murin ing sipag, sigasig, pamagsadia at sikanan para karing gawang makapalyaw king Dios. Nung nu ya ala, ing eganagana mitituknang at mabubuwag: nung alang bye ning diwa, mamalamig ya at mamamate. Magsagawa la mu namang mayap a dapat karin—oneng mayap la mu king itsura, dapot ali king sikanan o espiritu. Ini ya ing api a dinatang ya ing Ginu tamung i Hesukristo para sindian keti yatu, at isindi ne ning Banal a Espiritu karing pusu da ring maniwala, kaybat nang linub king itsurang dila ning api.

Tungkul king espiritung makanyan a kasigasigan, ing Ginu sasabian na: 'Menibat ku para magdalang api king yatu' (Lucas 12:49). Inutusan na katamu ning Apostol a e ya patdan ing Espiritu (1 Tes. 5:19) at sasalita ya tungkul king sarili na: 'Susulung ku' (Fil. 3:14). At kareng Banal a Ibpa , ausan de iti karing miyayaliwang lagyu: pamanintun, pamagsikap, sigasig, kasipagan, pali ning espiritu, pamamulabug, at simpling sigasig.

Base king maragul a ulaga at kabaldugan ning sigasig, ing mumunang dapat gawan ning metung a Kristiyanung ascetic ya pin ing ingatan ing sigasig at kasipagan a ini, bilang penibatan ning sikanan para king metung a bye a makapalyaw king Dios. Para panatilyan ya, inya, kailangan gamitan la ding partikular a paralan at gawi a makasaup king layuning ini. Nanu la, kanita, deni? Ing sigasig dapat panatilyan ya king pareung paralan nung makananu ya mibait, at mibait ya kapamilatan ning pangkilub a pamagbayu ning pusu, lalam ning e makikit a obra ning grasya ning Dios.

Ing kilub, e makikit a pamanyulapo ning kekatamung espiritu papunta king sigasig megumpisa ya king pamagising a mitmung grasya at meyari king metung a matatag a sumpa para lumakad a matatag king kaburian ning Dios. Ing pamanyulapong ini mekilala ya king pekamahigpit a pamag-bagal-bagal. Ing taung makasalanan, a lubusang mabibie king kilwal at inya ausan yang 'external', guguyud ne palub ning grasya a dinatang keya; at karin, anting migising ya king tudtud, akit ne ing metung a lubusang bayung yatu, a angga ngeni e na pa balu. Ini ya ing mumunang sikanan, at kaibat na niti, king saup ning Dios, kapamilatan da ring miyayaliwang isip at panamdam, bagya-bagya yang makalaya king mumunang yatu, lulub ya king aliwa, at magpatirap ya king arapan ning keang Ari at Ginu, at mag-alay Keang metung a solemning kasunduan para maging keang alipan kapilanman. Inya, ing ninumang magnasang panatilyan ing kayang sigasig a e mapapawi, kailangan: (a) manatili king kilub, (b) akit ing bayung yatu, at (c) manatili kareng kapanamdaman at isip a kapamilatan na, antimo, inukyat na la reng baitang ning metung a hagdan angga king lalam ning Trono ning Ginu.

Ini ing dapat maging alang-patnang gawi, pamagsikap, at obra ning Kristiyanung ascetic!

Manatili king kilub

Nung ing metung a inuk, kaybat nang ikit ing metung a butil a mais, sinyas na iti kareng anak na, ila ngan, nukarin la man, susulapo la kaya at mititipun la kareng karelang tukâ king lugal nung nu ya atyu ing tukâ na. King pareung-pareung paralan, nung ing Banal a grasya gawa ya king metung a tau king kalalalaman ning pusu na, ing espiritu na lulub ya karin kayabe ning kamalayan na, at kayabe na la ngan ding sikanan ning kaladua at katawan. Uli na niti, ing batas ning pamagpanatili king kilub: panatilian me ing kekang kamalayan king pusu mu at, kapamilatan ning konsentrasyon, tipunan mu karin ding eganaganang upaya ning kaladua at katawan. Ing pamanatili king kilub, king kayang diwa, ya ing pamikakulong ning kamalayan kilub ning pusu, kabang ing makatutuk a pamitipun da ring upaya ning kaladua at katawan karin ya ing pekamaulagang paralan, o ing gawa, ing pakikagawaan. Dapot, pareu lang magpalwal at mag-unahan king metung at metung, anya e malyaring atin ing metung nung ala ya ing aliwa. Ninu man ing makakulong kilub ning pusu, makatipun ya; at ninu man ing makatipun, atyu ya kilub ning pusu.

Kailangan nang tipunan ning metung ing kabilugan nang kagiwan—isip, kaburian, at kapanamdaman—king paligid ning kayang kamalayan king pusu. Ing pamitipun ning isip king pusu ya ing atensyun; ing pamitipun ning kaburian ya ing pagigising; ing pamitipun ning kapanamdaman ya ing katinuan. Ing Pamanutu, ing Pamaningat, at ing Pamaninindigan ila ring atlung kilub a gawa nung kapamilatan da makakamtan ing pamisanmetung ning sarili at magkabisa ing pamagmanatili king kilub. Ninu man ing atin kareti, at king tutu, ding eganagana kareti, atyu king kilub; ninu man ing ala kareti, agyang metung mu, atyu king kilwal. Kaybat da rening gawang pangkaisipan, ding katumbas dang organu ning katawan dapat la mu namang ituru king pareung lugal: anya, para king atensyon — itutuk la palub ding mata; para king pagmatyag — igpitan la ding kalamnan king mabilug a katawan, itutuk la king salu; para king katatagan — ing pamagpigil, agpang kang Nikiforos, karing mapilan a 'mabagal' a kimut a manibatan karing mababang dake ning katawan at papalapit king pusu, at ing pamagpigil king pamagpakasawa at pamagpainawa ning laman. Dening anti kaniting gawang pang-katawan, a e mapipikawani kareng ispiritwal, ila ring pekamasikan a saup kareng paralan a ispiritwal, a nung ala la, e la malyaring mie.

Kanya, ing kabilugan a pamagsane ning 'panatiling king kilub' kapamilatan ning pamisanmetung king sarili bibilugan de reng makatuki. King mismung mumunang saglit potang migising ka king tudtud, kabud abalu mu ing sarili mu, bumaba ka king kilub papunta king pusu, karing pisikal a lugal a reni: kaybat na nita, tipunan, guyud at ituru la karin ding eganaganang upaya mung pangkaisipan at pangkatawan, kapamilatan ning atensyon ning isip, king pamanikdo karin ding mata mu, kambe ning sikanan ning kaburian, ning pamanasda da ring kalamnan at ning pamagpakalino da ring panamdam, ning pamanyupil king ligaya at kapainawan ning laman; at gawan ini anggang ing kamalayan mitatag ya karin, antimo king kayang ustung lugal—ing kayang luklukan—at kumapit ya kaniti, idikit ne kaniti, antimo ing metung a malagkit a bage king matatag a dingding; at kaibat manatili ka karin alang patad, kabang atyu keka ing kekang kamalayan, parating ulitan ing pareung gawang pamisanmetung king sarili ban pasibayung pasiknangan at patibayan iti, uling iti pamisan-misan luluag ya at masisira balang saglit.

Importanti ing aintindian a ining panatiling king kilub at konsentrasyun aliwa ya king pamagpalalam ning isip, o ing 'pamangisip' (ibatan king salitang 'pamangilam'), agyang masikan ing pamikawig na kaniti. Ing tauli manuknangan ya mu king penibatan ning isip, at e na gagamitan ding aliwang kagiwan, at manatili ya king buntuk; kabang ing mumuna manuknangan ya king pusu, king penibatan ning eganaganang kimut, mas mababa at mas malalam kesa king nanu pa mang atyu o malilyari kilub tamu; o kaya iti ing lugal nung nu ing eganaganang ini malilyari king babo na, king arapan ning mata na, at papaintulutan ya o sasagkaan. Manibat kanini, malinaw a ing makalub a pamagpanatili king sarili ( inner abiding) ya, king kayang tutung anyu, ing kundisyun para king tutung pamanibala ning metung a tau king sarili na, at uli na niti, para king tutung kalayan at katuliran, at kanita, para king metung a tutung espiritwal a bie. Kaparehu ne ini nung makananu, king kilwal a yatu, ing makatuknang king kuta ya ing tuturing a mamuntuk ning siudad. Uli na niti, balang pamagsikap a ispiritwal at balang gawa king pangkabilugan dapat gawan manibat kening lugal a ini; nung ali, e ya ispiritwal, kulang ya king asceticism, at dapat yang isakwil. 'Ing Kayarian ning Dios atyu king kilub yu,' ngana ning Ginu (Lucas 17:21), at kaibat, tungkul king metung a espiritual a gawa, inutus Na: 'Lub ka king kuwartu mu at, kaibat mung isara ing pasbul mu…' (Mateo 6:6). Ini ya ing pekakilub a silid ning pusu, agpang king pangaintindi da ring eganaganang banal a ama. Uli na niti mismu, ing metung a taung espiritwal—itang maliligtas at magsikap king asceticism—ausan deng 'panlub'.

Ngeni, malino na ing pamagbalik-isip king sarili ya ing pinakamabisang paralan para panatilyan ing sigasig. malinaw:

1) Ing mitipung kaladua kailangan yang mamalag, uling pititipun na la ngan ding kayang upaya, kalupa da ring makakalat a sinag, nung mitipung la king metung a lugal, magpalwal lang masikan a pali at pasindian do ring bage. King tutu, ing pali parati yang makaugnayan king pamitipun: keni ing espiritu akit ya king pamakikayabe king sarili na, anti ing sasabian nang Nikiforos, at magalak ya.

2) Ing isip a mitipun masikan ya, anti mong metung a organisadung hukbu o metung a bungkus da reng mainang tubi a mibuklud. Tandaan na niti, anti mong sinturun king awakan, ing pamagsadya at ing sikanan para kumimut. Ing isip a e mitipun pane yang maina at e ya man makayap o alang akamtan.

3) Ing taung makasentru, akakit na ing eganagana kilub na. Ninu man ing atyu king sentru, makalawe ya king eganaganang direksyon; akakit na ing eganagana kilub ning bilug king patas a paralan at, antimo, misan mu, kabang ing taung mekalayu king sentru, akakit na mu king direksyon ning metung a radius; king pareung-pareung paralan, ing taung makasentru king kilub akakit na ing eganaganang kimut da ring kayang upaya—akakit na la at akontrol na la. Ing pamanyalang ning espiritu, dapot, pareu yang sikanan at kabiasnan, at nung pisanmetung la, ila ing bubuu king tune espiritu ning sigasig, a gawa karela. Uli na niti, dapat sabian: maging palub ka mu, at e ka man kailanman tuknang maging masigasig.

Makanian ing ulaga ning pamanatili king kilub! Uli na niti, dapat nang pagsikapan ning metung a tau ing akamtan iti, uling eya biglang daratang, nune king ustung panaun at kapamilatan ning marakal a pamanintun. Mibibilang ya mung mumuna uling iti ing kailangan para king bye espiritwal. Ing kayang kasakdalan makasalalay ya king kasakdalan da ring atlung gawang pangkaisipan at atlung gawang pangkatawan a maglalang kaniti, ila pin: ing atensyun ning isip kayabe ning pamagbalik da ring mata king kilub, ing sikanan ning kaburyan kayabe ning pamanas ning katawan, at ing katamtaman ning pusu kayabe ning pamagtanggi karing ligaya at pamagpainawa ning laman. Lunto ya kanita king kabilugan nang sala potang ing isip malinis ya karing isipan, ing kaburian karing pagnasan, at ing pusu karing pibabatan at damdamin. Dapot agyang bayu pa ing panaun a ita, atsu pa murin ing pamagpanatili king kilub, agyang e ya ganap, e pa luto, at e tuluy-tuluy.

Manibat kanini, malinaw na king sarili na nung nanu la reng paralan para king alang-patnang panatiling king kilub—o, mas ustu pa, a metung mu ing paralan: ilako ing eganaganang makasagabal kareng atlung mebanggit a gawa, king karelang pamiabe-abe, o ing eganaganang makapalingus kareng upaya ning kaladua palabas, kayabe la reng katumbas a gamit ning katawan: ing isip at ding panamdam, ing kaburian at ding kalamnan, ing pusu at ing laman. Deng panamdam, ma-aliwas la karing panlabas a impresyon; ing isip, karing kaisipan; deng kalamnan, king pamagpaynawa da reng galamay; ing kaburian, karing kapagnasan; ing laman, king pamagpaynawa; at ing pusu, king pamikakulung o pamikakabit king metung a bage. Uli na niti, panatilyan ing isip a alang isipan, ding panamdam a alang makasagabal, ing kaburian a alang pagnasan, ding kalamnan a alang katamaran, ing pusu a alang pangasukul, at ing laman a alang pamagpakasawa at pamagpainawa. Kanian, ing kabilian at, king parehong panaun, ing paralan para king pamagpanatili king kilub: king kaladua—ing pamakilaban karing isip, nasa at ing pamikasapi ning pusu; king katawan—ing pamigigil kaniti; at kaybat da reni—ing pamagbayu king panlabas a kaayusan. Base kanini, ding eganaganang kasunod a ascetic a pamagsikap, a makatutuk king pamamate king sarili, kasabay lang paralan para king pamagpanatili king kilub.

Ini ing sangkan, kareng turu da ring Banal a Ibpa (ing doktrina ning katamtaman, ing pamagbanté king isip), ing bie king kilub parati yang ipapakit a e mapipikawul king pamagsikap a ascetic. Dapot, ing pamagbalik-isip e ya kapareu ning pamagsikap. Metung yang bukud a gawang ispiritwal, ing pinakabunyan karing eganagana. Ya ing lugal nung nu malilyari ing eganaganang gawang ispiritwal—ing pamakilaban, pamamasa, pamagmunimuni tungkul king Dios, at panalangin. Nanu man ing gawan ning metung a ascetic, kailangan na pamung lungub king sarili na at manibatan karin ing gawa na.

Metung a Panyilip king Aliwang Yatu

"Pagsikapan mung lungub king templung atyu king kilub mu, at akit me ing templung banwa," nganang San Isak a Siryano. At king katutuan, ing taung lungub king sarili na akakit ne ing metung a aliwang yatu, anti mong metung a maragul a templo, e makikita at e maisip, dapot makatatak king kamalayan, nung nu, nanupata, e ne akit ning tau ing sarili na o ing malilyari king kilub na, uling ing eganagana kaniti kailangan yang tumahimik — at tutahimik ya pin. King mumunang kimut ning aus ning grasya, kambe ning pamagbalik-loob a ini, lalto ya ing yatu a ini, bukud king tau, buri na man o ali. Kaibat na nita, ing kayang pamanakit, kalupa na ning kayang pamagmanatili king kilub, makasalalay ya king kalayan ning tau at dapat yang aktibung pagnasan. Ing makanining pagnasan, bilang pamag-ulit ning kadwang pamagbayu, kabang ing tau papaitas ya papunta king determinasyun at sigasig, ya ing kadwang paralan ning pamamintina at pamanyiklab pasibayu ning sigasig.

Maki-kawig ya king pamitalan king kabilugan a istraktura ning mundung espiritwal king kamalayan at kapanamdaman ning metung a tau. Nung makananu ing metung a lulub king kwartu sasabyan tang akakit ne neng atalan ne ing kabilugan na, kayabe ing kabilugan nang ayus, king kayang kamalayan, makanian mu naman ing metung a lulub king sarili na, antimo mong tatalakad king pasbul, akit ne ing aliwang yatu neng itatak ne ing kabilugan nang istraktura king kayang kamalayan. Uli na niti, ing eganaganang makaugne kaniti matupad ya potang aintindian ne ning isip ing istraktura ning espiritual a yatu, potang itatak ne iti king kayang kamalayan, o isara ne ing sarili na king kilub na niti kapamilatan ning kamalayan, at manatili karin a e gagaló.

Ing kabilugan a istraktura ning espiritwal, e makikita, pangkaisipan, dapot tune pa murin a yatu malyaring maiklat king makuyad a paralan anti kaniti: Ing Dios, Itang sasamban king Trinidad, a meglalang king eganagana at papanatilian na ing eganagana, ibabalik na, o, agpang karing amanu ning Apostol, panimunan na (lawen ya ing Ef. 1:10) ing eganagana king kekatamung Ginu i Hesukristo, kapamilatan ning Banal a Espiritu, a gagalo king Banal a Pisamban, at nung kenu, kaibat nang ginawang perpektu ding maniwala, darala na la king tutuking yatu; at ini magpatuluy ya anggang king katuparan da ring eganagana, o ing wakas ning panaun, nung kapilan, kaibat ning pamanyubling mie at ning pamangusga, balang metung mirinan yang gantimpala agpang king gewa na: ding aliwa mibagsak la king impyernu, ding aliwa lungub la king paraisu, at ing Dios ya ing maging eganagana king eganagana (1 Cor. 15:28).

Ini ya ing pangkabilugan a balangkas ning eganaganang tune atilu, atin nang atin, at magkaroon pa. Keni, king makuyad a porma, mayayakit ya ing kabilugan a laman ning Banal a Pahayag. Ing eganaganang posible at tutu kayabe ya keni at atyu keni. Ini mu naman ing laman ning Kredung Kristiyanu. Deng manimunang paksa keni ila pin deng: ing makapanyadya nang upaya ning Dios, ing pamagligtas, at deng apat a tauling bage—ing kamatayan, ing pamangusga, ing paraisu at ing impyernu. Dening mismung paksang areni ing inutus nang San Tikhon ning Kristo karing eganaganang Kristiyanu a e la kakalingwan manibat king kayanakan angga king kutkutan.

Ing Kristianung magsumikap king kasalpantayanan kailangan neng itatak ing istrukturang ini king isip na, ita pin, dalan ya king masalang kalinawan ning kamalayan, o lungub ya king mas malalam, o sipsipan ne king sarili na, ban maging, antimo, makapaskil ya keya, — a maging metung na ka kayabe na niti, a ing kamalayan e man makagaló a e na panamdaman iti kilub na o king babo na, kalupa na mo ning e ka makagaló gamat a e me gagaló ing angin, o makabuklat mata a e ka apektwan ning sala. Ing pekamasanting a paralan para kanini ya pin ing itatag ing sarili kilub na niting istruktura, kalupa na ning metung a lilingap king sarili na at akakit neng makatatag ya king metung a saktung ugnayan karing eganaganang bage king paligid na — ita pin, itatag ing sarili, uli na niti, king makapanyarihang upaya ning Dios, king Wanan na, a daramdaman mung tatalan na ka Niya, lalabasan at akakit na Ka; o, anti ing sasabian nang Basil the Great, ing pamag-alala a babanten da ka; ing pamitatag king sarili king pamakiabe king pamitalakad ning kaligtasan, bilang metung a miyembru ning Pisamban—ing kapanamdaman, agpang kang Chrysostom, a metung kang sundalus nang Kristo at makalista ka king siyudad a ita; pamitatag king pamangusga ning kamatayan, a ing panimanman na ngeni makayarap ya king paraisu, ngeni naman king impyernu.

Ing pamitátag a ini e ya bibie ngan king metung a besis… Metung yang parasan. Ing pamanintun kaniti, ing pamagsikap a akamtan ya, metung yang pamagsikap a ispiritwal, masakit at makabang panaun, agyang e malyaring sabian a masyadung kumplikadu. Makabasi ya ngan king simpli at masidhing pamag-focus ning isip kareng paksang areni. Lawen me ing sarili mu a atyu king wanan nang gamat ning Dios at akakit ning mata na, miligtas king Ginu, makatalakad king kamatayan, lalam ning pamangusga, ban bilang bunga, makasulud ka king paraisu o lunuk ka ning impyernu. King umpisa, ing kabilugan a pamagsikap makatutuk ya mu king pamakiramdam king eganaganang ini. Potang akamtan ne ning metung ing panyilip a ini, magumpisa ya kaybat a mas malagwa at mas maralas a makakit; at kabang mas tuluy-tuluy, mas matatag, at mas masigasig neng gagawan ini, mas malagwa neng akamtan ing alang-patnang panyilip—o, a pareu mu naman, ing makatalakad king espirituwal a yatu, king arapan ning Dios, king Pisamban, king oras ning kamatayan at pamangusga, king pasbul ning impyernu o paraisu.

Ing pekamaragul a layunin na ning pamagsikap a ini ya pin ing manuknangan king espiritwal a sakup, o, anti mong, damdaman ing sarili king kilub na niti. Partikular: kaugnayan king kasaganaan na ning Dios, ing mie king makanining kabilyan ning kamalayan anti ing metung a anak king sabak ning ima na; king kaugnayan king kabaluan na ning Dios king eganagana, anti ing metung a tau a makatalakad arapan ning metung a ari; king kaugnayan king pamitikdo ning kaligtasan, anti ing metung a sundalus a makapila, o ing metung a anak king bale ning tata na, o ing metung a manggagawa king kayang obra, o anti ing metung a kayabe king metung a sirkulu da reng kaluguran, o anti ing metung a miyembru ning sarili nang pamilya; king kaugnayan king kamatayan at pamangusga, anti ing metung a kriminal a manenaya king hatul king sanumang oras; papunta king paraisu at impyernu, anti mong metung a makatalakad king pekikiput a tabla, king metung a gilid na nung nu atyu ing bangin a mamagus king api, at king kabila, ing pekamasanting a hardin. Kareng taung tinuring ning Ginu a karapat-dapat a damdaman ing eganaganang ini, dapat sabian a meko la king yatu a ini at manuknangan la king aliwa kapamilatan ning karelang kamalayan at pusu, a linub la king Kayarian ning Dios o tinggap de iti king kilub da. Ing Kayarian ning Dios atyu king kilub yu. Ing pamaglako king kasalukuyang yatu at pamanyulud king aliwa dapat yang itakda bilang parasan at iti ing dapat masigasig a paintunan.

Ing kundisyun para kanini, syempre, ya pin ing pamanatili king kilub; iti atin yang e mapaghiwalay a kaugnayan king pamag-umpisa, pamag-mature, at pamitupad ning ' ', ban kanita, nung ing alang-patnang pamanatili king kilub mitatag ya, kanita ing pamanindig king yatu ning Dios mitatag ya naman; at kabaligtaran: ing pamipanatili king kilub maging seguru ya mu nung ing pamikatalakad king aliwang yatu papasikan ya.

Ing mismung pamagsane, anti ing mesabi na, ya pin ing pilitan ing sarili a titigan la rening bage-bage king maralas a malyari, a ating nasa a akit la reti alang patugut. Manibat king mismung mumunang saglit ning pamibangun king kamalayan, lumingun ka king kilub mu at, king kabilugan mung agyung pagsikapan, ilage me ing sarili mu kilub na nining istruktura at kaayusan. King umpisa, mas mayap ing itutuk me ing kekang panimanman king metung mung bage at pagnilayan me anggang mitatak ya king kekang isip, at kaibat lumipat ka kareng aliwa. Potang atupad mu na la ngan, ing kabilugan a kaayusan a-intindian ya king metung mung saglit. Deng aliwa pipitnan de ining gawi kareng aldo, deng aliwa naman kareng dake ning aldo: alimbawa, ing pamagmunimuni king kamatayan kaybat ning paugtuan, nung kapilan man mas mayap para king balang metung o agpang king panamdaman dang mas makapukaw king karelang espiritu. Metung mu ing tuntunan a dapat talakaran—e ya parating alilan, uling ing pamag-alili kaniti makakait king bunga ning gawi. E mu naman dapat kalimutan ing katutuan a ining pamanaliling pokus metung ya mung paralan; ing parasan, nanupata, ya ing e mibabagung pamanatili kilub na ning kabilugan a istrukturang ita. Ninu man, a meging sané king pamanalalang metung a bage, at e na minalis king aliwa, tinuknang ya king dalan at liloku ne ing sarili na, king pamag-isip a atin na na ing bage a ngeni na pa mung inumpisan a puntalan o pagsikapan. Potang mesane na ka king metung a bage, parati kang lumipat king aliwa, ban e mu apawala ing ikwa mu king pamagpagal, at ban isadya me ing sarili mu para king pekamabilis a pamanupad king aliwa. Dapat tandaan a ini ali ya mu pamagmunimuni, nune ing e gagalong panimanman ning isip, o kasalpantayanan king paksang ita; kabang ing pamag-uyag ning isip papunta king simpling pamagmunimuni, bilang metung a e kusang malilyari, malyaring malyari, e ya dapat itaguyud o payagan, nune dapat pututan king pasbul kabud abalu ya.

Para makasaup king pinakamatagumpeng pamiyari na nining obra at king pamanikwa king kasakdalan kaniti, malyari yang kumanan metung a dake ibat king Banal a Kasulatan a tungkul king metung a paksa o aliwa, at ulitan iti alang patugut king mabilug a aldo o mas makaba pa; alimbawa: 'Nukarin ku munta? (Sal. 138:7); 'Mitalaga ya ing metung a kamatayan para karing tau, at kaibat na nita, pamag-ukom…' (Heb. 9:27); 'Titipun ka king mua para king aldo ning mua…' (Roma 2:5); 'Alang aliwang lagyu lalam ning banwa a dapat kekatamung ipagligtas' (Gawa 4:12), at aliwa pa; magtabi kang larawan ning kamatayan, ning krus o ning Tauling Pamanusga at ilage me king lugal a maralas at kusa nang akit ning mata; pamamiling libro at artikulu a malinaw a maglarawan karening paksang areni, at, nung mika oportunidad, makipagsalita kareng taung kapareu isip tungkul kareng pareung paksa; mas maralas a pagnilayan ding e makikita at e asahan a pamangusga ning Dios, ding sitwasyun a makapanganib king bie, ding meangubie kamaganak at ing karelang kabilian, isipan ing sarili king kamatayan, at manalbe kareng libing. Ing eganaganang ini mas malalam ing epektu na king espiritu ning tau nung isipan nang masalese ding paksang areni kabang manalangin ya. King saup ning Dios, ing impresyon mibubuu yang mabilis king paralan a ini. Kailangan mu mung siguraduan a ing paksang mitatak king isip kabang manalangin ya e ya kaibat paburen, nune dalan me kayabe anggang king malyari—agyang pilan mung aldo man—kabang sisikapan mung panatilian ing impresyon kapamilatan ning pamanyulat, pamamasa, pamisabi-sabi, o aliwa pang paralan. Makasaup ya, para king misabay-sabay a pamag-ukit da rening eganaganang katutuan, ing mag-isip a masalese, ing pagnilayan la ngan king metung a penandit, o nung e man, ing metung-metung a mitutuki. Dapot ing pekamasanting king kabilugan, ya pin ing sabian ya ing Kredo king maralas a malyari, kabang sisikapan mu namang tanggapan la ngan ding kayang katutuan king metung a penandit. Ing pamagobra, konsentrasyon at pamagsikap malapit lang magdala king ninanang parasan; E ka mu sana manginawa, e ka tuknang, nune ituluy mu at ituluy, agyang ing bunga at ding resulta e la pa makikita. Mapalyaring lumipas la ding banua a alang bunga, dapot ing metung a minutu ibie na ing eganagana king alang-panginabang magobra king hardin ning Kayarian nang Kristo, uli ning kayang katatagan king obra at pasensyosung sipag.

Ing makanining pamanakit king aliwang yatu agyu nang pasikanan at pasiklab ing diwa ning sigasig, uling magkalub yang tune labuad ning kimut para king masigasig a diwa. 'E kayu para king yatung ini,' nganang Chrysostom, 'nune para king aliwang yatu; uli na niti, dapat kayung kumimut, antimo, king yatung ita, at para kanitang layunin, dapat yeng akit iti. King aliwang banda, ninuman ing makakit kaniti, parati nang atyu king arapan na, antimo, metung a alimbawa at modelu, a magpagunyat kea a e lumisya o gawang nanumang mali. Makasaup ini agyang isipan na la mu dening bage king isip. Dapot nung ing ninuman maswerti yang akit na la kapamilatan da ring kayang panamdam, agyang king pekamalating paralan, agad lang magpukaw king kilub na ning metung a sigasig a miras king maragul a kasikan. Ding eganaganang banal a Ama ausan da lang 'suyal (tusok, karayum — Ed.) ning paintungulan.' At nanu man kareti ing atanggap da ring panamdam, ing taung mekatanggap kaniti ing e na mibagsak king kasalanan. 'Tandanan me,' ing turu nang Sirach, 'ini, at e ka magkasala kapilanman' (Sir. 7:39). 'Pane kung bibili ing Ginu king arapan ku,' ing testimonya ning propeta David, 'ban eku miyugyug' (Sal. 15:8). I Macarius a Maragul, agpang king sarili nang sinabi, mesilab ya king alala ning api ning Gehenna, kabang ding aliwa naman alang patugut lang kikiyak king isipan ning kamatayan. At dakal la ding sinabi da ring banal a ama tungkul karening bage a reni at tungkul king nung makananu lang masyadung sisikipan ing espiritu ning tau at magpali king sigasig. Ing sineryoso kanini, mayakit ya king maragul a kapigaganakan, at balu ning balang metung nung makananu kalaki ing pamanigpit karing makanining sukdulan.

Manatiling matatag karing kapanamdaman a migdala king determinasyun

Dapot ing eganaganang ini metung ya mung pamagsadya, metung a kabilian at paralan para pasibayung pasiklabun ing sigasig. Ing pamibalik ning pekamatatag a sigasig at pekamasikan a debosyon akakamtan ya kapamilatan ning pamanyibayung pamanyiklab da reng kapanamdaman at isip a kapamilatan na, king umpisa, kaybat ning pamibangun ibat king makasalanang pamanudtud, miras ya ing metung a tau kaniti.

King pamigising mu, ikit me ing sarili mu king matinding kapahamakan, mamamate; atyu ka king maragul a kasakitan at pamagkasákit-sákit; at ngeni pasiklab meng pasibayu itang pareung kapanamdaman ning kapahamakan at kaligaligan, uling iti tutu la pin. Manatili ka king takut at e me paburen ing sarili mung isipan o padaya king maling kapanatagan uli ning isipan a ing eganagana mepalyari na.

Kanita, king pamaglakwan mu king eganagana, tinanggi ka at kinamuan mu la ring eganaganang bage, pinili mu la ring aliwang biyaya—detang e mararamdaman, e makikita, at ispiritwal: lakwan mu la naman ngeni, ibasura me ing eganagana at lumingun ka king e makikita at ispiritwal; lawen me at pagsikapan mung kaluguran iti.

Tinanggi ka kanita king pamagnasang pasayan la ding tau: ngeni, makanian mu naman, isipan mung mas mababa ka kesa kareng eganagana; maging handa ka king balang klasing pamamamusit at pang-aabusu.

Ketang panaun a ita, tinuring mung alang alaga ing eganagana: ngeni, e ka mu naman magbigay-alaga king nanu man; maging handa ka, kaybat mung isakwil ing eganagana, a manatiling kalulu.

Binaliwala me ing pamagkaluksa king sarili kanita: ngeni, maging handa ka naman para king pekamabayat a krus at ituluy ing maging istriktu king sarili.

Kanita, sinuri me ing bie mu: ituluy me ngeni ing pamandagul king pamikilala king sarili; suryan mung masalese ding utus ning Ebanghelyu at lawen nung nanu ing kulang keka; ing bini meitanam na karin—ngeni pabustan meng tumubu.

Kanitang panaun a ita, inyang abalu mu ing makasalanan mung bye, ikit me ing sarili mu a alang apanlaban at mesira ka king pamagsisi: e ka sa tumuknang ngeni a makatalakad a alang apanlaban king arapan ning katutuan ning Dios; parati meng usig ing sarili mu king eganagana a alang nanu mang palusut o mapanlinlang a pamag-iwas; kamuan me ing kaburian mu, ding nasa mu, at ing pangaintindi mu; saktan me ing sarili mu king kahihiyan at king takut ning kawalan pag-asa; Lawen me ing sarili mung makabitin king bangin at e karapat-dapat king pakalulu. Kanita, mebangon ka king espiritu at, kapamilatan ning kasalpantayanan king Ginu at pag-asa king Keyang saup, minanang magpagal kang masigasig para Keya king kabilugan ning bie mu, angga man king puntung alang-awang pamagpairap king sarili, at ngeni, gulisak ka: Karapat-dapat ku king balang pamanyumpa at parusa, dapot, uli ning alang-anggang nasa ning Dios para king kaligtasan tamu—a nung para kaniti, ni ing Kanyang Bugtung Anak e Ya mekaligtas—e ku mawawalan pag-asa king kakung kaligtasan. Eku balu kapilan o makananu, dapot maniwala ku king miligtas ku. Dapot, Ginu, ipagkalub mung makipagsikap ku king mabilug kung bie, manintun kaligtasan ibat Keka — king pag-asang e Mu ku paburen, uli na ning Keka mung pakalulu at king pamamilatan da ring Keka mung banal

. King kapamilatan da, a tatalan king timbangan ning kapalaran, iligtas mu ku!"

Nanu la reng kapanamdaman! Karapat-dapat lang ausan a bye ning espiritu. At tutu pin, nung atilu la, mangabaldugan yang aktibu ya ing bye espiritwal; at nung kailangan yang pasiklab pasibayu ing malalamlam a bye espiritwal, kailangan yang lungub ing tau king metung kareng kapanamdaman a reni. Deng Banal a Ibpa sasabyan da la ngan—neng kai, abe-abe la ngan, neng kai, metung-metung. At ini ing pangkabilugan a payu at kautusan—ing manatiling matatag king makanining kapanamdaman. Ninu man ing mekalili ibat kareti, e na la panintunan, at e na paglele ing karelang kawalan, ya ing metung a dimla na lub at uli na niti atyu king kapahamakan—e ne mekyasulung at malyari yang manatiling makanian kapilanman, ita pin, king kamatayan.

Uli na niti, potang mekasulud na ka, itatag me ing sarili mu king pamanakit king espirituwal a yatu at umpisan mung pasiklab pasibayu ing kimut ning espirituwal a bye, o kaya minuna kang munta king pamanahimik, ban kaibat mu akamtan, king kapanamdaman, ding kabilyan a milarawan—ing eganaganang ini ya ing makapagligtas a pamag-ayus ning isip at pusu. Ing pekamaulaga at e malyaring lakwan a pamagsadya para kanini ya pin ing pamagbalik king sarili at ing pamaglawe king espirituwal a yatu. Ing mumuna ipakilala na ka kaniti, kabang ing kadwa ilage na ka king metung a espirituwal a kapaligiran a makasaup king pamanyilab ning bie. Uli na niti, malyari mung sabian, gawan mu la mu dening adwang gawang pamagsadya — at ing mitagan, kusa nong datang. Maralas lang magreklamu ding tau: 'Megi yang masias ing pusu ku…' E ne man makapagmulala iti. Nung ing tau e ya manalili king sarili na at e ya saneng gawan iti, nung e ya manuknangan nung nu ya dapat, at e na balu ing lugal ning pusu—makananu yang gumanang ustu ing bie na? Kaparehu ne niti ing ilako ya ing pusu king lugal na at maningil king bie. Ninu man ing magpatubu king kasalpantayanan a makakit king espirituwal a yatu at ing sarili nang lugal keti, e na maiwasang lungub king kabilyan ning e kapanatagan, e na maiwasang maantig king pakalulu; at potang agawa na ini, e na masyadung masakit kaybat ing gisingan la naman ding aliwang kapanamdaman.

Bilang saup kanini, anti mo king pamanakit king espirituwal a yatu, gagamitan la reng talata ibat king Kasulatan a makuyad at masikan a maglarawan king metung a kabilyan o aliwa pa; alimbawa: 'Maawa Ka king lelangan Mu, O Ginu'; 'Deng sugat ku meging mabau la at mabubuluk…' (Salmo 37:6); 'Nung e Ne pinakawalan ing sarili Nang Anak…' (Rom. 8:32); 'kapamilatan na ning ninu aku'y huhusgahan, iligtas mu ku…' at aliwa pa — at gagamitan na la reti, maralas na lang paulit-ulit angga king matatak la king isip.

E la ngan deng kapanamdaman madaling daratang king balang oras, nune neng kai metung, neng kai aliwa; at dapat gamitan la reng makanining kabilyan ban akamtan la rening kapanamdaman king pekamabilis a malyari. Madali yang lalto neng abak, o dapat gawa ka king paralan a lunto ya kanitang oras a ita, ban manatili ka kaniti king mabilug a aldo. Ibuklat me ing pusu mu at manalangin ka, at nanu man ing magising king kilub na niti, manatili kang matatag at makatutuk kaniti. Balutan me ing kapanamdaman a ini king Kasulatan at ulitan me. King pamangimut a anti kanini, parati kang manatili king kabilyan a ini at e maglwat masane ka king espirituwal a pamagsane. Nanupata, dapat tandaan a e pane makasaup ing manayang king ustung kabilyan ning lub: neng kai, kailangan gawa agyang alang laman ing kaladua, at neng kai, potang atin metung a kapanamdaman, kailangan yang alilan karing aliwa; uling, depende king kabilyan ning espiritu, neng kai kailangan kang mitugun king metung a kapanamdaman at neng kai naman, mas manimuna king aliwa. Natural mu, ing pekamaligayang kabilyan ning isip ya pin itang nung nu ing metung a tau agyu nang damdaman ding eganaganang kapanamdaman a reni king metung a oras. Ing makanining kasakdalan king espiritual a bye dapat yang itakda bilang parasan at pagsikapan. Para kanini, balang magdasal ya ing metung a tau, kaybat nang tipunan ding keang isip king kalooban at lungub king espiritual a sakup, dapat nang umpisan lang dalanan king ustung pamituki-tuki, metung kaybat ning metung, king umpisa man mu king isip, at, nung paintulutan ning Ginu, pati na king kapanamdaman. Mayap para kanining layunin ing mamiling partikular a dasal a nung nu la makasakup dening eganagana, itanam ya king isip at basan pasibayu maralas a makatutuk. Dakal la reng panalangin king Salmo, at balang metung makahanap yang metung a bage kea, uling e mu metung ing panalangin para king balang metung. Makabukud la reti kareng labing-adwang adlibang pang-aldo at labing-adwang adlibang pang-bengi nang San Crisostomo. Dapot alang duda a alang mas apagkatiwalan a paralan para itanam la king isip nune ing pamakyabe king Banal a Misa king pisamban.

Natural mu king dening kapanamdaman ing magpasiklab king api ning sigasig: agyang metung mu kareti sapat ne para panatilyan yang makasindi, uling ing balang metung bage ya kaniti at atin yang sariling papel king kilub na. Ing diwa ning sigasig simpli ya at metung mu, dapot sasakupan na ing eganagana. Ing mumunang kapanamdaman dapat parati ya ing takut king Dios, at ing tauli — metung a pamagpababa king sarili king pamanyuku king kaburian ning Dios, a mayap at makapagligtas kekatamu. Ing mumuna menibatan ya king espirituwal a yatu, kabang ing kadwa manibatan ya king eganaganang tutuking king kasalpantayanan. Nanupata, imposible yang tukuyan nung sanung kapanamdaman ing menibatan king sanu at nung makananu—uling king balang tau, iti malilyari king sarili nang paralan. Uli na niti, ding Banal a Ibpa magkalub lang miyayaliwang tuntunan o paliwanag tungkul kaniti. Keraklan, makaprisinta la reti kareng makakalat a pamanaral: katakutan me ing Dios; isipan mung basura ing eganagana (isipan mung basura ing eganagana — Ed.); e me kaluguran ing yatu; ilalam me ing sarili mu kesa king ninuman at sisian me ing sarili mu king eganagana; kilalanan mo ring kasalanan mu; at manalig ka mu king Dios. Nung pisasabyan la, dening eganagana magbunga lang metung a masakit, makatakut-king-Diyos a pamikapit king Diyos kapamilatan da ring amanung: 'Ginu, king kaburian Ninu ing mitatakda ing eganagana, iligtas Mu ku, at magpagal ku agpang king kakayahan ku.' Ita mu. Ninu man ing misane king pamaglagay king sarili na king makanining kabilyan ning isip, atin yang makasadya at ligtas a silungan.

Ing atyu ka king metung a partikular a kabilyan ning isip maragul ya ulaga king espiritual a bie. Ninu man ing atin kaniti, atyu ne king sarili na, king pusu, uling ing kekatang pansin pane yang atyu king aktibung dake, at nung iti ing pusu, kanita atyu ne king pusu. Kareng atyu king kilub da, mibubunyag ya ing espiritual a yatu. Manibat kanini, malino a nung makananu ing pamanatili kilub ning sarili, a maki panimanman king aliwang yatu, metung yang kailangan para king pamagising da ring damdaming espiritwal, makanian mu naman, king kabaligtaran, ding tauli ing kailangan para king mumuna at, king mismung pamanyulput da, darala ra la. King kapamilatan ning pamiabe rang pamiyugnayan ding adwa, ing espiritwal a bye magiging ganap ya. Ninu man atyu king kabilyan ning pamandam, makagapus ya at makatali ing espiritu na, kabang ninu man ing ala kaniti, susulapo ya. Uli na niti, ban mas matagumpe ing pamagpanatili king kilub, magmadali ka papunta karing panamdam, agyang kapamilatan na ning masusing pamaglubug king sarili. Uli na niti, ninuman ing magnasang manatili king puru mung pamagpokus ning isip, magobra ya king alang saysay: metung mung minutu—at ing eganagana mangalat ya. E na makapagtaka, nung makanian, a ding iskolar, agyang nanu pa ing karelang edukasyun, parati lang mangarap-arap: ini uling king isip da mu la gagamit.

E na kailangan pang idetalye ding tuntunan at katangian ning balang panamdam—ini dapat maging paksa ning pribadung pamanuru, pamaninag, at pamamasa. Kareng kasulatan da ring Banal a Ama, keraklan makasulat la reti king pira-pirasu, king porma da ring maikling kasabian. Ing manimunang bage a penintun da at penabian ya pin ing aintindyan ing espiritual a istruktura at ing agyu yang panatilian iti. Para kareng makaras kaniti, metung na mu ing mitatagan a tuntunan: maging palamlaman ka, at magtago kang sikretung turu king pusu mu. King 'sikretung turu,' ing buri dang sabian ya pin ing pamanakit king metung a bage ibat king espiritual a yatu, o ing pamangising ning espiritual a panamdam kapamilatan ning metung a amanu ibat king Banal a Kasulatan, o metung a amanu ibat kareng Ama, o metung a panalangin. Anti kaniti la tinuru: turuan me ing sarili mu king pamag-alala king Dios, king pamag-alala king pamamate, king pamag-alala karing kasalanan, at king pamipigil king sarili; ita pin, isipan me ing paksang ini at pisabian me king lub mu alang patugut, alimbawa: 'Nukarin ku munta? (Salmo 138:7) o: 'metung a ulad, at ali taung' (Salmo 21:7). Ing iti at ding kalupa nang gawa, a gagawan king atensyun at kapanamdaman, ila ing bubuu king sikretung turu.

Ing kabaldugan na niti, king makuyad a salita, ding eganaganang paralan o teknika para pasiklab at panatilyan ing diwa ning sigasig malyaring isakuyad anti kaniti: kaibat mung migising, itutuk me ing pansin king sarili mu, lukluk ka king kilub ning pusu mu, suryan me ing kabilugan mung espiritual a bye, at, potang metung na ka mung bage mepili, manatili ka kaniti alang patugut. O, para mas makuyad ya pa ing pamanyabi : tipunan la ding kekang isip at pasulungan me ining makasalikut a turu king kilub ning kekang pusu.

King paralan a ini, king saup ning grasya ning Ginu, ing diwa ning sigasig, king kayang tune anyu, mituluy-tuluy ya, neng kai maninang-manina, neng kai maslag. At ini ya ing dalan king kilub. Kailangan abalu ning metung a tau a ini ing pinakatulid a dalan papunta king kaligtasan. Malyari nang isantabi ing eganagana at itutuk na ing sarili na king pamagsane a ini mu—at maging mayap ing eganagana. King kabaligtaran, agyang gawan ta la pa ing eganagana, nung e ta ya pansinan ini, ala tamung akit a bunga.

Ing ninumang e lumingun king sarili na at king espiritwal a gawang ini, parang magpabayat ya mu king sarili na. Tutu, ing gawang ini masyadung masakit, lalu na king umpisa, dapot prangka ya at mabunga. Uli na niti, ing metung a paring gagabay dapat neng ipakilala ing gawang ini karing kayang sakup king pekamadaling panaun at patibayan la kaniti. Posible pa pin ing ipakilala la pamu kareng panluwal a aspetu, dapot king balang paralan kayabe ne ining espiritual a obra — at e mu posible ini, nune kailangan ya. Ini uling ing bini na ning obrang ini atyu king prosesu ning pamagbayu, nung kapamilatan na niti mibubuklat ya ing kabilugan na. Kailangan mu yang ipaliwanag, bigyan diin ing kayang ulaga, at magbigay gabay. Kanita, ding eganaganang panluwal a aspetu sumulung la king kusang-lub, mabilis, at maki kapanasanan. King kabaligtaran, nung ala ini, ing eganagana mabubuwag ya, anti mong buluk a sinulad. Tandanan ing tuntunan a e dapat bigla-bigla ing pamangimut, nune bagya-bagya; dapat atin yang mahigpit a angganan, uling malyari yang magdala e king obrang pang-lub, nung nu ya makasalig ing diwa na ning bage, nune karing tuntunan a pang-lual. Uli na niti, agyang atin lang taung magumpisa manibat king kilwal papunta king kilub, ing e mibabagung tuntunan dapat manatili: ing lungub pauna king kilub at pasiklab karin ing diwa ning sigasig.

Lalabas yang simpling bage; dapot, nung e me aintindyan ini, malyari kang magpagal king alang kabaldugan king malambat a panaun — at ditak mu ing maging bunga na. At ini uli na ning mismung kalikasan ning pisikal a gawa. Mas mayan ya, at iyan ing sangkan nung bakit maka-akit ya; ing gawang pang-lub, nanupata, masakit ya, at iyan ing sangkan nung bakit makayaw ya. Dapot ing metung a makatali king mumuna, antimong metung a materyal a bage, bagya-bagya yang maging materyal ing sarili nang espiritu; uli na niti, malalam ya, maging mas matigás ya at, bilang resulta, lalayu ya pa king pang-lub a bye. At anya pin, king umpisa, malyari nang isantabi ning tau ing panlub a bye, antimo bang panenayan ing panaun ning kapanibalan—king isip nang datang ya murin ing panaun—dapot potang kayi, king pamagbalik-lawe, abalu na mung milabas ne ing panaun at, imbes na makaprepara ya, lubusan neng e agawa iti. E na murin dapat isantabi ing panglual: iti ing sandalan ning panlub, at dapat lang miyabe. Malinaw mu na ing prayoridad atyu king mumuna, uling dapat yang sumuyu ing tau king Dios king espiritu, at karapat-dapat ing sumamba Keya king espiritu at king katutuan (ustung dapat — Ed.). Dapat lang pareung makisupil king metung at metung, agpang king kanya-kanyang ulaga, alang pamipilit king metung at metung o pilit a pamikawani.

Metung a Giya kareng Ehersisyu a Makasaup king Pamipatibe da reng Espiritual at Pisikal a Sikanan ning Metung a Tau

King paralan a ini, ing metung a bye a mitmung grasya king kilub, king espiritu, mas lalo yang sumlag at sumiklab. Uli ning sigasig at kasipagan ning taung magpasa king sarili na king Dios, ing grasya manuknangan ya king kilub na at luluban ne king kayang banal a upaya, at mas lalo pa, o isasanib ne king sarili na. Nanupata, e malyari at e dapat tuknang karin. Metung ya pa ining bini, metung a sandalan. Kailangan siguraduan a ining sala ning bie lumampas ya pa at, kabang lulub ya king mismung kalikasan ning kaladua at katawan at king makanian isasanting na la at isasanib king sarili na, palayasan na ing e natural a pagnanasa a linto at ibalik na la king karelang malinis at natural a kabilyan—e manatili makakulong king sarili na, nune kumalat king kabilugan tang pagkatau, king kabilugan tang kagiwan. Dapot uling dening upaya, anti ing mesabi na, makalub la ngan king e natural, ing Espiritu ning Grasya—ing pekadalisay karing eganagana—a linub king pusu, e makalub kareti diretsu at agad-agad, uling makasabat ya ing karelang karinat. Uli na niti, kailangan lang mitatag ding partikular a tagapamagitan pilatan ning Espiritu ning Grasya a manuknangan kekatamu at ding kekatamung kagiwan, nung kapamilatan da ya malyaring dumagus kareti at pabulan la, anti mong kapamilatan da ring panakap a makalapat kareng sugat. Malinaw a ding eganaganang paralan a mamagitna, king metung a banda, dapat lang magdalang katangian at katangian ning banal o makalangit a penibatan, at king aliwa naman banda, dapat lang lubusang makibage karing kekatamung kagiwan king karelang natural a kabilyan at layunin; nung ali, ing grasya e ya dumaan karela, at ding kagiwan e la makatanggap kalingasan ibat karela. Deng makanining paralan dapat lang makanyan ing kalikasan agpang king karelang penibatan at sariling kalikasan. Oneng, king karelang sarili, e la malyaring aliwa kundi gawa, pagsasané o obra, uling magagamit la kareng kagiwan, a ing partikular a katangian ya pin ing kumimut. Kaya naman, kailangan tamung manintun ngeni ban atuklasan nung nanu la reng gawa at gawi a ing Dios Mismo, king Keyang Kasulatan o kapamilatan da reng turu da reng santung tinuki Keya, ing pinili at tinakda bilang paralan para king pamanulu da reng kekatamung kagiwan at ing pamibalik ning karelang mebating kalinisan at kaganapan. E masakit tuklasan ding makanining ehersisyu at gawi; kailangan mu mung basan ding mapilan a bie da ring ascetic, at ila mismu ing magpakit kusa. Paman-ayunu, obra, paman-banté, pamag-isa, pamikawani king yatu, pamipigil king sarili, pamamasa king Kasulatan at karing Banal a Ibpa, pamanyimba, maralas a kumpisal at komunyon, panata at aliwa pang gawang kabanalan at mayap a gawa — denasan reni, nung pisanmetungan la, at neng misan mas makatutuk la karing partikular a aspetu, mayakit la king halos balang bie da ring Banal a Ibpa. Ing terminung pare-pareu karela—'ascetic endeavour'—mapalyaring makatakut ya, dapot dapat tamung ma-akit king kabaldugan a darala na niti, ita pin ing karelang katangian a makapagpabulan. Italaga ta na mu king balang metung karening pamagsikap at pagsasané ing karelang ustung lugal, at tukuyan nung makananu kalalam at para king sanung layunin dapat gamitan ing balang pamagsikap. Para mas matagumpe ing pamangawa kanini, igulis ta ya ing dalan ning balang metung kareng kekatamung dapat at, uli na niti, ning kabilugan ning kekatamung aktibidad. Ing balang malayang dapat, a manibatan king kamalayan at kalayan—at uli na niti, king espiritu—mabababa ya king kaladua at, kapamilatan da ring kayang upaya—isip, kaburian, at kapanamdaman—mipaparaan ya para gawan, at kaibat, gagawan de ring upaya ning katawan king partikular a oras, lugal, at lalam da ring aliwang panluwal a kabilyan. Ing metung a gawang panluwal karaniwan e mag-iwan bakas nung e ya paulit-ulit, apansinan, o inampun da reng aliwa. Dapot nung malyari ini, maging yang metung a pirmin a tuntunan, katangian ning ugali, o kaugalian, antimo metung a batas. Ing kabilugan da rening kaugalian ya ing bubuu king diwa ning lipunan o sirkulu da reng taung nung nu la mitatag dening kaugalian. Nung mayap ya ing penibatan da, mayap la ding kaugalian, at mayap ya ing lipunan. Nung marok ya ing penibatan da, marok la ding kaugalian, at marok ya ing lipunan. Dapot king tauling kasu, ninuman ing linub king paulit-ulit a pamag-ugali at kaugalian, e maiwasan a alipan da at, lipat ning kasakitan ning pamag-alipan, magsilbi ya karela a alang kutang. Ninu man ing mabibie agpang karing paralan ning yatu, sasailalim ya karing kaugalian at diwa ning yatu. Dapot agyang detang lulub king yatu a ini a maki bayung panimanman, e maiwasan a mibabad la king diwa na niti at e maglwat maging kalupa da na ring aliwa, uling dening kaugalian ila mismu ring sangkap a magpasulung kilub tamu king diwang makasalanan, mapamahiin, at alang Diyos, uling ila mismu ala lang aliwa nung e ring hilig a gagawan.

King layuning linisan at ibalik king ustu ing tau, ing Biyayang Banal mumuna king sabla, bibie ne ing penibatan nung nu la manibatan ding eganaganang keang kimut; ita pin, ituturu na ing keang kamalayan at kalayan king Dios, ban ing pamanulu manibat kaniting penibatan, at king kabilugan ning keang sikanan, kapamilatan ning sarili nang kimut—maging iti man ing mitakda kaya o ing siniklab king kilub na—manibat king penibatan a mesulu na at mebiyaya na. Ikit ta na kanita nung makananu yang mekalusug at mepreserba ing pikukwanan a ini. Ngeni, ing mitagan na mu yapin ing tukuyan nung nanung gawa, a mipagkalub king upaya ning pamanulu agpang king mebanggit king babo, ing dapat sumibul ibat kaniti. Ini, nanupata, e na papaintulutan ing basta-bastang pamagpasya kareting gawa, nune mu ing dapat lang gawan a maki malaya at e mapilit a isip at kaburian; uling nung ali, e la mibunga king asahan a bunga.

Inya, kaybat ning pamanasan at pamamintu king sigasig king kabilugan ning kalooban ning metung a tau, kailangan nang tukuyan ding pagsasaneng makasulat king Salita ning Dios at karing kasulatan da ring Banal a Ibpa: mumuna, para karing kagiwan ning kaladua, bilang agad a tatanggap king eganaganang magumpisa king santuaryu ning espiritu; kadua, para karing kagiwan at gamit ning katawan, bilang tatanggap king nung nanu ing tutubu kilub ning kaladua; at king tauli, para king pamikilos king lual, bilang karaniwan a labasan ning eganaganang pamikilos king kilub, o ing kayang lugal a pipaglabanan at, king pareung panaun, ing kayang pamanalkus. Dening eganaganang ehersisyu dapat lang ituru king paralan a e la mamate, nune lalu pang pasiklab king diwa ning sigasig kayabe ning kabilugan nang istrukturang pang-kilub.

King kaladua, atin tamung akit atlung kagiwan: ing isip, ing kaburian, at ing pusu; o, anti ing sinabi da ring Banal a Ama, ding kagiwan a makatwiran, makagustu, at masungit. Para king balang metung kareti, ding banal a ascetic mig-aplay lang partikular a ehersisyung pamanulu, a kalupa da, at pareung tatanggap at makasaup king grasya. E la kailangan gawan basi king teorya, nune pilian la mu ibat karing subuk at subali nang ascetic a gawi, at tukuyan nung sanung ehersisyu ing makatugma king sanung faculty. Kanian:

Para king isip:

a) Ing pamamasa at pamakiramdam king Salita ning Dios, ding sinulat da ring Banal a Ama, at ding bie da ring banal ning Dios.

b) Ing pamagaral at pamagkabisadu karing eganaganang katutuan a binye ning Dios karing makuyad a pamikabuuan (katesismo).

c) Pamanintun payu karing pekamaranasan at pekamatas a tau.

d) Pamisabi-sabi at malugud a pamipagsanggunian.

Para king kaburyan:

a) Mahigpit a pamitupad karing eganaganang patakaran ning pamagkumpis kabanal a ngeni makatalaga.

b) Pamanyuku king kabilugan ning konstitusyon ning pisamban.

c) Pamanyuku king kaayusan sibil, propesyonal, at pampamilya, uling kapamilatan na niti

ing kaburian ning Dios makatamtaman ya.

d) Pamanyuku king kaburian ning Dios tungkul king dalan ning bie ning metung a tau.

e) Pamanupad king konsensya king pamangawa king mayap a dapat.

f) Pamamintu king espiritu a masigasig para king katuparan da ring sumpa.

Tungkul king pusu:

a) Ing pamag-attend kareng banal a serbisyu ning pisamban.

(b) Panalangin, agpang king inatas ning Pisamban, — metung a pang-aldo-aldong gawi king bale.

c) Ing pamangamit king Banal a Krus, ding icon at aliwa pang banal a gamit at kasangkapan.

d) Pamanupad karing banal a kaugalian a telakad ning Pisamban at parating sasabian na.

Ing katawan, king kayang mismung kalikasan, malinis ya. Uli na niti, kailangan mu mung ilako kareng kayang kailangan ing e natural at patibayan ya king natural para keya; o, king aliwang salita, ibalik ya king kayang natural a kabilian. Bukud kaniti, dapat yang maging talasaup ning kaladua, bilang kayang alang patnang kaibigan; at uli na niti, bukod king pamagbalik king angganan ning kalikasan, ing pamitugun karing kayang kailangan dapat ya namang ituru king kapakinabangan ning kaladua at ning espiritu. Para agawa la rening kailangan, atin yang partikular a ehersisyung makatuldung para king balang gamit ning katawan, bilang paralan para king pamanulu ning kekatamung pisikal a kalikasan at para king espiritwal a kapakinabangan.

Kayabe keni ding tuntunan a mag-utus:

(a) Tungkul kareng panamdam: ing pamangangalaga kareng panamdam king kabilugan, at partikular na king pamakiramdam at pamanakit (ing nervous

gampanan);

b) ing pamangangalaga king asbuk at dila (masel);

c) sikanan ning katawan, kapamilatan ning obra at gawang gamat (muscular);

d) pamag-ayun at pamag-ayuno (abdominal);

e) katamtaman king pamanudtud at pamanigut (abdominal);

f) kalinisan ning katawan (visceral).

King kabilugan, tungkul king katawan: pamagsikap (kalamnan), pamagkasakit lub (nerbyos) at pamagpagal (atyan).

Natural mu, kapamilatan da reng makanining gawa, ing katawan bagya-bagyang mibalik ya king kayang natural a kabilian, maging masigla at masikan (kalamnan), malino at malinis (nerbiyos), mayan at malaya, at mapatunayan yang pekabagay a kasangkapan para king kekatamung espiritu at metung a karapat-dapat a templu ning Banal a Espiritu.

Ing kekatamung panlual a sarili ya ing daluyan da ring kekatamung dapat, ing karelang lugal, at king pareyung panaun, pareung sangkan at sandalan—ing karelang umpisa at ing karelang wakas. Malyari yang paburen nung e mu uling magdalang pamiyapektuan ya naman kekatamu. Dapot king katutuan, magdalang masikan yang impluwensya at panibalan na katamu. Uli na niti, bilang pamipahayag ning kalikasan da ring kekatamung pwersang panlub o karakter, nung magbayu la reti, e maiwasan a magbayu ya naman. Ing sakup na ning kayang kimut bibilugan de ring pamilya, obra, at ugnayang panlipunan. Kanian, keni la dapat gamitan ding eganaganang tuntunan a mamigpit:

a) ing lakwan la reng marok a ugali, alang palya;

b) kaybat, linisan la ding koneksyon at relasyon, panatilyan ing makasaup at ilako ing makasakit, at itakda ing ugali o paralan ning pamakiyabe karing tau;

c) ing pamamudmud pasibayu o pamitatag pasibayu karing katungkulan agpang king bayung kaayusan, nung atin man;

d) ing magtalaga king kaayusan para karing bage pamilya, o, king mas malaparan a salita, ing ibage ya ing bale king espiritual a bye.

Kailangan gawan iti king paralan a ing eganaganang bage king lual—kayabe la ding gamit, tau, at usapin—gumawa ya, antimo, king metung a klasing espiritwal a kapaligiran a magpasustansya at magpatatag, imbes na siran.

Deni ila ring ehersisyu at espiritual a pamagsikap! Ing pamagsane kareti dapat alang patugut; dapat kayabe la kekatamu, anti mong bendahe a maki-plaster kareng miyayaliwang parti ning katawan tamu. Dapot ing pinaka-angkop a lugal para kareti, nung nu la dapat lunto king pinakadalisay, pinakaperpektu, at pinaka-istrikung porma, ya pin ing pamag-ayunu — ing pinaka-makapagligtas a institusyon ning Banal a Pisamban, a para king kekatamung pamanlinis at pamanbala king kapamilatan da ring Sakramentu. Ing terminung ini mangabaldugan yang:

1) ing pamangawa karing eganaganang espiritual a ehersisyu king pekaperpektung porma da, bilang pamagsadya king pamananggap karing Sakramentu;

2) ing mismung pamananggap kareng Sakramento ning Kumpisal at Banal a Komunyon ning Katawan at Dayâ nang Kristo.

Deni reng gawi a sasaklo king kabilugan ning tau, papasikan de ing espiritu, ing kaladua, at ing katawan. Ausan ta la rening paralan a mitmung grasya para king pamanese at pamipatibe ning espiritual a bye.

Ati la reng mapilan a pangkabilugan a komentu tungkul kareng eganaganang espiritual a pamagsikap at gawi a reni. Ing balang ascetic kailangan neng gampanan ing eganaganang makanining pamagsikap at gawi king metung a pormang partikular a mebagay keya, uling king karelang sarili , ila, antimo, simpli la mung hilaw a materyales at balangkas para kareng tuntunan. Deng tuntunan mebuu la ibat kareti — kapamilatan ning pamangamit kareti king panaun, lugal, ing indibidwal, deng sirkumstansya at aliwa pa. Ini ing dapat gawan ning balang ascetic, sarili na man o lalam ning pamanantabe ning kayang mentor at espiritual a tata—ing pamangamit kaniti king balang metung a ehersisyo, at kaibat, ibat king kabilugan da, gawang metung a pangkabilugan at kumpletung kaayusan da ring espiritual a ehersisyo, o gawang ascetic, nung nu atin lugal at panaun para king eganagana, mangaragul at mangalati. Ing kaayusan a ini, kalupa da ring tuntunan, e ya lubus a malyaring ilatag king metung a kasulatan, maliban na mu siguru king pangkabilugan a pamanyabi. Keni, ing malyari mu ilarawan ya ing balang pamagsane at ipakit ing kayang layunin at ding pangkabilugan a prinsipyu ning kayang pamangamit.

E masakit akit nung makananu la makaugnayan ding eganaganang anti kaniting gawa at pagsasané king kilub a kimut. Partikular a ding tuntunan ning pangkilwal a ugali, kayabe ing pangagawa ning katawan, ila ing kailangan para king pamamintina ning kilub a pamagpanatili at ispiritwal a kamalayan, kabang ding banal a pagsasané naman ing kailangan para king ispiritwal a sikanan. Uli na niti, king ispiritwal a bye, kasing-kailangan la mu naman anti ing mismung kilub a bye. Tatawagan da la reng Banal a Ibpa reni bilang pisikal o materyal a aktibidad, o ing 'aktibung bye', kabang ing bye king kilub mayayaus yang 'byeng mapagmuni-muni', at saka espiritual at intelektwal a aktibidad. Mali ing isipan a ing bie king kilub makasarili yang makatalakad, agyang ing bie king kilwal e makatugma kaniti; kalupa na murin ning kamalian ning ninumang magpokus mu king bie king kilwal, kakalingwan ne ing bie king kilub anti ing inilarawan tamu, o e na papansinan. Dapat lang miyabe, ban ing kabilugan a bage malyari yang sabian king makuyad a paralan anti kaniti: kaybat mung minukyat king kilub at linub king espiritual a kamalayan, gisingan me ing sikanan-bie, o ing espiritual a kaayusan, at kaibat ituluy me ing ascetic a disiplina a telakad mu.

Kabayatan na nita, dapat matatag yang isipan ning metung a tau a ding ehersisyu, gawang asceticismu, at ugali, king kabilugan ning karelang pangangailangan at saktung pamikabagay para king pamanyalikut at pamipalago king espiritual a bye at pamibalik king sarili nang kalikasan, ala lang sariling upaya para gawan iti—aliwa la ring gagawang espiritu at maglinis king kalikasan ning metung a tau, nune ing grasya ning Dios, a lalabas karela at, antimo, makalub, metung a daluyan papunta karing kekatamung kagiwan. Uli na niti, gawan la reti king kabilugan a kasipagan, sigasig, at katatagan; dapot ipagkatiwala me ing sarili mung pamanyulung king Ginu, banu king lalam ning karelang takap, Ya Mismo ing bumuu kekatamu agpang king Kayang kaburyan at peka-balu. Potang gagawa kang espiritual a pamagsikap, e me itutuk ing kekang pansin at pusu kaniti, nune lampasan me bilang metung a bage panglual—ibuklat me ing sarili mu king grasya anti mong metung a sisidlang makasadya, at isuku me ing sarili mu king Ginu king kabilugan. 'Ninu man ing makakit grasya, akit ne iti kapamilatan ning kasalpantayanan at kasipagan,' nganang San Gregorio ning Sinai, 'at aliwa kapamilatan ning kasipagan mu kabud. Kahit makananu ya man kasipag ing obra tamu, nung e ta ya isuku ing sarili tamu king Dios kabang gagawan ta ya, e ta ya akakit ing grasya; e na patatagan ing tune espiritu kilub tamu, nune ing espiritu ning pamagpapalalo, a magbunga king metung a Pariseo.' Ing grasya ya ing mismung kaladua da. Tutu la anggang papasikan da at papanatili ing pamagpakumbaba, pamagsisi, ing takut king Dios, ing pamangailangan king saup ning Dios, at ing debosyon king Dios. Ing pamikabusni at pamikakuntentu kareting bage metung yang tanda ning maling pamangamit kareti, o ning kamangmangan.

Ini ya ing kabilugan a pamituki-tuki da ring positibung dapat a mebanggit tamu, o ding prinsipyu ning pamipigil king sarili. Kailangan ta lang ngening suryan metung-metung, agyang king pangkabilugan a pamagsalita.

Deng ehersisyung makasaup king pamagbuu karing upaya ning kaladua agpang king diwa ning Kristyanung bye

Ating atlung kapabilidad: ing isip, ing kaburian, at ding kapanamdaman. Ding ehersisyu makakalat la agpang kaniti. Diretsu lang makatutuk king pamanese karening kapabilidad a reni, dapot king paralan a eya mamate ing espiritu kareti; king kabaligtaran, lalu yang sasiklab. Ing tauli ya ing magsilbing sukad at pamanalili king mumuna, a makasailalim kaniti angga king tahimik a pamanyuku o lubus a pamanuknang.

a) Deng ehersisyu a magpasulung king isip, kayabe ing pamanyindi at pamanese ning espiritual a bye

Ing Kristyanung pamanalkus ning isip makabasi ya king pamag-ukit karing sablang katutuan ning kasalpantayanan king isip king kalalam a anting ila na ing mismung diwa na, o anting ila mu ing bibilug kaniti, bang potang mag-isip ya tungkul king nanu man, pag-isipan na o husgahan ing sablang abalu na agpang karela, at king tutu, eya makagawang nanu man agyang malati mu nung ala la. Tatawagan ne ning Apostol ini bilang 'pamigipit king alimbawa ning masaleseng turu' (2 Tim. 1:13).

Deng gawa o aktibidad a makaugne kanini ila pin deng: pamamasa at pamakiramdam king Salita ning Dios, deng sinulat da reng Ama ning Pisamban, deng bie da reng banal a Ama, pamisabi-sabi, at pamanintun payu kareng pekamaranasan.

Mayap ing mamasa o makiramdam; mas mayap pa ing misasabian; at ing pekamasanting ya pin ing payu da reng pekamaranasan.

Ing Salita ning Dios ya ing pekamabunga, tutukian de ring kasulatan da ring Ama at ding bie da ring banal. Dapot, dapat nang aintindian ning metung a tau a ding bie da ring banal ila ring pekamasanting para karing magumpisa, ding kasulatan da ring Ama para karing atyu king libutad, at ing Salita ning Dios para karing a perpektu na.

Dening eganagana—pareung pikukwanan ning katutuan at paralan para makakwa kareti—malinaw a sasaup lang itatak king isip at, king pareung panaun, pasikanan ing diwa ning sigasig. Maralas, ing metung mung kasulatan makapukaw ya king espiritu para king maygit metung a aldo; atin lang biag ding santu nung nu ing pamagbalik-gunam mu makapagpabalik ya king sigasig; atin lang dake karing kasulatan da ring Banal a Ibpa a malalam ing inspirasyun. Uli na niti, metung yang mayap a tuntunan:

ing kopyan la reng makanining talata at isinup la, para nung kailangan, para pasiglan ya ing espiritu.

Maralas, alang sasaup ing panlub o panglual a pamagsikap — manatili yang matudtud ing espiritu. Mamadali kang mamasa king nanu man a lugal. Nung e ya makasaup ita — lumapit ka king ninuman para makipagsalita. Ing tauli, nung gawan ya king kasalpantayanan, bihira yang e mamunga.

Ating adwang klasi ning pamamasa: ing metung, pang-aldo-aldo, halos awtomatiku, kabang ing metung naman, mapili, a susulung ning pangangailangan king espiritu at king payu. Dapot agyang ing mumuna atin ya pa muring gamit. Mas bage ya, nanupata, para karetang matatag na king kasalpantayanan, a balamu mag-aral pasibayu na mu kesa king mag-aral pa talaga.

Pekamaulaga para king balang tau ing mika ka-istorya tungkul kareng bage espiritwal, a balu na na ing sablang balu tamu at kaninu ya malyaring matapang a ibunyag ing sablang atyu king isip. Mas mayap nung atin metung a makanining tau, o nung atin man, adwa la. Dapat lang iwasan king sablang paralan ding alang kwentang pisasabyan, a para mu king pamaglipas oras. Deti la reng tuntunan king pamamasa: bayu mamasa, dapat ilako king isip ing sablang aliwa;

— gisingan ing gana para abalu ing babasan; lumapit ka king Dios king panalangin; tukyan ing babasan king atensyun at tanggapan iti king bukas a pusu;

— nung ing metung a bage e pa miras king pusu, tuknang ka pa karin anggang e pa miras;

— malino a dapat mabasa ing marahan a marahan;

— tuknang kang mamasa nung ing kaladua e na bisang pakánan ning pamamasa — busug ne kanita. Dapot, nung ating metung a dake a tatalab king kaladua, manatili ka kanita at e na ka mamasa pa.

Ing pekamasanting a oras para king pamamasa king Salita ning Dios ya pin ing abak; ding Bie da ring Banal, kaybat ning paugtuan; at ding Banal a Ibpa, bayu matudtud. Uli na niti, malyari kang sumagap ditak king balang metung king balang aldo.

Kabang makatutuk ka kareng bage a reni, dapat parati yang atyu king isip ing manimunang layunin: ing pamag-ukit kareng katutuan at ing pamagpukaw king espiritu. Nung iti e makamtan kapamilatan ning pamamasa o pamisabi-sabi, kanita, metung la mung alang kabaldugang pamagpasaya kareng panamdam at pamakiramdam, at makalilunus a kwentu. Nung iti gagawan ya king matenakan a paralan, ding katutuan pareu lang makatatak at makapagpasigla, at ing metung sasaupan ne ing metung; dapot nung ing metung lumisya ya king ustung paralan, kanita ala metung man ing makamtan: ding katutuan isiksik la king buntuk anti mong buer, at ing espiritu lalamig ya at maging malat, maging palalo ya at mayabang.

Ing pamag-ukit kareng katutuan aliwa ya king pamanyuri kareti. Ing kailangan mu keni yapin ini: talanan me ing katutuan at talan me king isip mu anggang misanib ya kaniti—alang pamipate-pate o pamaglimita—ing metung a lupa ning katutuan.

Uli na niti, ing pekamalagwang paralan para agawa ini, atin yang katuliran a isipan a anti kaniti: ding eganaganang katutuan mayakit la king katesismo. Balang abak, kumuang metung a katutuan ibat karin at talanang malino; dalan me king isip mu at pakánan me ing sarili mu kaniti anggang kailangan nang pakánan ning kaladua mu—metung a aldo, adwa, o higit pa; gawan mu ing pareu king aliwa, at anti kanita—angga king wakas. Ing paralan a ini simpli ya at maleparan yang tatanggapan. Nung eka biasang mamasa, maniawad kang metung a katutuan at mamie ka agpang kaniti.

Malino ya ing tuntunan para karing sabla: itanam la king isip ding katutuan king paralan a magsilbing inspirasyun keka. Dapot, miyayaliwa la ding paralan nung makananu yang isagawa ini, at e malyari ing magtakda mung metung para karing sabla.

Uli na niti, ing pamamasa, pamakiramdam, at pamisabi-sabi a e makatatatak king katutuan o makapukaw king espiritu dapat lang ituring a mali, a mekalili manibat king katutuan. Ini ya ing kasakitan ning sobrang pamamasa uli mu king puru pamangabalu, nung ing metung a tau tukyan na mu king isip ing babasan, a e na papaintulut a miras king pusu o pasayan ing panlasa na.

Ini ya ing sining ning pamanaginip-aginip, a e makapagtalakad o makaturu, nune makasira, at parating papunta king kayabangan. Ing kabilugan a bage, anti ing mesabi na, dapat limitan ya mu king makatuki: talan me ing katutuan at talan me king isip mu angga king lasawan ne ning pusu mu. Pepasimpli de ring Banal a Ibpa: tandanan me, talan me king isip mu, panatilian me king arapan da ring mata mu.

b) Deng Pagsasané para king Pamanalkus ning Kaburian at para king Pamangising ning Espiritu

Ing pamanalkus king kaburian mangabaldugan yang itatak la keti ding mayap a ugali, o birtud: kababan lub, kababan lub, pasensya, pamipigil king sarili, tibay lub, pamanyaup at aliwa pa — ban, potang megi neng metung kaniti o meragul ya kaniti, ila na, antimo, ing maging mismung kalikasan na; at ban, potang ating gagawan ning kaburian, iti gawan ya kapamilatan ning karelang inspirasyun at king karelang espiritu; ing buri nang sabian, ila na ing maging talapamunu at manungkulan karing kekatamung gawa.

Ing makanining kabilyan ning kaburian ligtas ya at matatag; dapot uling kabaligtaran ya ning makasalanang kabilyan, ing panga-kamit kaniti mangailangan pamagpagal at sigasig. Uli na niti, ding gawang makaugne kaniti— —makatutuk la manimuna laban king manimunang kakapuyan ning kaburian, ita pin ing sariling kaburian, ing pamangontra, at ing kawalan pasensya king pabanglo.

Ing kayang kakulangan lulunasan ya king pamanyuku king kaburian ning Dios, kayabe ning pamagtakwil king sarili nang kaburian at king sanumang aliwa. Ing kaburian ning Dios, nanupata, mipapahayag ya karing miyayaliwang paralan ning pamamintu a tungkulan ning balang tau. Ing mumuna at manimunang kailangan ya pin ing pamamintu karing batas o kautusan agpang king sariling katungkulan o kabilyan; tutukian na niti ing pamamintu karing patakaran ning Pisamban, ding kailangan ning kaayusan sibil at pampamilya, ding pamangailangan ning kabilyan a lalto ibat king mapamahalang kaburian, at ding pamangailangan ning masigasig a espiritu—ing eganagana atin dapat pamisip at payu.

Dening eganagana, lugal la para karing mayap a gawa, a makabuklat para karing sabla, at king katutuan, para karing eganagana. Uli na niti, pagaralan mu mung gamitan la king pekamasanting a paralan, at e ka mangailangan paralan para king pamagbuu ning kaburian.

Para kanini, linawan mu para king sarili mu ing kabilugan a sakup da ring matulid a dapat a posible para keka, king kekang katungkulan, ranggu, at kabilyan, kabang isasaalang-alang mu naman nung kapilan, makananu, angga nukarin, at nanu ing malyari at dapat gawan.

Nung nalinawan na ing eganaganang ini, gawa kang pangkabilugan a balangkas da reng dapat gawan at ing karelang pamituki-tuki, ban alang gawan mu a basta-basta mu, kabang atatandanan mung ining pamituki-tuki para ya mu king pangkabilugan; partikular, malyari yang alilan agpang king dalan ning pamikaganap. Gawan mu ing eganagana king makatwiran.

Uli na niti, mas mayap ing gawang listaan da reng posibling sitwasyun at posibling dapat gawan balang aldo.

Deng biasa king pamangawang katuliran e la man sadya magpasya king nanu man, nune gagawan da ing nanumang iparating na ning Dios karela, uling ing eganagana manibat ya king Dios; kapamilatan da ring pangyayari, papabalu na ing Kayang kaburian kekatamu.

Ing eganaganang ini, nanupata, metung ya mung bage tungkul karing gawa. Ing pamakiyabe kareti maging magaling ya mu ing metung a tau. Para makatas kapamilatan da reti papunta king kaburyan, kailangan yang matatag a panatilyan ing diwa ning tune kaburyan, ita pin: king kapakumbaban lub at takut king Dios, gawan ing eganagana agpang king kaburian na ning Dios at para king kayang ligaya. Ninu man ing kikimut uli ning tiwala king sarili, a maki tapang a malapit king kabangisan, para king sarili nang kasiyahan o para akayap ya kareng aliwa, agyang gagawa yang mayap a dapat, papalaguan na king sarili na ing marok a espiritu ning pamag-isip a mayap king sarili, kayabangan, at pamag-Fariseo.

Kabang papanatili ya ing ustung diwa, dapat na mu namang isipan ding batas, lalu na ing batas ning paunawa-unawa at pamituluy-tuluy: ita pin, parati mung umpisan king mas mayan at tukluran ing mas matas, at potang mekapag-umpisa na ka, e ka tuknang. King paralan a ini, malyari nang iwasan ning metung a tau ing: ing kaligaligan ning pamiramdam a e ya ganap, uling ing kasakdalan e ya akakamtan king metung a saglit; atin pa namang panaun; ing isip a agawa na na ing eganagana, uling alang angga ing balang lebel; at ing masyadung ambisyosung pamagsikap, ing pamangawa karing bage lampas king sarili nang sikanan.

Ing pekamaragul a parasan ya pin ing natural a pamikabait ning kaburyan, nung kapilan ing batas e ne mararamdaman antimong pabayat.

Ing pekamatagumpe kaniti ya ing metapunan grasya para mabie kayabe da ring matulid at aktibu; at lalu pang matagumpe nung atyu ya lalam ning karelang pamanuru. E na kailangan ulitan ing obra o itama la reng kamalyan a meging uli ning kamangmangan o kakulangan king pamagsane. E ka mamasa o manalamin, anti ing sasabian da, nune manakit kang taung maka-Diyos, at agad mung abalu ing takut king Diyos. Makanian mu naman king balang metung a birtud. Nanupata, mayap a ideya, agpang king sarili mung kalikasan, ugali, at kabilyan, ing mamili kang metung a partikular a birtu higit karing aliwa at talanan me iti king matatag a lub—magsilbi ya iting pundasyun, anti mong canvas—at manibat karin, sumulung ka karing aliwa. Iti metung yang lubid a pangligtas karing panaun ning katamaran—magsilbi yang masikan a pamanumdum at agad nang gigisingan ing determinasyun ning metung a tau. Higit king sabla, ing pamamye limus ya ing pinakasiguradung dalan, uling papunta ya iti king Ari.

Nanupata, iti para mu karing dapat, aliwa karing ugali, a dapat atin sariling panlub a kaayusan, a makasandal king espiritu, king metung a paralan, malaya king kamalayan at malayang kaburian, agpang king kaburian ning Ginu. Kikilalanan da ring eganaganang banal ing takut king Dios bilang umpisa na, at ing lugud bilang wakas na; king pilatan da, ding eganaganang birtud makapatikdo la king metung at metung, agyang e pareung paralan para king balang metung, dapot parati makasandal king mapagkumbaba at mapagsisi a pamagsisi at pamagmalun para karing kasalanan. Iti ing daya ning bie da ring birtud. Ing deskripsyon ning balang birtu—ding kayang katangian, gawa, antas ning kasakdalan, at pamaglayas—iya ing paksa da ring partikular a libru at ding aral da ring Ama. Aralan ing eganaganang ini kapamilatan ning pamamasa.

Ing makanining uri ning mayap a gawa diretsu nang babagwan ing kaburian at titatak la ring birtud kaniti, dapot king pareyung panaun, papanatilian na ing espiritu king alang patugut a tensyun. Nung makananu ing kiskisan magdalang pali, makanian murin, ding mayap a gawa ila ing panggatung a magpasiklab king sigasig. Nung ala la reti, agyang ing mayap a espiritu magpalamig ya at mawawala. Ini ing karaniwang mangyayari kareng taung alang gagawan, o kareng taung angga mu king pamag-iwas king karokan at kawalan-katarungan. Ali, dapat ya namang magsimula at mamiling gawang mayap ing metung a tau. Ating, nanupata, masyadung abalang tau, a uli na niti agad lang mapapagal at misasabug ing karelang isip. Ing sabla dapat atin yang sukad.

c) Ing Pamanese ning Pusu

Ing pamanese king pusu mangabaldugan yang pamananam king kilub na ning hilig karing bage a banal, makadiyos, at ispiritwal, ban, nung makalubug ya kareti, maramdam na anti ya mong atyu king natural nang kapaligiran, at akit na kareti ing kayumuan, ing ligayang ispiritwal, kabang alang pakialam king aliwa pa, alang hilig kaniti at, king tutu, maramdam na pa ing pamangilabut kaniti. Ing eganaganang espiritual a aktibidad ning metung a tau mititipun ya king pusu: ding katutuan makatatak la kaniti, at ding mayap a ugali manibatan la king kilub na, dapot ing manimuna nang obra ya pin ing panlasang sinabi tamu. Potang akit na ning isip ing kabilugan a kaayusan ning espirituwal a yatu at ding miyayaliwang bage kaniti, o potang ding miyayaliwang mayap a gawa mabubuu la king kaburian, ing pusu dapat, king kabilugan na niti, damdaman na ing kayumuan at magpalwal yang pali. Ining espirituwal a ligaya ya ing mumunang tanda ning pamanyubling bie ning kaladwang pete ning kasalanan. Uli na niti, ing kayang pamanese metung yang napun importanting bage, agyang king mumunang antas pa mu.

Ing gawang makatutuk kaniti, king katutuan, ya ing kabilugan tamung banal a ministeryu king eganagana nang porma—pampubliku man, pribadu, pang-bale o pang-simbahan—at, higit king eganagana, ing diwa ning panalangin a magbibie-bie kaniti.

Ing banal a serbisyu—ita pin, ding eganaganang pang-aldo-aldong serbisyu, kayabe ning kabilugan a pamag-ayus ning pisamban, ding larawan, kandila, insinsu, pamagkanta, pamamasa, at ding gawang liturhikal, pati na ring serbisyu para karing miyayaliwang pangangailangan—at kaibat, ing pamanyamba king bale, a maki-abe mu namang gamit a pang-pisamban—ding larawan a mebiyasnan, banal a aceite, kandila, banal a danum, ing krus, insinsu—ing kabilugan a koleksyon a ini da reng banal a gamit, a makayagpang karing eganaganang panamdam—pamakit, pamakiramdam, pangamuy, pamanalbe, pananamnam—ila ring pekamabisa at kabud mung tune talapalinis da reng panamdam king metung a kaladwang pepate. Ing kaladwa pepate ne ning espiritu ning yatu, a babalut kea kapamilatan ning kasalanan a manuknangan kea. Ing kabilugan a istraktura ning kekatamung banal a serbisyu—king kayang porma, kayang kabaldugan, ing sikanan ning kasalpantayanan, at lalu na ing grasya a makasalikut king kilub na—atagpuan ya ing e matatagkil a sikanan para itabug ing espiritu ning yatu at, king kapamilatan ning pamagpalaya king kaladua king makasaplala nang impluwensya, papaintulutan neng makasingut yang malaya, antimo, at tikman ing kayumuan ning kalayan a espiritwal a ini. Ninu man ing lungub king pisamban, lungub ya king metung a mundung aliwang-aliwa; maimpluwensiyan ya kaniti at agpang kaniti, magbayu ya. Makanian mu naman ing malilyari kareng magpalibut king karelang sarili kareng banal a bage. Ing kasalasan da reng ispiritwal a impresyun mas mabilis lang lulub king kalooban ning tau at mas mabilis dang darala ing pamagbayu ning pusu. Uli na niti:

1) Dapat nang pagsikapan ning metung a tau ing dumalo kareng serbisyu king pisamban king mas maralas a malyari, karaniwan king Matins, Liturgy at Vespers. Dapat nang pagnasan ing atyu karin aldo-aldo king mumunang pagkakataun, agyang misan mu king metung a aldo, at nung malyari, alang palya. Ing pisamban tamu paraisu ya king yatu, o mismung banua. Magmadali ka papunta king pisamban king kapanwalan a iti ing tuknangan ning Dios, nung nu Ya mismu mengaku a mas malagwa na katang pakiramdaman; kabang atyu ka king pisamban, maging antimo kang atyu king arapan ning Dios, a maki takut at pamigalang, a dapat mung ipakit kapamilatan ning matiyagang pamagtikdo, pamagbabo, at masusing pamakiabe king kabilugan ning serbisyu, a e mu paburen maglayas ing isip mu, o sumuku king katamaran o kapabayan.

2) E dapat kalingwan ding aliwang paralan ning pamanyamba, pribadu man, gagawan king pisamban o king bale, o ing sarili mung panalangin king bale agpang king kabilugan a kaayusan ning Pisamban. Dapat tandaan a iti metung ya mung karagdagan king serbisyu king pisamban, at aliwa ya ing kapalit na niti. Ing Apostol, a mag-utus kekatamu a e la paburen ding kekatamung pamitipun, pepalino na a ing kabilugan a upaya ning serbisyu atyu king serbisyung pang-komunidad (lawen Heb. 10:25).

3) Dapat neng panatilyan ning metung ing eganaganang pista, ritwal, at kaugalian ning Pisamban—king katunayan, ing kabilugan a kaayusan ning liturhiya—at itali na ing sarili na kareti king balang aspetu ning bie, ban manatili parati, antimo, king metung a espesyal a kapaligiran. Madali ya mung gawan ini. Makanyan ya ing istruktura ning kekatamung Pisamban. Tanggapan mu la mu iti king kapaniwalan.

Dapot higit king sabla, ing magbibie sikanan king ministeryu ning pisamban ya pin ing espiritu ning panalangin. Ing panalangin metung yang kabilugan a katungkulan at metung a makagaling a paralan. Kapamilatan na niti, ding katutuan ning kasalpantayanan mitatak la king isip, at ing mayap a ugali king kaburian; dapot higit king sabla, ing pusu mibibie ya king kayang lugud. Kanita la mung mabilis tutukian ding adwang minuna, nung atyu ya ining metung. Uli na niti, ing pamanese king panalangin dapat yang umpisan mumuna at manimuna, at ituluy-tuluy a alang patad, angga king ipagkalub ne ning Ginu ing panalangin king magdasal.

Ing pundasyun ning panalangin atyu king mismung gawa ning pamagbalik king Dios, uling ing panalangin ya ing pamagbalik ning isip at pusu king Dios, a ya mismung laman na ning gawang ini. Dapot king kapabayan o kakulangan king kabyasnan, malyari neng paten ning tau ing kislap a ini king sarili na. Kanita, kailangan nang agad-agad magumpisa king mapilan a gawi, para pasiklab ya ing diwa ning pamamanalangin. Bukud king pamagsagawa at pamakiabe karing banal a serbisyu, anti ing mebanggit na, ing personal a panalangin ya ing pekadiretsung makaugne keni, nukarin man at makananu man iti isagawa. Keni, atin metung a tuntunan: sanayan me ing sarili mung manalangin. Para kanini:

1) Mamili kang iskedyul ning panalangin—para king bengi, abak, at aldo.

2) Gawan yang makuyad pa mu king umpisa, ban e ya masukuan ing espiritung e pa sané king gawang ini at pamanigobra.

3) Dapot dapat parati yang gawan a maki-galang, sipag, at lubus a pansin.

4) Mangailangan ini: pamitindig, pamagbabo, pamaglukob, tanda ning krus, pamamasa, at pamisan-misan, pamagkanta.

5) Nung mas maralas kang gagawang anti kaniting panalangin, mas mayap. Deng aliwa gagawan de balang oras: ditak-ditak, pero mas maralas.

6) Deng panalangin a dapat sabian makasulat la kareng libru ning panalangin. Dapot mayap ing masane ka king metung a partikular a panalangin, ban potang umpisan me, agad yang sumiklab ing kekang espiritu.

7) Ing tuntunan para king panalangin simpli ya: potang magumpisa kang manalangin, sabian me iti king takut at panginginig anti mong magsalita ka king mismung balugbug ning Dios, kayabe ning senyas ning krus, pamagluid at pamagdayap, agpang king kimut ning espiritu.

8) Ing mitatag a tuntunan dapat parating tukyan a alang pamagkulang; dapot e na ka sasagkalan nini para magdagdag ka pa agpang king sasabyan ning pusu mu.

9) Mamanbasa ka man o kakanta king masikan a siwala, king pabulung, o king katahimikan—ala yang pinagkaiba, uling malapit ya ing Ginu. Dapot neng kai, mas mayap yang gawan ing mabilug a panalangin king metung a paralan, at king aliwang panaun, king aliwa.

10) Dapat matatag yang isipan ning tau ing angganan ning panalangin. Ing metung a mayap a panalangin ya pin ing mayayari king pamagbabo arapan ning Dios, a maki panamdaman a: 'Ika, a babante king eganagana, iligtas mu ku'

11) Ating antas ing panalangin. Ing mumunang antas ya pin ing panalangin a pang-katawan, a keraklan bibilugan ning pamamasa, pamitalakad, at pamiyukud. Maglayas ya ing isip, alang daramdaman ing pusu, at alang pagnasan: keni, atin pasensya, pagal, at pawas. Makanyan man, magtakda kang angganan at manalangin ka. Ini ing aktibung panalangin. Ing kadwang antas yapin ing panalangin a maki-pansin: ing isip masasané yang tipunan ing sarili na king oras ning panalangin at king pamanyambitla king kabilugan ning panalangin a lubus a makatutuk, alang istorbu. Ing pansin misasanib ya king makasulat a amanu at magsalita ya a balamu sarili na. Ing katlung antas yapin ing panalangin ning pusu: ing pusu mapapali ya king pansin, at ing atyu king isip maging panamdam ya keni. Ating amanu ning pamagsisi, at atin namang pamagsisi; ating pamamanhik, at atin namang kapanamdaman ning pangangailangan at pamagnasa. Ninu man ing miras na king antas ning kapanamdaman, manalangin ya alang amanu, uling ing Dios ya ing Dios ning pusu. Uli na niti, ini ya ing tuktuk ning pamagsane king pamamanalangin — ing talakad king pamamanalangin, manibat king metung a kapanamdaman papunta king aliwa. King puntung ini, malyari nang tuknang ing pamamasa, anti murin ing pamisip, at ing gawan na mu, manatili king kapanamdaman a maki karaniwan a tanda ning panalangin. Ing makanining panalangin bagya-bagya ya pa mung daratang king umpisa. King pisamban o king bale, bigla kang daramdaman ing kapanamdaman ning panalangin… At ini ing karaniwan a payu da ring banal—e me paburen a makalampas ini: ita pin, nung atyu ing kapanamdaman, tuknangan la ngan ding aliwang gagawan at manatili ka kaniti. Sasabian na ning Banal a Agdan: 'Metung a anghel ing manalangin kayabe mu.' Ing pamag-pansin karening pamipahayag ning panalangin papasikan na ing pamanese ning panalangin, kabang ing e pamag-pansin sisiran na iti: at ing mismung sentru ning pamanese atyu kanini.

Nanupata, agyang isipan na ning metung a tau na perpektu ne king panalangin, e na dapat paburen ding tuntunan na niti, nune dapat nang gawan agpang king utus, at parati yang magumpisa king aktibung panalangin. Dapat neng kayabe ing panalangin a pangkaisipan, at ing panalangin a manibatan king pusu ya ing tutuking datang. Nung ala ini, mawala ya ing tauli, at isipan na ning metung a tau na manalangin ya, kabang king katutuan, ali ya.

Potang ing kapanamdaman king panalangin miras ya king puntung alang patugut, kanita magumpisa ya ing espiritwal a panalangin, a metung a regalu ning Banal a Espiritu, a manalangin para kekatamu—ing pekamatas a antas ning aintindian a panalangin. Dapot, sasabian da, atin mu namang panalangin a lampas king aintindian ning isip, o a lalampas king angganan ning kamalayan (antimo ing ituru nang San Isaac a Syrianu).

Ing 'pekamalagwang' paralan para miras king alang-patnang panalangin ya pin ing gawan ing Panalangin nang Jesus at itanam ya iti king sarili. Deng pekamaranasan a tau king espiritual a bye, a pinalyawan ning Dios, ikit de ining metung a simpli dapot makapanyarihang paralan ning pamipatibe king espiritu karing eganaganang espiritual a gawa, pati na murin king kabilugan ning ascetic a bye, at mig-iwan lang detalyadung tuntunan tungkul kaniti karing karelang turu.

Kapamilatan da ring kekatamung obra at pamagsikap king pamagkuntentu, panintunan ta ya ing kalinisan ning pusu at ing pamibalik ning espiritu. Ating adwang dalan papunta kanini: ing aktibung dalan—ita pin, ing pamakiabe karing gawang ascetic a mebanggit king babo—at ing kontemplatibung dalan—ing pamagbalik ning isip king Dios. King mumuna, ing kaladua malilinis ya at tatanggapan ne ing Dios; king kadwa, ing Dios, a makikita, susulung na ing eganaganang karinat at manuknangan ya kilub ning kaladuang malinis. King pamaglagum na king tauli king Panalangin nang Jesus, nganang Gregory of Sinai: 'Aabutan ta ya ing Dios kapamilatan da ring gawa at obra, o kapamilatan ning matenakang pamanyaus king lagyu nang Jesus,' at dinagdag na pa a ing mumunang dalan mas makaba ya kesa king tauli—a ing tauli mas mabilis ya at mas mabisa. Uli na niti, ding aliwa binie reng manimunang lugal ing Panalangin nang Jesus kareng espiritual a gawa. Pápaslagan na, pápasikan na, pápabyé na pasibayu, sasagkaan na la ngan ding kalaban, ding makakit at ding e makakit, at itatas na katamu king Dios. Makanian ya kasikan at kapangyarihan! Ing lagyu ning Ginu tamung Jesus metung yang kayamanan ning biyaya, sikanan, at bye king Espiritu.

Natural mu, nung makanian, a ninuman a mekabawi, o nung ninuman a megumpisang manintun king Ginu, malyari at dapat yang dinan, manibat pa king umpisa, king kumpletung turu king pamagsalita king Panalangin nang Jesus; at kapamilatan na niti, dapat la muring ipakilala karing aliwa pang paralan ning pamamanalangin, uling king paralan a ini, ing metung a tau mas malagua yang misikan, mas mabilis yang makatanggap king kabiasnan king espiritu, at lungub king kapanatagan ning lub. Uling e ra balu ini, ding aliwa—o pin, ing keraklan—mipipirmi la mu karing pisikal at mental a praktika ning e , at sasayang da ing karelang sigasig at oras a halos alang kabaldugan.

Ing gawang ini mayayaus yang 'ing sining'. At simple ya mu. Itutuk me ing kekang kamalayan at pansin king kekang pusu, ulit-ulitan mung sabian alang patad: 'Ginu Jesu-Cristo, Anak ning Dios, kaasian mu ku', alang larawan o itsurang isipan, at magtiwala kang akakit na ka at daramdaman na ka ning Ginu.

Para maging matatag ka kanini, dapat kang maglaan partikular a oras king abak o bengi—metung a kapat a oras, kapitna oras o higit pa, agpang king agyu mu—a makalaan mu para king pamamanalangin a ini. Dapat gawan ini kaibat da ring panalangin king abak at bengi, makatalakad man o makalukluk. Ini ing maglatag king pundasyun para king pamagsane.

Kaibat, king kabilugan ning aldo, pilit mung sabian iti balang pilang minutu, nanu man ing daraptan mu.

Ing ugali lalu yang tumatagan, at ing panalangin, antimo, ya na ing mismung magsalita, nanu man ing obra o gawan ning metung a tau. Nung mas matatag ing pamagsimula, mas malagua ing tagumpe.

Kailangan talagang itutuk ing kamalayan king pusu at, kabang darasal, pigilan bagya ing pamaninga, bilang pamipakit king konsentrasyun king pamangawa kaniti.

Dapot ing pekamaulagang kundisyun ya pin ing kasalpantayanan a ing Dios malapit ya at daramdaman na katamu. Sabian me ing kekang panalangin king balugbug ning Dios.

Ing gawang ini magdalang kalamnan king espiritu, a tutukian ning kaliwanagan, at kaibat, ing pamikawani. Dapot ing eganaganang ini neng kai makakamtan ya mu king kilub ding dakal a banua.

King umpisa, ining panalangin, king malambat a panaun, metung ya mung gagawan, kalupa na ning sanumang aliwang dapat; kaibat, maging yang bage ning isip at, king katataulian, manamut ya king pusu.

Ating pamaglayo king ustung dalan na ning panalangin a ini. Uli na niti, kailangan yang pagaralan king ninumang makibalu. Deng kamalian mas lalto la manibat nung nu makatutuk ing pansin—king isip o king pusu.

Ing atyu king pusu ligtas ya. Lalu yang ligtas ing kumapit king Dios a maki pusung mebasag balang saglit, king pamagsisi, a manalangin para king kaligtasan ibat karing pamaglinlang.

Ding Banal a Ibpa detalyadung linawe ing turu tungkul king gawang ini. Uli na niti, ing ninu man a megumpisa king gawang ini dapat neng basan ding karelang obra, at isantabi na ing eganagana pa. Deng pekamasanting a tuntunan mayakit la karing obra nang Hesychius (ning Jerusalem — Ed.), karing pambungad nang Elder Basil, at king bie nang Paissius (Ing Bie at Deng Sinulat ning Moldavian Elder Paissius Velichkovsky, kayabe ing pamandagdag karing pambungad karing libru da ri Saints Gregory of Sinai, Philotheus ning Sinai, Isichius ing Presbyter at Nilus ning Sora, a tinipun ning kayang kaluguran at kaparang ascetic, i Elder Basil ning Polyamerul, tungkul king espiritual a katatagan at panalangin. Milimbag ning Vvedenskaya Optina Hermitage king Kozel. Moscow, 1892. (Ed.); ibat kang Gregory of Sinai, Philotheus of Sinai, Theoliptus (Metropolitan of Philadelphia — Ed.), Simeon the New Theologian, Nilus of Sora, at ing banal a mongheng Dorotheus (Russian).

Ninu man ing maging bihasa kanini, kaybat nang delanan ing eganaganang mebanggit king babo, metung yang taung mag-praktis king Bie Kristiyanu. Mabilis yang sumulung king sarili nang pamaglinis at Kaperpektuan Kristiyanu, at akamtan na ing minimithing kapayapan king pamakikayabe king Dios.

Deni reng gáwâ para karing sikanan ning kaladua, a makabagay karing kimut ning espiritu. Keni akakit tamu nung makananu ing balang metung karela makatugma ya king bye ning espiritu, o king espiritual a pamiramdam. Dapot magdala la naman king pamipatibe da ring pundasyun a kondisyun para king pamagpanatili king kilub, ita pin: ding praktika ning isip magdala la king pamitipun ning atensyun, ding praktika ning kaburian king pamagbanté, at ding praktika ning pusu king katamtaman. Ing panalangin, king kayang dake, sasakupan na la ngan deni at pisasanmetung na la ngan; king katunayan, king mismung kalikasan na, aliwa ya nune ing kilub a gawa a mebanggit na kanita.

Dening eganaganang aktibidad para lang pasulungan ding upaya ning kaladua, agpang king diwa ning bayung bie. Kapareu ne ini ning pamagdiwa-diwa ning kaladua, o ing kayang pamipatas king diwa at ing pamisanib na kaniti. King Pamibagsak, misanmetung la king pamanyalungat. King pamagbalik-loob, mibalik ya ing diwa, dapot ing kaladua manatili ya a ating masikan a gulis ning pamanyalungat at pamamua king diwa at king eganaganang bage a makadiwa. Dening aktibidad a reni, a maki-laman a espiritwal a sangkap, dadala ra ing kaladua king pamikakasundu king Espiritu at maging sangkan ning pamisanib na Kaniti. Manibat kaniti, malino nung makananu la ka-importanti, at nung makananu la kasakit ding magpalayá king sarili da kareti. Ila mismu ing sangkan nung bakit ing obra da alang bunga—magpagal la dapot alang akit a bunga; kaibat, malagua lang mawalan pag-asa, at tapus na ing sabla.

Dapot king pareyung panaun, dapat tandaan a ing eganaganang bunga da manibat ya king diwa ning sigasig at pamanintun. Iti ing magdalus king makapanumbalik a upaya ning grasya kapamilatan da rening dapat at magdalang pamanyubling-bie king kaladua. Nung ala iti, ing eganaganang dapat a reni alang laman, marimla, alang bie, at alang bunga. Ing pamamasa, pamagdayukduk, pamanyamba at ing eganagana pa ditak la bunga nung alang diwang king kilub. Deng anti kaniting gawa malyaring magdalang kayabangan at pamag-isip a matulid ka king sarili, at ing metung a tau malyaring manalig na mu kareti. Uli na niti, ing eganagana mababagsak potang datang ing kasakitan king metung a taung alang Espiritu. Bukud kanita, makasawa la king sarili da. Ing Espiritu, nanupata, bibie yang sikanan king kaladua a nung nu e ya makakita kasiyahan kareting gawa mu at magnasa yang parating mibalik kareti, .

Uli na niti, pekamaulaga, kabang gagawan la rening obra, parati yang atyu king isip tamu a ing espiritu ning bie dapat yang susulu kilub tamu, kambe ning mapagkumbaba at taos-pusung pamagbalik-loob king Dios, ing kekatamung Mananggalang; at ini pekamasanting yang papasikan at papanatilian kapamilatan ning panalangin at ding gawang debosyon. Kailangan mu namang mag-ingat a e ka mu sana magpokus kareti, uling makapabulas la naman king kaladua. Uli na niti, malyari kang manatiling espiritwal kabang gagawan mu la reti, dapot makasira ya king espiritu. Lalu yang malyaring malyari ini king pamamasa at, king kabilugan, king kabaluan at pamanyipsip king katutuan.

Ing pamagdalá king katawan agpang king diwa ning bayung bye

Ing metung a makabukud a katangian keni ya pin ing pamipigil king laman. Ing pamipigil king laman mangabaldugan yang e ya pasukuan king sanumang pamagkasala, o e gawang nanuman para king sariling ligaya. E dapat tanggapan ing pamangan, inuman, pamanudtud, pamangalo, pamanlawe, pamakiramdam, o nanu pa mang panamdam o impresyon antimong metung lang biyaya, nune antimong basta dadalan la mu, antimong metung a bage e sinadya, a e la papansinan—bayu, kabang, o kaibat—at lalu na, a ating ditak a kakulangan, e agpang king nasa ning laman, nune agpang king rason at mayap a layunin. Ibie me king katawan ing kailangan na kapamilatan ning ditak a pamagkaila king sarili, at, kaibat meng bibili, itutuk meng lubus ing pansin king kaladua. Kareng banal a Ibpa, ausan de ining pamanintun king kapaynawan ning laman—ing pekamapanganib kareng sakit at metung a salungat king Dios. King taung malunus king laman, e makatuknang ing Espiritu ning Dios. At agyang ing pamisan-misan at ditak a pamagbigay king laman, a manibatan king e pamag-ingat at katamaran, papalamig na ing espiritu. Nanu naman ing masasabi kareng para kaninu ing ligayang laman ing meging karaniwan da? Ing pamagpaynawa king laman para king espiritu anti ya mong danum king api. Ing laman ya ing luklukan da ring eganaganang pasyun, anti ing ituru nang Cassian (i Juan Cassian a Romanu — Ed.) at anti ing akumpirma na ning ninuman kapamilatan ning karanasan; inya, ing pamigpitan kaniti ya ing pamagpatuyo da ring pasyun. Ninu man ing mamalagua king laman agyang king pekamalati, e ya makasentru king sarili na; makatutuk ya king makapalyari king laman, at uli na niti, e ya makatutuk at, bilang resulta, marimla ya. Ing kaladwang makakapit king laman, misasanib ya kaniti; ibat kaniti, maging mabayat ya, mibababa ya papunta king yatu, at e na agyung malayang akit ing espiritual gamit ing isip. King kabaligtaran, makananu kalino ing panimanman ning metung a menibalan king laman, makananu kabilis magbalik king sarili na, makananu la ka-maina ding kayang hilig—king katutuan, makananu kalinaw a mabibie ing espiritwal a bie king kilub na! Nung makananu yang mabubuluk ing lual a tau, makanian ya naman kasiguradu ing pamagbayu ning tau king kilub aldo-aldo (cf. 2 Cor. 4:16). Ing laman, nung lumakas ya, king kapahamakan ning espiritu; at ing espiritu, nung tumua ya, king kapainawan mu ning laman. Ala tamung akit a malagwang bye kareng banal: ila ngan mebye lang makipagkaskas, king pamipigil, king kaynan, king kalunusan, at king pamamate king laman. Uli na niti, para kang San Isaac a Siryano, ing pamamate king laman tuturing yang metung a kundisyun ning kaligtasan. Ing taung papalub king laman makatalakad ya king dalan a makaganyak, madulas, mapanlinlang, at palsu.

Ing laman dapat yang pigilan king kabilugan nang parti, miyembru, at gamit, ban ding eganagana nang miyembru maging lang kasangkapan ning katuliran.

Kareng dake ning bie ning kekatamung katawan, ding aliwa atin lang kaladwang animal, ding pekamalapit a kasangkapan king kimut ning kaladwa, kabang ding aliwa purung animal la, kasangkapan para king pamipabie, pamamye sikanan, at pamandagul ning animal. Ding mumuna mas maragul la kalayan at mas ditak la pangasagka; ding tauli mas makagapus la, mas makamate, at mas magaspang.

Kayabe la kareng mumuna: ding panamdam, pamagsalita at kimut; kabang ding kayabe kareng kadua: pamangan, pamanudtud, gawang sekswal at miyayaliwang impresyon a panamdam—pali, dimla, lambut at aliwa pa.

Uli na niti, deni reng tuntunan para king pamigpitan king laman:

1. Kontulan la reng kekang panamdam, lalu na ing pakaneng mata at balugbug; pigilan la reng kekang kimut; pigilan me ing dila mu. Ing ninu man a e na la apigil dening atlu, mayakit ne ing sarili na king kaguluan, king kakulangan king disiplina, at king pangasakup; king tutu, e la man atyu king kilub; uling deni ila reng dalanan nung nu ya lalabas ing kaladua manibat king kilub papunta king kilwal, o reng awang a papalwal king pali ning kilub.

2. Gamitan me ing kekang upaya karela king sapilitang pamag-direkta karela papunta kareng bage a ngeni makasaup. Dati, e ra apigilang ma-akit la king makapabulas king sarili at king manimunang hilig. Ngeni, kailangan mung ibaling la papunta king makapatatag king espiritu.

3. Sukdan me ing pamangan a kailangan ning laman—simple at masustansya—timbangan me agpang king sukat at bayat, tukuyan me ing kalidad at oras na, at maging payapa ka kanita. Gawan mu murin ing pareu king pamanudtud. Ituknang me ing pamakipagtalik kapamilatan ning pamagpatuyung king laman. Higit king eganagana, panatilyan me ing laman king kabilyan a mapait—marimla, masakit at kalupa na niti—ban alang maging lambut.

4. Potang atatag na ing eganaganang ini, labanan ya ing laman anggang mitalbi ya at, potang masane ne kening mapagkumbaba at masakit a kabilyan, maging metung yang tahimik a talasuyu. Ing pamitalbi king laman king tauli ay akamtan ya. Dapat yang tandanan ini at pagsikapan bilang ganti para king sariling pamagpagal. Deng birtud a pisikal papalaguan la kapamilatan da reng pisikal a gawa: pamag-isa, pamag- tahimik, pamag-ayunu, pamagpuyat, pamagobra, pasensya king kakulangan, kalinisan, at kabanalan.

5. Dapot, dapat tandaan a ing kaluguran a ini pisakitan na katamu at labanan angga king kutkutan. Sasabian da: e ka maniwala king laman—mapanlinlang ya. At king saglit a magpabaya ka, king pag-asang asupil me, agad na kang sakmalan at talan. Ing pamakilaban laban kaniti pang-kabang-bye ya, dapot pekamabayat ya king umpisa, maging mas mayan at mas mayan pauli na nita, angga king king tauli, ing mitagan na mu yapin ing maingat a paman-asikasu king sariling disiplina, a kayabe na la ding pekamahinang panamdam da ring pagnan na ning laman.

6. Para king peka-maluat a tagumpe—lalu na karing pisikal a gawa—maulaga ing talakaran ning bagya-bagyang pamagbayu. Ati yu reng pangkabilugan a payu: mumuna, panatilyan ya ing laman king kabilyan ning pamag-ayun king balang aspetu, at itutuk ing kabilugan mung pansin king obrang pang-lub. Potang deng hilig magumpisa nang kumalma at ing pali magumpisa nang lunto king pusu, kanita, kabang daragul ya ing pali king lub, deng kailangan ning katawan natural lang mababawas, at deng mangaragul a gawang pisikal magumpisa la antimo king sarili dang kaburian.

7. Deng pinakamahalagang gawang pisikal a makapigil king laman ila pin deng: pamag-ayuno, pamagpuyat, obra, at kalinisan. Ing tauli ya ing pinaka-epektibu kareng eganagana, ing pinaka-kailangan at ing pinaka-esensyal. Uli na niti, ing kalinisan ya ing pinakamabilis a dalan papunta king Kristiyanung kaperpektuan. Nung ala iti, ing metung a tau e na akamtan ing makanitang sikanan o makanitang biyaya. Dapat mung tandanan a, bukud king kalinisan ning katawan, atin kalinisan ning kaladua, a malyaring kulang king metung a taung mepapanatili king kalinisan ning katawan angga king kamatayan. Mas maulaga ya kesa king kalinisan ning katawan. Uli na niti, agyang ding mikiasawa, king metung a antas, malyari lang lumapit karing birhen kapamilatan ning kalinisan ning kaladua. Ing grasya sasaupan na ing talapagobra a makatutuk king Dios. Uli na niti, akakit ta la ring mikiasawa a atin espiritual a kaperpektuan.

Ing Kaayusan ning Bie king Lual Agpang king Espiritu ning Bayung Bie

Ing eganaganang makaugne king kaayusan ning bye king lual, agpang king diwa ning bayung bye, malyaring ilarawan bilang pamaglayu king yatu, o ing pamagtabug king diwang pangyatu manibat king kabilugan ning dalan ning kekatamung bye king lual. 'Pinili ku kayu ibat king yatu, ita pin, pekawani ku kayu,' nganang Ginu karing Apostol (Juan 15:19). Gagawan na murin iti kapamilatan ning Kayang banal a grasya para king balang maniwala: Pekakawani na ing karelang espiritu ibat king yatu. King katutuan, ing pamagbalik-loob mismu ya ing pamaglikas ning kamalayan ning metung a tau manibat king alang-kabuluhan a yatu at ing pamuklat kaniti para king aliwang yatu—ing espirituwal. Dapot ing meganap king espiritu king e makakit a paralan king umpisa, kaylangan kaybat, king bie, matupad ya king gawa at maging metung a alang-patnang tuntunan. Ing manintun king Ginu kaylangan yang lumikyas king yatu.

Ing 'yatu' mangabaldugan ya king eganaganang mapamahiin, alang kabaldugan, at makasalanan, a linub king pribadu, pampamilya, at pangkabilugan a bie at meging kaugalian at tuntunan karin. Uli na niti, ing pamaglayu king yatu e na kabaldugan ing pamagtakas king pamilya o king lipunan, nune ing pamaglakwan karing moralidad, kaugalian, tuntunan, gawi, at pamangailangan a lubusang salungat king espiritu nang Kristo, a meyalim at daragul kilub tamu. Ing pamaging memalen at ing bye-pamilya pinagpala la ning Dios; inya, e la dapat isakwil o kamuan, ni ing nanumang makaugne king karelang tuneng kapakanan. Dapot ing eganaganang linub kareti a malisya at mapamahiin, anti mong metung a pamanubu a makasakit at makasira kareti, dapat lang kamuan at isakwil. Ing pamaglayas king yatu mangabaldugan yang pamitatag king sarili king tune bye-pamilya at pamamayan; dapot ituring ing eganaganang aliwa anting e kekatamu, anting alang kinalaman kekatamu. Deng gagamit king yatu, gamitan da iti anting e la gagamit (1 Cor. 7:31).

Ing sangkan nung bakit dapat iti gawan, malino ya king sarili na. Ing bage a alang kabaldugan at makalubug king pamagnasa, e maiwasang ipasa na murin iti karing kaladua tamu, a magising o magtanam pamagnasa. Nung makananu ing metung a lalakad malapit king uling, mangitim ya, o ing metung a makayapid king api, mapali ya, makanian murin ing metung a makyabe karing bage ning yatu, mipnu ya king bage a mapamagnasa at alang Diyos. Uli na niti, potang masangkut ne king yatu, ing taung magsisisi mibagsak ya pasibayu, at ding inosenti masira la. Halus e na ini maiwasan. Bigla, mangapulung ya ing isip; lalto ya ing pamakalingwan, ing kaynan, ing pamikabilanggu at ing pamanyamsam, a tutukian ning sugat king pusu, kaibat ing pasion at ding kayang bunga—at mibagsak ne ing tau. Deng eganaganang kwentu ning katiwalian sasalpantayanan de ini; anti murin kareng eganaganang meko king kasalpantayanan a sasalpantayanan da nung makananu yang e maiwasan at kailangan ing lakwan ing eganagana ita, uling tatakas la kareng kaugalyan a reni anti mong king api.

Tungkul naman king nung nanu talaga ing dapat lakwan at nung makananu, ing karanasan ya ing mas masanting a magturu kaniti kesa karing kekatamung Kasulatan.

Ing batas ya ini: kailangan talikdan ing eganaganang mapanganib king bayung bie, a magising king pagnanasa, magdalang kayabangan at mamate king espiritu—at nanu la kasagla ing pamiyaliwa-liwa kening eganagana! Ing sukat kaniti ya ing pusu ning balang tau a taos-pusung manintun kaligtasan a alang daya, e mu para king pamagpakit. King kasalukuyan, ding sine, sayawan, terak, musika, kanta, pamaglakbe, pamaglakad-lakad, pamakiabe, biru, pamanisbi, tawa, alang kabaldugang libangan at pati na ring oras ning pamanukyat, pamanudtud, pamamangan at aliwa pa—kailangan lang itabi at alilan ding eganagana. Kareng aliwang panaun at lugal, malyaring aliwa la reng bage. Dapot ing tuntunan parati yang pareu: lakwan ya ing makasakit at makapanganib king bie, ing makapatda king espiritu. Dapot nanu pin ita? Para king metung a tau, malyaring iti ing peka-malating bage, marahil agyang ing pamaglakad king pamilyar a lugal kayabe ing pamilyar a lupa… 'Eganagana malyari kaku, dapot eganagana makasaup' (1 Cor. 6:12).

Ing kabaldugan na niti, ing pamaglakwan king yatu aliwa neng aliwa nune ing linisan ing kabilugan ning pamibie-bie king lual, ing ilako king iti ing eganaganang mapusukan, at alilan iti king malinis—ita ing e makasagabal king bie espiritual nune makasaup pa—king pamibie-bie king pamilya, pribadu, at pampubliku; ban itatag, king kabilugan, ing metung a paralan ning pangkabilugan a pamikilos king bale at king kilwal, kareng aliwa at king propesyon; agpang king kailangan ning diwa ning bayung bye, ban itakda ing eganagana kareng tuntunan, itatag ing kaayusan king bale king eganaganang aspetu, kaayusan king propesyon, at kaayusan kareng kakilala at king pamakiyabe nung kaninu, kapilan at makananu.

Makananu iti gawan? Agpang king agyu ning balang metung, dapot gawan iti kambe ning payu at pamisip-isip, lalam ning pamanantabe ning metung a espiritual a tata o ninuman a pagkatiwalan mu. Deng aliwa gagawan de iti bigla-bigla at, balamu, mas mabisa, kabang deng aliwa naman bagya-bagya da. Dapat, manibat king mumunang penandit, kamuan na ning lub ing eganaganang makamundo at makasalanan at maging dayu kaniti, e na iti pagnasan at e maniknangan ligaya kaniti. 'Eyu kaluguran ing yatu, ni ding bage king yatu' (1 Juan 2:15). Kaybat na ning panlub a pamagtalikud king yatu, malyaring tukian ne ning panlwal a pamagtalikud a bigla o bagya-bagya. Ing taung maina espiritu e na ayanggan ing makabang laban, e ya maging matatag, maging maina ya at mibagsak ya. Lalu na iting tutu kareng makasakup king makalaman a hilig, a maging kasing sikan na ning kadwang kalikasan. Uli na niti, ding taung anti kaniti kailangan dang lubusang makipaghiwalay king eganagana king metung a besis, at lumawut king lugal nung nu la mengaligu king kasalanan. Ing taung atin masikan a diwa ning sigasig ayagwantan na iti, agyang bagya-bagya; dapot king adwang kasu, manibat king mumunang penandit ning pamagbalik-loob, lubusang kailangan ing tuknangan ing eganaganang pakikisalamuha king makasalanang yatu at king eganaganang makalupa, angga king mitatag la ding paralan ning bayung bye. Ini kalupa ne ning pamamingwa king bayung telakad a pun dutung laban king angin, a agyang mayna ya pa, malyari neng patuknang uling ding yamut na e la pa masikan.

Ing isipan a malyari kang mie bilang Kristiyanu kabang makakapit ka king yatu at king pamagyatung-yatu metung yang alang laman at mapanlinlang a isipan. Ninu man ing mie agpang kaniti, ala yang aburing aliwa nune ing pamagkunwari at metung a bye ning pamagpanggap; ing buri nang sabian, Kristiyanu la mu king sarili dang panlalawe, dapot ali king katutuan. King umpisa, siran na, king metung a gamat, ing gewa na king aliwa; ing buri nang sabian, ing tinipun kabang makakawani ya king yatu, mikalat ya pasibayu king mismung mumunang akbang na papunta kaniti, at manibat kaniti, diretsu ing pamaglipat king puru mung opinyon. Ing mewala king pusu malyari pa muring manatili king alala at king isipan. Ngeni, king pamanalala at pamag-isip nung makananu la ding bage kanita, malyaring isipan ning metung a tau a atyu la pa talaga, kabang king katutuan mewala na la, at mekatiya la mung bakas king alala. At isipan da a atin la king bage a king tutu ala la. Oyni ing pamangusga: kareng alang atin, pati ing isipan dang atin la, kuanan ya pa (Lucas 8:18). At manibat king simpling opinyun, metung mung akbang papunta king pamag-Fariseo. Ing mitigas a pamag-Fariseo, nanupata, metung yang makatakut a kabilyan. Makatakut ya, nanupata; dapot nanu ing gawan, kaybat mung isuku ing yatu? Makatakut ya mu king lual; king kilub, ing pamanyuku king yatu metung yang pamaglub king paraisu. Siguradu, ating agad a kapaitan, kalungkutan at pangawala: anya nanu? — patibayan me ing sarili mu king pasensya. Ninu ing mas maulaga: ing yatu o ing kaladua, ing panaun o ing alang angga? Isuku me ing mas mababa — at tanggapan me ing e asukad ning sanumang sukatan. Malyari mu naman, dapot, a ing masikan a pwersa ning yatu mararamdaman ya mu king umpisa; kaibat, mababawas ya, mababawas, at detang likwan de ing yatu mitatagan la king kapayapan, uling keti king yatu ditak la mu reng papahalagahan—pisabyan de pa iti saguli, at kaibat akalingwan de na. Deng likwan de ing yatu anti la mong mete. Uli na niti, e na kailangan masyadung katakutan ing pamikasung yatu, uling king kayang kaburyanan at kapalaluan—uling kaluguran na ing atyu ngeni at kakalingwan na la reng aliwa. Metung yang palabas: ing pakialam na mu o lalaman na ila reng atyu kea; para karing aliwa, ditak mu ing pakialam na.

Kanya, king kapamilatan man ning pamagsikap para king pamanese karing kagiwan ning kaladua, o king kapamilatan ning pamigpitan king laman karing eganaganang dake na—lalu na retang pekamalapit a organu ning kaladua—o king kapamilatan ning pamanlinis king panlabas a kaayusan ning metung a tau, ing taung manintun masanting at pangmalawatan a tanggulan ing mag-ingat king kayang kalooban. King pamipatibe na king sarili king lub na kapamilatan da rening mumunang espiritual at pangkaisipan a pamagsikap king pamikakawani, kabang pipigilan na ing laman, magpatuluy ya karing pamilya, sibiku o pangkomunidad a bage—karing bage a malinis at makapagligtas, agpang king kaburian ning Dios—at kapamilatan da reni ngan, papasikan ya king espiritu, o, king pekamababa, eya masisira.

Ating metung pang bage a malyaring makasagabal kea—ing alang tuknang a panakit at katni da reng bage—atin pangmundu, atin simpli—a uling makayapektu la king kaladua, agaw de iti king kapayapan kapamilatan ning pamangailangan king atensyun na. Nung dening bukas a reni mesara la naman, ing kapayapan king lub manatili yang e masagabal. Malinaw, ing pinakamasiguradu at pinakamatulid a paralan para kanini ya pin ing pamanyabat kareng panamdam, dapot ini e posible o kailangan para king balang metung. Uli na niti, ding Banal a Ibpa miglalang lang lunas a makapagligtas: maging bukas kareng impresyon da reng bage king lual, dapot e ma-istorbu kaniti, nune patatagan ya ing espiritu. Maki-kalamán ya king pamamye kabaldugang ispiritwal king balang bage, king balang akit at daramdaman, at king pamaging matatag king isip tungkul king kabaldugang ispiritwal a ini, ania, potang lalon ya ing metung a bage, aliwa ing mismung bage ing makayapektu king kamalayan, nune ing kayang kabaldugang ispiritwal. Ninu man ing gawan na ini king balang bage a akasumpungan na, parati yang lalakad a anti mong atyu king metung a eskwela… Slag at dalumdum, tau at animal, batu at tanaman, bale at marangle — ing eganagana , angga king pekamalating detalye, maging leksyun ya para keya; kailangan mu mung bigyan yang kabaldugan para king sarili mu at maging matatag ka king pang-unawang ita. At makananu yang makapagligtas ini! 'Bakit ka kakiyak?' ing kutang da ring alagad king makatatua, a mekakakit metung a malagu at magarbung babai. 'Tatangis ku,' pekibat na, 'para king pangasira da ring maki-isip a lelangan ning Dios, at uling ala kung makanitang sigasig para king kaligtasan ning kaladua ku anti ing atin na para king pangasira ning katawan na…' Ing metung, anyang dimdam neng tatangis ing asawa na king sepulcru, ngana: 'Makanyan ya dapat tangis ing metung a Kristiyanu para karing kasalanan na.'

Anti kaniti la reng dapat a nung nu ing kaladua, ing katawan, at ing kekatamung panlabas a ugali ay lulub king porma agpang king diwa ning bayung bie, kaybat neng binie bie ning grasya ning Dios ing diwa king pamagbalik-loob, a susulung papunta king determinasyun at mga panata at ing karelang pamagtatak kapamilatan da reng Banal a Sakramentu. Dapot kalupa ning pamagbalik-loob king Dios a king umpisa e matatag nung e ya sinelyuan ning grasya kapamilatan da ring Sakramentu, makanian mu naman, king kabilugan ning panaun kaybat na nita, ing sigasig manatili yang e matatag, ing kasipagan alang sikanan, ing kaburian maina, at ing bie kakulangan, liban na mu nung ing metung a tau pasibayung bayuan ya kapamilatan da ring Banal a Sakramentu ning Kumpisal at Banal a Komunyon. Ing bye Kristiyanu, a makakit king sigasig, metung yang bye ning grasya; uli na niti, ing pekamasikan a paralan para panatilyan, pakustan, at pasibayung pasiglan iti, ya pin ing pamangwang grasya ibat king Dios. Ating partikular a bage a magpakustan king kekatamung pisikal a bye; atin mu namang bage a magpakustan king kekatamung espiritwal a bye. Deni ila ring Sakramentu.

Para mismu king pamanyustentu at pamipatas ning kekatamung espiritual a bye, binye na kekatamu ning Ginu ing Sakramentu ning Katawan at Daya. 'Aku ing mabie tinape,' ngana ning Ginu; 'ing Karing Ku tutung pamangan, at ing Daya Ku tutung inuman; inya, ninumang mangan king tinapeng ini, mie ya anggang kapilanman' (Juan 6:51–58). Ing espiritual a bye bunga ne ning pamakikayabe king Ginu; liban Keya at alang Keya, ala tamung tune bye. Dapot sasabian Na: 'Ing ninu mang mangan king Kanakung Laman at minum king Kanakung Dayâ manuknangan ya Kanaku, at Aku keya …' 'Mabie ku uli ning Ibpa; makanian, ing ninu man mangan Kanaku, mie ya uli Ku' (Juan 6:56–57): ing buri nang sabian, ing pamakikayabe king Ginu magagawa ya kapamilatan ning pamananggap king Keyang Katawan at Daya. Ing tune bie espiritual masikan ya, aktibu, at mabunga. Dapot 'nung ala Ku,' ngana ning Ginu, 'ala kayung agawa'. Ninu man ing manatili Kaku, at Aku keya, magbunga yang dakal (Juan 15:5). Ing kabaldugan na niti ngan, nung e yu kanan ing Laman ning Anak ning Tau at inuman ing Keyang Dayâ, ala kayung byé king kilub yu … ninu man ing mangan king tinapay a ini, mabye ya anggang kapilanman (Juan 6:51–53).

Oyni ing bendisyun a penibatan ning pamamintina at pamipatibe ning kekatamung espiritual a bye! Uli na niti, manibat pa king umpisa ning Kristianismu, ding tune masigasig king kabanalan tinuring de ing maralas a komunyun bilang pekamaulagang biyaya. King panaun da ring Apostol, gagawan de iti king balang lugal: ding eganaganang Kristiyanu menatili la king panalangin at king pamamye-pamye king tinape, ita pin, tatanggap lang komunyun. I Basilio ing Maragul, king kayang sulat kang Cesar, sinabi na a makapagligtas ing pamakikomunyon king Katawan at Dayâ aldo-aldo, at tungkul king sarili nang bye sinulat na: 'Mikumunyon kami apat a besis king paruminggu.' At ini ing karaniwang panimanman da ring eganaganang banal: a alang kaligtasan nung alang Komunyon, at alang panyulung king bye nung alang maralas a Komunyon.

Dapot ing Ginu—ing penibatan ning bie, a mamie bie kareng makikiabe Keya—metung ya namang api a makasira. Ing makikiabe king karapat-dapat a paralan, makikiabe ya king bie, dapot ing makikiabe king e karapat-dapat a paralan, makikiabe ya king kamatayan. Angga man ing kamatayan a ini e ya makikita, parati yang malilyari king e makikita king espiritu at pusu ning metung a tau. Deng mangan a e karapat-dapat, makakawani la—anti mong baga ibat king api o alikabuk ning bakal. Malyaring ing bini ning kamatayan mitanam ya kilub na mismu ning katawan, o malyari naman iti agad-agad, anti ing milyari king Pisamban ning Corinth, agpang king obserbasyon ning Apostol (1 Cor. 29–30). Uli na niti, dapat lumapit king Banal a Komunyon king takut at panginginig at king ustung pamagsadya.

Ing pamagsadya a ini atyu king pamaglinis king konsensya ibat karing obrang alang bye. 'Subukan ne ning tau ing sarili na,' ing turu ning Apostol, 'at kanita, mangan ya king tinape at minum ya king kopa' (1 Cor. 11:28). Ing kumpisal, kayabe ning pamamua king kasalanan at sumpa para talikdan iti king balang paralan, gagawan na ing espiritu ning tau a metung a sisidlan a makapagsagana king e-makaintindian a Dios, king kapamilatan ning Keyang grasya. Ing determinasyun at sumpa ila ing lugal nung nu makipag-ugnayan ya kekatamu ing Ginu king Eukaristiya, uling ila mu ing puru kekatamu; ing sabla pa e puru. Uli na niti, alang ninuman ing datang a karapat-dapat king sarili nang kaburyan; nune, ing Ginu kabud, king kapamilatan ning Kayang grasya, ya ing magturing karelang karapat-dapat uli ning karelang kumpisal a maki pamanisisi at ing karelang sumpa.

Malyari tang limitan ing usapin keni: mag-kumpisal kang karapat-dapat, at maging karapat-dapat kang makakomunyon. Dapot ing kumpisal metung yang Sakramentu, a mangailangan marangal a pamagsadya; at, bukud pa kanita, para miras king kayang kasakdalan, mangailangan yang partikular a dapat gawan, kapanamdaman, at disposisyun a e malyaring gawang sakdal at ipakit king metung a pamikatagun, nune mangailangan lang panaun at, king metung a paralan, eksklusibung debosyun kareti. Uli na niti, parati yang gagawan agpang king metung a matatag nang ritwal, a maki paunang dapat at pagsasanay para kaniti, a magsilbing magpalago king mas malalam a pamangaintindi karing kasalanan ning metung a tau, o magpukaw at magpakit king pamagsisi para k la reti, o magpatibe king determinasyun ning panata. Nung pisanmetungan la, deni ing bubuu king panaun ning pamagsadya.

Uli na niti, para itas at patibayan ing bye ning grasya kapamilatan da ring Sakramentu, kailangan ing metung a panaun ning pamagsadya a maki kabilugan a kailangan—ita pin, ing mumpunta king kumpisal at, kaibat ning pamagsadyang anti kaniti, tanggapan ing Banal a Komunyon king karapat-dapat a paralan. Uli na niti, dapat yang panatilyan ing metung a panaun ning pamagsadya, o mas ustu, dapat gampanan ing makanining panaun ning pamagsadya, uling iti mitatag ne para kekatamu ning Banal a Pisamban. Deng apat a pamag-ayunu mitatag la para mismung sangkan a ini, ban detang masigasig king kabanalan makapamun, makapagkumpisal at makatanggap Banal a Komunyon kabang atyu la kareti. Uli na niti, dapat itakda bilang tuntunan a detang manintun king kasakdalan dapat lang mag-ayunu makapat king pabanwa, kabang ating mangaragul a pamag-ayunu. Makatulid ya pin ini king *Orthodox Confession*. Dapot, e na ne man pigaganakan iti ding masigasig a mag-ayunu mas maralas, o anggiyang parati; ni e ya naman pipilit bilang pabayat karing e ra agawa ini uli na ning karelang kabilyan. Ing kailangan mu mung gawan ya ini: gawan ing sablang agyu mu para makapag-ayunu apat a besis king pabanwa. Para karing layman, ing apat a besis metung yang katamtaman at makayagpang a sukatan at, agpang king karanasan, metung a tune makapagligtas. Deng gagawang anti kaniti e la makabukud karing aliwa, at uli na niti e la mangangamprang king pamaglampas da karela. Makapaintulut ya man, ing mag-ayuno nang makatadwa king Maragul a Kuwaresma at Kuwaresma ning Pasku—king umpisa at king wakas. Ini maging kabilugan yang anam a panaun ning pamag-ayuno.

Ing pamag-ayunu dapat yang kilalanan a aliwa king abstinensiya, o ing ustung pamamintu karing ayunu agpang karing patakaran ning Pisamban. Kayabe ya king pamag-ayunu, dapot makayaliwa ya kaniti king mas istriktung pamamaraan na tungkul king pamangan at pamanudtud, at uling parati yang makasabe kareng aliwang banal a gawa, antimo ing: pamagliban kareng pámagmalasakit at pámag-asikasu king yatu anggang king malyari; pámamasa, para kareng makakaya, kareng banal a aklat; regular a pámanyimba para kareng makatakdang serbisyu; at aliwa pa. King kabilugan, ing panaun a ini makalaan ya mu para karing banal a gawa, a ing layun da ngan ya pin ing pamiyampang ning pamagsisi at kumpisal king ustung paralan, at kaybat, ing pamanyanggap king Banal a Komunyon.

Uli na niti, malino a, king kabilugan na, ing Kwaresma mangabaldugan yang pamaglinis king mabilug a bye ning metung a tau, pamibalik king kabilugan nang kaayusan, pamag-pokus pasibayu karing layunin, pamanyubling pamisanmetung king Ginu, at pamanyubling sigla ning espiritu at ning mabilug tamung pagkatau. Ini anti ya mong pamamipi king marusing a imalan o pamamandi king paliguan kaybat ning pamaglakbe. Ing metung a Kristiyanu atyu king pamaglakbe at, agyang makananu ya pa ka-ingat, e na alisian ing alikabuk—ding mapusuk a isip at ding mantsa ning kasalanan. Kahit ga-nu man ing karinat, anti ya mong puling king mata o butil a balas king relo—e makakit ing mata, e ya gagana ing relo. Uli na niti, kailangan ing linisan ing sarili pamisan-misan. Ka-anu ya ka-kabiasnan ining inayos para kekatamu king Pisamban, at ka-anu yang makapagligtas ing pasakup a maki-kumbaba king makanining institusyon!

Ini ing kabaldugan ning pamag-ayunu! Metung yang paralan para pasikanan, painitan, at panatilyan ing bie king kilub tamu, dapot higit king eganagana, metung yang masusing pamanyuri king bie tamu, karing kakulitan tamu at karing sangkan da, at ing pamitatag karing paralan para iwasan la reti. Nung ding kasalanan abalu la, ilwal la king pusu kapamilatan ning pamagsisi at pamangilabut, at malinis la kapamilatan ning kumpisal a maki-sumpa, kanita ing sisidyan makasadya ne. King Banal a Komunyon, daratang ya ing Ginu at makikipag-ugnayan ya king espiritu ning karapat-dapat, a dapat makaramdam: Eku mag-isa, nune kayabe Ku Ka.

Pamanlapit king alang patnang pamag-ayunu

Ing pamag-ayunu metung yang besis a gawa, dapot ing diwa ning pamag-ayunu dapat itas ya king kabilyan ning alang tuknang a kimut; at para kanini, kailangan gawan la ding mapilan a pagsasané a makasaup patibayan ya.

Uling ing penitensya bibilugan de ring atlung makabanal a dapat—pamag-ayunu, kumpisal, at Banal a Komunyon—dapat lang itas ding atlung areti king pekamatas a tuluy-tuluy, o king pekamatas a dalas. Para kanini, dapat:

a) Tungkul king pamag-ayunu

1. Tuparan la ding anggang manimunang pamag-ayunu (detang maglambat pilang aldo — Ed.) o gisanan ing panaun ning pamag-ayunu king pamagpenitensya, ita pin, ing lumampas king simpling pamag-ayunu, ban ing laman mismu ing makaramdam kakulangan, kapigaganakan, at e kaginawan. Metung a partikular a bilang da ring aldo ning pamag-ayunu ing makalaan para king pamagpenitensya, nung kapilan ding karaniwan a gagawan ning metung a tau makabating la at ing keang pansin makatutuk ya mu king pamaglinis ning konsensya; king panaun ning pamagpenitensya, magpatuluy ya ing pang-aldo-aldong pamibie-bie; mababawasan ya ing pamag-ayunu, at ding aliwang gagawan makasalalay la king kabilyan ning metung a tau. Ing simpling pamagpamorte king laman, kayabe ning pamanuknang king eganaganang ligaya—antimo ing nararapat king panaun ning pamagkalungkut—pareung papanayan na ing espiritu at makaganyak king pakalulu ning Dios. Nanu yang masikan a paralan ning pamanas king espiritu ini!

2. Ing pamag-ayunu karing Miyerkules at Biyernes. Pamisan-misan, iti masikan neng papaalala king tau a e la malaya nune makagapus la, at atin lang pasanin; pipigilan na ing pamanyulput ning laman, magdalang katatagan at magkalub sikanan; iti, antimo, ing saguling pamamigil king metung a masiglang kabayu kapamilatan ning bit at tali.

3. Bukud kaniti, ing kusang-lub a pamag-ayunu karing aliwang aldo, lalu na nung Lunes, agpang king kaugalian. Deng aliwa e la mamangan partikular a klasi ning pamangan at parati lang mamangan mu king pamangan para king ayunu, kabang deng aliwa naman gagawan da iti balang kadwang aldo, at makanyan ya naman. Ating miyayaliwang klasi ning ayunu, at ing eganagana makabuti la at irerekomenda agpang king sikanan at sigasig ning metung a tau.

b) Tungkul king Kumpisal

1. Ing sanumang kasalanan a mabayat king konsensya dapat yang agad linisan kapamilatan ning pamagsisi, a e na manenayan ing partikular a panaun ning pamag-ayuno. Mayap ing e ya isalikut king pusu agyang metung mung aldo, at lalu pang mayap nung agyang metung mung oras, uling ing kasalanan papalaut ne ing grasya, tatanggalan ne ing tau king katapangan at panalangin, at lalu neng papakigtan at papalamigan ing pusu kabang mas maluat yang manatili. Dapot nung milwal ya kapamilatan ning pamagsisi, mag-iwan yang makanyan a hamog ning lua.

2. Aldo-aldo, bayu matudtud, dapat magkumpisal ya ing tau king pribadu king Ginu, nung nu ing eganaganang makasalanan—kareng isip, nasa, kapanamdaman at mapaling pagnanasa, pati na ing eganaganang marusing kareng matulid a gawa—ilantad la king arapan ning Dios, king diwa ning pamagsisi, bilang metung a bage a, agyang balamu laban king kaburian na, atin ya pa mu rin kekatamu at gagawan na katamung marusing at e karapat-dapat king arapan ning Dios at king sarili tamung panamdam king kalinisan at kasakdalan. Nung matudtud ne, anti ya mong lulub king aliwang yatu; ing kumpisal ing magsadya kaniti. Kabang matudtud, ing mitipun king aldo maging yang dake ning sarili tamung kalikasan—kailangan yang linisan, at ing e karapat-dapat kailangan yang itabi kayabe ning pamagsisi; kaybat na nita, ing eganagana maging malinis ya.

3. Ing gawang kumpisal king balang penandit, ita pin, ing magkumpisal king Dios a makakit king eganagana, kabud na abalu ning metung a tau, balang isip, balang nasa, panamdam at pagnanasa a marok at e malinis, king makapanikdong lub, at maniawad kapatawaran at sikanan ban iwasan la reng makanian king daratang a panaun; kalupa na ning pamaglinis ning sarili king karinat king mismung penandit a ita. Ing gawang ini ya ing peka-makapagligtas. Anti ya mong pamagpunas kareng mata kabang lalakad king alikabuk; mangailangan yang masusing atensyun ning pusu. Ing taung makabawi na king sarili, parati yang masipag at masigasig. King kabaligtaran, king pamagpaburen kareng isip at nasa a e mepunas ning pamagsisi at pamagbalik-loob, magiwan kang sugat king pusu. At nanu la karakal deng sugat a e mapapansin, nanu la karakal deng kasakitan! E wari makapagtaka, nung makanian, a tutukian ne ning pamagmalimla ning espiritu at ing pamibagsak? Ing metung a isip mas malagwang dadala king aliwa, a maging sangkan ning metung a nasa; ing metung a nasa dadala ya king aliwa, a magdala king pamipayag; at manibat karin, lalto ing pakikiapid king lub at ing pamibagsak. Dapot ing alang patugut a magsisisi, alang patugut yang lilinis king sarili na at lilinis ne ing dalan king arapan na.

4. Ing pamamahagi karing sarili mung isip—ita pin, ing pamanyabi king sanumang pamagkalito, kalibugan o bayung kabaluan king metung a kaparehu mung pananaw o king sarili mung espiritual a tata, baneng abalu at atuliran ing kayang ulaga at magbigeng pasya. King paralan a ini, maiwasan ing pamagpigil at ding pamaglayo king dalan; makasanayan ing metung a tau a gawang desisyun para king sarili na at, uli na niti, makatipid yang oras a neng kai masasayang mu king alang kwentang pamisip-isip. Higit king eganagana, atin alang-patnang seguridad at e matitinag a katatagan ning kapanwalan, a makaugnayan king katatagan ning kaburian at katatagan ning kimut.

Kapamilatan da rening eganaganang dapat a reni, ing kumpisal maging ya talagang alang patad. Manatili ya ing espiritu king pamagsisi, king kalambutan, king pamagpababa king sarili, king mapanalangin a pamagluid — at kanita ya mabibie. Kareng eganaganang dapat, ini ing pinaka-angkop para panatilyan ing diwa ning sigasig at ing alab ning debosyon, angga king para kareng aliwa, ing eganaganang karelang dapat, para king sarili da at para kareng aliwa, makasentru la mu king metung a bage: ing magsisi king balang penandit at kiyak para kareng karelang kasalanan.

c) Tungkul king Banal a Komunyon

1. Dapat yang dumalo ing tau king Misa king mas maralas a malyari at, kabang magaganap iti, talakad ya king matatag at masalang kasalpantayanan king sakripisyu ning Dios a inaalay king oras a ita. Ing Sakramentu ning Katawan at Daya banal a pamangan ya para karing Kristiyanu at metung yang sakripisyu. E la ngan makatanggap Komunyon king Misa, at e ya naman parating tatanggapan, dapot ing sakripisyu inaalay de ring sabla at para karing sabla. Uli na niti, dapat lang makiabe ding eganagana. Makiabe la kapamilatan ning kasalpantayanan, kapamilatan ning masakit a pamagsisi para karing karelang kasalanan, at kapamilatan ning mapagkumbabang pamanyuku king Ginu, a mag-alay king Sarili na bilang sakripisyu—antimo ing metung a kordero—para king bye ning yatu. Ing metung a mabie pamanalala kaniting Sakramentu masikan neng papasikan at papagigising ing espiritu. Ing kasalpantayanan at pamagsisi, bukud kanita, parati lang magdalang kalinisan kareng kasalanan, at maralas, metung a lihim a pamandantut ning Ginu king pusu ning Kristiyanu, a magpamis at magpabie kaniti, antimo, metung a espiritwal a pamakiabe.

Ing makanining dampi mas mayumu ya pa kesa king pulut-panilan at pugad-pulut, at mas makapasigla pa kesa karing eganaganang pampasiglang espiritwal. Dapot dapat tandaan a iti metung yang lubus a regalu ibat king Dios. Nung kapilan, kaninu, at makananu ya mibibye makasalalay ya king Ginu Mismo. Ing metung a Kristiyanu dapat neng tanggapan iti king mayap a pamigalang at tula at magsaya potang mipagkalub ya, dapot e dapat mangapagal para kaniti, o manakit paralan para maganap ya; king tutu, mas mayap ing e manalig nung malilyari ya o nung ing malilyari ya pin talaga ita. Ini para maiwasan ing pamagpasikat at para mag-ingat king pamaglinlang.

2. Nung e ka makapunta king pisamban, e me paburen lumipas ing oras ning banal at Banal a Sakripisyu a alang buntung-hinga at pamagbalik-loob king Dios; nung malyari, talakad kang manalangin at magbungkug kang mapilan. Ing nanumang makatakut a bage maging sangkan ya king pangakigtig ning kabilugan a lelangan: alimbawa, ing duldul, ing ayun, o ing bagyu. King oras ning Banal a Sakripisyu king pisamban, ing pekamakapagmulala at pekadakilang gawa king yatu at banua ing magaganap; dapot iti gagawan yang e makikita, king espiritwal a paralan, king arapan ning alang-anggang Triunung Dios, ding banal a Anghel, ing kabilugan a kawan ning Pisamban king Banua, at king arapan ning mata ning kasalpantayanan da ring eganaganang magsumikap at mabibye king yatu — e makikita, dapot king tutu, tutu ya. Uli na niti, ing maniwala e na dapat paburen a lumipas la mu dening penandit a iti a alang pansin. Dapot nung agaganaka la, ining mismung pamanagana ya ing magpali king espiritu at itas ne king Dios, at king makanian, makakayagpang yang grasya.

Anti kaniti, ding gawa ning pamag-ayunu malyaring maging tuluy-tuluy, ban, kambe ning debosyon king lub, atin lang alang patugut a sigla at sikanan a magpanatili king sigasig ning kasigasigan at king diwa ning pamanintun, at, king saup na niti, alilan la ngan ding gawang ispiritwal at pisikal para maging paralan ning kaligtasan para king pamanibayu at pamanibatan ning kekatamung lub a sarili.

Anti kaniti ing pangkabilugan a kaayusan da reng patakaran a gagabay. Uling makabasi ya king mismung diwa ning bie, lubus yang kailangan para king ninumang manintun king Ginu. Dapot keni, ding prinsipyu mu, ing diwa at ing upaya da ring tuntunan ing makasulat: alimbawa, tungkul king katawan — ing pamamate king laman king eganaganang gawa ning katawan; o tungkul king bye king lual — ing pamikawani king eganaganang bage a ating diwa ning kapagnasan, ing pamiyabie ning kaladua king kabilugan nang sikanan, at ing pamaglakad lalam ning impluwensya da ring paralan ning grasya. Deni ding pekamaulagang puntu ning gawang ascetic. Tungkul naman king pamangamit karening prinsipyu, uling miyayaliwa la ding kabilyan da ring indibidwal, kailangan muring miyayaliwa, at king kasung ini, imposible ing maglatag mung metung a tuntunan. Alimbawa, para pabulan ya ing isip, kailangan yang itatak king isip ding Banal a katutuan, agpang king pangaintindi na ning Banal a Pisamban. Ini malyari yang agawa kapamilatan ning pamamasa, pamakiramdam, at pamisabi-sabi, a kumukuang inspirasyun king Salita ning Dios, ding turu da ring Ama ning Pisamban, ding bye da ring santu, at ding sermon. Karinan ne ning espiritual a tata ing pamilinuan nung sanung paralan ing pekabagay king balang metung at nung makananu iti isakatuparan. Nanu man ing paralan para agawa iti, gawan da na mu. Uling, kabang ing asceticism, king sarili na, metung ya mung konseptu, ipapahayag ne iti ing sarili na king alang-anggang miyayaliwang porma. Dapat mung tandanan a ing metung a espiritual a tata a papaten na ing diwa ning sigasig kapamilatan da ring miyayaliwang pamagpayag at pamagpalub, o ing papakalma at papatulug kareng mangapapalamig, metung yang talapanyira da ring kaladua at metung a mamunu; uling metung mu ing dalan—makiput at makalungkut.

Ing pekakumpletu at peka-matagumpeng pamagkumpletu kaniting eganagana atyu king monastisismo. Metung yang paralan ning pamibie-bie a, king pekamasanting, pekadalis at pekaperpektung porma na, tutuparan na la ding pamangailangan ning asceticism, partikular king espiritu. Masakit ya at penitensyal; pane yang bibilugan da ring gagabay at ding gagabayán; uling king mismung kalikasan na makakawani ya king kilwal a yatu, dapot king mismung kalikasan na makatali ya karing kailangan ning katawan; magkalub yang pekamalawak a sakup para king pamagsane karing espiritwal a ehersisyu, pamamasa, banal a pamanyamba, panalangin at pamamintu; partikular yang angkop king aktibung pamagpuksa karing hilig, keraklan kapamilatan ning e pamangkin, kasimpleyan, e pamagpaynawa at pamakalingwan king sarili, at partikular lalam ning pamanantabe ning metung a espiritwal a talapamunu. Kaibat, king makibatan a monghe, ing metung a kilub a pamagnasa para king Dios agad yang susulung, para king pinakamatatag a pamagsakripisyu at pamikawani karing sablang bage, para king mas maragul a kagiwan a manuknangan kilub ning sarili, at para king pamipakabusug ning diwa ning panalangin. Uli na niti, ing makibatan a monghe agad yang sasaka keni king katahimikan, king pamikakawani ning isip, at magtabi ya king metung a lugal ning pamagpainawa—king disyerto o king selda.

Tuntunan para king Laban Laban kareng Hilig, o ding Prinsipyu ning Pamanlaban king Sarili

Ing pamanatili king paralan a milarawan metung yang masikan at epektibung paralan para ilako ing pasyun, at para king kekatamung pamaglinis at pamagbayu. King pamanatili kaniti a maki lubus a kamalayan at kalayan, ing metung a tau, king pamagliban king pasion antimo, siran na iti, e na papakanan o sasagkaan ne, antimo king lalam ning palu, kapamilatan da ring mitakdang tuntunan angga king kabilugan ning sikanan at kimut na. Deng hilig a mesupil king makanining paralan mangawala la, anti mong kandilang atyu lalam ning metung a sisidlan. Dapot, e malyaring limitan mu king metung mung positibung gawa. Deng tuntunan mitatag la bilang lunas para kareng kagiwan a mesira at mipnu king hilig. Ing mismung sikanan a atyu king karokan, ngeni dapat yang ituru king kayapan. Uli na niti, e maiwasan ing makasagupa king karokan king mismung umpisa at karing mumunang yugtu ning kimut, king mumunang galo da ring sikanan. Nung ing kayapan at karokan e la pwedeng misabay, at nung ing purung kayapan—alang halung karokan—ing kailangan kekatamu, kanita king balang gawa, ing karokan dapat yang ilako ban makapagsimula at makagawa king purung kayapan. Inya, king alang patugut a pamiyugnayan k , ing diretsu, positibung pamangamit king sariling upaya parati yang kayabe ing metung a aliwa, a makatutuk king pamagpalayas king karokan at pasyun a lalto king kilub da—king aliwang salita, ing pamakilaban karing pasyun at bisi. Ing mismung pamitatag ning sarili karing gawang mebanggit, at ing pamagsane kareti, akakamtan ya kapamilatan ning pamakilaban at labanan, kapamilatan ning panyambut karing tukso at pamang-akit. Ninu ing meging ascetic a mag-ayunu a e mekilaban king atyan, o metung a tune panwalan a anti mong anak a e menagumpe laban king sariling kaburian at pamipilit? At ini e para mu king metung a aspetu, nune king kabilugan ning positibung pamangimut, manibat king pekamalalam nang penibatan angga king tauli nang dake ning pamaglayu king yatu. Kahit nukarin atin pamakilaban, anya ing kaayusang milarawan, kabang ibabalik na ing sikanan at ing kalikasan, king parehong panaun, ya mu naman ing lugal ning alang-patnang espiritwal a pamakilaban. Lampasan me ing e natural king sikanan, at sumuku ya iti king natural; itabug me at isakwil ing karokan—at akit me ing kayapan. Ing asceticism metung yang alang-patnang tagumpe.

Ing posibilidad, pundasyun, at kundisyun da ring eganaganang tagumpeng pang-lubu ya ing mumunang tagumpe laban king sarili—king pamamali king kaburian at king pamanyuku king sarili king Dios, kambe ning masidhing pamagtabug king eganaganang kasalanan. Keni mibait ing pamangainis king pasyun, pamamua, at pamangilabut, a ya ing espiritwal a puersang militar at a ya kabud ing manalili king mabilug a hukbu. Nung nu iti ala, ing tagumpe atyu ne karing gamat ning kalaban a alang laban; kabaligtaran, nung nu iti atyu, ing tagumpe maralas ibibye ya kekatamu a alang laban. Manibat kanini, malino a nung makananu ing kekatamung pekamalalam a sarili ya ing panimula ning mayap a dapat, makanian ya naman ing panimula ning laban, dapot king salungat a direksyon. Ing kamalayan at malayang kaburian, ing pamagbalik king kayapan at ing lugud kaniti, papaten na la king kamwa ing balang karokan at balang hilig—at, bukud pa kanita, ing sarili mu. Ini, king katutuan, ya ing mismung diwa ning pamaglipat, ing punto ning pamagbaliktad. Uli na niti, ing upaya a lalaban karing hilig ya mu naman ing isip, o ing espiritu, nung nu la mayayakit ing kamalayan at kalayan—metung a espiritu a sesustinir at papasikan ning grasya. Kapamilatan na niti, anti ing ikit tamu, ing upaya ning pamanulu mamagus ya karing kagiwan kapamilatan da ring dapat ning kaburyan; kapamilatan na murin, ing makasugat, makasirang upaya mamagus ya karing hilig king labanan. At kabaligtaran: nung ing hilig tumas ya, diretsu yang itutuk king isip o espiritu, ita pin, king pamanyakup king kamalayan at kalayan. Atyu la king santuaryu ning kekatamung kalooban, nung nu ing kalaban, kapamilatan da ring hilakp, papaltuk na la ring kayang mapaling pana manibat king kaladua-katawan, antimo manibat king ambush. At anggang manatili lang buu ing kamalayan at kalayan—ita pin, makatuknang la king panig ning kayapan—kanita, nanu man ing kasikan ning ataki, kekatamu ing panyambut.

E na man kabaldugan niti, nanupata, a ing kabilugan a upaya ning tagumpe atyu kekatamu; papakit na mu ing penibatan na. Ing sentru ning labanan ya pin ing mepabangun tamung espiritu; ing upayang manambut at manira karing hilig ya pin ing grasya. Magpatatag yang metung a bage kilub tamu kabang gugubaran ne ing aliwa—dapot pasibayu, kapamilatan ning espiritu, o ing kamalayan at malayang kaburian. Ing lalaban a maki-kulyo isusuku ne ing sarili na king Dios, magluluksa kareng kalaban na at mamua karela, at ing Dios, king kilub na at kapamilatan na, papalaut na la at papaten na la. 'Matin lakas ka lub,' ngana ning Ginu, 'Menagumpe ku king yatu' (Juan 16:33). 'Agawa ku la ngan ding bage kapamilatan nang Cristo a papasikan kanaku,' ingamin na ning Apostol (Fil. 4:13)—antimo mu naman, nung ala Ya, alang agawa tamu. Ninu man ing magnasang manyambut king sarili na, alang duda, mibagsak ya, king mismung hilig a lalabanan na, o king aliwang kadwa. Dapot ing sinuku king sarili na king Dios, makakamtan yang tagumpe anti mong ibat king alang nanu man. Ini, pasibayu, e na kakanselan ing sarili nang pamaglaban, dapot papakit na mu a, lipat ning eganaganang pamaglaban, ing tagumpe o tagumpay ning metung a tau e na man maging sarili tamu; at nung atin man, ibat ya parati king Dios. Inya pin, kailangan yung labanan at pakibatan king balang posibling paralan, dapot e kayu tuknang magdalang king kabilugan yung kalungkutan king mabie Dios, a sasabing: 'Ati ku kekayu king aldo ning kapahamakan—e kayu tatakut.'

Kanian, makananu ya dapat kumimut ing metung a tau ngeni, o nanu la reng paralan a karaniwang bage para apasuku la reng hilig? Para abalu ini, kailangan neng suryan at kilalanan ning metung a tau reng eganagana nang kalaban, pati na reng itsura nung makananu la lalto at gagalo; ibat kanini, ing klasi ning laban kontra karela kusa yang maging malino. Ing tagumpe king laban masikan yang makasalalay king malinong pamangaintindi king kabilugan nang pangagawa.

Ing kekatamung pamanyulung king kayapan e ya kapilanman payapa, uling ding kekatamung hilig mabie la pa at masikan lang susustentwan ning kasalukuyang yatu—malingad, akakit—at ding madalumdum a puwersang manungkulan king kilub na niti. Deni ing penibatan da ring pamilipit a lalto king kekatamung lub laban king kayapan.

Ing tau lubus yang panibalan ding hilig angga king pamagbalik-loob. King pamagbalik-loob, ing espiritu, a mitmung sigasig, maging yang malinis. Ing kaladua at ing katawan, nanupata, manatili lang sakup da ring pagnanasa. Potang magumpisa na ing karelang pamaglinis at pamanulu, lalaban la at magalsa la laban king espiritung manulak karela, para ipamingwa ing sarili dang pamibiebie. Dening pamagalsa keraklan gagawan la kapamilatan da ring sikanan ning katawan at isip at pagkasakitan de ing espiritu agpang king nung makananu nong asisipsip dening sikanan. Dapot ating kimut a diretsung makatutuk king espiritu. Deti ila reng mapaling pana a paputuk ning kalaban manibat kareng ambush ning laman at kaladua king bihag a mekatakas king kayang tiraniya. Uli na niti, agyang ating dake kilub tamu a mekalusug o buu na, ding pamag-alsa ning kasalanan at ding pasyun papakit da ing sarili da at daramdaman la king kabilugan tamung pagkatau.

1. King katawan: ing penibatan da ya ing pamagpakasawa ning laman, o ing pamipakuntentu king laman, nung nu ing kasaganaan ning bye ning katawan at ing ligayang pang-sensual diretsu lang makaugnayan. Nung nu la atyu deni, atyu murin ing makasirisiring a nasa, ing kasakiman king pamamangan, ing pamagpakasawa king laman, katamaran, panga-babai, pamaglayas da ring panamdam, panga-tsismosa, panga-aliwa isip, e pamikakalma, kalaswaan king eganagana, panga-magaan, maling pamisabi, panga-antuk, panga-antuk da ring mata, panga-usuk king ligaya, at balang klasing lelangan a megawa para pasayan ing laman king kapagnasan.

2. King kaladua: a) king parti ning isip — pamangilub, pamagtiwala mu king sarili mung isip, pamanyalungat, pamagalsa laban king isip ning Dios, pamagduda, kayabangan (pagmaragul — Ed.) at pamagpasiray, pamangutang-kutang, pamaglibut ning isip, pamaglayas-layas da ring isip; b) king dake ning pamagnasa — pamangilag king sarili, e pamamintu, pamagnasa king upaya, kalupitan, masigasig a espiritu, pamangahas, pamangkin king sarili, kawalan pasalamat, pamangkin, kasakiman; c) king dake ning kapanamdaman — ding damdamin a makasagabal king kapayapan at katahimikan ning pusu, o miyayaliwang klasi ning ligaya at sakit: muwa, inggit, pamamua, marok a lub, pamag-ganti, pamanyisi, pamamali, lugud king kaluwalhatian, kaburyan, kapalaluan, kalungkutan, pamagmalun, pamagkasákit lub, pamag-asa, tula, saya, takut, pag-asa, at panenayan.

Ing penibatan da ring anggang pangkaisipan at pisikal a damdamin a reni ya pin ing lugud king sarili o ing sarili, a agyang king umpisa mesambut ya o mitanggi, maralas yang mibabangon pasibayu at, makasulud king sanumang damdamin, makipaglaban ya king espiritu. Ing mitagan a sarili a ini, kayabe ing kabilugan nang kawan da ring pasyun, ya ing bubuu king ngening maninang a laman a tau at ya mismu itang 'batas karing miyembru' a binanggit ning Apostol (Roma 7:23), nung nu pane ating lulwal a salungat king buri ning espiritu. Ding Banal a Ibpa, ban e ma-aliwas ing pansin ning Kristyanung mandirigma king espirituwal, sinikap dang tukuyan ing penibatan da ring eganaganang pasyun, ban ipakit nung nanu ing dapat nang puntiryan ning mandirigma. Para kanini, tinukoy da ing atlu king penibatan—ing sarili: ing senswalidad, ing kasakiman, at ing kapalaluan—at kaibat, ing limang karagdagan a manibatan kareti. King pamaglimita da kareti, linrawan de ing pamanyulput da at tinuru de ing paralan ning pamakilaban kareti. Ninu man ing magputut king plehuryu ning laman kapamilatan ning pamagkaila king sarili, ing kasakiman kapamilatan ning e pamangamtan, at ing kapalaluan kapamilatan ning kababan lub, asambut ne ing makasarili; uling mas malagwa yang ilako iti kareng bunga na kesa king sarili na. Ing eganaganang ini tungkul ya king kaladua at king katawan. Dapot pati na ing espiritu, potang mibie yang pasibayu—o, mas ustu, kabang atyu king prosesu ning pamibie pasibayu—e ya malaya karing kasakitan, a lalu pang mapanganib uling tatagkilan da ing mismung penibatan ning bie at maralas e la mapapansin, pauli ning karelang pininu at kalalam. At keni, kalupa na ning king kaladua at katawan, makalaban king kabilugan a istruktura ning panlub a espiritual a bie atin metung a salungat a serye da ring kimut at kabilyan a magpalayu kaniti at magpalabug kaniti. Uli na niti, maralas malilyari a, imbes na panlub a pamagmanatili at kapanatagan, atin pamagbubu ibat king sarili, metung a pamaglayag papunta karing panamdam; imbes na karing atlung dapat ning pamanatili king kilub—pamansin, pamaningat, at katinuan—atin pamagligaw ning isip, kaguluan king kilub, kayabangan, kaynan, kapabayan, pamagpabaya king sarili, kalaswaan, katapangan, pangasukul, pamamili, at pamikasakit ning pusu; imbes na kabaluan king espirituwal a yatu—atin pamakalingwan king Dios, king kamatayan, king pamangusga, at king eganaganang espirituwal.

Uling ing kamalayan—a makabasi karening panlub a kabilyan—ya ing diwa ning espiritu, nung iti bumaba ya, makanyan mu naman ing sigla ning bie. Manibat kanini lalto, king lugal ning takut king Dios at panamdaman ning pamanyalig Keya, ing kawalan takut; king lugal ning pamamili at pamamahal king espiritwal, ing pamagmalas kaniti; king lugal ning pamikawani karing sablang bage, ing pamagpalub king sarili (bakit na pa pagkasakitan ing sarili!); imbes na king kapanamdaman ning pamagsisi—pamamanhid, metigás a pusu; imbes na king kasalpantayanan king Ginu—pamangatarungan king sarili; imbes na king sigasig—pamangalingo, katamaran, at kakulangan king sigla; at imbes na king debosyon king Dios—pamanyukdul king sarili.

Potang atakan de ing kamalayan o kalayan ning metung a tau, ing sanuman kareting kapanamdaman lubus neng sasagkaan o pipigilan ing penibatan ning kekatamung espiritual a bie at ilalagay ne iti king matinding panganib. Keni ya ing panaun a ing saup ibat king kilwal lubus yang kailangan. Neng kai, e na man apapansin ning metung a tau dening makatukso a pagnanasa, uling kayabe la reti king sakup da ring pekapinung isip. Deng hilig a emosyonal at pisikal mas malino la at magaspang, agyang king libutad da atin la namang pinu, antimo ing pamagnasa king pisikal a kaginawan, ing sariling kaburian, at ing pamanyirang puri. Malino la kareng amanu, dapot maralas makasalikut la kareng dapat.

Lawen ye ing pulu da ring pamag-alsa ning kasalanan, a parating makasadya ban paten ing bayu tamung bye… Ing tau lalakad ya king yatu ning kayang sarili anti mong atyu king mapaling gabun, a malyaring malbug king sanumang oras. Nung lalakad ka, mag-ingat ka king pamaglakad, ban e matitis ing bitis mu king batu.

Dapot, kabang mabibie lalam ning pabayat da ring bayung tuntunan at kaayusan, at king pamag-obra ning espiritu, e la sana masyadung masikan dening e matulid a kimut nung e uli ning saup da ring karelang siping a pengari—ing yatu at ding demonyu.

Ing yatu ya ing sakup da ring pagnanasa a meging tutu, o ring pagnanasa a linto karing tau, kaugalian, at dapat. Potang makasagap ka kaniti king sanumang paralan, e mu agyung e gisingan ing katumbas a sugat, o pasion, king kilub mu, uli ning pamikapareu da at pamikakawig a kalikasan. Uli na niti, ing balang metung a mabibye king yatu ma-akit ya kareti kapamilatan da ring pasion a mabibye king kilub da , a susulung da ring pamikatagun at tukso.

Dapot atin lang partikular a pang-akit a kayabe na mismu ning yatu. Deni ila pin: ing kayang makagayumang itsura at tagumpe karing eganagana; ing kayang makatakut a upaya—ing kapanamdaman ning pamag-abandona at kalungkutan king libutad ning karaklan; at, karing eganagana, balakid, pamanyuya, pamag-uyam, pamamamusit, pamagbalewala, at pamagpighati kapamilatan da ring gawang labag king batas. Kaybat da reni, daratang ing pamagpairap, pamag-usig, marok a nasa, kakulangan, at kalungkutan karing eganaganang klasi.

At ding demonyu, bilang penibatan ning eganaganang karokan, lilibutan de ing tau king balang suluk kambe da ring karelang alip, ituru da la king balang klasing kasalanan, gagawan da iti kapamilatan ning laman, lalu na ring panamdam at itang elementu nung nu manuknangan ing kaladua at ding mismung demonyu. Uli na niti, ing balang hilig at balang makasalanang pamag-alsa, ila ing malyaring ituring a sangkan. Dapot atin metung a bage king siklo ning kasalanan a ding demonyu mu mismu ing makapagpatanam, metung a bage a, lipat ning eganaganang kasiran, ing kalikasan ning tau balamu e na agawa: anya pin, ding isip a mapangmura—pagduda, e pamaniwala, labis a pamangainis, pamaglimla ning isip, miyayaliwang klasi ning pamaglaram at, king kabilugan, ding masidhi at makasirang tukso, antimo ding: e makontrol a libe, makamate at alang tuknang a pamamua, at aliwa pa. Bukud kareting e mayayakit a laban kontra kareng demonyu, atin lang ataki ibat karela a mayayakit at mayapipil king katawan: deti reng miyayaliwang klasi ning pamagpakit, angga na king upaya da king katawan. Para akilala ing kabilugan ning katusuan da reng demonyu, makasaup ing basan la reng bie da ri Niphon, Spyridon at aliwa pa.

Ini ngan ing talakad laban king bayung tau, king kilub man o king kilwal. Sasabian da ring mapagmasid a alang metung mang saglit a lilipas a alang pamanyimula ning metung o aliwa karening kimut a reni; e ini maiwasan, uling akakit tamu nung makananu ing kilub a tau, a masigasig king kayapan, makapadurut ya king balang gilid king metung a kawan da ring kalaban, makalubug kaniti anti mong king dagat. Dapot, bukud king pamakakit king karakal da reng kalaban, para magtagumpe king labanan, kailangan mu namang abalu nung nanung porma la reng ataking areti.

Isipan tamu nung nukarin makatutuk ing isip ning metung a tau. Makatutuk ya king kilub, king aliwang yatu; karin, atin at gagawang aliwang bage. Ding isip da makatutuk la karing bage espiritwal, at ding intensyon da makatutuk la karing gawang espiritwal. Ing kabaldugan na niti, likuan da na ing makalupa at makasalanan. Potang, king ustung panaun, mitatag ya ing metung a sistema da ring tuntunan a makasaup king pamanyulung ning kayapan, maging malino a ila lubus lang atyu king sakup ning espiritwal, banal a sala. Ing makasalanan at ing mapanabik mewala la king karelang pansin at atyu la lalam ning pabayat da ring tuntunan. Lalto la pamisan-misan, at kaibat umatras lang pasibayu, manakit la man pansin o ali. Papakit da la mu king kilub a mata, papaganaka ra ing karelang presensya, at ing buri da mu, makipag-ugnayan la, isipan la at pagnilayan. Uli na niti, ing manimunang paralan nung makananu ya lalto ing kalaban kilub tamu ya pin ing isip. Nung magtagumpe ya ing kalaban a pasuklan ing isip tamu king marok a isip, atin neng apupul at maralas yang makapagsabi king tagumpe na, uling malyaring agad-agad mika-gana king isip a ita, at kaybat ning gana, datang ya ing desisyun at gawa—at ini metung neng kasalanan at pamibagsak. Base kanini, ding banal a ama, a mapagmatyag king karelang sarili, atutukoy da la ding makatuking porma at antas ning pamagalsa da ring hilig at ing pamikababit kareti: ing pamanyulud ning isip, ing mismung isip, ligaya, nasa, hilig, pang-akit, determinasyun, at kaybat na nita, ing gawa. King paralan nung makananu la lalto, neng kai bagya-bagya lang susulung, metung kasunod ning metung; king aliwang panaun, balang metung lalto yang makakawani, antimo bang e makasunod king ayus, maliban king pasya, a e man agad-agad a dapat nune ing pamisip-isip at ing pamangamit king malayang kaburian ing manuna kaniti: kabang ala ya iti, ing kalinisan manatili yang buu at ing konsensya malino ya. Uli na niti, ding eganaganang dapat a manuna kaniti ausan la king metung mung salita: 'isip'—maging mag-isa ya o atin yang kayabeng maglarawan—metung a simpling isip, metung a mapusuk a isip, metung a makasalanang isip; uling lalto ya king kekatamung lub maging simpli bilang metung a isip, metung mung larawan ning metung a makasalanang bage, o bilang libog, pagnasa, o, king tauli, bilang pusu, bilang metung a hilig. Dening eganagana manawag la at tatuksuan de ing isip o espiritu papunta king mapamahiin at makasalanan, dapot e pa ini karokan, ni e pa iti kasalanan, anggang e ya pumayag ing isip kareti; kailangan nang makipaglaban kareti balang lunto la, anggang apalayas na la. Ing sakup na ning pamakilaban a ini manibat ya king oras a lunto ya ing metung a isip, libog, pasyon o pang-akit angga king pangawala da at ing pamaglako king balang bakas da; ding eganaganang tuntunan na ning pamakilaban a ini makatutuk la king layuning ini. Tutu pin a ing yatu kikimut ya king sarili nang paralan, kalupa nang Satanas, dapot ding karelang tukso miras la king kekatamung kamalayan king metung mu karing atlung paralan a reni, uling ing karelang bukud mung layunin ya pin ing guluan ing kekatamung panlub a kabilyan at igapus itamu papunta karela. Ing eganagana rang daya makatutuk ya king layuning ini; anya, king aspetung ini, e ya ing paralan o gawang gagamitan da laban kekatamu ing maulaga, nune nung nanu ing buri dang gisingan kilub tamu—ita ing maulaga at mayalaga king bie at ugali. Alimbawa, king pamamersekuta, e ya ing pamangasakit ning tau ing parasan, nune ing isip ning pamag-ungut, kawalan-pag-asa, o pamaglakwan king kayapan. Uli na niti, tungkul king laban a ispiritwal, malyari yang sabian a alang duda: nanu man ing lugal at nung makananu ya mibangun ing kasalanan, itutuk ing kabilugan a sikanan at pansin king mismung kasalanang ita; umpisan ing laban kaniti at labanan iti. Ing batas a ini pekamaulaga ya: iti ing magpanatili king tau a makasentru king sarili na, at uli na niti, maging masikan at, king metung a paralan, ligtas. Inya pin, kareng kasulatan da ring Banal a Ibpa, ding eganaganang tuntunan makatutuk la kareng isip, damdamin, at nasa, at gagamit la king karelang kalikasan; dapot ding sangkan, e la babanggitan, o nung babanggitan la man, e la bibye partikular a ulaga king aspetung ini, at maralas alang pamiyaliwa. Para king yatu, ding demonyu at ing laman pare-pareu la agyung magpukaw—at magpukaw la pin—king pareung pasyun, dapot ini e na bibye partikular a karakter kaniti. Inya, keni ya dapat itutuk ing kabilugan a pansin ning ascetic: king kilub, kareng sarili nang isip, nasa, damdamin, at hilig—pero, manimuna, kareng isip na, uling ing pusu at ing kaburian e la kasing mibabayu-bayu anti ing isip, kabang ding damdamin at nasa bihira lang lalto a makabukud nune keraklan manibatan la kareng isip. Inya pin ing tuntunan: pututan me ing metung a isip, at putut mu na ing eganagana.

Kaybat na niti, malagua nang gawang pangkabilugan a balangkas ning espiritwal a pamakilaban. Sapat ya ing pamaglarawan kaniti king *Letters on the Christian Life*. Kuanan ta ya manibat karin.

Kareng tuntunan ning labanan a ispiritwal a bumubuu king sining-pandigma ning Kristiyanu, ding aliwa para lang isabat ing ataki, ding aliwa para dalan ing laban king pekamadali at peka-matagumpeng wakas, at ding aliwa pa para siguraduan a mas matatag la ding bunga ning tagumpe, o para ilako agad-agad ding bunga ning pangasambut; at uli na niti, natural lang makabangal king atlung kategorya: (a) deng tuntunan a dapat talakaran bayu ing laban, (b) kabang malilyari ing laban, at (c) kaybat ning laban.

Bayu ing laban, ing metung a mandirigma dapat yang kumimut king paralan a, kapamilatan da ring keang dapat, alangan man nung sasagkaan na la ring ataki, o bibigyan na ing keang sarili para abalu na la king umpisa pa mu, o magsadya ya pa para king tagumpe. Uli na niti, mumuna king kabilugan, kailangan neng limitan ing sakup da ring makasalanang pagnanasa at itipun la king metung a lugal; uling king paralan a ini, e mu mas malagua para keya ing abalu la ding gulu, nune mas maging malino mu naman nung nu na la idirekta ding kayang sigasig.

1. Ing pangkabilugan a balangkas ning sakup ning kasalanan makanyan ya: kaybat nang mitatag king sentru ning bie—ing pusu—lulusub ya ing kasalanan king kaladua at katawan kapamilatan da ring eganaganang gamit da, kaibat kakalat ya karing eganaganang panluwal a ugnayan ning metung a tau at, king tauli, ibubugnus ne ing kayang aninu king eganaganang makapadurut kea. Ngeni, agyang pa itabug ya man ibat king kalalalaman ning pusu, manatili ya pa murin king malapit kaniti, mamangan pa murin king sadya nang pamamangan; ding lupa, bage, at sirkunstansya malagwa lang makapukaw karing pareung isip at panamdam a inugne ning metung a tau karela kabang magsilbi ya king kasalanan. Ing metung a maingat a mandirigma kailangan na ngening pututan ining panlabas a pamamangan ning kalaban. Para kanini, kailangan na: a) ayusan pasibayu ing kabilugan ning kayang ugali king lual, dinan ing eganagana tungkul keya ning bayung itsura, bayung motibasyun, bayung kumpas, at aliwa pa, agpang king diwa ning bayung bye; b) ayusan ing kayang oras ban e mika metung man oras a mitagan a alang ustung gawan. Ing sanumang panaun a bakanti ibat kareng kailangan a gawan dapat yang punan e mu king nanu man, nune kareng aktibidad a makasaup mamate king kasalanan at patibayan ing espiritu. Ninu man malyari yang mismung makaramdam nung makananu la kapakinabang, king aspetung ini, ding mapilan a pisikal a pamagsikap—detang lalabanan ding hilig a mebanggit king babo; c) pigilan la ding panamdam ning metung a tau, lalu na ding mata, balugbug, at dila, a ila ding pekamalagwang dalanan ning kasalanan manibat king pusu papalwal at manibat king kilwal papunta king pusu; d) ing pamamye kabaldugang ispiritwal king balang metung a arapan na—bage, tau, at kabilian—at, partikular, ing pamipnu king karaniwang tuknangan ning tau karing bage a pekamakagising king kaladua, ban, kabang mabibie king kilwal a yatu, ing tau, antimo, makatuknang ya king metung a klasing Banal a eskwela. King kabilugan, ing mabilug a bye ning metung a tau king lual dapat yang ayusan king paralan a, king metung a banda, e ne mangailangan espesyal a atensyon at pakawalan na katamu king eganaganang pamagmalasakit king sarili, at king aliwang banda, e na mu katamu protektan kareng e asahan a pamagkagulung dala ning kasalanan, nune pati na murin papakanan at papasikanan na ing bayung bye ning espiritu a sisibul. King makanyan a pamag-ayus, ing kasalanan lubus yang makapaderan king kilwal; e ne makatanggap sustansya o pamipatibe manibat king pikukwanan a ini.

2. Nung, manibat king kilub, ing tau ngeni gawan na ing sablang agyu na para panatilyan ing sarili na nung nanu ya, king kabilyan nung nu ya linto ibat ketang mumunang tagumpe—ita pin, nung parati nang pasiklaben pasibayu detang kapanamdaman at ugali a mibangun keya kanitang panaun a ita—kanita, ing kasalanan makakurung ya naman manibat king kilub, at manatili ya keni kapilanman a alang sandalan o katatagan. Ing kasalanan, anya pin mewalan yang sustansya at suporta, nung eya agad mesira, dapat man mu lalu yang manghina anggang lubus yang maubusan sikanan. Kaybat na niti, ing laban king kasalanan malinaw a mabawasan ya at lubus yang makatutuk king laban karing isip (a partikular a makiling magulu king bayung kaayusan), at bihira na mu karing hilig at ugaling dapat mung bantayan… Dening adwang mapagbanteng sentinela ing dapat nang parating panatilyan ning sundalus nang Kristo: ing katamtaman at ing pamangilatis. Ing mumuna makatutuk ya king kilub, ing kadwa king kilwal; ing mumuna babantayan na la ding kimut a manibatan king mismung pusu, kabang ing kadwa na naman akakit na la ding kimut a posibling lunto king kilub na uli da ring impluwensyang manibatan king kilwal. Ing tuntunan para king mumuna yapin ini: potang ing balang isip mepatalsik ne king kaladua kapamilatan ning pamag-alala king presensya ning Dios, talakad ka king pasbul ning pusu at bantayan mung masalese ing balang lulub at lulwal kaniti; higit king sabla, e mu paburen ding kapanamdaman at kapagnasan ing manimuna karing kekang dapat, uling ing sablang karokan manibatan ya keni. Ing tuntunan para king kadwa: king umpisa ning balang aldo, lukluk ka at isipan mu la ngan ding posibling pamitagpu at sitwasyun, at ding eganaganang kapanamdaman at pagnanasa a malyaring lunto bilang pakibat kareti; at isadya mu na king sarili mu ding kailangan a depensa laban kareti, ban e ka maguluan o mabuwal potang datang ya ing e asahan a ataki. Bukud kaniti, para mas maging epektibu ka king kimut potang datang na ing ataki, makasaup ing magsané king isip bayu pa man, ilage ya ing sarili king isip karing miyayaliwang sitwasyun, a maki miyayaliwang kapanamdaman at nasa, at keni para mag-isip king miyayaliwang paralan para panatilyan ing sarili king ustung angganan, at para abalu nung nanu partikular ing mekasaup kekatamu king metung a sitwasyun kumpara king aliwa. Ing makanining paunang ehersisyu papasikan na ing diwang pandigma, papasan na ing metung a tau para arapan ing kalaban a alang takut at para sakitan ya a e masyadung masakit, antimo, kapamilatan da ring subuk at napatunayan a paralan. Bukud pa kanita, bayu tamu makilaban, kailangan ta pamung abalu nung kapilan sumugud, kapilan magdepensa, at kapilan umatras. Bukud pa king katutuan a ing pamangamit king metung a paralan ning pamakilaban o aliwa makatugma ya karing antas ning pamanas king espiritu, pekamasanting king umpisa ing umatras, ita pin, ing manalili lalam ning proteksyon ning Ginu a e manlaban. Bukud kanita, potang akilala ta no ring kalaban tamu kapamilatan ning karanasan at pagaralan ta la ring karelang ataki, malyari ta lang labanan agad-agad; dapot, e ta dapat sadyang paburen ing pamangising da ring hilig king kekatamung lub, o ilage ing sarili tamu karing sitwasyun nung nu malaya lang gumanap king kabilugan dang sikanan, para mu makagawa lang oportunidad para king laban at tagumpe. Ating mapilan a masikan a pamangilus ning kapanamdaman a malyaring lampasan kapamilatan mu ning metung o ning aliwang paralan. Dapat lang itabug ding isip, dapot e ini parating malyaring gawan kareng hilig at pagnanasa, lalu na retang makaugat king laman. Kareng adwang kasu, malyari kang matalu king panyambut uli mu ning kamangmangan. King katataulian, e dapat lumaban ing tau nung ala ya ing sentral, manalung a isip—iti, antimo, ya ing banderang ning panyambut. Nung makananu na dati ing pignasan na ing usapin pilatan ning mayap at marok para king mayap, makanian naman ngeni, kabang lalabanan ing balang metung a makasalanang hilig ning kaladua, alang sagabal neng gawan katamung manalung. King pamagpakit na, ding eganaganang pulu da ring kalaban, ding eganaganang marok a isip at nasa, dapat lang mikalat. Atin yang upaya para magbigay-inspirasyun at itas ya ing tau lampas king sarili na; inya, dapat neng isipan iti king maralas a malyari at gawan neng metung a mabie katutuan—para itatag iti, ing magpalayas king dalumdum, kapilanman king kalibudtan ning isip. Alang mas makapagpasiklab king sigasig a ilako ing kasalanan a mas masikan kesa king isip a ini—a sigasig, a mabilis a agus ning danum a mabie a, mamalundag dapot e magulu, gagawan nang e makikita ing eganaganang alun a darala ning pamagbatu da ring tukso.

King kapamilatan da reng anti kaniting pamag-ingat at tuntunan, sumulung ka, mandirigma nang Kristo, mitmung kumpiyansa king laban. Bukud kanita, agyang king kalibudtan na mismu ning laban, kailangan mung gawa agpang kareng mitatag a tuntunan, ban e ka maging kalupa da reng kalaban a sasalakay a alang direksyon kabang pagtatanggul la. Maralas, ing metung a maayos a paralan ning pamangimut, a alang labis a pamagsikap, makapagdalang tagumpe keka. Potang apansinan me ing pamandatang ning kalaban—ing mumunang kislap ning kasabikan, o isip, o hilig, o udyuk—mumuna king kabilugan, magmadali kang kilalanan a deni kalaban la. Maragul yang pamagkamali, at pang-kabilugan, ing isipan a ing eganaganang lalto king kekatamung lub sarili tamung pibandian, a dapat tamung ipamingwa anti mo ing sarili tamu. Ing eganaganang makasalanan metung yang bage a dinatang kekatamu; inya, dapat yang parating isian king sarili tamu, nung e, magkaron tamung taksil king kilub tamu. Ninu man ing magnasang makilaban king sarili na, dapat neng pitnan ing sarili na king sarili na at ing kalaban a makasalikut king kilub na.

Potang ikaw ay mekawani ka king metung a partikular a makasalanang hilig at kinilala me bilang kalaban mu, itanam me ing kamalayan a ini king kekang kapanamdaman at pasiklab me pasibayu king kekang pusu ing pamangilabut kaniti. Ini ya ing pinakamabisang paralan para ilayus ing kasalanan. Balang makasalanang pagnanasa papanatilyan ya king kaladua uli ning pakiramdam a ligayang ibat kaniti; inya, potang mibangun ing pamamua kaniti, iti, uling mewalan yang suporta, kusa yang mawawala. Nanupata, e ini parating malagua, at e naman parating posible: malagua lang patuknangan ding isip kapamilatan ning mua; mas masakit la ding nasa; dapot ding pasyun mas masakit la pa, uling ila mismu kimut la ning pusu. Nung e ini makasaup, at e ya susuku ing kalaban king laban a alang pakikipaglaban, lungub ka king pakikipaglaban a maki-tapang, dapot alang kayabangan o sobrang kumpiyansa. Ing katarantan ilalagay ne ing kaladua king kalitwan, king kabilyan a e matatag at maluwag; at nung e ya matatag king sarili na, malagua yang mabagsak. Ing kayabangan at ing pamagpalalo ila mismu ding kalaban a dapat labanan: ninu man ing paburen na lang manibabo, mebagsak ne at inihanda na ing sarili na para kareng karagdagang pamibagsak, uling dadala de ing tau king pamagkawala king dapat gawan at king kapabayan. Potang megumpisa ne ing laban, ing peka-mahalaga, ing pusu mu ing bantayan mu: e mu paburen ding bayung lulwal a pagnanasa a miras king emosyon mu; salubungan mu la king mismung pasbul ning kaladua mu at pagsikapan mung paten la karin. Para kanini, magmadali kang magtatag king kilub ning kaladua mu karing kapanwalan a salungat karing penibatan na ning makagulu king isip a isipan. Dening kapanwalan a salungat, king laban ning isip, e la mu kalasag nune pati na pana—protektahan de ing pusu mu at sasaktan de ing kalaban king mismung pusu na. Manibat kanita, ing labanan ya pin ing pamanyulput ning kasalanan a parating tatanggulan da ring isip at ideyang magdepensa kaniti, kabang ing lalaban, king kayang dake, siran na la rening kuta kapamilatan da ring salungat a isip at ideya. Ing kaba na ning pamakilaban a ini makasalalay ya karing dakal a sirkumstansya, a imposible nang siguraduan. E dapat maging maina ing metung a tau k , o agyang king isip, lumingun man mu king panig ning kalaban—at siguradu na ing pamanyambut, uling ing makasalanang pagnanasa, anti ing sinabi ta na kanita, ala yang matatag a puestung paninindigan kilub tamu at inya, natural mu, malapit yang mayari. Nung, agyang kaybat na ning masigasig a pamagsikap a ipamingwa ing sarili mu, ing kalaban manatili ya pa murin king kaladua mu anti mong metung a multu at e ya susuku, iti metung yang malinong tanda a papasikan ya ning metung a puwersang ibat king kilwal; anya ikayu mu naman kailangan kayung lumapit king metung a panibatan ning saup a ibat king kilwal, maging iti man king yatu o banua—magtiwala kayu king kekayung espiritual a talapamunu at, king masigasig a panalangin, ausan ye ing Ginu, ding eganaganang banal, at lalu na ing kekayung Anghel a Talapanibala. Ing debosyon king Dios e pa meging alang kablas. Dapat tandaan, nanupata, a aliwa ing labanan ding isip, aliwa naman ing labanan ding pasyun, at aliwa pa ing labanan ding nasa: uling ding isip mikaka-aliwa la, ding nasa mikaka-aliwa la, at ding pasyun mikaka-aliwa la. King kabilugan na niti, kailangan gumamit partikular a paralan, a dapat mumunang abalu kapamilatan ning pamanisip-isip o ibat karing karanasan at turu da ring ascetic. Dapot e dapat parating gumamit masusing pamaglaban: neng kai, ing simpling pamamamusit ya ing makapalayas king kalaban, kabang ing pamaglaban paparakalan na la mu at papasikan lub. Ing kalaban dapat yang habulan anggang alang mitagan a bakas na; nung ali, agyang ing simpling isip a mitagan king pusu, anti mong marok a bini, mamunga ya king e mapansing pamagbaluktut ning kaladua papunta kaniti. Kabang malilyari ya ing laban, e dapat gawang paralan para e ne pasibayung malyari king paintungulan. Deng patakaran a megawa king kalagitnaan ning pamikakunu, parati lang masyadung istriktu, at uli na niti, parati lang kailangan alilan; ing bunga na niti, ya ing karanasan ning pamikabigu, a masyadung makasira king laban a ispiritwal at masyadung makatuksu king mandirigma.

Mayari ne ing laban. Pasalamat ka king Ginu king pamanyagip na keka ibat king pangasambut, dapot eka masyadung malugud king tula ning kaligtasan; eka maging pabaya; e me paburen mabawas ing kekang sigasig — ing kalaban maralas yang magkunwaring mesambut para, potang mibibi ka king kapanatagan, mas malagwa na kang asaktan king biglang pamanyugud. Uli na niti, e mu isuku ding armas mu king laban, at e mu kakalingwan ding tuntunan ning pamamingwa king sarili. Pane kang maging alertu at mapagbanteng mandirigma. Mas mayap ing lukluk ka at bilangon la ding samsam: suryan me ing kabilugan ning laban—ing umpisa na, ing dalan na, at, king tauli, nung nanu ing meging sangkan na, nung nanu ing partikular a migpalala kaniti, at nung nanu ing migwakas kaniti. Ini ing maging metung a klasing parangal a kukuwanan karing mesambut, a maragul a makasaup para karing tutuking pamanyambut karela; kanita, king wakas, akamtan la ing kabiasnan king espiritu at ing karanasan king pamagkumbinsang sarili. E me sasabyan ninuman ing tungkul king kekang pamanyambut—ini maragul ing pamanyulsul na king kalaban at makabawas king kekang sikanan. Ing kayabangan a e maiwasan karing makanining sirkumstansya ya ing magbuklat karing pasbul para king pamanibatan king ispiritu, at kaibat mung asambut ing metung a kalaban, kailangan mung labanan ing metung a pulu da. Dapot nung masambut ka, magpakumbaba ka, dapot e ka tumakas king Dios, e ka maging matigas buntuk; magmadali kang palambutan ing pusu mu at idala ya king pamagsisi. E malyari ing e ka mibagsak, dapot malyari at dapat kang talakad pasibayu kaybat mung mibagsak. Ing metung a mabilis mamalayi, agyang misabug ya pa king nanu man, mabilis yang talakad at pasibayu yang maglakbe king dalan papunta king kayang parasan—tukyan me ing kayang alimbawa. Ing Ginu tamu anti ya mong indung gagabay king anak na king gamat at e ne pababayan, agyang maralas ya pangatatalisik at mababagsak. Imbes na sumuku ka king pamagkasákit lub, magpakatapang ka para karing bayung gawa, at aralan mu ing metung a leksyun king kababan lub at kaisipan ibat king kasalukuyang pamibagsak mu, ban eka lumakad king makaliskis at nung nu eka maiwasang mabagsak. Nung e me pápunasan ing kasalanan kapamilatan ning sinserung pamagsisi, kanita, potang mekakua neng puestu kilub mu, siguradung guguyud na ka pababa king kalalalaman ning dagat ning kasalanan. Manalo ya ing kasalanan keka, at kailangan mung magumpisa pasibayu manibat king mismung umpisa ning laban; dapot ing Dios mu ing makibalu nung posible pa ita. Mapalyaring, king pamanyuku mu king kasalanan ngeni, lampasan me ing angganan ning pamagsisi; mapalyaring, kaibat na nita, ala nang metung man katutuan a makatagkil king pusu mu; mapalyaring agyang ing grasya e ne ibie keka. Kanita, kabang atyu ka pa keni, mabilang ka karing makondena king alang anggang parusa.

King kabilugan, dapat tandaan tungkul kareng tuntunan na ning pamakilaban a ini a, king katutuan, ala lang aliwa nune ing pamangamit king kabilugan a sandata kareng partikular a kasu, at uli na niti, imposible lang ilarawan ngan. Ing kalikasan ning panlub a laban e ya atatalastas at makasalikut; ding sirkumstansyang makapadurut kaniti masyadu lang miyayaliwa, at ding lalaban masyadu lang miyayaliwa: ing metung a tukso para king metung, alang kabaldugan para king aliwa; ing makasakit king metung, e na man apektuan ing aliwa. Uli na niti, lubus yang imposible ing magtalaga king metung mung grupu da ring tuntunan para king balang metung. Ing balang tau ya ing pekamasanting a talagawa da ring tuntunan ning laban a ini para king sarili na. Ing karanasan ya ing mituru king eganagana; kailangan mu ing masikan a pamagnasa a talan ing sarili. Deng mumunang ascetic e la megaral karing libru dapot makatalakad la bilang alimbawa da reng menyambut. Bukud kanita, e dapat masyadung manalig karing patakaran a reni—simbulu la mu ning pangkabilugan a balangkas. Ing mismung diwa ning bage metung yang bage a abalu na mu ning balang tau kapamilatan ning karanasan, nung tutu neng arapan ing pamakilaban. At king pamagsikap a ini, ing bukud mung maging gabay da ya ing sarili dang kabiasnan at ing pamanyuku da king Dios. Ing panlub a dalan ning bye Kristiyanu king balang tau magpagunita ya kareng matuang lalam gabun a dalanan, a masyadung masalimuot at makasalikut. Potang lungub ya, ing taung susubukan makatanggap yang mapilan a pangkabilugan a utus—gawan ini keni, ita karin, tukyan ing metung a tanda keni, at ing aliwa karin—at kaibat paburen de mung mag-isa king dalumdum, neng misan king malabug a sala ning metung a sulu. Ing eganagana makasalalay ya king kayang isip, katarungan at ingat, at king e makikit a pamanantabe. Makanian mu naman ing lihim a mamana king kilub a bie Kristiyanu. Keni, balang metung magdili-dili yang lalakad, agyang makapadurut ya king dakal a tuntunan. Deng mu sinaneng kapanamdaman ning pusu, at lalu na ing panyulung ning grasya, ila para keya deng alang patad, e makamali, at parating atyung gabay king pamakilaban kontra king sarili na; ing sabla pa, mitatagan na la.

Makanian ya ing dalan ning laban kontra king balang hilig, nasa, at isip. Tungkul kareng hilig, nasa, at isip, pare-parehu la ngan; uli na niti, e na kailangan pang detalyan ing laban kontra king balang isip. Gawa tamu mung mapilan a obserbasyon:

1. Ating pinu at pekapinung isip, at atin namang magaspang at pekamagaspang. Ing taung makakit king tauli para king sarili na; ding mumuna e la mapapansin kabang atyu la king pusu, dapot lalto la kaibat—kapamilatan da ring gawa ning metung a tau, at higit pa, mas akit da la ring aliwa kesa king sarili na. Ati yu ing pagnanasa a e paniwalan agyang ditak man ing sarili mung kapanatagan lub, kayapan, at kalinisan, nune parating pagdudan la reni—bantayan mayap ing dalan da ring milyari at obserbahan nung nanung isip ing kayabe at magwakas kareti, ban manibat kaniti paghusgaan ta na nung nanu ing sadya nang atyu king lub. Mas mayap, nanupata, ing mika aliwang mapagkatiwalang manalbe—ing metung a saneng mata agad nang ituru nung nanu ing makasalikut king kekatamung kalooban, agyang e ta ya man apapansin. Nung pisasabyan ta la reng pekamanipis a isip, e ta la mung espiritwal ing buri tang sabyan: manibat la reti pareu king katawan at kaladua. Ing karelang katangi-tanging katangian ya pin ing e la kapansin-pansin, ing karelang pamanyalikut king kalalalaman, anya isipan ning metung a tau na gagawa yang malinis, alang samut a pasyon, kabang king tutu, uli ning pasyon ya gagawa. Ing sangkan na niti ya pin ing kalinisan ning pusu a e pa mitatatag, o, mas ustu, ing e pamikilala king natural manibat king mesalikut. Potang malyari ini, ding pinu at pekapinu maging la lang magaspang at pekamagaspa, uling kanita ing isip maging matalas ya kapamilatan ning karanasan at ding panamdam ning pusu masane lang mamilì pilatan ning mayap at marok.

2. Ating isip, nasa, at damdamin a daratang king porma ning biglang pamanyulput at saglit a pamanggulu, at atin namang alang patugut, a maglambat kilub ning pilang aldo, bulan, at banwa. Deng mumuna, mayan la, dapot e la dapat balewalaan; kailangan ing mag-ingat e mu para kareti, nune pati na king karelang pamituki-tuki. Ing kalaban balamu atin yang panuntunan: e magumpisa bigla king metung a pasion, nune king metung a isip, at ulitan iti maralas. Ing metung a isip a pepatagal ning mua king mumunang pamikatagun, malyaring tanggapan nang mas mayan king kadwa o katlung pamikatagun; kanita, lunto ya ing metung a nasa at pasion, at manibat karin, metung na mung akbang papunta king pamayun at pamangimut. Deng isip a paulit-ulit mabayat la at makamate; karela ya manimunang makaugne ing lagyung 'tukso'. Ing dapat abalu ning metung a tau tungkul karela ya pin ing e la natural, agyang atyu la king kalikasan uli ning sarili dang kalikasan, nune parati lang manibatan king kalaban; a papayagan na la ning Ginu king metung a espesyal a intensyon, para king kekatamung pamaglinis, ban subukan at patunayan ing kekatamung katapatan, kasalpantayanan, katatagan, at abilidad a kilalanan ing taung atyu king lub, — inya, kailangan talang pagtiisan la king kalmadung lub, agyang masyadu lang makasakit king bayung pusu a mitmung grasya—antimo reng pamanyirang puri king Diyos, pamag-walang-pag-asa, at kakulangan king kasalpantayanan; ing pinaka-importanti, e la dapat payagan kapilanman, e la dapat isapusu, at panatilyan ing pusu a malaya karela, at ilawut la kekatamu at king kekatamung kalayan kapamilatan ning isip at kasalpantayanan.

3. Deng isip a dapat labanan e la parating marok; maralas lang laltong mayap at maralas lang neutral. Para kareng marok, metung mu ing tuntunan: itabug la agad-agad; deng tauli naman, dapat lang suryan o isipan a masalese. Keni ya lulub ing masanting a kabyasnan ning pamangilatis nung sanung isip ing dapat gawan at sanung isip ing dapat isakwil. Alang patakaran a malyaring itakda para kanini: paburen ya ing balang metung a manigaral para king sarili na ibat karing sarili nang karanasan, uling alang adwang tau a pareu, at ing bage a bage king aliwa, malyaring e bage kekatamu. Mas masanting ing gawan iti: potang atin nang mepiling paralan a tukian, tukian ya; dapot ing nanumang bayung lunto, agyang makananu ya pa ka-kapani-paniwala, isantabi ya. Nung ing isip a lunto e makasakit king sarili o king maging bunga na, agyang makanian, e dapat agad-agad sumuku kaniti, nune manenaya king ustung panaun, ban e maging padalus-dalos. Ating mengantay limang banua a e mekilos king metung a isip. Ing pinakamahalagang tuntunan, nanupata, ya pin ing e magtiwala king sarili mung isip at pusu, nune isumiti ing balang isip king sarili mung gabay a ispiritwal. Ing pamaglabag king tuntunang ini dati na, at angga ngeni, ya ing sangkan da ring mangaragul a pamibagsak at pamaglinlang.

4. Ing marok a isip tatuksu ya, kabang ing makapanwala manloku ya. Ninu man ing malili king mumuna, tuturingan yang mekasala at mibagsak, kabang ninu man ing malili king kadua, tuturingan yang atyu lalam ning sumpa ning pamagkamali. Posible kayang ilarawan ing sablang uri ning pamagkamali king karelang penibatan at katangian? Ing metung karing manimunang katangian da ya pin ing ing metung a tau mitmung kumpiyansang isipan na ing sarili na metung yang bage a ali naman talaga, alimbawa: ing isipan na ausan ya para turuan la reng aliwa, ing isipan na kaya ne ing metung a pambihirang bye, at aliwa pa. Ing penibatan da atyu king pekamalating isip: a 'Atin kung ulaga, at e maliit a ulaga pa…' Ing taung alang ulaga i-iisip na ing metung a bage tungkul king sarili na. Kening pekatagung kapalaluan a ini ya kakapit ing kalaban at pipasala ne ing metung a tau. Bukud kanita, balang malumeng marok a isip, a e ta apapansin, papanatili na katang magkamali; kabang king , isipan ta namang gagabayan da katang mayap at banal a isip. Tungkul kanini, masasabi a alang saglit a lalabas a e tamu makalalam; lalakad tamu anti mong atyu tamu libutad da ring kaladwa, a makabitag la kekatamu king metung a paralan o aliwa. Ini uling ing karokan atyu pa king kilub, e pa mepalayas, kabang ing kayapan atyu king babo; anya pin, ding mata tamu anti lang makatakap king metung a ulap ning singo.

5. Tungkul naman king balang isip partikular, mayap ing manipun impormasyun tungkul kareti nang mas maranun; ita pin, ing aintindyan la, ding sangkan ning karelang penibatan, ding karelang bunga, at ding paralan para ilako la. Ini ing magsilbing reserba, a maragul a saup karing panaun ning pamipate; ita pin, nung ing metung a isip eya malyaring ilako kapamilatan ning pamamua at magumpisa yang dumakal, a manyubung at manyakday, kanita kailangan yang labanan kapamilatan ning metung a bage a magsalungat kaniti. Dapot para agawa ini, kailangan atin kang makareserbang isip. Tungkul kanini, ding Banal a Ibpa pinili de ing walung manimunang pasyun at linrawan de bilang metung a modelu, a malyaring gamitan ning ninuman a manintun gabay. Dapot, deni ali la mu ding paksa ning espiritwal a laban, nune ding manimuna mu. Uli na niti, akakit tamu ding deskripsyon da ring aliwang pasyun at tuntunan para king pamakibage kareti karing obra da ring aliwa. Ing pekamarakal a koleksyon kareti mayakit ya karing obra nang Juan Climacus.

6. Ating kaisipan a laman, atin kaisipan a isip, at atin kaisipan a espirituwal. Malinaw karing sabla a deni malyaring lunto king sanumang oras; dapot, natural mu, ding kaisipan a laman mas kapansin-pansin la king umpisa, kabang ding kaisipan a isip at espirituwal lalto la kabud na. Uli na niti, ing laban kailangan ya namang sumulung o ilipat ne ing kayang pokus. Kailangan neng abalu ini ning metung a tau ban, kaybat neng asupil ing katawan, alimbawa, e ya sumuku king pamagkuntentu a menibatan king maling kapanatagan, uling malyari ya pa muring matalu king kaladua, at ing mekasupil king kaladua malyaring mabagsak king espiritu. King kabilugan, kabang mangisnawa ya pa ing metung a tau, e ya tuknang ing laban, agyang malyari yang humina, at neng kai, king malambat a panaun.

7. Sabi nang San Doroteo: 'Ating pasyun a kikimut, atin ing lalaban, at atin ing manikwa.' Ing mumuna, ding makasalanan, ing kadwa magumpisa yang linisan ing sarili na, at ing katlu malapit ne king kawalan-pasyun. Nung mas matatag ing pamanyubling laban karing hilig, e susuku agyang king isip, lalu na king nasa o ligaya, o, nung malyari iti, agad lang ilako king pusu, parating darala ing sarili king kabilyan a pamamua, mas malagua yang miras king kalinisan. Nung mas mapayag ya at mas malu ya ing tau king sarili na, mas maluat ing prosesu, a ating pamagpahuway at pamagbalik-atras. Ini makasalalay ya king pamagkawa king sarili, o king e pamikawani ning sarili king pasyun: king panga-balamu makararamdam yang awa king sarili na, papalagwan ne ning tau ing kalaban at sasalungat ya king sarili na.

8. Ing bunga na ning pamakilaban a ini ya ing kalinisan ning isip karing isipan, ning pusu karing hilig, at ning kaburian karing ugal. Potang ayabut na ini, ing tau kikimut ya a alang hilig. Ing kayang kalooban maging yang malinis a salamin, a sasalamin karing bage espiritwal.

9. Ing pamakilaban king isip laban karing isip, libe, at pasyun e dapat maging kabud mung paralan ning pamaglinis kekatamu karing kekatamung karinat, a maglako at magpalit karing aliwa pang paralan, agyang pa ing lubus nang pamangailangan, e na maiwasan, at makyagpang sikanan. Dapat neng kayabe ing aktibung pamakilaban karing pasyun—ita pin, ing pamaglaklak, pamamate, at pamagkalipus (pamagpisa — Ed.) kareti—kapamilatan da ring gawang salungat kareti. Ing sangkan na niti ya pin ing ing pasion sinulud ya (mepnu, tinubu — Ed.) karing kekatamung upaya, at milyari ini uling ginawang maki-pasion tamu. Balang gawang maki-pasion migdagdag yang ditak a pasion king kekatamung upaya, at king pamitipun-tipun da ring eganaganang makanining gawa, ing kekatamung upaya mepnu yang pasion, anti mong espongha king danum o imalan a mabau. King kabaligtaran, para ilako ining pasyun, kailangan gawan la ding kimut a kabaligtaran karing minuna, ban king paralan a ini ing balang kimut, kabang lulub ya king upaya, ilako na ing katumbas a dake ning pasyun; at ing dakal a makanining kimut, nung gawan lang maralas at alang patugut, ilako na ing eganaganang pasyun. Ing makanining paralan, nung ustu ing pamangamit, masyadu yang masikan ania reng gagamit kaniti, kaibat da reng mapilan a pamanyubuk, magumpisa lang maramdam ing pangabawas da reng karelang pasyun, metung a kapanatagan at kalayan, at metung a sala kilub ning karelang kaladua. Ing pamipamuk king isip kabud na ing magpalayas king pasion king kamalayan, dapot mabie ya pa murin; mesalikut ya mu. King kabaligtaran, ing gawang kabaligtaran ya ing mamaltuk king ubingan a ini king buntuk. E na kabaldugan niti, nanupata, a malyari nang tuknangan ning metung ing pamakilaban king isip kabang gagawa ya. Dapat yang kayabe ning gawa king paralan a e la mikakawani; nung ali, malyari yang manatiling alang bunga at agyang pa palaguan na, imbes na bawasan, ing pagnanasa, uling kabang lalabanan ya ing metung a pagnanasa, malyaring manikwa ya ing aliwa—alimbawa, ing kayabangan kabang mag-ayunu ya. Nung eya mapansin ini, kanita, agyang nanu pa ing pagsikapan, ing pamagsane eya mibunga. Ing laban king isip, nung piyabe ya king aktibung pamagsane, tatamaan ne ing hilig ibat king kilwal at kilub, at lalasakan ne kasing dali ning kamatayan ning kalaban a makapadurut at mesambut ibat king arapan at gulut.

10. Kening aktibung pamag-tama king sarili, kailangan magsunud-sunud at maki-ayus ing dapat gawan; king pamitatag kaniti, kailangan ing pansinan ing kalikasan ning pagnanasa king kabilugan, ing sarili mung ugali, at ing mayap a dapat a mebanggit king dake tungkul king positibung gawa. King mumunang pamikatagun, kailangan mung itutuk ing pansin karing manimunang a pagnanasa: ing pamagpalubag king sarili, ing libe, at ing kapalalwan — at, uli na niti, kailangan mung peka-pagsanayan ing sarili king pamagpabayat at pamagkasakit king sarili, king pamamye-mye king pibandian at pamanyira karing gamit, king pamagpasakup at pamagpa-alipan king sarili karing aliwa, o king pamagpababa king sarili (lawen ya i Barsanuphius). Kareng banal a taung aktibung miglinis king karelang sarili, ding gawang anti kaniti ing pane manimuna. King kadwang pwestu atyu ing karelang manimunang hilig. Ing manimunang hilig a ini lunto ya king oras ning pamagbalik-loob, kabang makikilala ya ing kasalanan ning metung a tau at magsisisi ya. Potang gawa ya ing sumpa a e makasala, ining pagnanasa ya ing pekamatatag a atyu king isip. Uli na niti, dapat ya ing maging agad-agad a paksa ning pamaglaban laban king kasalanan a manuknangan king kekatamung kalooban. Sasakupan na la reng aliwang pagnanasa, anti mo ing pangabigkis na karela palibut keya, o magsilbi yang sentru para karela. Deng aliwang pagnanasa lunto la mu potang ing metung a ini mepaknangan ya at mesambut, at misambulat la kayabe na. Kailangan mung sandatanan ing sarili mu laban kaniti gamit ing kabilugan mung sikanan manibat pa king umpisa, lalu na't maralas ating maragul a pamamua kaniti, a ya ing magkalub sikanan para lumaban. At e ka makapagsugud para supilan la reng manimunang hilig nung e me pa asupil ining metung a ini. King katlung aspetu, ing pamitukituki ning marangal a dapat malinaw ya king sarili na. Inya pin, mumuna, dapat kumimut laban king manimunang hilig, kaibat laban karing penibatan a hilig, at kaibat, nung parehu na lang mebawas sikanan, ing marangal a dapat malaya neng ayusan ing mitagan a grupu da ring kalaban agpang king akit nang ustu, at lalu na agpang king panlub a giya. Nanu mang pagnanasa ing mibangun at magpakit, ding kimut dapat lang itutuk laban kanitang mismung pagnanasa. Deni ding layunin ning laban, at dapat lang tukian agpang king metung a kilalang prinsipyu. Bukud kanita, kabang dapat yang tukian ing ayus a mebanggit, ing mismung kimut ning pamaglaban dapat yang timbang at matatag, ban e lumipat-lipat manibat king metung a bage papunta king aliwa kalupa ning taung alang kapayapan isip. Alang tune bunga, dapot ing alang kwentang pamagpasikat ya ing mamilat. Habang mas matatag at mas matapang ing pamangimut, mas malapit ya ing tau king wakas at king kapayapan. Dapat magtiyaga ya ing tau king obrang inumpisan na angga king lunto ya ing bunga, uling ing wakas ya ing magkorona king pamagsikap… At dapat na mu namang pansinan ing nanumang ipakit ning karanasan king gagawang bage. Lupa na mo, makanyan ing pamagdalus-dalus da ring bage: kaybat-kaybat ning pamagbalin, daratang ing aktibung pamakilaban karing hilig; manibat kaniti o kayagnan na, daratang ing agad a pamakilaban king kilub; kaybat, misusulung la at papasikanan de ing metung at metung: kabang daragul ya ing king kilub, makanyan murin ing king kilwal; kabang daragul ya ing king kilwal, makanyan murin ing king kilub; king wakas, nung pareu nong sapat ing sikan, lalto la king isip ning tau ding gawa at pakikibatan a makatutuk king lubusang pamagpuksa karing hilig, king pamamutut kareti king yamut. E dapat gawan ning metung ing maragul a gawa at pakikibatan, o payuan la ring aliwa a gawan iti. Dapat kumilos bagya-bagya, daragul at lálakas balang takbang, ban mika sikanan at kagiwan. Nung ali, ding kekatamung gawa maging la mung anti mong bayung tumpak king lumang imalan. Ing aus para kumilos dapat manibatan king kilub, anti mo ing metung a matatag at makapagpaling gamut a neng kai irerekomenda king masakit kapamilatan ning panamdaman at kutub ning lub na.

11. Ing pamakilaban king isip at gawa laban karing sarili mung hilig masikan ya man king sarili na, dapot ing pamagsikap mas mabilis, mas mabunga, at mas epektibung susulung nung atin yang magturu keka. Nung mag-isa ka, e mu parating akikilala ing kalaban king labanan ning isip, at e ka parating makagawang kontra kea at panatilyan ing sigasig at determinasyun king pamangawa kaniti; at, ing pekamahalaga, king sanumang kasu, e ka makapagkaroon metung a planu o metung a sadya nang balangkas nung makananu yang isagawa ing kabilugan a labanan. Talagang imposible yang agawa ini nung mag-isa ka. Kailangan atin lang akakit king kekatamung kasalukuyan at king kekatamung paintungulan ibat king kilwal. Uli na niti, ing pamanyalig king metung a ispiritwal a talapamunu dapat isipan bilang pekamasanting at peka-desisibung paralan ning pamagpasanting king sarili. Gamitan na ing pareung paralan kekatamu at kilub tamu—aktibung, pangkaisipan a laban—dapot, ing peka-importanti, agpang king sarili nang pamaghusga, planu, at king malinong pang-unawa king parasan, dalan, at sangang-dalan. Inya, ikang magnasa at manintun kalinisan, manintun ka at manikwad king Ginu ning metung a gabay a kalupa ning tata; potang ikit me, sabian mu keya ing eganagana tungkul keka a balu mu at akakit mu kilub mu. Kaibat, isuku me ing sarili mu lubus keya, king kilub at king kilwal—isuku me ing sarili mu kalupa ning materyales a e pa megobra, ban makapagtikdo ya manibat kaniti ning metung a bale para king Ginu, metung a bayung tau. Potang agawa mu na ini, isakwil mu na ing eganaganang pamagmalasakit para king sarili mu at manalili kang alang alinlangan lalam ning pakpak ning Ibpa. Pabustan meng panimunan na ka nu man at makananu na man buri; pabustan na kang gawan na ing nanu man, kapilan man at nu man na man buri. King kekatamung dake, utang tamu keya ing alang-kutang a pamamintu—alang-pamangisip, mapagtiwala, at kusang-lub—at ing lubus a pamibuklat ning kekatamung konsensya keya, o ing pamipahayag da ring kekatamung isip, nasa, hilig, dapat, at amanu—ing eganaganang gagawan tamu at ing eganaganang malilyari kekatamu. Uli na niti, akit na nung nu tamu makatalakad at ing kabilyan ning kekatamung kalooban, at iti ing maging basehan na para mamye payu at magtalaga kekatamung gagawan. Ing pamanyabi karing kekatamung isip at ing pamamintu king kekatamung tata ila ring mapagpasyang manira (mamaspak — Ed.) karing hilig at talapanyambut karing demonyu. Balang besis a ating pamipahayag at ing inutus kanita agawa ya, anti ya mong pamaglinis king sugat at pamagpalit king bendahe. Metung yang apuradung pamanulu! Ing taung migbuklat, ilalako na ing eganaganang marusing at, kapamilatan ning pamamintu, tanggapan na ing malinis: bayung pamangan, makapagpalingang sustansya, malinis a katas—antimo ing minum panuka at kaibat masanting a pamangan. Dapot ing pekamahalaga, ing mismung yamut da ring hilig mapuputut kilub da, ita pin ing: ing sarili, ing 'Aku'. Ing maglider king laban kontra king sarili ya pa murin ing makipaglaban, at king paralan a ini, kabang ing g kikimut ya laban king 'sarili', king metung a diwa papakanan ne iti. King lalam ning metung a espiritual a talapamunu, nanupata, ing kekatamung 'Aku' lubus yang mawawala king kayang kaburian manibat pa king mumunang penandit; at kanita, mawawala ing sandalan da ring eganaganang pasyun at kaybat lalto la at kikimut a alang ayus, king kalitwan; dapot agyang keni, ing eganaganang karelang katusuan malalampasan ya at mawawalan bisa kapamilatan ning katapatan. King kabilugan, metung ya ining masikan a paralan para panyakup kareng hilig at mabilis a miras king kalinisan. Deng eganaganang karanasan da reng banal tuturu la king direksyun a ini; at ating e-mabilang a alimbawa… Dapat mu namang tandaan a nung mas maranun, kaybat ning pamagbalik-loob, a makakit at mapili ing metung a gabay king espiritu, mas mayap. Ing sigasig mabie ya at makasadya para king nanu man, at nanu wari ing e na agawa ning metung a matenakang talapamunu kaniti, lalu na nung ing sariling kaburian—a magdalang katigasan buntuk, kawalan tiwala, pamanyalungat at ing pamagnasang mangitama—e pa mekatanam… Ing ninu man a makakaranas karening katangian a reni, kaibat nang mepili ing metung a pekapun, kailangan yang mumunang kumayap kareti ban makalukluk ya bilang metung a mayap a anak, a malyaring turuan. Metung yang kamalasan nung ing kaladua masanay yang gawan ing eganagana agpang king sarili nang pangaintindi at kaburian.

12. King tauli, ing pekamatas a pamanlinis, antimo, ning kabilugan tamung pagkatau—ing kayang pamanlinis antimo king api—gagawan ne mismu ning Ginu. Partikular: manibat king kilwal—kapamilatan da ring kalungkutan; manibat king kilub—kapamilatan da ring lua. E malyaring sabian a deni lalto la mu king wakas, at e la pa atyu bayu ita. Ali, magumpisa la manibat pa king mismung umpisa, at sasabe la king tau king porma da ring miyayaliwang problema at sakit lub; at kabang daragul ya ing tau, lalu lang tumitindi. Dapot makanian na la itatanam ning Ginu kekatamu, papaintulutan na at, antimo, babasbasan na ing karaniwan a dalan da ring milyari king kilwal at kilub para king sarili tang kayapan. Pápunta king wakas, nanupata, Sinasadya Nang aayusan (tutulid — Ed.) la, bibiyayan Nala lang lua, at darala Nala la ring kalungkutan — misabay man, o misunud-sunud, neng misan ing metung ing mumuna, kaibat ing metung, at agyang ing metung a klasi king metung a tau, at aliwa king aliwa. Ing kalungkutan api ya; ing lua danum ya. Ini ing binyag king danum at api. Ilarawan neng San Isaac a Siriano ini bilang pamikababo king krus, o ing tauling pamakrusipisyu ning taung panlual. Ing penandit a ini, anti mong sasabian da, ya ing pekamakitukso, kalupa na ning denasan nang Abraham inyang inampang ne ing anak na bilang sakripisyu: karalumduman king isip, alang pag-asang kasakitan king pusu, ing panenayan a mua ibat king babo, at ing impyernung manenaya king lalam; akit ne ning tau ing sarili nang mamamate, makabitin king bangin. Manibat keni, ding aliwa lulwal lang manikwa, kabang ding aliwa mababagsak la at mibabalik, para mu akyatan de pasibayu ing bunduk a ini. Deng mekalampas king yatu a ini, a mekasaka king banua, e na la pang-lupa nune pang-banua na; mitas la at darala na la ning Banal a Espiritu, kalupa da ring ruweda king panyilip nang Ezekiel. Gagawa ya ing Dios kilub da. Ing karelang kabilian e na a-abot ning isip. Abalu ya mu kapamilatan ning karanasan; inya detang mekadalus king iti e la magsalita tungkul kaniti; uling alang pakinabang ing gawan iti, at malyari pa ngang makasakit.

Ini ing malilyari king katataulian. Angga king panaun a ita, kambe da ring aliwang paralan, ing alang patugut a kalungkutan at kasakitan—a inayos ning Dios—at ing espiritung mapagpakumbaba, a binie Na, kailangan maranasan bilang pekamasikan a paralan ning pamanlinis. King kayang sikanan, kapante ne ning metung a espiritwal a gabay, at nung alang makanitang gabay, agyu na iting alilan—at tutu pin, iti ing malilyari—king metung a manalig a mapagkumbaba. Uling king makanian a kasu, ing Dios Mismo ya ing Giya, at Ya, alang duda, mas matenakan ya kesa king tau. I San Isaac a Siryano detalyadung ilarawan na ing paun-un a paralan nung makananu neng gagabayan ning Ginu ing metung a papalinis papunta king mas malalam a pamagkalungkut a makalinis at nung makananu Neng sisindian king kilub na ing espiritung mapagpakumbaba. Ing kailangan mu kekatamu yapin ing kasalpantayanan king Kayang mapagmalasakit a pamaningat at ing kusang-lub, masaya, at mapagpasalamat a pamananggap king eganaganang padala Na. Ing kakulangan kanini kakaltasan na ing makapaglinis a upaya da ring makapalungkut a milyari, at sasagkaan na ing pamagdatang na niti karing kekatamung pusu at king pekakilub ning kekatamung pagkatau. Ini magagamit ya karing kalungkutan. Tungkul naman king pamagsisi, kayabe ya keti ing maingat a pamanyuri karing kasalanan ning metung a tau at ing kayang kaguluan king espiritu, kapamilatan ning pamagmasid king sarili at kamalayan king malilyari kilub tamu, a tutukian ning maralas a pamangumpisal, a kayabe ning tune pamagsisi at malalam a pamagmalun. Nung alang panlub a kalungkutan, masakit para king tau ing labanan ing kapalalwan at kayabangan; at nung alang lua ning pamagsisi, makananu neng alisan ning metung ing makasariling lub ning pamagmaragul a Farisaiku? (Kareng sinulat nang San Isaac a taga-Siria, ding panlub a kalungkutan, lua, at pamagsisi puring-puring la king kabilugan ning kayang obra). Turingan ning Apostol ing ninumang kulang king minuna bilang metung a mangangalunya. Uling deni atyu la king gamat ning Dios at aliwa king kekatamung upaya, agyang mag-alangan tamung maniawad kareti uli ning kakulangan king tiwala king sarili tamung sikanan at e tamu balu nung agyu ta la, dapat man mu king pekamababa, e ta la dapat paburen king sanumang paralan. Ing tauli, keraklan atyu ya king kekatamung upaya, at alang makasabat king pamamanalangin para kaniti. Uli na niti, gamitan ing sablang paralan at ing kabilugan mung kabiasnan, pagsikapan mu anggang agyu mung pakumbaban ing sarili mu king arapan ning Dios king pamagsisi, magbaba ka king arapan Na at manalbe ka king pakalulu. Potang akit Na ing pagsikapan mu, dinan Na ka ning alang patnang pamagsisi at, nung kailangan, masaganang lua, a nung kaniti ing lupa ning kaladua mu king wakas malabasan ya at lubusang malinis. Ing kasaplalan e dapat magdalang tiwala king sarili at pamagmayabang, nune king takut a ing Ginu baka tinilak na ka na bilang e na kailangan, at uli na niti, king pekamatas a sigasig para king taos-pusung pamagsisi, a parating metung a sakripisyung makalugud king Dios. King katunayan, masasabi pa pin a agyang alang pakitang palatandaan ning kalungkutan king lual, dapat kang malungkut king kilub, uling ing Dios, antimo, ausan na ka kanini. King kabaligtaran, kareng mangalungkut king lual, ing Ginu mismu magpadala yang pamanaliwa—ding penandit ning alang-kapante ligaya a makapalingu king tau kareng sarili nang kalungkutan at makapagpalinga kareng sarili nang sugat, a gagawang imposible ing pamagluksa. Mapalyaring ating lua o ala: ing kabilugan ning bage atyu king pamagluksa king arapan ning Dios uli da ring sarili nang karinat.

Deni ngan ding paralan nung makananu lang lalasakan ding pasyun king kekatamung lub—manibat king sarili tamung pamag-isip, king pamanantabe da ring espiritwal a pekapun, o king mismung Ginu. Mesabi na ing nung alang panlub a pamakipaglaban king isip, ing panlub a pamakipaglaban e malyaring magtagumpe; ing pareu mu naman ing dapat sabian king pamakipaglaban lalam ning pamanantabe, at king probidensyal a pamanlinis. Uli na niti, ing pamakilaban king lub dapat alang patugut at e matitinag. Nung mag-isa ya, e ya masyadung masikan, dapot nung ala ya, deng aliwa e la magsilbi at alang pakinabang. Deng gagawan at deng magdusa, deng mangangangis at deng susunud, mesira la at patuluy lang masisira uli na ning kakulangan king pamakilaban king lub o ing pamagbanteng isip. Nung aganaka ta la naman ding sinabi na kanita tungkul king positibung panlub a gawa—a iti ing layunin at penibatan ning sikanan para king positibung panlual a gawa—kanita, ing kabilugan a kabaldugan ning panlub a gawa mibunyag ya king kabilugan nang sikanan, at maging malino ya king balang metung a iti ing penibatan, pundasyun, at parasan ning eganaganang asceticism. Ing eganaganang kekatamung dapat agawa malyari yang isakuyad king makatuking pormula: tipunan king sarili mu, gisingan ing espiritual a kamalayan at ing makabie dapat, at king kaisipang ini, tukyan ing mitakdang dapat gawan king lual lalam ning pamanantabe ning metung a espiritual a talapamunu o ning Banal a Pamanibala; dapot king parehong oras, king masusing at masikan a pansin, bantayan at subaybayan ing eganaganang lalto king kilub. King oras a lunto ya ing masikan a pamag-alsa, itabug me at labanan me, king isip at king gawa, kabang e mu kakalingwan pasulungan king sarili ing espiritung mapagpakumbaba at malungkut para karing sarili nang kasalanan.

Ing kabilugan a atensyun ning ascetic dapat makatutuk keni, ban, kabang magpursigi ya, e ya ma-istorbu at, antimo, makagapus o makabalkus ya king awakan da ring keang isip. Ing lumakad a maki makanining panatag at pamagbanteng king lub ya pin ing lumakad a matinu, at ing turu tungkul kanini ya pin ing turu ning katinuan. Ngeni, malino na nung bakit para karing eganaganang ascetic, ing birtud ning katatagan ya ing manimuna karing birtud ning asceticismu at tuturing da lang alang bunga detang alang iti. Uli na niti, kailangan yang partikular a itampok. Apisabi ne man iti, dapot umpisa pa mu ita. Tinalake ya karin ban ipakit a ing pamagsane king pamipigil at disiplina king sarili dapat lubus yang manibat king kilub, o, mas mayap pa, dapat yang tukian ning metung a tau kabang mumuna nang penatag ing sarili na king kilub. Ngeni, pilinan ta ya ing pareung panimula para king kekatamung pamanyaka, uling karin ya mayayakit ing parasan, kabang ing king lual metung ya mung paralan. Ing buri nang sabian, kailangan tamung ipakita ing pekabuod a pamikiling ning espiritung manintun papunta king Dios, ding kundisyun para king mabilis a pamanyapit Keya, at ing kabilyan ning metung a malapit—o, mas ustu, a makagawang maging malapit—uling ing mismung gawa ning pamanyapit manibatan ya king Dios.

Deng Mumunang Takbang Papunta king Pamibie-bie a Pamisanmetung king Dios

Potang mitatag ne ing sarili na king kalooban, ituturu na ing kabilugan a sikanan ning kayang sigasig king obra ning pamaglinis king sarili ibat karing karinat at pasyun, king pamagpalaya karing kayang upaya at pamipatibe kareti king gawang makapalyari king Dios. Ing obrang ini sisipsipan na ing kabilugan nang pansin, ing kabilugan nang sigasig at ing kabilugan nang oras. Kabang masasané la king pámagsikap a ini at, king paréung panaun, magdalang kaayusan at organisasyun king karelang panlub a kabilyan, natural mung mas lálung lálub la, titipunán de ing sarili da, at maglatag lang pundasyun para king metung a manatiling presensya king kilub da. Ini ya ing parasan ning mumunang espirituwal a laban: ing lálub king sarili. King mismung oras a ing tau magumpisa yang itatag ing sarili na king kilub na, ing manimunang parasan—a dapat nang paintunan at a sadya, antimo, makasalikut king likuan da ring dakal a dapat gawan—dahan-dahan yang lalto kea. Dapot natural mu, kabang lalayu ya ing tau king sakup da ring hilig, ing makiharap ya king manimunang pagnasan at hilig ning kekatang espiritu, para palawakan ya ing sakup nung para sanu ya ing mabilug a pamagsikap a iti. Ing layunin at pagnasang ini ya ing pamitukiduki king Dios bilang pekamatas a kayapan. Malyari mu iti king kundisyun a damdaman na ning metung a tau ing kayumuan ning bie king Dios o tikman na nung makananu ya kayap ing Dios; inya, eya biglang malilyari. King umpisa, mabayat ya ing takut king tau: magsilbi ya bilang alipan, uli ning katungkulan, uli ning kapanamdaman ning obligasyun a abalu na king oras ning pamigising. Kaibat, mababawas ing takut at, agyang e lubusang mawala, papalitan ne ning kayumuan ning pamagobra para king Ginu, ning kapanamdaman ning ligaya kaniti. Ing pamipakit na niti ya ing mumunang kimut ning kaladua papunta king Dios, ing pamanakit king kayang masalang layunin. Potang lunto ne ing hilig a ini, magumpisa yang dagul king sarili na agpang king paralan nung makananu ya mibait. Dapot, e dapat mung manenaya kabang alang gagawan; ali, dapat gawang metung a bage para mas mabilis yang lunto ing hilig a ini. Para kanini, anti ing sadya, ing manimunang pagtutuunan pansin ya pin ing kilub, positibung kimut; dapot ing eganaganang gawang makabuti a gagawan king paralan a ini—king kabang e la lilihis manibat king kilub—ayasa lang makasaup king hilig a ini, papalaguan at papasikan ya, kabang ilalagay ing eganaganang pag-asa king Dios at ituturu ing eganagana king kaluwalhatian ning Dios. Dapat ini ing maging diwa king likod da ring makanining gawa; nung ali, manatili lang alang bunga at, higit king sabla, e na atagalan ning tau ing kayang pasanin nung ala ing sikanan a panlub a tatanam king kayang lub. Uli na niti, ding mebanggit a pamagsikap makapagpalago lang pamangakit papunta king Dios, dapot dapat lang ituru king layuning ini kapamilatan ning metung a partikular a panlub a kabilyan, a dapat panatilyan ning metung a tau kabang gagawan na la reti.

Ing pamanyampa ning isip papunta king Dios, o ing pamikiling keya, mabubuu kabang papasikan la ding lalam a gawa ning metung a tau. Matanam ya kareti anti mong butil at daragul ya kareti anti mong king gabun. Uli na niti, kabang papasikan ya ing lalam a bie a ini ban mas mabilis yang mibangun ing pamikiling papunta king Dios, kailangan:

1. Sanayan ya ing isip a lumakad king arapan ning Dios. Pagsikapan ning tau ing alang patugut a akit ya ing Dios, antimo wari atyu Ya king wanan na, at sumaka king kabaluan a ya naman ing lalawan ning Dios. Ing pamisanay kanini ya ing pasbul papunta king Dios, ing pamuklat ning banua para king isip.

2. Gawan ing eganagana para king kaluwalhatian ning Dios at, king eganaganang bage—manibat king kilwal o king kilub—alang aliwang isipan nune ing kaluwalhatiang ini: iti ing dapat maging sukad da ring gagawan ning metung a tau at ilage ing tatak na kareti.

3. Gawan ing eganagana king kamalayan ning kaburian ning Dios, lumakad king kaburian a ita, tukian ya king eganagana, at isuku ya iti king mabilug a pusu. Ing pamangimut agpang king kaburian ning Dios sasakupan na ing eganaganang manibatan king tau, kabang ing pamanyuku kaniti sasakupan na ing eganaganang malilyari king tau. Nanuman ing daptan mu, pagsikapan mung abalu nung nanu ing buri ning Dios keka king gawang ita; nanuman ing datang keka, tanggapan me bilang menibatan king gamat ning Ginu. Ing tau, ing bage, ing milyari, ing tula, ing kalungkutan—tanggapan mu ngan iti king tula; sumuku ka king eganagana king malugud a kaburian, payapa, at king ligaya, agyang atin pang kasakitan.

Kapamilatan da rening espiritual a gawa, ing isip lalu yang mibuklat king Diyos at mitatag king pamanakit king Diyos—masane ya king pamanuknangan king pamanakit king Diyos kayabe ding Keyang alang-anggang kaperpektuan. Ing panyatang a ini keraklan bibie ya kabang makatalakad kang manalangin arapan ning Dios at susulung ya kapamilatan na murin ning pareung makanyan a pamanatalakad a panalangin arapan ning Dios. Ini ing umpisa ning pamanukyat para king pamibie-bie a pamisanmetung king Dios.

Kasabay ning pamanakit king Dios, lalto at magiging ganap ing marangal a pamanyamba king Dios king espiritu, potang, king taos-pusung sigaw king Dios, ing metung a tau mibagsak ya king Arapan Na king pamagpakumbaba, bilang metung a lelangan—aliwa king masakit a nune king kamalayan a ya metanggap, kaluguran, at mepakitanan pakalulu.

Uli na niti, lunto ya ing e mapigil a pagnasang king lub at ing kapanamdaman ning pamikakawig king Dios.

Ing pamagsikap papunta king Dios ya ing parasan. Dapot king umpisa, atyu ya mu bilang intensyon, metung a nasa. Kailangan yang gawang tutu at mabie, anti mong natural a pang-akit—mayumu, kusang-lub, at e malyaring labanan. Ing makanining klasing pang-akit mu ing magpapakit a atyu tamu king ustung lugal tamu, a tatanggapan na katamu ning Dios, at papunta tamu Keya. Nung ing bakal ma-akit ya king magnet, mangabaldugan yang ating puwersang magnetikung kikimut kaniti; makanyan mu naman king espiritwal a kabaldugan: kanita ya mung maging malino a ing Dios tatagkilan na katamu, nung atin kaniting mabie pagnasang iti—neng ing espiritu, lilipatan na ing eganagana, bigla yang susulapo papunta king Dios, makalubug king pamanyamba. King umpisa, e ini malilyari—ing metung a taung masigasig lubus yang makatutuk king sarili na, agyang para king kapakanan na ning Dios; dapot ining pamagmunimuni king Dios, king isip mu iti. E na la pa dinan ning Ginu lasa na Niya, at e pa murin agyu ning tau iti, uling marusing la. Magsilbi la

Ing Dios, anti mong sasabyan, alang tune ligaya. Kanita, kabang malilinis ya at mababayu ing pusu, magumpisa neng damdaman ing kayumuan ning metung a bye a makaligaya king Dios, lalakaran iti king lugud at sigasig—iti ing maging penibatan na ning ligaya. Ing kaladua magumpisa yang makawani king eganagana, anti mo king dimla, at ma-akit ya papunta king Dios, a ya ing papali kaniti. Ing umpisa na nining pang-akit atyu king espiritu, a magnasang grasya ning Dios. Kapamilatan da ring kayang panyulung at pamanantabe, daragul ya king mitakdang kaayusan, a nung nu ya papasikan agyang e na pa balu ning kaladua ing prosesu. Deng tanda na nining pangabait ila pin deng: metung a kusang-lub, tahimik, at alang kasakitan a pamanatili king kilub arapan ning Dios, a kayabe na ing kapanamdaman ning pamigalang, pamangilabut, tula, at kalupa da reni. Dati, pipilitan ne ning espiritu ing sarili na king kilub, dapot ngeni itatag ne ing sarili na at manatili karin kapilanman. Makatagmu yang ligaya king panga-atyu karin a mag-isa kayabe ning Dios, makakawani kareng aliwa, o e makapansin king nanumang atyu king lual. Akit na king sarili na ing Kayarian ning Dios, a yapin ing kapayapan at ligaya king Banal a Espiritu (Roma 14:17). Ing makanining pamanlublub king kilub, o pamanlublub king Dios, mayayaus yang katahimikan ning isip o pamanas king Dios. Mapalyaring saguli ya mu, dapot dapat gawan neng alang patad, uling karin ya mayayakit ing parasan. Atyu ya ing Dios king kilub tamu nung ing espiritu tamu tutu yang atyu king Dios, uling ini ali ya pamakiyabe king isip, nune metung a mabie, tahimik a pamaglubug king Dios, a makakawani king eganagana. Nung makananu ing sinag ning aldo sasaklo king patak ning hamog, makanian naman ing Ginu sasaklo ne ing espiritu king pamandampi na kaniti. 'At ing espiritu tinikdo ku,' ngana ning propeta (Ezek. 3:12). Dakal kareng banal ing parating atyu king rapture arapan ning Dios, kabang ding aliwa naman sasakupan la ning Espiritu pansamantala, dapot maralas. Makanyan ya magumpisa, maghinog, at maging perpektu ing makanining pang-akit, o pamaglub king Dios, kapamilatan ning Banal a grasya kareng taung masigasig, matapat, at masidhing manintun king Dios.

Ing metung a pekamaulagang kundisyun para kanini ya ing pamaglinis ning pusu ban tanggapan ya ing Dios a manakit kekatamu king Kayang Sarili: 'ding malinis king pusu ila ring makakit king Dios' (Mateo 5:8). Uli na niti, ding eganaganang gawang ascetic, ehersisyu, at dapat a mebanggit angga ngeni, metung lang kailangan at e malyaring lakwan a pamagsadya para kanini. Nanupata, dapat lang gawan ding eganagana king ustung paralan, at partikularmente para king layuning ini. Ing manimuna keni ya pin ing pamag-ingat king pusu: king kilub na niti atyu ing pipag-ipun ning masigasig a espiritu; ing kundisyun para king pagiging matulid da ring espiritual a pamagsikap, ehersisyu, at gawa ya pin ing manibatan la king kilub; ing tagumpe king pamakilaban manibatan ya mu king kilub; ing pekamasanting a paralan para patubuan ing pamagnasa king Dios manibatan ya king kilub. Uli na niti, ing obrang pang-kilub ya ing sentral a penibatan ning metung a espiritual, tuneng Kristyanung bye. Uli na niti, para kareng Banal a Ibpa, iti ya ing bukud-tangi at kabud a dalan papunta king kasakdalan. 'Maging matino at mapagbanté kayu; magbanté kayu at manalangin,' ngana ning Ginu (1 Ped. 5:8; Mar. 14:38). Ing katino, o ing pamagbanté king pusu, ya ing manimunang pagsikapan. Para karing Banal a Ibpa, ing eganagana makatutuk ya kanini: ing eganagana atyu king pusu, uling ing atyu king pusu ya ing lalto king gawa.

Ing mapagpasyang takbang king pamanyampa papunta king Dios, ing mismung pasbul ning pamakisanmetung king Dios, ya ing lubus a pamiyabie ning sarili Kanya, at kaibat na nita, Ya na ing kikimut, at aliwa ing tau. Nukarin ya ing kabilugan a sikanan, o nanu wari ing panintunan tamu? Ing pamakikayabe king Dios—ita pin, ing manuknangan ya ing Dios king kilub tamu at magumpisa yang lumakad king kilub tamu, antimo ngang makasulud king kekatamung espiritu, mamahala kekatamu king Keyang isip, kaburian, at kapanamdaman, ban ing kekatamung kaburian at ing kekatamung dapat maging obra Na la, ban Ya ing Gagawa king sablang bage, at itamu maging Kanyang kasangkapan, o detang kikimut kapamilatan Na, karing kekatamung isip, nasa, panamdam, amanu at dapat. Ini ing panintunan ning Ginu, ing Mamunu karing sabla, uling Ya kabud ing gagawa karing sablang bage karing lelangan kapamilatan da ring mismung lelangan. Ing espiritung meka-intindi na king sarili na, dapat nang panintunan ing pareu.

Ing kundisyun para king pamanuknangan na ning Dios kilub tamu at para king Kayang pamag-ari, o ing pamananggap king Kayang kabilyan a makagawa king eganagana, ya ing pamisuku king sarili mung kalayan. Ing metung a malayang lelangan, agpang king kayang kalikasan at kabaldugan, kikimut ya king sarili nang kaburian, dapot e dapat makanyan. King Kayarian ning Dios, e dapat ating ninu man a kikimut king sarili nang kaburian, nune ing Dios ya ing dapat kumimut king sabla; at iti e malyari kabang ing kalayan makatalakad ya king sarili nang karapatan—uling tatanggian na at isasanting ing upaya ning Dios. At kanita mu mayari ining matigás a pamaglaban king upaya ning Dios, nung ing kekatamung kalayan—o ing kekatamung sariling at mapilit a pamangimut—mabagsak ya king arapan Na, nung ating mapilit a pamanawag a lual king lub ning metung a tau: 'Ika, O Ginu, gawan mu king kanaku ing buri Mu, uling aku bulag ku at maina.'

King mismung sandaling iti, ing upaya ning Dios lulub ya king espiritu ning tau at sisimulan na ing kayang gawang sasaklo king eganagana. Inya, ing kundisyun para king pamanuknangan ning Dios kilub tamu ya pin ing matatag a pamanyuku tamu keya.

Ing pamanyuku king sarili king Dios ya ing pekamalalam, pekasecretung dapat ning kekatamung espiritu, bigla-bigla, kalupa da ring sablang bage, dapot e makakamtan king metung a saglit, nune bagya-bagyang susulung, king makabang panaun man o makuyad, dependi king galing at kabiasnan ning Kristianung gagawang iti. Ing umpisa na atyu king mumunang gawa ning pamagbalik-loob, uling karin ing magbalik-loob, kabang gagawang panata, parati nang sasabian: 'Iiwasan ku ing karokan at gawan ku ing mayap; Ikang mu, O Ginu, e mu ku paburen king mapagpalang saup Mu.' King kapanamdaman a ini, lulub ya king dalan ning pamagkuntentu at masigasig yang magobra kaniti, king pag-asang tanggapan ing saup ning Dios. Dapot malino a keni ing kayang sigasig ing manimuna, kabang ing kimut ning Dios susunud ya. Ini kailangan ya pareu uli ning kapanamdaman ning magumpisa at uli ning planu ning Dios. Ing bayu-bayu magnasang magobra para king Ginu, para sumuyu Keya—anya magobra ya. Ini magtanim keya king kapanatagan lub at, antimo, ing katapangan a lumingap king Dios. Dapot malino a ini e dapat manatili anti kaniti. Pekamahalaga a ing tau tukyan na ing pamanantabe ning Dios, at isantabi na ing sarili nang masigasig a kaburian. Uli na niti, ing tau e dapat manatili king mumuna nang kaisipan, dapot, a e babawasan ing pareung sigasig, dapat yang sumuku king Dios, ilage ing sarili na lalam ning Kayang pamanantabe, at abiasnan nang tukyan ing Kayang panyabian at pamanantabe. Iti masalese yang binanggit inyang sinabi ra kang Pedro: 'Anyang anak ka pa, ikang mismu ing mibibistil at mako nung nu ka buri; dapot potang matua na ka, iyatde me la reng gamat mu, at ing aliwa ya ing mibistil keka at idala na ka nung nu ka e buri mako' (Juan 21:18). King umpisa, ing tau masigasig ya king sarili nang kaburian, at kaibat sasabian na: 'Ginu, Ika mung kabud ing makibalu king dalan da reng malilyari; isadya me ing kaligtasan ku. 'Munta ku, makagapus ku man, nukarin Mu man aku idala.' Ini ya mismu ing gawa ning matatag a debosyon king Dios. Ing mumunang klasi ning aktibidad, kapuri-puri ya at malagu—nanu la kasanting ding bunga na! Uli na niti, agyu na kang itali king sarili na kapilanman. Dapot kailangan ing mag-ingat kanini, uling maging kalupa ne ning magpagal king gabun a e mamunga: dakal a balas at batu, dapot alang bye. Kailangan ing magsikap, kaybat nang likuan ita, para sumulung king debosyon king Dios. Tutu, king metung a paralan malyari yang dagul king sarili na kabang itutuluy ing mumunang gawa; nanupata, kailangan ing bantayan ing pamandagul a ini at pasulungan ya, o, mas mayap pa, tanggapan ing mabubuu at dadalan king bunga. King katunayan, agyang kanita pa, ' '—ing Dios ya ing kikimut, uling nung ala Ya, ala tamung kuwentang; dapot ing tau sasabian na: 'Pinili ku, ginustu ku, migsikap ku, at sinaupan na ku ning Dios.' Ing kaburian at ing pamamili, at ing pamagsikap, mayap la namang dapat at, uli na niti, ibat la king Dios; dapot ing tau, king libutad da ring kayang pamagsikap at sigasig, isipan na king sarili nang sikanan ing atyu karin. Uli na niti, ing panlub a pamaglipat manibat king sigasig papunta king masigasig a debosyon king Dios aliwa neng aliwa nune ing pamipahayag at pamipakita king kekatamung kamalayan ning kimut ning Dios kilub tamu, o king pamagdalang-lual ning kekatamung kaligtasan at pamanlinis. Ing taung masigasig papaintindian ya kanini kapamilatan da ring maralas a pamikasala lipat ning sablang pamagsikap, kapamilatan da ring e-inaasahan at mangaragul a tagumpe a akamtan a alang masyadung pamagpagal, at kapamilatan da ring pamagkamali at pamibagsak—lalu na retang magsilbing aral—antimo retang pamikawani king grasya. Ing eganaganang ini ing magdala king tau king pamangaintindi at kapanwalan a ala ya mung kuenta, kabang ing eganagana i Dios ya at ing Keyang mayupayang grasya. Ini ya ing tauling dake ning prosesu ning pamagsadya para king debosyon king Dios. Malyari mu ini nung ing tau aintindian na a ala ya mung kuenta. King dake na, ing metung a tau malyari nang gawan ing makatuki: suryan la reng milyari at sirkumstansya kabang malilyari la, ban akit ing upaya ning Dios king kilub da; sumabak malalam, a maki matatag a kasalpantayanan, king kabilyan ning pamagpakatwiran, angga king gulisak la: 'Kapamilatan da rening mismung pagsubuk, iligtas mu ku'; ing pakaneng king e mabilang a karakal da reng kalaban, ing pamaglimlaw ning dalan, ing dalumdum king arapan da reng mata, ing e mabilang a sangang-dalan, ing e aintindian da reng kautusan ning Dios. Dening pamanayun king isip makakua lang partikular a sikanan ibat karing aktibung gawa, partikular na: ing pamamye king kabilugan ning pibandian, ing pamiyain king sarili king pang-uyam ning balang metung (king itsura ning metung a banal a mulala), ing pamikawani, at ing bye ning metung a eremita. Deni reng makanyan a makabaling-dalan king bie a, kaibat da, ala nang aliwang puntalan nune ing Dios. Deng eganaganang taung anti kaniti, isusubu da ing sarili da diretsu karing gamat ning Dios at tatanggapan na la Niya. Tungkul kanini, ing saup ning metung a espiritual a talapamunu alang kapante ing alaga, nung ya, a e akakit ning papamunu na, ilage ne king makanyan a kabilyan nung nu ing e makakit a saup na mu ning Dios ing makaligtas kea. Sinabi da ring Sinaunang Ama: dapat lang dinan korona ring nobisyu. Ing kapanamdaman a ini ning sariling kababaan at pamanyuku king Dios mas mayap yang papasikan ning alang-patnang kalungkutan at, partikular na, ning pambihirang krus a padala ning Dios, a mebanggit tamu king babo.

Ing ninumang sinuku king sarili na king Dios, o mebilang karapat-dapat king biyayang ini, magumpisa yang galoan ning Dios at manuknangan Keya. Eya masisira ing kalayan, nune magpatuluy ya pa mu rin, uling ing pamanyuku king sarili eya metung a pangwakas, siguradung dapat, nune metung a alang patugut a paulit-ulit. Ing tau isusuku ne ing sarili na king arapan ning Dios, at ing Dios tatanggapan ne at kikimut ya kilub na, o kapamilatan da ring kayang upaya. Keni ya mayayakit ing tune, banal a bye ning kekatamung espiritu. Ing magbulus king sarili na karing gamat ning Dios, makatanggap ya ibat king Dios at kikimut ya kapamilatan ning tanggapan na. Metung ya ining mabie pamisanmetung, bye king Dios, at ing mitatag king Keya king kabilugan ning sarili: king isip, pusu, at kaburian. Mipapalyari ya ini kapamilatan ning pamag-alay king sarili. Dapot kabang bagya-bagyang daragul ing pamiyabie king sarili, at king katutuan bilang pamituluy na nitang mumunang gawa, makanian mu naman ing pamananggap king Dios at ing pamipanatili Keya e maiwasang mitas. Makanyan talaga; itatas na ing sarili na. Dapot, king kekatamung panig mu naman, dapat atin metung a bage a sumaup o magpabilis king kayang pamag-mature. Ing sakup ning pamakikayabe king Dios, ing lugal nung nu ya mabubuu at gagana, ya pin ing matalinung espiritwal a panalangin… Ing manalangin manatili ya king Dios at uli na niti, lubus yang makasadya at agyu na ing Dios manatili mu naman kea. Dapot ining panalangin e ya kapareu ning simpling pamamaniklaud; metung yang espesyal a gawang espiritual, e masyadung gagabayan nune bagya-bagyang daragul king paralan a e mapapansin, pareu para king gagabayan at para king gagabay. Keti, masasabi tamu, atyu ing pekataas a angganan da ring tuntunan ning asceticism (lawen ya i Simeon the Theologian). Uling nung ing panalangin a ini mitatag ya at meging matatag, ing Dios maging metung ya king espiritu tamu. At ding tuntunan tungkul la mu king umpisa na; dapot ing malilyari king kilub na kabang papasantingan ya, makasalikut ya, maging e makikita, anti i Moises king gulut ning ulap.

Ing pamibie-bie a pamisanmetung king Dios malilyari king kabilyan ning katahimikan a magdala king alang-pagnanasa

Ninu man ing atin nang panimulang lunto reng e kusang panamdam king lub at ing makanyan a pamag-angat lub papunta king Dios, at lalu na nung ninu ing atin nang lubus a pamiyain king sarili king Dios at alang patnang panalangin a megumpisang magkabisa, makasadya ya at agyu nang lungub king katahimikan. Ing makanian mung tau ing sapat a tibay ban tiisan ing makanyan a gawa at magtagumpe king pamangawa kaniti. E malyari ing panatilyan ya ing makanining tau king metung a tuknangan a pangkabilugan at king pamiabe da reng aliwa.

Nanu ing mig-udyuk kang Arsenius a Datu palaut kareng tau? Iti ya ing pamanigut na ning pusu na papunta king Dios. "Kaluguran da ka," ngana, "dapot eku malyaring makiabe king Dios ampon karing tau." "Ing tune taung makatahimik," nganang Juan Climacus, "a e bisang mawalayan king kayumian ning Dios, lalayu ya karing sablang tau—alang pamamua karela—kasing sigasig nung makananu la lalapit ding aliwa karela."

Kutnan ta ya ing makayagpang a dake tungkul king konseptu ning katahimikan ibat king pang-27 a Salita ning *The Ladder*:

"Ating panlabas a katahimikan, nung ing metung, kaybat nang mekilayu karing sabla, magsarili yang mabibie; at ating panlub a katahimikan, nung ing metung manatili ya king espiritu a magsarili kayabe ning Dios, e king kapamilatan ning pamagsikap nune kusa, kalupa na ning malayang pamangisnawa ning salu at ing pamanakit ning mata. Piyabe la, dapot ing mumuna e malyaring mag-iral nung ala ing kadwa. Uli na niti, ing tune tau ning katahimikan ya ing metung a , a, bilang metung a e-katawan, sisikapan nang panatilian ing kaladua na kilub ning angganan ning kayang katawan. Ing selda ning tau ning katahimikan ya ing magkulung king kayang katawan, at ing katawan a ini ya ing maglaman king kilub na king templu ning isip."

Ing katahimikan e ya makaganyak king ninumang e pa menanamnam king kayumuan ning Dios; at nung metung a e pa menagumpe karing pagnanasa, e na naman natamnam ing kayumuan a ini. Ing metung a daranas king espiritwal a pagnanasa at susubuk makamtan ing katahimikan, kalupa ne ning metung a linuksu ibat king barko papunta king kalalalamdalan at isipan nang ligtas yang miras king pampang gamit ing metung a tabla.

E dapat man subukan ning ninuman kareng madaling mainis at mapagmataas, mapagkunwari at mapaghiganti, ing makasilip man mu king katahimikan, baka la mibagsak king kaburyanan ning isip.

Ing menanamnam king kayumuan ning Dios pagsikapan ne ing katahimikan, ban e ne mapus ing kayang pamananamnam kaniti, alang nanumang sagabal, at alang patugut nang pasiklab king sarili na ing api king api, ing sigasig king sigasig, at ing nasa king nasa. Uli na niti, 'ing tau ning katahimikan ya ing larawan king yatu ning metung a anghel; king makulung ning pagnasan, king sulat ning kasipagan, linaya ne ing kayang panalangin king katamaran at kapabayan… Ing tau ning katahimikan ya ing sisigaw king espiritual a sigasig: "Handa ne ing pusu ku, O Dios! (Salmo 56:8). Ing makatahimik ya ing magsabi: 'Matutud ku, dapot ing pusu ku gising ya' (Kanta ding Kanta 5:2)."

Inya, ing bukud mung dapat ning taung makatahimik ya pin ing kayabe ya ing metung a Ginu, a nung kenu ya makipagsalita arapan-arap, kalupa da ring paboritu ning ari a magsalita king kayang balugbug. Ining obra ning pusu ingingatan at poprotektan ning aliwa pa—ing pamamingat king kapanatagan ning isip. Ing kaayusan da ring isip at ing e matatablan a isip tungkul king Diyos ila ing mismung diwa ning katahimikan at, bukud kanita, ing alang-pagsubuk. Makayukú king matas a lugal, manmanan ka—nung abalu mu mu nung makananu—at kanita akit mu nung makananu, kapilan, ibat nu, pilan la, at nanung klasing mapanako ing magnasang lungub at manako kareng bungang ubas. Nung mapagal ya ing talapamingat a ini, talakad ya at manalangin, at kaibat mikukú ya pasibayu at daraptan ne ing mumuna nang obra king bayung sikanan lub.

Deng mangalugud king bendisyunang katahimikan dadalanan de ing obra da ring espiritwal a upaya at alig de ing karelang paralan ning pamibie-bie. E la kapilanman mipunan king pamamuri king Maylalang; makanian mu naman, itang mekalukluk king banwa ning katahimikan e ya kapilanman mipunan king pamagkanta king papuri ning Maylalang.

Dapot alang dasal a alang katamaran o ing pamamintina king pusung alang istorbu ing akamtan nung e pa mumunang mitatag ing ganap a alang kabalisan king pusu. E ka makapanikwang makatud king mumunang adwang yugtu nung e me pa ikwa ing tauli, kalupa na mo ning e ka makabasa nung e ka pa megaral king alpabetu. 'Ing metung a buak makasagabal ya king mata, at ing malating pamagmalas makasira ya king katahimikan.' Ninu man ing magnasang magdala king malinis a isip king Dios dapot papalipat ya isip uli da ring kapigaganakan, kalupa ne ning metung a masikan nang binilang ding bitis na dapot susubuk yang lumakad a mabilis. Uli na niti, ing tune katahimikan magumpisa ya king pamanyuku king sarili king Dios at king malalam a kapanwalan king pusu king Keyang pamanasikasu kekatamu.

Deng mu makisanmetung king katahimikan ban magsaya king lugud ning Dios, ban apawi ing karelang kau para king lugud a ini, a makaguyud uli ning kayang kayumuan, ila ding tune taung makatahimik. Deng taung anti kaniti, nung isadya da ing katahimikan a maki-pamisip, e maglwat manimulan dang tikman ding bunga na, a ila pin ding: isip a alang aligaga, isip a malinis, pamikakawig king Ginu, panalangin a alang kapupusan, pamagbanteng alang patad, alang tuknang a lua, at aliwa pa.

Inya, metung yang pananabik king lub para king mayumung pamitalakad king arapan ning Dios ing mangaganyak king metung a tau para king katahimikan; ing dalan papunta kaniti makapadurut ya king pamanlinis ibat karing hilig kapamilatan da ring eganaganang espirituwal a laban nung nu ing kayapan papasikan ya kilub tamu at ing karokan mapapagal ya; ing kayang agad a pasbul ya pin ing pamiyabie ning sarili king Dios king alang-pabayang tiwala; ing diwa na ya pin ing e matitinag, mapanalangin a pamitalakad king arapan ning Dios a ing isip atyu king pusu, nung nu manibat kaniti, api ing misindi king api.

Ing pamanyilab ning espiritu ibat king panyaling ning Dios ya ing tauling maglinis king tau at itas ne king kabilyan a alang pagnanasa. Kening silab a ini, ing kekatamung kalikasan matunaw yang pasibayu, anti mong metal a e pinurip king pugun, at lunto yang maslag king kalinisan a pang-banwa, a maging tuknangan a handa para king Dios.

Inya, king dalan ning pamibie-bie a pamisanmetung king Dios, atin e maiwasang katahimikan—nune man e pane king karaniwang anyu ning mabagsik a pamibie-bie, kanita pane bilang metung a kabilyan nung nu ing espiritu, a mitipun king kilub at melalam king api ning Banal a Espiritu, itas ya king kalinisan a serapik at king pamanyabik para king Dios at king kilub ning Dios.

Ing api a ini manamut ya king oras ning pamagbalik-loob at magumpisa yang gumanap kabud, agpang king karelang sumpa, ing metung a tau magumpisa ya king obra; dapot ini metung yang mumunang pali, nung kapilan lalto, nung kapilan mawawala. Gagana ya king kabilugan ning prosesu ning pamaglinis king pusu; uling nung ali, e na la ayasak ning metung a tau ding obrang areti. Dapot e na apakit ing kabilugan nang sikanan kanitang panaun a ita, uli ning karimlan da ring hilig a atyu pa king kalooban ning tau. Papakit na ing kabilugan nang sikanan potang ding hilig mengatahimik na la. Ing mumunang pali anti ya mong pamanyilab ning mabasa at basang dutung, kabang ing kadwa anti ya mong pamanyilab ning pareung dutung potang pepatuyuan ne ning api at linub king mismung laman na. Para king aliwang pamikumpara, ing mumunang pali anti ya mong atyu king danum a ating kapirasung yelu a e pa melalaso: atyu karin ing pali, dapot ing danum e ya pupulayi at e ya pulayi anggang e ya melalaso ing yelu. Dapot, potang melalaso ne ing yelu, ing pali, a lulub king kabilugan ning danum, lalu yang papali king mas masikan a paralan; bunga na niti, kumulo ya ing danum lampas king , at malinis ya. Ini ing kalupa na ning kadwang klasi ning pali. Deng tauling adwang alimbawa ning ugali ning api papakit da ing pamangabli ning espiritwal a pamanyilab karing tauling dake ning Kristyanung kasakdalan, a magdala king sakdal a kalinisan at kawalan-pagnanasa.

"Ing sangkap da ring hilig, kabang susunugan ne ning Banal a api, masusunug ya; at kabang mawawala ya ing sangkap a ini at malilinis ya ing kaladua, makanyan mu naman mawawala la ring hilig."

Oyni ing kabaldugan ning dispassion, agpang king *Ladder* king Salita 29: 'Ing dispassion ya ing pamanyubling mie ning kaladua bayu ing pamanyubling mie ning katawan.'

Ing pamanyubling bie ning kaladua dapat yang aintindian bilang pamaglako ibat king lumang kalikasan, ita pin ing panaun a lalto ya ing bayung tau, a alang nanuman ibat king lumang tau, anti ing sasabian: 'Dinan da ka bayung pusu, at maglagay kung bayung espiritu kilub mu' (Ezek. 36:26) (lawen ya i Isaac a taga-Syria).

Ing ganap at parating daragul a kasakdalan da reng mesakdal king Ginu ing magbanal king isip at itas ne manibat king materyal a yatu, a maralas yang mitatas manibat king bye king katawan king ecstasy papunta banua, ban akit ya ing panyilip.

Pepakit ne ning Apostol ing alang-paggustu inyang sinulat na: 'Atin katang isip nang Cristo' (1 Cor. 2:16). Pepakit na mu naman ing alang-paggustu itang ascetic a Syrianu, a sinigaw: 'Paliguan mu ku karing alun ning Keka mung grasya!' (San Efren).

Uling alang kapanamdaman ya kareng eganaganang bage a magising at magpasikan king pagnanasa, meging yang e makaramdam ania ala lang epektu kea, agyang atyu la pa king mismung arapan na. Ini uling lubus yang makisanib king Dios. Lulub ya king bordel—at e mu kabud alang daramdaman a pamangising ning pagnasa, nune gagabayan na pa ing puta king malinis at ascetic a bye.

Ninu man ing mituring karapat-dapat king kabilyan a ini, kabang atyu pa keni, makakulong king mortal a laman, maging ya templu ning mabie Dios, a gagabay at tuturu kea king eganagana nang amanu, dapat, at isip; at ya, uli ning kabiasnan a ibat king kalooban, atutuklasan na ing kaburian ning Ginu, antimo bang makaramdam yang metung a siwala, at, uling atyu ya babo ning eganaganang turung pantao, sasabian na: 'Kapilan ku datang at lunto king arapan ning Dios?' (Salmo 41:3), uling e ku na agyung tiisan ding gawa ning sarili kung pamagnasa, dapot panintunan ku itang e-mamateng kayapan a binie Mu kanaku bayu ku mebagsak king kasiran. Dapot bakit ku pa masyadung magsalita! Ing alang pansariling kapagnasan e ya mabibye para king sarili na, dapot i Kristo ya ing mabibye keya (Gal. 2:20), anti ing sasabian: 'Milaban ku king mayap a laban, tinapos ku ing karera, tinipun ku ing kapanwalan' (2 Tim. 4:7).

Ing pamikawani ya ing makalangit a palasyu ning Makalangit a Ari. At kanita, king wakas, ing pamaki-abe king Dios at ing pamisanmetung king Dios—ing pekamatas a parasan ning pamanintun ning espiritu ning tau—neng iti atyu king Dios, at ing Dios atyu kea. King wakas, mitupad ya ing mayap a kaburian ning Ginu at ing Keang panalangin, a nung makananu Ya atyu king Ibpa at ing Ibpa atyu Kea, makanian murin ing balang maniwala maging metung ya Kea (Juan 17:21). Meyari ya ing Kanyang makapagpanatag a kasiguraduan: 'Ing ninu mang menatili king Kanyang amanu, kaluguran ne ning Ibpa, at Ila datang la kaya at gawa lang tuknangan kayabe na' (Juan 14:23). Makatupad ya ing apostolikung depinisyon da reng mete karing pagnanasa, a ya pin ing karelang bye makasalikut ya kayabe nang Kristo king Dios (cf. Col. 3:3). Deng makanining tau ila ing templu ning Dios (1 Cor. 3:16), at ing Espiritu ning Dios manuknangan ya karela (Rom. 8:9).

Deng mekaras kaniti ila ring mistiku ning Dios, at ing karelang kabilyan kapareu ne ning karing Apostol, uling ila mu naman aintindian de ing kaburian ning Dios karing eganagana, balamu makaramdam lang metung a siwala, at, kaibat dang lubus a piyabe ring karelang panamdam king Dios, sikretung tuturuan na la ning Dios karing Keyang amanu. Ing kabilyan a ini makikilala ya king api ning lugud, nung nu la matapang a magdeklara: 'Ninu ing makipaghiwalay kekatamu?' (Roma 8:35). At ing lugud ya ing mamye king propesiya, ing sangkan da ring milagrung, ing kalalalaman ning kaliwanagan, ing penibatan ning banal a api, a kabang mamagus ya, lalu yang papasikan king kau ning makapanasabik kaniti.

Uling ing estadung ini bunga ne ning katahimikan, nung gawan ya iti king matenakan a paralan, e la ngan ding magpanatiling tahimik paburen ning Dios king alang angga. Deng taung, kapamilatan ning katahimikan, miras la king alang pamikiling (dispassion) at uli na niti meging karapat-dapat la king pinakamatapat a pamisanmetung king Dios at king pamanuknangan ning Banal, manibat karin la dadalan king pamagsilbi kareng manintun kaligtasan at sesilbian da la kapamilatan ning pamamie sala, pamag-giya, at pamangawang milagrung. At kang Antonio ing Maragul, kalupa nang Juan king ilang, mika-siwala king kayang katahimikan a menaus keya para king obra ning pamag-giya karing aliwa king dalan ning kaligtasan—at ding bunga ning kayang obra balu la ning sabla. Makanian mu naman karing dakal a aliwa.

Ala kaming balu nang mas matas a kabilyan keti king yatu kesa kaniting pang-apostoliku. Keti na murin mayayari ing kekatamung pamanyuri king kaayusan ning metung a bye a makapalyaw king Dios.